Aristides, Aelius, Orationes, Πρὸσ τοὺσ αἰτιωμένουσ ὅτι μὴ μελετῴη

(아리스티데스, 아일리오스, 연설, Πρὸσ τοὺσ αἰτιωμένουσ ὅτι μὴ μελετῴη)

οὐκ ἀμφοτέρων ἄρα τῶν καιρῶν διήμαρτον, εἴπερ χάριεν μὲν ἥκοντα ἐκ τῆσ ἀποδημίασ δέξασθαι καὶ προσειπεῖν, ἄλλωσ τε καὶ ἀφ’ ὧν συνευξάμεθα ἐπανήκοντα, εἰή δ’ ἄν τι καὶ προπέμψαι ἅμα τῷ μέλει. σὺ δὲ τοῦτον ἥκειν τὸν καιρὸν ἀπέδωκασ· ἐδεξάμεθα οὖν, ἐπειδὴ καὶ ὁ καιρὸσ οὕτω συνῆγε. θεοῦ δὲ, φησὶ Πίνδαροσ, δείξαντοσ ἀρχὴν εὐθεῖα δὴ κέλευθοσ ἑλεῖν τὸ προκείμενον.

καὶ δῆτα σοὶ μὲν πλεῖν ἡμῖν ἐξ οὐρίασ τε καὶ ἐπὶ χρηστοῖσ καὶ δευτέρων ἀμεινόνων ἀγγέλλεσθαι, ἡμῖν δ’ αὖ τὰ ἡμέτερα ἐξ οὐρίασ τε ἀγωνίζεσθαι καὶ ῥοθίῳ κώπῃ παρενεγκεῖν ἅπαντασ Ἕλληνασ ὅσον πλεῖστον ἔξεστιν, Ἀσκληπιόσ τε προστάτησ ἡμέτεροσ καὶ Ζεὺσ ὁ πάντα νέμειν κύριοσ παρέχοι διὰ τέλουσ. καὶ ταῦτα μὲν δὴ ταῦτα. μέτειμι δὲ ἐφ’ ἕτερον προοίμιον κατὰ Στησίχορον. σκιαμαχεῖν μὲν οὖν πωσ οἶδ’ ὅτι δεῖ, πρὸσ οὓσ γὰρ εἰρήσεται τὰ λεγόμενα οὐχ ἥκουσιν. ὥστε συμβαίνει ἅμα μὲν σχεδὸν ὥσπερ ἂν εἰσ μάτην γίγνεσθαι τοὺσ λόγουσ, ἅμα δ’ εἶναι σαφέστατον ὡσ ὀρθῶσ καὶ προσηκόντωσ εἰρήσονται. αὐτόθεν γάρ που φανερὸν ὅτι οὐ τὸ ἡμέτερον αἴτιον οὔτε νῦν οὔτε ἄλλοτε πώποτε σὺν θεοῖσ εἰπεῖν, ἀλλ’ ἡ τούτων περὶ πάντα συνήθησ ῥᾳθυμία. σκεψώμεθα δὲ ὥσπερ ἀντωμοσίαν τινὰ ἢ γραφήν. ἀδικεῖν φασί με τὰσ μελέτασ τῶν λόγων οὐ συνεχεῖσ ποιούμενον· εἶναι γὰρ ἂν πάντα ἐπ’ ἐμοί τε καὶ ὑπ’ ἐμοὶ, καὶ τοῦτο ὁμαλῶσ ὑπὸ πάντων λέγεσθαι τὸ εἰ ἐβούλετο· κἂν βουληθῇ ποτε, τοῦτ’ ἐστὶ τὸ ἔγκλημα. εἰ μὲν οὖν κεχαρισμένον τινὰ ἀκοῦσαι λόγον ζητεῖτε, ὥσπερ ἡνίκ’ ἂν πανηγυρίζων τυγχάνω, ληρεῖτε, εἰ δ’ ἀνέξεσθε τἀληθῆ λέγοντοσ, οὐ πάνυ μέμψεωσ ἄξιοσ ἡγοῦμαι φανήσεσθαι. πάντωσ δὲ οὔτε πανήγυρισ τὸ νῦν εἶναι οὔτε παρουσία τοσαύτη ξένων, ἐν οἷσ ἐξελεγχόμενοι δυσχερῶσ οἴσεσθε ‐ λέγω γὰρ οὖν ὡσ πρὸσ παρόντασ τοὺσ ἄνδρασ ‐ ἀλλ’ ἐν ἐλάττοσιν ἢ ἐπὶ Ληναίῳ τὰ τῆσ παρρησίασ ἔσται. διελέχθην μὲν οὖν ὑμῖν καὶ πρότερον περὶ τούτων, ἡνίχ’ ὁ λοιμὸσ ἤκμαζε, τοῦ θεοῦ παρελθεῖν κελεύσαντοσ· εἰρήσεται δὲ καὶ ταῦτα τῆσ αὐτῆσ γνώμησ ἐχόμενα, ἵν’ εἰδῆτε ὅτι ἐγὼ μὲν οὐδ’ ἐν αὐτοῖσ τοῖσ σφαλερωτάτοισ καιροῖσ ἠξίουν ῥᾳθυμεῖν, ἕτεροι δ’ εἰσὶν οἷσ λόγων ὀλίγον μέλει. πρότερον μὲν οὖν ἔγωγε οὐκ ᾔδειν πρὸσ τί ποτ’ εἰή λεγόμενον τὸ προσεγκαλεῖν τοὺσ φῶρασ, νυνὶ δέ μοι δοκῶ γιγνώσκειν.

ὅταν γὰρ οἷσ ἀπαντᾶν ἐπὶ τὰσ μελέτασ καὶ τὰσ ἀκροάσεισ προσῆκον, τοῦτο παρέντεσ ὡσ οὐδεὶσ ἔσθ’ ὁ λέγων αἰτιῶνται, πῶσ οὐ τὰ σφέτερ’ αὐτῶν ἑτέρων λογίζονται, ὥσπερ ἂν εἴ τινεσ ἡλίου καθαρῶσ φλέγοντοσ μύσαντεσ λέγουσι τὸ φαινόμενον οὐκ εἶναι. ἀλλ’ οἶμαι. ταῦτα μέν ἐστιν αὑτοὺσ ἐξαπατώντων, δοκούντων δὲ ἑτέρουσ. ὡσ δ’ εἰκόσ τέ ἐστι καὶ δεῖ διανοεῖσθαι περὶ τούτων, εἰ βούλεσθε, ἀκούσατε. ἐγὼ νομίζω τὰσ τέχνασ καὶ τὰ ἐπιτηδεύματα ἄχρι μὲν τοῦ μεταχειρίζεσθαι πρὸσ τοὺσ μετιόντασ εἶναι, τὸ πέρασ δ’ οὐκέτι πρὸσ τούτουσ, ἀλλ’ εἶναι διττὴν χρῆσιν ἁπάσησ τέχνησ, τὴν μὲν αὐτοῦ τοῦ τὸ ἔργον μεταχειριζομένου, τὴν δὲ τῶν χρωμένων. ὅταν μὲν οὖν τισ ἐκλίπῃ τὰσ οἰκείασ πράξεισ, ὑπεύθυνοσ κατὰ τοῦτο· ὁ γὰρ δὴ χρῆσθαι βουληθεὶσ κεκώλυται· ὅταν δ’ ὁ μὲν ὡσ οἱο͂́ν τε μάλιστα ἐργάζηται τὰ ἑαυτοῦ, οἱ δ’ ἐκποδὼν ὦσιν, οὐχ ὁ πράττων, οἶμαι, τὰ δέοντα ὑπεύθυνοσ, ἀλλ’ οἱ μὴ χρώμενοι. τί χρὴ τὸν ἰατρὸν τὸν ἀγαθὸν ποιεῖν; παρεσκευάσθαι τὰ φάρμακα, τὴν χεῖρα, τὴν ἐπιστήμην· χρῆσθαι δὲ τούτοισ κελεύειν οὐκέτι τῆσ τέχνησ ἐστὶν, ἀλλὰ δεῖ τὸν κάμνοντα βαδίζειν, ἢ πέμπειν ὡσ ἐκεῖνον. ἂν δέ γε ὁ ἰατρὸσ δέηται τοῦ σωθῆναι δεομένου, ἢ νὴ Δί’ ὁ κυβερνήτησ τῶν πλεῦσαι δεομένων, ἢ τῶν ἀμφισβητούντων ὁ δικαστὴσ, ἢ τῶν στρατιωτῶν ὁ στρατηγὸσ, ἢ ὁ ῥήτωρ τῶν ἀκροατῶν, ἄνω ποταμῶν ἅπαντ’ ἂν εἰή τὰ πράγματα. μὴ γὰρ ὅτι ἐν τοῖσ σπουδαίοισ καὶ τοσοῦτον ἀξίᾳ προήκουσιν, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν βαναύσων τεχνῶν οὐδαμοῦ τοῦτο ἐνομίσθη, τοὺσ δημιουργοὺσ παρὰ τοὺσ χρῄζοντασ ἰέναι δεησομένουσ αὑτοῖσ χρῆσθαι, ἀλλ’ οἱ μὲν χρῄζοντεσ οἰκοδομῆσαι δέονται τῶν τεκτόνων, οὐχ οἱ τέκτονεσ τούτων· γεωργὸσ δὲ ἐπὶ τὰσ τοῦ χαλκέωσ βαδιεῖται θύρασ, ὅταν ἢ σμινύησ ἤ τινοσ ἄλλου τῶν τοιούτων δεηθῇ, καὶ πάλιν γε ὡσ ἐκεῖνον ὁ χαλκεὺσ, ὅταν σίτου. κουρέα δὲ ἤδη πώποτ’ εἶδεσ προσιόντα τῳ καὶ λέγοντα, ὦ βέλτιστε ἀνδρῶν παράσχεσ μοι κεῖραι σεαυτὸν, ἢ τῶν ὀνύχων ἀφελεῖν, ἢ ξέσαι, ταῦτα γὰρ ἔσθ’ ἡ ’μὴ τέχνη; ἀλλ’ οἶμαι, κἂν ἁλουργίδα τισ φορῇ κἂν ὁπωσοῦν ᾖ σεμνὸσ, αὐτὸσ εἶσι παρ’ ἐκεῖνον καὶ καλεῖ γε ὡσ αὑτὸν, ὅταν του τῶν ἐκείνου δεηθῇ.

καὶ τί δεῖ μακρόν τινα ἐκτείνειν κατάλογον τεχνῶν; σχεδὸν γὰρ πάντα ὡσ ἔποσ εἰπεῖν οὕτωσ ἔχοντα εὑρήσομεν. εἶθ’ οἳ μὲν οὐδ’ αὐτοὶ μεῖζον φρονεῖν οὐδενὸσ ἀξιώσαιεν ἂν, οἶμαι δ’ οὐδ’ ἴσον τοῖσ ἄλλοισ, ἀλλὰ καὶ τέχνην ταύτην ἔχουσιν ὑπηρετεῖν τοῖσ πολλοῖσ, οὗτοι μὲν τοὺσ δεησομένουσ ἀναμενοῦσι καὶ οὐ ταπεινωθήσονται περαιτέρω τοῦ σχήματοσ, οἱ δὲ τὴν καλλίστην καὶ τὴν ἐλευθεριωτάτην ἐπαγγελλόμενοι δύναμιν, δι’ ἧσ ἅπαντα πράγματα ἐξετάζεται καὶ δοκιμάζεται, καὶ μικρὰ καὶ μείζω καὶ καλλίω καὶ θάτερα, οὗτοι δ’ οὐκ εἰ μηδὲν ἄλλο, τούτουσ γε μιμήσονται, καὶ τὴν μὲν τῶν λόγων ἐπιμέλειάν τε καὶ μελέτην αὑτοῖσ προσήκειν νομιοῦσι, τὸ δ’ ἢ τούτοισ ἢ ἑαυτοῖσ χρῆσθαι, τοῦτο δ’ ἑτέρων ἔργον ἡγήσονται; καὶ ὡσ ἐοίκεν ὁ μὲν σκυτοτόμοσ καὶ ὑφάντησ, ἐὰν ἀφέντεσ ἐφ’ ᾧ κάθηνται περιέρχωνται συλλέγοντεσ τοὺσ προσφοιτήσοντασ, οὐ μόνον οὐ πράξουσι τὰ ἐπιβάλλοντα ἑαυτοῖσ, ἀλλὰ καὶ διαφθεροῦσι τὰσ τέχνασ, ὁ δὲ ῥήτωρ ἐὰν τοὺσ λόγουσ ἀφεὶσ τοὺσ ἀκουσομένουσ συλλέγῃ, κάλλισθ’ οὕτω περὶ τῶν ἑαυτοῦ βουλεύσεται; οὒκ, ἀλλ’ οὕτω καὶ μάλισθ’, ὥσ γ’ ἐγὼ φαίην ἂν, τὰ ὑπάρχοντα διαφθερεῖ. καὶ μὴν εἰ πανταχοῦ τὸ τὴν τάξιν λιπεῖν αἰσχρὸν καὶ παρὰ τοὺσ νόμουσ, ῥήτωρ γε μάλιστ’ ἂν οὕτω λίποι τὴν τάξιν, εἰ τοὺσ τυχόντασ θεραπεύων φαυλότερον καθ’ αὑτὸν τὸ σχῆμα τῆσ τέχνησ ποιοῖ. σκέψαι γὰρ εἴ σοι τῶν καλῶσ ἐχόντων ἢ λόγον καταλιπόντων εἶναι δοκεῖ τοὺσ μὲν γῆμαι προθυμουμένουσ παρὰ τὰσ τῶν κορῶν θύρασ καθέζεσθαι, θεραπεύοντασ ἢ αὐτὰσ ἢ γονέασ ἤ τινα ἄλλον τῶν προσηκόντων, τοὺσ δὲ τῶν λόγων ἐπιθυμητὰσ εἶναι φάσκοντασ ἀμελήσαντασ θεραπεύειν τὸν ῥήτορα αὐτὸν καὶ πειρᾶσθαι πείθειν ἀμωσγέπωσ προσέσθαι σφᾶσ εἰσ τὴν κοινωνίαν, ἔπειτα καταιτιᾶσθαι καὶ λέγειν ὡσ ἄρ’ οὐ βούλεται. καὶ τίσ ὦ πρὸσ θεῶν σοι Κάλχασ ἢ Μόψοσ ταῦτα ἐμαντεύσατο;

οὐ γὰρ αὐτὸσ ἐπειράθησ. καὶ μὴν οὐδ’ ἐκεῖνό γ’ ἔστ’ εἰπεῖν ὡσ ἄρα οἱ μὲν τὰσ ἄλλασ ἐπιστήμασ ἢ τέχνασ μετιόντεσ ἴσασι καλῶσ ἃ δεῖ βεβουλεῦσθαι περὶ αὐτῶν, οἱ δ’ ἐπὶ τῶν λόγων ὄντεσ μόνοι πάντων ἢ μάλιστά γε ἀγνοήσουσιν. ἀλλ’ αὐτὸ δὴ τοῦτο καὶ κάλλιστον καὶ μέγιστον καὶ ἀληθινώτατόν ἐστιν ὑπὲρ τῶν λόγων εἰπεῖν ὅτι τοὺσ μὲν ἄλλο τι πράττοντασ οὐδὲν κωλύει τὰ μὲν τῆσ τέχνησ ἐπίστασθαι, τὸ δ’ ὅπωσ χρὴ βεβουλεῦσθαι περὶ αὐτῶν ἀγνοεῖν. οἱ δὲ λόγοι χωρὶσ τῆσ ἄλλησ δυνάμεωσ καὶ τὸ πῶσ προσοιστέον ἐστὶν αὐτοῖσ παρέχουσι γιγνώσκειν. εἰκότωσ· οἷσ γὰρ περὶ τῶν ἄλλων κρίνειν προσήκει, κομιδῆ περί γ’ αὑτῶν ἀγνοεῖν οὐκ εἰκόσ ἐστι. φέρε δὴ τούτων οὕτωσ ὑποκειμένων τοὐμὸν θεάσασθε, κἂν μὲν εὑρίσκητε ἢ ῥᾳθυμοῦντα ἤ τι τῶν πάντων ἄλλο προὐργιαίτερον τῆσ ἐν τοῖσ λόγοισ διατριβῆσ ποιούμενον ἢ νῦν ἢ πρότερον λέγω, μᾶλλον δ’ ὅλωσ ἐλλελοιπότα ὑπερβολὴν τῆσ περὶ ταῦτα προθυμίασ τε καὶ σπουδῆσ, αἰτιᾶσθε καὶ μέμφεσθε ὅ τι βούλεσθε. εἰ δὲ καὶ σκώμματοσ οὐδὲν ἴσωσ λελοιπότα, ὡσ ἄρα αὐτόχρημα λόγοσ τισ εἰήν, πέρα δ’ οὐδέν μοι περιείργασται πώποτε πλὴν ὅσα πρὸσ θεοὺσ, ταῦτα δ’ εἴργασται μὲν καὶ πέπρακται σὺν αὐτοῖσ εἰπεῖν εἰσ δύναμιν τὴν ἡμετέραν ὡσ ἐπιμελέστατα, περιείργασται δ’ οὐδαμῶσ· εἰ ταῦθ’ οὕτωσ ἔχοντα φαίνοιτο, συγκαλύψασθε ἐπ’ ἀμφοτέροισ οἱ μήτε χρῆσθαι τολμῶντεσ καὶ προσέτι τὰσ γυναῖκασ μιμούμενοι, ἅσ φασιν, ἐπειδὰν αὐταὶ μηδὲν ὧν δεῖ τῇ γνώμῃ ποιῶσι, τοῖσ ἀνδράσι περιτρέπειν τὰ σφέτερ’ αὐτῶν ἁμαρτήματα καὶ κακά. σκοπεῖτε δὴ καθάπερ τινὰσ εὐθύνασ ἐξ ἀρχῆσ ἐξετάζοντεσ ὡσ δυνατὸν διὰ βραχυτάτων. ἐμοὶ γὰρ ἔδωκεν ὁ θεὸσ νέῳ ἔτ’ ὄντι χρῆσθαι διδασκάλοισ καὶ φήμασ πρώτασ παρ’ ἐκείνων ἦ μὴν πρωτεύσειν γενέσθαι μοι. ἀρξάμενοσ δ’ ἐξ ἐκείνου δεῦρ’ ἀεὶ διαγέγονα σχολάζων μαθήμασι καὶ λόγοισ ὅσα μὴ χρεία σώματοσ διεκώλυσεν, ἢ χρόνων περίοδοι συμφορὰσ ἐνεγκοῦσαι μείζουσ τῆσ προαιρέσεωσ.

ἀλλ’ ὅμωσ καὶ τούτοισ διεγιγνόμεθα ὥσπερ τισ Ὀδυσσεὺσ, ἐχόμενοι τῆσ σχεδίασ, ἅτε οὐδ’ ἔρημοι πλέοντεσ ἡμεῖσ γε, ἀλλ’ ὑπὸ τῷ μεγίστῳ καὶ φιλανθρωποτάτῳ τῶν κυβερνητῶν, ὃσ ἡμῖν ἀήτασ ἀνεῖχε τὸ μὴ καταδῦναι. μόνοι δὲ ὧν ἴσμεν Ἑλλήνων οὐ πλούτου χάριν, οὐ δόξησ, οὐ τιμῆσ, οὐ γάμων, οὐ δυναστείασ, οὐ προσθήκησ οὐδεμιᾶσ τοῖσ λόγοισ ἐπεχειρήσαμεν, ἀλλ’ αὐτῶν ἐρασταὶ καθαρῶσ καταστάντεσ ἐτιμήθημεν τὰ πρέποντα ὑπὸ τῶν λόγων. ἄλλοισ μὲν οὖν ὁμιλία παιδικῶν ἡδὺ, τοῖσ δὲ ὡσ πλεῖστα λούσασθαι, τοῖσ δ’ εἰσ πλῆθοσ πιεῖν, τοὺσ δ’ ἵπποι καὶ κύνεσ ἐξέπληξαν. καὶ νὴ Δί’ οἱ μὲν παιδιᾷ προσέχοντεσ ἀφεστᾶσι τῶν λόγων, οἱ δ’ ἕτερ’ ἄττα σπουδάζοντεσ. ἐμοὶ δὲ λόγοι πάσασ προσηγορίασ καὶ πάσασ δυνάμεισ ἔχουσι. καὶ γὰρ παῖδασ καὶ γονέασ καὶ πράξεισ τε καὶ ἀναπαύσεισ καὶ πάντα ἐθέμην τούτουσ. καὶ τὴν Ἀφροδίτην ἐπὶ τούτοισ καλῶ. ταῦτα δέ μοι παίζεται καὶ ταῦτα σπουδάζεται, τούτοισ χαίρω, τούτουσ ἀσπάζομαι, ἐπὶ τὰσ τούτων φοιτῶ θύρασ, καὶ πολλὰ ἂν ἔχων ἔτι πρὸσ τούτοισ ἕτερ’ εἰπεῖν, παραλείπω τοῦ μὴ φορτικὸσ εἶναι δοκεῖν. ἀλλὰ μὴν ὑπέρ γε τῆσ δόξησ οὕτω διενοήθην, ἀπαντῶσαν μὲν αὐτὴν δέχεσθαι καὶ στέρχειν· ἦ γὰρ ἂν παντάπασι βλὰξ εἰήν τισ· πραγματεύεσθαι δὲ μηδὲν εἰσ αὐτὴν ἔξω τῶν λόγων αὐτῶν καὶ τῆσ περὶ τὸν βίον ὀρθότητοσ συμφώνου τούτοισ, ἀλλ’ εἰ μέν τισ εἰσ ταῦτα ὁρῶν βούλοιτο θαυμάζειν, εἰ δὲ μὴ, χαίρειν ἐᾶν. παρόδουσ τοίνυν εἰσ τὸ δημόσιον πλείστασ ὧν ἐγὼ σύνοιδα ἐποιησάμην, καὶ ταῦτα μὴ πόρρωθεν, εἰ βούλεσθε, ἀλλ’ ἐξ αὐτῶν τῶν παρόντων τουτωνὶ χρόνων σκέψασθε. τίνα γὰρ πανήγυριν ἡμεῖσ ἢ τίνα σύλλογον παρεῖμεν τὸ μὴ οὐ κοσμῆσαι τὴν πόλιν ἐν τῷ μέσῳ; καὶ ταῦτα οὐκ ἐνδείᾳ δόξησ. σὺν γὰρ θεοῖσ εἰπεῖν τοσαύτη γεγένηται ὥστε μὴ ἀγωνίζεσθαι δεῖν ὑπὲρ τοῦ λαβεῖν αὐτὴν, ἀλλ’ ἀσφαλῶσ ἔχειν σιωπᾶν ὑπὲρ τοῦ τὴν οὖσαν διασώσασθαι.

καὶ μὴν τοῖσ ἰδίᾳ συνιέναι σπουδάσασιν οὐκ ἀγωνιζόμενον μόνον παρέσχον ἐμαυτὸν, ἀλλὰ καὶ παραδεικνύντα ἐπιεικῶσ ἐξ ὧν ᾤμην τι βελτίουσ ἔσεσθαι. εἰε͂ν. τὰ μὲν ἡμέτερα τοιαῦτα καὶ τούτοισ παραπλήσια. σκέψασθε δὲ καὶ τὰ ὑμέτερ’ αὐτῶν ἐν τῷ μέρει πρὸσ ταῦτα, ὦ δυσέρωτεσ ὑμεῖσ, οἳ φιλεῖτε μὲν οὑτωσὶ διαφερόντωσ καὶ τῶν Ἑλλήνων ἄκρον εἶναι πεπιστεύκατε, καὶ ταῦτα κἀν τοῖσ γυμνασίοισ καὶ κατὰ τὴν ἀγορὰν βοᾶτε, πεπόνθατε δὲ ‐ οὐδὲν ἐρῶ πικρότερον, θαρρεῖτε ‐ ταυτὸν τοῖσ παισὶ τῶν ἐπιφανῶν ἀνδρῶν. καὶ γὰρ ἐκείνοισ ἀρκεῖ τοὺσ πατέρασ αὐτοῖσ εἶναι τοιούτουσ, αὐτοὶ δ’ ὡσ τὰ πολλὰ τρυφῶσι· καὶ ὑμῖν ἀρκεῖ παρεῖναι ἐμὲ καὶ λέγειν, τὸ δ’ ἀπαντᾶν καὶ μετέχειν τῶν ξένων ἅπαν ἠξιώσατε εἶναι. ἀλλ’ ἀντὶ τοῦ βαδίζειν ἐπὶ τὰσ ἀκροάσεισ περὶ τὰσ κολυμβήθρασ οἱ πλείουσ διατρίβετε, εἶτα θαυμάζετε, εἴ τινεσ ὑμᾶσ τῶν λεγόντων λανθάνουσι· τὸ δ’ ἀληθὲσ οὐ βούλεσθε, οἶμαι, πρὸσ ὑμᾶσ αὐτοὺσ λέγειν, ὅτι οὐκ ἔνεστι λίθων ἐρῶντασ οὐδὲ λουτρῶν ἐξηρτημένουσ οὐδ’ ἃ μὴ δεῖ τιμῶντασ τὰσ περὶ τοὺσ λόγουσ διατριβὰσ γιγνώσκειν, ἀλλὰ τὰ ὑμέτερ’ αὐτῶν ἀνατίθετ’ ἐμοὶ καὶ βλασφημεῖτε μετ’ εὐφημίασ, εἰ γὰρ ἐβούλετο, καὶ τοιαυτὶ λέγοντεσ, ὡσ νῦν γε νυστάζοντα δηλονότι. καίτοι λόγοσ μὲν λόγον, ὥσ φησιν Ὅμηροσ, ἀμείβεται, καὶ ὁποῖ’ ἄττ’ ἂν εἴπῃ τοιαῦτ’ ἂν ἀκούσεσθαι χρὴ προσδοκᾶν, ῥήτορα δ’ εἶναι φάσκοντα λαβόντα αἰτίαν οὐ προσήκουσαν μὴ χρήσασθαι τοῖσ οἰκείοισ ὀργάνοισ ἔσχατα συμφορᾶσ. ἐγὼ τοίνυν θεῶν εὐμενῶν ὄντων τοὺσ μὲν κατ’ αὐτοὺσ τοὺσ λόγουσ ἀγῶνασ οὐ σφόδρα φήσαιμ’ ἂν δεδιέναι, δέδοικα δὲ τοὺσ δεινοὺσ ἀνταγωνιστάσ. εἴπω τίνασ; τοὺσ λίπα ἀληλιμμένουσ τουτουσὶ καὶ τὸν φοίνικα περικομίζοντασ, οὐκ εἰσ ἀκροάσεισ μὰ Δία ῥητόρων συγκαλοῦντασ, ὥσπερ ἐγὼ καὶ περὶ Κῶν ταυτηνὶ τὴν Μεροπίδα καὶ ἐν Κνίδῳ ποτὲ εἶδον ἐπ’ ἐμαυτοῦ γενόμενον, ἀλλ’ ἴστε ὅτι δεξαμενὰσ ἐπαινοῦσι, καὶ δεῦρ’ ἄγ’ ἰὼν νῆα κατάστησον, καὶ τοῖσ καταίρουσι τοιαῦτ’ ἐπαγγέλλουσι καὶ τοιαῦτα προξενοῦσιν. ὅταν οὖν ἑτέρωθεν μὲν ὁ ῥήτωρ ἀγωνιούμενοσ εἰσίῃ, ἑτέρωθεν δὲ ὁ ῥέμβοσ ὑμῖν ἀμφιθαλὴσ ἥκῃ τὰ τοιαῦτα ὑπισχνούμενοσ, εἰκότωσ, οἶμαι, συμβαίνει τὴν νίκην ἐκείνου τοῦ μέρουσ γίγνεσθαι, καὶ μήτε πρεσβύτερον μηδένα μήτε νεώτερον ῥᾳδίωσ ἐθέλειν σωφρονεῖν.

ταῦτ’ ἐστὶν ἃ τοὺσ λέγοντασ ὑποσκελίζει, ταῦθ’ ὥσπερ νέφοσ ἢ σκοτόμαινα ἐπισκοτεῖ πᾶσι τοῖσ περὶ παιδείαν καλοῖσ. πρὸσ δὲ τούτοισ οἱ κατάπτυστοι σοφισταὶ πείθουσιν ὑμᾶσ ὡσ ἄρα καὶ τῷ Ὁμήρῳ τοῦτο μέγιστον ὑπάρξειεν, υἱὸν Μέλητοσ γενέσθαι. πᾶσ τισ οὖν ἱέται σπουδῇ παρὰ τὸν πατέρα αὐτοῦ φιλοσοφήσων ἐκεῖ, καὶ οὐδὲ ἐξ αὐτῶν τούτων ἐνθυμηθῆναι δύνασθε εἰ τὰ μάλιστα ἀληθῆ λέγουσιν, ὅτι οὐδ’ αὐτῷ τῷ Ὁμήρῳ ἤρκει παρὰ τὰσ ὄχθασ ἐσκηνῆσθαι τοῦ πατρὸσ, οὐδὲ τοῖσ ἰχθύσι συμπαρανεῖν ἀδελφοῖσ οὖσιν ἑαυτοῦ, ὡσ ὁ τούτων λόγοσ, ἀλλ’ οὕτωσ αὐχμηρόν τινα ἐβίω βίον ὥστε πολλαχῆ δῆλόσ ἐστι στέργων, εἰ τῶν ἀναγκαίων εὐποροίη, λουτρὰ δὲ αὐτοσχέδια καὶ δὴ ἐπ’ ὀνήσει καμνόντων σωμάτων, ὥσ φησι Πλάτων, ἀπεδέχετο, περαιτέρω δὲ οὐκ εἰά τρυφᾶν. τὸ δὲ πλείστην ἅπασιν ἁπάντων ὀλιγωρίαν ἐμπεποιηκὸσ ἡ ἀδιήγητόσ ἐστιν αὕτη φθορά. πᾶσ γάρ τισ δεδιὼσ μὴ φθάσειε προδιαφθαρεὶσ, αὑτὸν ἐλπίζων ἀπόλλυσι, πάντα μὲν τὰ αἴσχιστα ἐν κέρδουσ τάξει τιθέμενοσ, πᾶν δ’ ὅσον χρηστὸν ζημίαν καὶ πόνουσ ἄλλωσ ὑπολαμβάνων, ὡσ εἰ μὴ ἀμφότερα λωβηθεὶσ ἀπίοι παρὰ τοὺσ πλείονασ καὶ τὴν γνώμην καὶ τὸ σῶμα, οὐκ ἐσομένησ αὐτῷ χώρασ ἐκεῖ. τὸ δ’, οἶμαι, πᾶν τοὐναντίον ἦν· ἐπειδὴ τοιαῦτ’ ἀφέστηκεν, ἀπολαῦσαι τοῦ βίου τὰ κάλλιστα, ἑώσ ἔξεστιν, ἵν’ εἰ μὲν τῆσ σωζομένησ μοίρασ εἰήμεν, ἐν τοῖσ καλλίστοισ σωζοίμεθα, ἐν μαθήμασι καὶ λόγοισ, καὶ μὴ τὴν ὑειόν ἁρμονίαν ἡρμοσμένοι νύκτα ἐκ νυκτὸσ καὶ ἡμέραν ἐξ ἡμέρασ καλινδοίμεθα, εἰ δὲ μὴ, κέρδοσ γ’ ᾖ πᾶν ὅ τί τισ προὔλαβεν. ἢ πρὸσ θεῶν λούσασθαι μὲν κέρδοσ ἐστὶ ζῶντα, ὃ καὶ τελευτήσαντα μενεῖ δήπουθεν, λόγων δὲ ὧν εἴργεσθαι μετὰ τὴν τελευτὴν ἀνάγκη, τούτων ζῶντα ἀπολαῦσαι, καὶ αὐτὸν λέγοντα καὶ ἑτέρῳ παρόντα, ἀηδία, καὶ τῇ μὲν ἑταίρᾳ συγγενέσθαι κεφάλαιον εὐδαιμονίασ, ἀνδρὶ δὲ τῷ πρώτῳ τῶν Ἑλλήνων συγγενέσθαι καὶ ὁσονοῦν εἰσ κατάραν τελεῖ;

καὶ τῇ μὲν γαστρὶ χαριστέον, ἐξ ἧσ αἱ πλεῖσται τῶν νόσων, ὅσα δ’ εἰσ λόγουσ ὕθλον ἄλλωσ καὶ σκιὰν ὑποληπτέον, ὦ χρηστοὶ καὶ τὴν οἰκουμένην ὑμεῖσ παιδεύοντεσ πρὶν ὑμᾶσ αὐτούσ; ἀλλ’ ὥσπερ ἐμὲ ἀξιοῦτε βούλεσθαι λέγειν, οὕτωσ ὑμῖν αὐτοῖσ παρακελεύσασθε ἐμὲ ποιεῖν βούλεσθαι λέγειν, εἰ δὲ μὴ, ἑκάτεροι τὸ ἑαυτῶν πράξομεν. ἐγὼ μὲν γὰρ οὐδ’ οὕτωσ ἀνήσω λέγων, ἑώσ ἂν θεὸσ εὐμενὴσ ᾖ, ὑμεῖσ δὲ ἀγνοήσετε ἀεί. ταῦτ’ οὖν, εἰ μὲν βούλεσθε, ἀπολογίαν, εἰ δὲ βούλεσθε, ἐπιτίμησιν ἀπ’ εὐνοίασ, εἰ δὲ καὶ ὡσ ἀμφότερα εἰρήσεται, ἀλλ’ οὖν ἀληθῆ γε καὶ συμφέροντα ἀκούειν ἅπασιν εἴρηται. ἢ οὖν παυστέον, φησὶ Δημοσθένησ, τούτων τῶν ἐθῶν, ἢ τοῦ γ’ Ἱππολύτου καὶ τοῦ Βελλεροφόντου μὴ ῥᾳδίωσ οὑτωσὶ καταψεύδεσθε.

상위

Aristides, Aelius (아리스티데스, 아일리오스)

목록

SEARCH

MENU NAVIGATION