Aristides, Aelius, Orationes, Ιἑροὶ λόγοι ε#

(아리스티데스, 아일리오스, 연설, Ιἑροὶ λόγοι ε#)

θέρουσ ὡρ́ᾳ πονήρωσ εἶχεν ὁ στόμαχοσ καὶ δίψοσ ἦν νύκτα καὶ ἡμέραν καὶ ἱδρὼσ ἀμύθητοσ καὶ λύσισ τοῦ σώματοσ, καὶ μόλισ ἂν δύο καὶ τρεῖσ εἷλκον ἀπὸ τῆσ κλίνησ ἀναστῆναι δεόμενον· καὶ ὁ θεὸσ σημαίνει ἔξοδον ἐν Σμύρνῃ ὄντι τὸν χρόνον τοῦτον, καὶ ἔδει ἐξιέναι αὐτίκα. καὶ ἐξῄειν μὲν τὴν ἐπὶ Περγάμου· ἐν ὅσῳ δὲ ὀχήματα ἐπορίζετο καὶ δὴ μεσημβρία τε προσῄει καὶ καῦμα ᾔρετο λαμπρόν. ἔδοξεν οὖν ἡμῖν ἐν τῷ προαστείῳ διατρίψαντασ αὐτὴν τὴν ἀκμὴν οὕτωσ περαίνειν. ἡ δ’ ὁρμὴ ἦν ὡσ εἰσ Μύριναν καὶ τὰ σκευοφόρα ἐπὶ τούτῳ προῄει. οἱᾶ δὲ πνίγουσ ὄντοσ καὶ ἅμα ὑφ’ ἡδονῆσ τοῦ χωρίου καὶ προσέτι ἀσχολιῶν τινῶν προείμεθα τῆσ ὡρ́ασ συχνὸν, ὥστε γιγνόμεθα ἐπὶ τῷ καταγωγίῳ τῷ πρὸ τοῦ Ἑρμοῦ περὶ αὐτὴν δύσιν ἡλίου. καὶ ἠπόρησα μὲν ὅ τι ποιῶ. ὡσ δὲ οὔτε τὴν δυσχέρειαν τῶν οἰκημάτων ἔφερον εἰσελθὼν, θεραπεία τε οὐ παρῆν διὰ τὸ προεκπέμψαι, ἐδόκει χρῆναι τὸ πρόσω διώκειν, καὶ διαβάντι τὸν ποταμὸν νύξ τε ἦν ἤδη καθαρὰ καὶ προσέβαλεν αὔρα τισ ἐλαφρὰ καὶ ψυχεινὴ, καὶ τό τε σῶμά πωσ ἀνελάμβανε καὶ τῇ γνώμῃ τόνοσ τισ μετ’ εὐθυμίασ ἐνεδύετο, ὡσ τῷ τε ἀέρι ὁμιλεῖν καθ’ ἡσυχίαν καὶ ἅμα πρὸσ τὴν παρελθοῦσαν ἡμέραν τὰ παρόντα κρίνοντι ὁπόσον τι μεταβεβλήκει. ἤδη δὲ βαθείασ ἑσπέρασ ἦλθον εἰσ Λάρισσαν, καί μοι ἀσμένῳ γίγνεται ὡσ τά τε ὀχήματα οὐ κατείληπτο καὶ τὰ τῆσ καταγωγῆσ οὐδὲν ἀμείνω τῶν πρόσθεν ἦν, ἀλλ’ ἀνάγκη παρῆν ἔχεσθαι τῆσ ὁδοῦ καὶ διακαρτερεῖν. καὶ μέσαι τε ἤδη νύκτεσ ἢ καὶ ἔτι πορρωτέρω, καὶ γιγνόμεθα ἐν Κύμῃ, καὶ πάντα ἀπεκέκλειτο καὶ μάλ’ ἀγαπητῶσ ἐμοί. παρακαλέσασ δὲ τοὺσ ἑπομένουσ, οἳ παρέπεμπόν με ἀπὸ τοῦ χωρίου προσταλαιπωρῆσαι καὶ τὸ λοιπὸν, ὡσ οὐκ εἰσόμενον αὐτοῖσ, πάντωσ δὲ ὀλίγον τ’ εἶναι καὶ προφέρειν οὐκ ὀλίγον μοι δοκεῖν τῆσ προαιρέσεωσ διαμαρτεῖν, ἐχώρουν ἔξω πυλῶν, καὶ ψῦχόσ τε ἤδη ἦν ὑγρότερον, ὥστε καὶ θέρμησ δεῖσθαι. καὶ περὶ ἀλεκτρυόνων μάλιστά πωσ ᾠδὰσ ἀνύσασ εἰσ Μύριναν, ὁρῶ τοὺσ ἐμοὺσ πρόσθεν τῶν καταγωγίων τινὸσ συνεσκευασμένουσ ὡσ εἶχον διὰ τὸ μηδ’ αὐτοὺσ, ὡσ ἔφασαν, καταλαβεῖν ἀνεῳγμένον μηδέν.

ἦν δέ τισ ἐν προθύρῳ τοῦ πανδοκείου σκίμπουσ· τοῦτον περιφέροντεσ ἄνω καὶ κάτω διατριβὴν εἴχομεν. ὅπου γὰρ τεθείη πανταχοῦ λυπηρὸσ ἦν. θύραν δὲ κόπτουσιν ἢ ξένων ἢ ὡντινωνοῦν πλέον οὐδὲν ἦν· οὐ γὰρ ὑπήκουεν οὐδείσ. ὀψὲ δέ ποτε εὑρ́ομεν εἰσελθεῖν εἰσ οἰκίαν τῶν ἐπιτηδείων τινὸσ, κακοδαιμονίᾳ δὲ θυρωρῶν τό τε πῦρ ἀπεσβήκει καὶ ἄλλο γε οὐδὲν ἦν οὐ μικρὸν οὐ μέγα. εἰσῄειμεν δὲ ὑπὸ σκότου καὶ ὑπὸ χειραγωγῷ οὔτε ὁρῶντεσ οὔτε ὁρώμενοι. ἐν ὅσῳ δὲ πῦρ τε ἐπορίζετο καὶ πορισθέντοσ ἔμελλον χρίσεσθαί τε καὶ πίεσθαι, καὶ δὴ ἑωσφόροσ τε ὑπερεῖχε καὶ φῶσ ἡμέρασ ὑπέφαινεν, ἐδόκει χρῆναι μὴ μαλθακίζεσθαι μηδὲ καθεύδειν ἡμέρασ οὔσησ, ἀλλ’ ἔργον ἔργῳ συνάπτειν καὶ βαδίζειν εἰσ τὸ τοῦ Ἀπόλλωνοσ ἱερὸν, εἰσ Γρυνεῖον, εἰωθόσ μοι καὶ ἰόντι καὶ ἐπανιόντι θύειν τῷ θεῷ. γενόμενοσ δὲ ἐν Γρυνείῳ θύσασ τῷ Ἀπόλλωνι καὶ τὰ εἰωθότα διατρίψασ εἰσ Ἐλαίαν ἐλθὼν ἀνεπαυόμην. καὶ ὡσ ἐγενόμην ἐν Περγάμῳ τῇ ἐπιούσῃ, ἐγὼ μὲν οἱᾶ εἰκὸσ οὕτωσ εἶχον ὡσ ἐνδιατρίψων, ἐνύπνιον δ’ ἐλθὸν, εἴτε δὴ εἰσ ἑσπέραν εὐθὺσ εἴτε καὶ μιᾷ ὕστερον ἡμέρᾳ ἢ καὶ δευτέρᾳ, ἐπείγεσθαί τε ἐκέλευε καὶ μὴ ἄλλωσ ποιεῖν· οἵδε γὰρ καὶ δὴ διώκουσι. καὶ ἅμα τούτοισ αἵ τε θυρίδεσ πνεύματοσ ἐμπεσόντοσ ἀνεῴγνυντο εὖ καὶ καλῶσ ἐσφηκωμέναι ἔνδοθεν καὶ ἔξωθεν, καὶ πρόσθεν οὔπω συμβὰν, αἵ τε θύραι παρέσχον ψόφον. ὡσ δὲ ἀφυπνίσθην, οὐδὲν ἔτι διέτριψα, ἀλλ’ εἰπὼν τοῖσ οἰκέταισ μεταδιώκειν ἐπιβὰσ τοῦ ὀχήματοσ ἤλαυνον ὡσ ἤνυτον.

καὶ ὁ βορέασ ἐπέκειτο πάντα κινῶν. ἦν δὲ τὸν χρόνον τοῦτον ἐργώδη τὰ περὶ τὴν φάρυγγα, ὑπό τε φλυκταίνησ συνεχοῦσ πιεζόμενα καὶ ὑπὸ παντὸσ ἀεὶ τοῦ συντυχόντοσ ἀναξαινόμενα. τότε δὲ τῆσ τε ἄμμου πολλῆσ ἅμα τῷ ἀνέμῳ φερομένησ ἐπὶ τοῦ προσώπου καὶ τοῦ κονιορτοῦ σύρδην ἁπανταχόθεν ἐμπίπτοντοσ οὐκ ἀγωνιᾶν μᾶλλόν τι παρειστήκει μοι ἢ θαρρεῖν· ἅμα μὲν οἱο͂ν ἀπονοίᾳ τινὶ καὶ παρατάξει, οὐ γὰρ ἦν ἀναφυγὴ, ἅμα δ’ ὡσ ἀντεῖχον παρὰ πᾶν τὸ εἰκόσ. οἱ δὲ ἰατροὶ τὰ πρὸ τοῦδε ἀνακογχυλιάζειν τε ἐκέλευον καὶ σκέπην ἀκριβεστάτην καὶ τὰ τοιαῦτα εἰσηγοῦντο. δευτέρᾳ δὲ ἢ τρίτῃ ἡμέρᾳ παρελθὼν τὴν πατρῴαν οἰκίαν γίγνομαι ἐν τῷ ἱερῷ τοῦ Διὸσ τοῦ Ὀλυμπίου· καὶ θύω πρὶν καταλῦσαι τὴν ὁδὸν, ὥσπερ μοι καὶ τὸ ἐξ ἀρχῆσ εὐθὺσ ἐν Σμύρνῃ προείρητο, ἐλαύνειν ὀρθὴν εἰσ Διὸσ χωρίον. καὶ μετὰ τοῦτο ἤδη ῥᾴω τὰ τῆσ διαίτησ ἐπιφανῶσ ἦν. περιιόντι δὲ τῷ ἔτει καὶ μηνὶ μάλιστα θᾶττον ἦγον Κυζικηνοὶ τὴν ἱερομηνίαν τὴν ἐπὶ τῷ νεῷ, ἐμοὶ δὲ ὕπνοι τε ἦσαν ἐργώδεισ καὶ πέψισ ἀπήντα μόλισ ἐν συχνῷ τινι μέρει τῆσ ἐπιούσησ ἡμέρασ ἡσυχάζοντι μὲν, καθεύδοντι δ’ οὔ. τότε δ’ οὖν ἡνίχ’ ἧκε τὸ ὄναρ, ἡμέρα τε ἦν ἐκ πολλοῦ καὶ ὕπνου τοσούτου σχεδὸν ἔλαχον ὅσον δόξαι ἃ ἔδοξα. ταῦτα δ’ ἦν, Πορφυρίων ὁ ἰατρὸσ ἐδόκει μοι τοὺσ Κυζικηνοὺσ ἐπιὼν παραπλήσια τοῖσ τῆσ Ἀθηνᾶσ πρὸσ τοὺσ Φαίακασ λέγειν, μέγαν τε ἄγων ἐμὲ καὶ προμνώμενοσ συνουσίασ περὶ λόγουσ. οἱ δὲ πείθεσθαι καὶ ἅμα θέατρόν τε εἶναι καὶ αὐτὸσ ἐν τῷ θεάτρῳ, καὶ ἄλλ’ ἄττα εἰσ τοῦτο φέροντα ἦν. ἀνίσταμαι καὶ συσκευάζεσθαι τοῖσ οἰκέταισ εἰπὼν, ὡσ αὐτίκα ἐξιόντασ, ἐξήλαυνον, μεσημβρίασ οὐ πολλῷ τινι θᾶττον. οἱᾶ δ’ ἐπαναμένων τοὺσ οἰκέτασ προῄειν σχολαίτερον, κἀν τούτῳ ἐτρίβη τι τῆσ ὡρ́ασ. καὶ γίγνομαι περὶ δείλην ὀψίαν ἐπὶ τοῖσ ὕδασι τοῖσ θερμοῖσ, καὶ πάντα ἦν θορύβου μεστὰ καὶ πλήθουσ ἀνθρώπων, ὥστ’ οὐχ οἱο͂́ν τ’ ἦν στέγην εὑρεῖν, ἀλλ’ ἔδει παρελαύνειν, καὶ εἵποντο μὲν ὀλίγοι ἤδη. προελθὼν δὲ τετταράκοντα στάδια εἴσ τινα κώμην, ὡσ οὐδέν με προσίετο τῶν αὐτόθι, ἔγνων τῇ νυκτὶ χρῆσθαι.

αὐτῷ μὲν οὖν μοι ἐδέδοκτο ἐλαύνειν εἰσ αὐτὴν Κύζικον, οἱ δ’ ἀκόλουθοι ἀπειρήκεσαν, σχεδὸν δύ’ ὄντεσ οἱ λοιποί· ὥστ’ ἠναγκάσθην καταλῦσαι περὶ τὴν λίμνην εἴκοσι καὶ ἑκατὸν στάδια ἀπὸ τῆσ πόλεωσ, ἀνύσασ δὲ εἰσ εἴκοσι καὶ τριακόσια. παρελθὼν δὲ εἰσ δωμάτιον καὶ σκίμποδοσ εὐπορήσασ καὶ στρώματοσ καθαροῦ καὶ μάλ’ ἀγαπητῶσ, οὐ γὰρ ἔμοιγε οὐδὲν παρῆν, ὡσ εἶχον διψῶν τε καὶ κονιορτοῦ πλέωσ, ἐν τῇ ἐσθῆτι ἐν ᾗπερ καθήμην ἐπὶ τοῦ ὀχήματοσ, διενυκτέρευσα καθήμενοσ τὰ πλείω ἐπὶ τοῦ σκίμποδοσ. ἀστέρων δὲ πρὸσ ἡμέραν φερομένων ἀναστὰσ ἤνυσα ἀναμείνασ οὐδένα. καί μοι παραμύθιον ἦν τῆσ πορείασ τὸ τῷ λόγῳ προσέχειν, ὃν ἔδει τοῖσ Κυζικηνοῖσ ἐπιδεῖξαι κατὰ τὴν τοῦ ἐνυπνίου φήμην· ὥστε καὶ ἐποιήθη οὕτω παρὰ τὴν ὁδὸν τὰ εὑρισκόμενα ἀεὶ ἀναλαμβάνοντι. τὴν μὲν οὖν σπουδὴν τὴν συμβᾶσαν περὶ τὸν λόγον οὐ μόνον ἡνίκα ἐδείκνυτο ἐν τῷ βουλευτηρίῳ, ἀλλὰ καὶ ὕστερον ἐν τῇ πανηγύρει, εἰδεῖεν ἂν οἱ παραγενόμενοι καὶ οἱ τούτων ἀκούσαντεσ, ἐμοὶ δ’ οὐχ ἥδιστον ἐν τοῖσ τοιούτοισ διατρίβειν. ἀλλ’ ἐπειδὴ προσέταξεν ἀναστρέφειν, ἐπαινέσασ τὸ ἐν Λανείῳ ὕδωρ, σχεδὸν ὥσπερ στροφήν τινα δευτέραν ἀποδιδόντεσ, ἐπανῄειμεν, τῇ τε ὡρ́ᾳ τῆσ ἐξόδου μάλιστά πωσ παραπλησίωσ, διὰ τὸ καὶ τότε αὐθημερὸν ἐξιέναι ἐπὶ τῷ προστάγματι, καὶ δὴ καὶ τῇ συνεχείᾳ τῆσ πορείασ, οὐδαμοῦ γὰρ διαναπαύσασ ἧκον ἄσιτοσ μικρῷ πρὸ μέσων νυκτῶν εἰσ αὔλιόν τι γεωργικὸν τῶν ἐμαυτοῦ, τετρακοσίουσ σταδίουσ τοὺσ ἅπαντασ, τῇ δ’ ὑστεραίᾳ ἐκεῖθεν εἰσ Λανεῖον. καὶ τὰ μὲν τῆσ προτέρασ εἰσ Κύζικον ἐξόδου καὶ διατριβῆσ οὕτωσ ἔσχεν. ἐπελθόντοσ δὲ τοῦ χειμῶνοσ ἦγε πάλιν τὴν ἐπὶ Σμύρνησ, καὶ γίγνεται τῶν ἡμερῶν ἡ πρώτη σφόδρα ἤπιοσ. ὡσ δὲ κατέβην εἰσ τὸ πεδίον τῆσ ἐπιούσησ νυκτὸσ, ἄλλα τε ὀνείρατα ἐγίγνετο ἐπισχόντα καὶ δὴ καὶ Νεφέλασ Ἀριστοφάνουσ ἐδόκουν μεταχειρίζεσθαι· καὶ ἅμα ἑῴ νέφη τε ἦν καὶ ὑετὸσ οὐ πολὺ ὕστερον.

ὥσθ’ οἱ μὲν συνέχαιρον ὡσ οὐ προεξῆλθον, οἱ δ’ ἐθαύμαζον τῆσ προρρήσεωσ τὴν ἀκρίβειαν. μένοντι δέ μοι αὐτόθι ἡμέρασ τινὰσ ἀγγέλλεται ἡ τῆσ τροφοῦ θυγάτηρ ἀσθενοῦσα καὶ ἔχουσα σφαλερῶσ. κἀκείνῃ μὲν ἰατρὸν ἔπεμπον, αὐτὸσ δὲ, ἐπειδὴ τάχιστα παρέσχεν, εἰχόμην τῆσ ὁδοῦ. καί μου προϊόντοσ ἤδη ὑπεκινεῖτο ὁ ἀὴρ, ὡσ πρὸσ ὕδωρ τε καὶ χειμῶνα. καὶ δέοσ ἦν μὴ καταληφθῶμεν, ἄλλωσ τε καὶ δυσπόρων ὄντων. ὅμωσ δὲ τοσοῦτον ἀντέσχεν ὅσον δύο σταδίουσ ἐλλείπεσθαι πρὸσ τὸ ἱερὸν τοῦ Ἀπόλλωνοσ. τηνικαῦτα δὲ ὁμίχλη τε κατέβη βαθεῖα καὶ ψακάσ τισ διέθει· καὶ παρελθόντων εἴσω λαμπρῶσ ἤδη τὸ ὕδωρ παρῆν, ὥστε ἑορτὴν ἤγομεν. ἐπισχόντων δέ με κἀνταῦθα ὀνειράτων ἐπέμεινα. πρὸσ δὲ τοῖσ ἐπισχοῦσι καὶ τοιόνδε ἐγεγόνει. ἐδόκουν ἱερεῖόν τι τεθυκὼσ ἐπισκοπεῖσθαι τόν τε δὴ θεὸν, οἶμαι, καλούμενον καὶ λυτῆρα, καί τινοσ τῶν μάντεων ἐπελθόντοσ πυνθάνεσθαι τί βούλοιτο ὁ λυτὴρ, πότερον καθάπαξ λύοι τι ἢ μικρότερον ἀντὶ μείζονοσ ποιοίη καὶ ἀναβολῆσ εἰή σημεῖον. ὁ δ’ ἐῴκει οὐ πάνυ τι ἰσχυρότατα ἡγουμένῳ εἰσ τὸ καθάπαξ, ἀλλὰ καὶ ἀέρασ καὶ ἀστέρασ καὶ τὰ τοιαῦτα ᾐτιᾶτο. κἀν τούτῳ ἠγγέλθη περὶ τῆσ κόρησ ὅτι εἰή τεθνεῶσα. εὐθὺσ μὲν οὖν ἀκούσασιν ἐδόκει θεῖον εἶναι τὸ μὴ τυχεῖν παρόντα ἐμὲ τῇ συμφορᾷ, ἀλλὰ προεξελθεῖν· ἔτι δὲ σαφέστερον ἐκ τῶν ὕστερον χρησμῶν ἐγένετο ὡσ οὐκ ἄνευ δαιμονίου τινὸσ πᾶν τοῦτο συνέβη. ἐπειδὴ γὰρ κατέβην ἀπὸ τοῦ ὄρουσ δευτέρᾳ νυκτὶ ὕστερον, ὤφθη τοιάδε, ἔμεινα δὲ καὶ πλείουσ κατέχοντοσ τοῦ θεοῦ. Τελεσφόροσ ἦν ὀρεωκόμοσ· οὗτοσ ἐδόκει μοι ὁρμηθεὶσ αὐτόθεν βαδίζειν ὀπίσω, τὰ χρησθέντα ἐπὶ τῇ Φιλουμένῃ σημαίνων, τοῦτο γὰρ ὄνομα τῇ κόρῃ, κεχρῆσθαι δ’ αὐτὰ Ἀλκίμῳ πατρὶ τῆσ κόρησ, καὶ δὴ καὶ γράμματα ἔχειν, εἴτε δὴ σεσημασμένα εἴτε καὶ μή· ἃ τὸν Ἄλκιμον νύκτωρ ἀκούσαντα παρ’ αὐτῆσ ἀπομνημονεύσαντα γράψασθαι, θαυμαστὰ πλήθει καὶ δυνάμει, φέροντα εἰσ ἐμὲ, ὥστε θαυμάζειν ὅπωσ καὶ ἀπεμνημόνευσε. κεφάλαιον δ’ ἦν, ὡσ ἐν αὐτῷ τῷ σώματι τῆσ Φιλουμένησ καὶ τοῖσ ἐντὸσ, ὥσπερ ἐν σπλάγχνοισ ἱερείων, ἐγγεγραμμένου παντὸσ τοῦ περὶ αὐτὴν πράγματοσ.

ἐδόκουν δὲ καὶ κοιναί τινεσ εἶναι πλείουσ, καὶ ἅμα πωσ ἑώρων αὐτὰσ, αἱ μὲν ἄνω ὑγιεῖσ καὶ εὖ διακείμεναι, ἐν δὲ τῇ τελευταίᾳ τὸ πεπονθὸσ ἦν. καὶ ἐδείκνυντο ὑπὸ τοῦ ἐφεστῶτοσ ὅστισ καὶ ἦν. καὶ ἠρόμην γὰρ δὴ αὐτὸν, πόθεν οὖν οἱ ὄκνοι καὶ ἡ δυσεργία; ὁ δὲ ἐδείκνυεν ἐκεῖνον τὸν τόπον. οἱ δ’ οὖν χρησμοὶ τοιοῦτοί τινεσ ἦσαν. ἐνεγέγραπτο μὲν τὸ ὄνομα τὸ ἐμὸν οὑτωσὶ, Αἴλιοσ Ἀριστείδησ· καὶ σχεδὸν ἐκ διαλειμμάτων ἄλλα καὶ ἄλλα ἐπίσημα τοῦ ὀνόματοσ· προσενεγέγραπτο δὲ Σωσιμένησ καὶ ἕτερα τοιαῦτα σωτηρίαν ἐπαγγελλόμενα, καὶ ὅτι ἡ Φιλουμένη ψυχὴν ἀντὶ ψυχῆσ καὶ σῶμα ἀντὶ σώματοσ ἀντέδωκε, τὰ αὑτῆσ ἀντὶ τῶν ἐμῶν. καὶ τἄλλα εἰσ ταυτὸν φέροντα ἐνῆν, ἅπαντα ἐν βιβλίοισ τισὶν ἐγγεγραμμένα, ἃ πάντα γράψαντοσ τοῦ Ἀλκίμου ἐδόκει ἀποκομίζειν ὁ Τελεσφόροσ οἴκαδε. ἐνῆσαν δὲ καὶ Πορφυρίωνοσ τοῦ ἰατροῦ παραινέσεισ ὡσ πρὸσ τὴν μητέρα αὑτῆσ, μάλιστα μὲν καὶ λούσασθαι, εἰ δὲ μὴ, ἀλλὰ τραφῆναι. ταύτησ τῆσ κόρησ Ἑρμείασ ἐκεῖνοσ ἀδελφὸσ ἦν, ὃσ ἐν τῇ μεγάλῃ νόσῳ, ὅτε καὶ ἡ θεὸσ ἐφάνη μοι, ἀπέθανε καὶ αὐτὸσ σχεδὸν ὡσ εἰπεῖν ἀντ’ ἐμοῦ. τῇ γὰρ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ὡσ ὕστερον ἐπυθόμην, ἐκεῖνόσ τε ἐτελεύτα κἀγὼ τοῦ πυρὸσ ἀπηλλαττόμην καὶ πάνυ χρονισθέντοσ. ἄμφω δὲ ἤστην παῖδεσ ἐμῆσ συντρόφου Καλλιτύχησ. καὶ ταῦτα μὲν εἰσ τοσοῦτον. πέντε δὲ ἡμέρασ ὑπὸ τῷ ὄρει μείνασ καὶ διαιτηθεὶσ ὡσ παρήγγειλεν, ἕκτῃ κινήσαντοσ ἐξῄειν ἐπὶ Περγάμου· καὶ ἦσαν μὲν ἐπίβδαι, ἣν Ῥωμαῖοι πρώτην ἄγουσι τοῦ ἔτουσ. χειμὼν δὲ οὕτω δή τι σφοδρὸσ ὥστε μηδ’ οἴκοι μένοντι ῥᾳδίωσ ἔχειν ὑπενεγκεῖν. καὶ συνέβη τοῦτο δὴ θειότατον τῆσ ὁδοῦ, τὸ γὰρ τοῦ Ὁμήρου σαφὲσ ἦν ὅτι τισ θεῶν ἡγεῖτο καὶ ὅστισ γε ὁ θεὸσ, ἐξόπισθεν μὲν γὰρ βορέου πνεῦμα ἐπέκειτο οἱο͂ν ψυχρότατον, νεφέλασ ἐλαῦνον μελαίνασ καὶ πυκνὰσ, ἐκ δεξιᾶσ δὲ ἅπαντα κατενίφετο, ὑε͂ δὲ ἐν ἀριστερᾷ, καὶ ταῦτ’ ἦν παρὰ πᾶσαν τὴν ἡμέραν τε καὶ τὴν ὁδόν. μία τε οἱο͂ν ζώνη διὰ παντὸσ τοῦ ἀέροσ ἦγεν εἰσ τὸ ἱερὸν κατ’ αὐτῆσ τῆσ ὁδοῦ τεταμένη, σκέπην ἅμα καὶ φῶσ ἔχουσα. καὶ πάμπολυ δὴ τῶν ἄλλων ἀποσπάσασ ἦγον εἰσ τὸ ἱερὸν, μεθ’ ἑνὸσ ἀκολούθου σταδίουσ οὐκ ἔλαττον ἢ τριακοσίουσ διαδραμών.

καὶ ἦν μὲν τῆσ ὡρ́ασ τὸ μετὰ λύχνουσ τοὺσ ἱερούσ· ἐν ὅσῳ δὲ τούσ τε ὑπολειφθέντασ ἐπανέμενον καὶ καταγωγὴ ἐπορίζετο, διέτριψα τούσ τε νεὼσ περιιὼν ὡσ εἶχον ἐκ τῆσ ὁδοῦ καὶ βαδίζων ἄνω καὶ κάτω περὶ τὸ ἱερόν. ἤδη δὲ βαθείασ ἑσπέρασ εὐπορήσασ ὑπηρετῶν, αὐτόθι λουσάμενοσ ὑπὸ λαμπτῆροσ ἀπὸ μικρᾶσ πάνυ τροφῆσ ἀνεπαυόμην. καὶ μὴν τά γε ἄλλα σαφῶσ ἐγίγνετο σὺν θεῷ σπουδῇ τῶν ἀνθρώπων, καὶ σύνοδοι κατὰ τοὺσ λόγουσ καὶ δέοσ μὴ θᾶττον ἀπαλλαγείημεν. ταυτὰ δὲ ταῦτα καὶ ὕστερον ὡσ ἐν τῇ Σμύρνῃ ἐγενόμεθα. μᾶλλον δὲ καὶ πρὶν εἰσελθεῖν εἰσ τὴν πόλιν ἦσαν οἱ κατὰ τὴν φήμην ἀπαντῶντεσ, καὶ τῶν τε νέων οἱ γνωριμώτατοι σφᾶσ αὐτοὺσ ἐδίδοσαν καὶ τύποσ τισ ἤδη τεταγμένοσ διατριβῆσ ἦν, καὶ διὰ πάντων ἡ κλῆσισ ἠκριβοῦτο. Αἰγυπτίου δέ τινοσ ἀνθρωπίσκου περὶ τὸν χρόνον τοῦτον εἰσκωμάσαντοσ εἰσ τὴν πόλιν καὶ τῶν τε βουλευτῶν ἔστιν οὓσ διαφθείραντοσ καί τισι τῶν πολλῶν καὶ ἰδιωτῶν δόξαν παραστήσαντοσ ὅτι καὶ πολιτεύσοιτο καὶ φιλοτιμίασ θαυμαστὰσ οἱάσ φιλοτιμήσοιτο ἀπὸ χρημάτων, εἰσ τὸ θέατρον εἰσπηδῶντοσ ὅπωσ τύχοι, καὶ τοιαύτησ αἰσχύνησ κατεχούσησ τὴν πόλιν, ᾔδειν μὲν οὐδ’ ὁτιοῦν τούτων ἐγὼ ἀλλ’ ἢ ὀψέ ποτε ἤκουσα, ἅτε καὶ κατ’ οἰκίαν τὰσ συνουσίασ πρὸσ τοὺσ ἐπιτηδείουσ ποιούμενοσ. ἄρτι δ’ αὐτοῦ παριέναι μέλλοντοσ εἰσ τὸ ᾠδεῖον τὸ πρὸσ τῷ λιμένι καὶ διατριβὴν αὐτόθι καθισταμένου, εἴτε δὴ κατὰ ψήφισμα εἴτε καὶ οὐκ οἶδ’ ὅπη, ἐμοὶ δ’ ὄναρ γίγνεται. ἐδόκουν τοῦτο μὲν τὸν ἥλιον ἐκ τῆσ ἀγορᾶσ ἰδεῖν ἀνίσχοντα, τοῦτο δὲ ἀνὰ στόμα ἔχειν Ἀριστείδησ μελετήσεται τήμερον ἐν τῷ βουλευτηρίῳ ὡρ́ασ τετάρτησ. ταῦτα φθεγγόμενοσ καὶ τούτων ἀκούων ἀφυπνιζόμην, ὥστε διεσκόπουν εἴτ’ ὄναρ εἰή εἴθ’ ὕπαρ. καλέσασ δὲ τῶν φίλων τοὺσ ἐπικαίρουσ φράζω τὸ πρόσταγμα.

καὶ τότε δὴ γράμμα ἐξετίθετο, καὶ γὰρ προσῆγεν ἡ ἐκ τοῦ ὀνείρατοσ ὡρ́α, καὶ παρῆμεν εὐθὺσ ἐπ’ αὐτῷ. ὅμωσ δὲ καίπερ οὕτωσ ἐξ ὑπογυίου τῆσ παρόδου γιγνομένησ καὶ τῶν πολλῶν ἀγνοησάντων, οὕτω δή τι μεστὸν γίγνεται τὸ βουλευτήριον ὥστε οὐδὲν ἦν πλὴν ἀνθρώπων κεφαλὰσ ὁρᾶν καὶ οὐδ’ ἂν τὴν χεῖρα διέωσασ μέσην οὐδαμοῦ. καὶ μὴν τό γε τοῦ θορύβου τε καὶ τῆσ εὐνοίασ, μᾶλλον δὲ, εἰ χρὴ τἀληθὲσ εἰπεῖν, ἐνθουσιασμοῦ, τοσοῦτον παρὰ πάντων συνέβη ὥστε οὐδεὶσ ὤφθη καθήμενοσ οὔτ’ ἐπὶ τοῦ προαγῶνοσ οὔθ’ ἡνίκα ἀναστὰσ ἠγωνιζόμην, ἀλλ’ ἐκ πρώτου ῥήματοσ εἱστήκεσαν, ὤδινον, ἐγάνυντο, ἐξεπλήττοντο, συμπαρένευον τοῖσ λεγομένοισ, ἠφίεσαν φωνὰσ οὔπω πρόσθεν γενομένασ, πᾶσ τισ αὑτοῦ τὸ κέρδοσ ποιούμενοσ, εἴ τι νείμαι τῶν μεγίστων ἐμοί. ὡσ δ’ ἀπηλλάγημεν ἀπὸ τοῦ βουλευτηρίου καὶ περὶ λουτρὸν ἦμεν, τότε δή τισ ἀγγέλλει μοι ὅτι καὶ ὁ δεῖνα προγράψασ πρότριτα εἰσ τὴν ἡμέραν ταύτην εἰσ τὸ ᾠδεῖον ἑπτακαίδεκα εἰή τοὺσ σύμπαντασ ἠθροικώσ. καὶ μέντοι καὶ ἦρξεν αὐτῷ σωφροσύνησ ἐκείνη ἡ ἡμέρα, τὸ πέρα δ’ οὐ λέγω, οὐδ’ ἂν τούτων ἐμνήσθην, εἰ μὴ τό τε ἐνύπνιον ὡσ ἐναργὲσ ἐξέβη ἐβουλόμην ἐνδείξασθαι καὶ ὅτι καὶ τούτων ἐμέλησε τῷ θεῷ, καὶ ἅμα τοῖσ ἐξ ἀρχῆσ ὡμολόγει λόγοισ ὡσ αὐτὸσ ἀνέστησέ τε καὶ κατέστησεν εἰσ τὴν Σμύρναν. οὐ πολλῷ δ’ ὕστερον εἰσ Ἔφεσον κομίζει στεφάνουσ τε προειπὼν ὡσ ἀγωνιστῇ καὶ κατασκευάσασ οὕτωσ ὥστε ἀφυπνιζόμην, Ἔφεσον βοῶν. ἀλλὰ μὴν τά γε ἐκεῖ πραχθέντα ἐμοὶ μὲν οὐκ εὐπρεπέστερόν ἐστι λέγειν, πολλοὶ δὲ οἱ διηγησόμενοι τοῖσ δεομένοισ εἰδέναι. ἀλλ’ ὅσον μὲν εἰσ τὸν θεὸν ἔρχεται τῶν λόγων, ἀνάγκη φράζειν πειρᾶσθαι καὶ μὴ παραλιπεῖν ἐκ τῶν δυνατῶν. ἄτοπον γὰρ εἰ μέν τι τῷ σώματι καὶ κατ’ οἶκον ἔδωκεν ἰάμα, διηγεῖσθαι τοῦτ’ ἂν καὶ αὐτὸν καὶ ἕτερον, ἐκεῖνα δὲ ἃ ὁμοῦ τὸ σῶμα ἀνίστη, τὴν ψυχὴν ἐπερρώννυ, τοὺσ λόγουσ ηὖξε μετ’ εὐδοξίασ, ταῦτα δὲ οὑτωσὶ παρελθεῖν σιωπῇ. ὅτι δὲ οὐδὲν πώποτε τῶν ἀνθρωπείων ἔμεγε ἐχαύνωσεν οὐδὲ ἐπῄρθην οὔτ’ ὀλίγουσ οὔτε πολλοὺσ χειρωσάμενοσ, οὐδ’ οἶμαι δεῖν φιλοτιμεῖσθαι τοῖσ τοιούτοισ μᾶλλον ἢ αἰσχύνεσθαι φιλοτιμούμενοσ, ἐμαυτόν τε καλῶσ πέπεικα καὶ πολλούσ. ἀλλὰ γὰρ θαυμαστὸν τοῦ θεοῦ τὸ διηνεκὲσ, οἱο͂ν καὶ τὸ τῆσ ὕστερον ἐν Σμύρνῃ γενομένησ ἐπιδείξεωσ τῆσ μεγάλησ ἐκείνησ. ἐκέλευε μὲν γὰρ παρελθεῖν εἰσ τὸ βουλευτήριον, παρελθεῖν δὲ φαγόντα·

καὶ ἐποίουν οὕτωσ. ἦν δέ τισ τοῦ βουλευτηρίου φρουρὸσ, ἀνὴρ κατὰ δέρμα θαυμαστὸσ οἱο͂σ. οὗτοσ ὡσ εἶδε προσιόντασ τοὺσ ἐμοὺσ, ἠξίωσε συγχωρῆσαι ἑαυτῷ πρότερον τὰ εἰωθότα συγγενέσθαι τοῖσ μαθηταῖσ καὶ διέτριψεν εἰσ μεσημβρίαν αὐτήν. εἰσῄειν μὲν δὴ τηνικαῦτα, εἰσελθὼν δὲ ἀπέτεινα τὴν ῥῆσιν τὴν κατὰ τῶν σοφιστῶν, ἡδίστην δὴ ταύτην πασῶν ἡμερῶν ἀγαγὼν ἐπὶ λόγοισ. αὐτόσ τε γὰρ οἱο͂ν σχολῆσ εἰλημμένοσ ἐχρώμην ἄσμενοσ καὶ τὸ θέατρον εἰσ ἅμιλλαν κατέστη μὴ λείπεσθαι τῶν λεγομένων. ὅ τι δ’ ἐνθυμηθείησ ἢ εἴποισ ἔλαττον τῶν τότε συμβάντων ἐρεῖσ. ὡσ δ’ ἐξεπέρανα, ἐγὼ μὲν ἀνιστάμην ὡσ ἀπαλλαξόμενοσ, νομίζων καὶ ταῦτα ἐπέκεινα παντὸσ ἀγῶνοσ εἶναι, οἱ δ’ οὐκ ἠνέσχοντο, ἀλλ’ ὥσπερ ἐξ ἑνὸσ στόματοσ πάντεσ παραμένειν τε ἐκέλευον καὶ δέχεσθαι προβλήματα καὶ ἀγωνίσασθαι τὰ δεύτερα πάντωσ. κἀγὼ τέωσ μὲν διωθούμην, ἄλλωσ τε καὶ διὰ τὸ πόρρω τῆσ ὡρ́ασ εἶναι· βιαιοτέρασ δὲ τῆσ παρακλήσεωσ γιγνομένησ ἐνεθυμήθην τοῦ ἐνυπνίου, καὶ ὅτι ταῦτ’ ἄρα καὶ ὁ θεὸσ προεῖπε, μὴ ἄσιτον εἰσιέναι ὅπωσ ἀνταρκέσαιμι. τόν τε οὖν ἀγῶνα ὑπέστην καὶ προϊόντοσ αὐτοῦ κατασχεῖν οὐκ ἠδυνήθην, ἀλλ’ ὡμολόγησα τοῦ θεοῦ τὴν πρόρρησιν, καὶ ὅτι ἥκοιμι παρεσκευασμένοσ· οἱ δ’ ἐθαύμαζον ἅπαντα. ἀγωνισάμενοσ δὲ εἰσ δύναμιν τὴν ἐμαυτοῦ διὰ τέλουσ ἀπηλλαττόμην, ἀπολείπων ὀλίγον εἰσ ἡλίου δυσμάσ. καὶ τῆσ ἐπιούσησ ἠγωνιζόμην αὖθισ ἐν τοῖσ αὐτοῖσ, ἐπεὶ τοιαῦτα ἡγήσατο ὁ θεὸσ κατ’ ἐκείνουσ τοὺσ χρόνουσ. φέρε δὴ καὶ περὶ τῆσ ἔναγχοσ εἰσ Κύζικον ἐξόδου γενομένησ ἐξηγήσωμαι, ἣ πέμπτῳ μὲν ἔτει περιόντι μηνὶ τῷ αὐτῷ καὶ ἡμέραισ μάλιστα ταῖσ αὐταῖσ ἐγένετο, Ὀλυμπίων ἐπιόντων. ἔσχε δὲ οὐ πόρρω τῆσ πρότερον. καὶ γὰρ ἀσιτία τῇ προτέρᾳ τῶν ἡμερῶν μοχθηρία τε ὕδατοσ· καὶ ἅμα ὑπὸ πλήθουσ ἐμπίδων συνέβη πρόδηλον ὂν ὡσ ἀγρυπνῆσαι δεήσοι.

καὶ τῆσ ἐπιούσησ ὡδοιπόρουν ἐξ ὄρθρου βαθέοσ ῥοφήματι χρησάμενοσ βραχεῖ. καὶ ὡσ ἐπανῄειν, κατέλυσα μὲν πρὸσ τοῖσ ὕδασι τοῖσ θερμοῖσ ὑσθεὶσ, προειρημένον καὶ τοῦτο, τὴν δὲ ἀσιτίαν ἀπέδωκα, ἐπειδὴ ἐπανῆλθον, ἐπιταχθεῖσαν εἰσ τὴν ἐπιοῦσαν. καὶ μὴν τά γε τῆσ διατριβῆσ τῆσ ἐν τῇ πόλει σχεδὸν ὥσπερ προείρητο οὕτωσ ἐχώρησεν. ἦν γὰρ τοιάδε τὰ φανθέντα· αὐτὸσ δὲ καὶ ᾔτησα τὸν θεὸν σημῆναι, ἅτε καὶ δικῶν οὐσῶν καὶ τῶν φίλων δεομένων ἥκειν. ἐδόκουν ἐπιτηρεῖν προσόδου καιρὸν πρὸσ τὸν βασιλέα, θύοντοσ δὲ αὐτοῦ τυγχάνειν κατακείμενοσ. ὡσ δὲ πλησίον γενέσθαι τῶν χειρῶν μου ἀλεκτρυόνα ἀσπαίροντα, συλλαβεῖν τε καὶ οἰωνίσασθαι, καὶ ὡσ εἶχον ἐν ταῖν χεροῖν ἄρχεσθαι τῆσ προρρήσεωσ. ὡρ́μητο δέ μοι τοῦτο πᾶν ἀπὸ τοῦ Ὁμηρικοῦ, ὡσ Ὀδυσσεὺσ τὸ ἔκπωμα πλησάμενοσ προσαγορεύει τὸν Ἀχιλλέα καὶ λέγει· τὰ δὲ ῥήματα οὕτω πωσ εἶχεν, ἐπ’ ἀγαθῷ μὲν τῷ βασιλεῖ, ἐπ’ ἀγαθῷ δὲ καὶ ἀμφοτέροισ τοῖσ βασιλεῦσιν, ὣσ δὲ καὶ ἡμῖν ἅπασιν. ὁ δὲ ἐθαύμασέ τε καὶ πειρώμενοσ τῶν λόγων ἀντὶ πάντων τε ἔφη τιμᾶσθαι χρημάτων αὐτοὺσ καὶ ἐπεῖπε τούτοισ τοῖσ λόγοισ εἰ προσῆσαν ἀκροαταὶ καὶ ὅσον πεντήκοντα, κἀγὼ ὑπολαβὼν, σοῦ γε, ἔφην, βουλομένου, βασιλεῦ, καὶ ἀκροαταὶ γενήσονται, καὶ ὅπωσ γ’, ἔφην, θαυμάσῃσ, ταῦτα ἃ νυνὶ λέγεισ ἐμοὶ ὑπὸ τοῦ Ἀσκληπιοῦ προείρηται. καὶ ἕτοιμοσ ἦν αὐτῷ γεγραμμένα δεικνύναι. μετὰ ταῦτα δὲ ὁ μὲν οὐκ οἶδ’ ὅποι ἐτράπετο, ἐγὼ δ’ ἐνεθυμήθην ὅτι οὗτοσ ἐκεῖνοσ ὁ καιρὸσ εἰή τῆσ ἐπιδείξεωσ. ἐπὶ τούτοισ ἐδόκουν βαδίζειν ἐπὶ Κυζίκου. τοιαῦτ’ ἦν τὰ κινήσαντα. ὡσ τοίνυν ἐγενόμην ἐν τῇ πόλει, πολλὴ μὲν ἦν σπουδὴ τῶν ἡγεμόνων, πολλὴ δὲ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων, ὅμωσ δὲ εἰσ μὲν τὸ δημόσιον οὐ παρῆλθον, προσδοκώντων ὁσημέραι καὶ θαυμαστὰ ποιούντων, κατ’ οἰκίαν δὲ συνῆν τοῖσ ἐπιεικεστάτοισ καὶ σχεδὸν ἐξεπληροῦτο ἡ τοῦ ἐνυπνίου φήμη, ἦν γὰρ εἰσ τοὺσ πεντήκοντα ὁ σύλλογοσ. χρονιζομένησ δὲ τῆσ διατριβῆσ καὶ χαίροντόσ μου καὶ τῷ χωρίῳ καὶ τοῖσ παροῦσι πᾶσιν, ἄλλα τε δὴ ὀνείρατα γίγνεται ἀνιστάντα καὶ διαρρήδην ἐγένετο ὡσ τὸ ἀνωτέρω τοῦ Ἑλλησπόντου οὐκ ἐπιτήδειον πρὸσ διατριβήν.

ἐπανῄειμεν οὖν· καὶ γὰρ δὴ Διὸσ Ὀλυμπίου θυσία πάνδημοσ προσῆγε, καὶ παρεδείκνυτο πανταχόθεν ὅτι παρεῖναι δέοι καὶ θύειν. συνέβη τοίνυν καὶ τὰ τοῦ σώματοσ τοῦτον δὴ τὸν χρόνον ῥᾷστα καὶ φαιδρότατα σχεῖν ἐξ οὗ πρῶτον ἔκαμον. ὅσον τε γὰρ χρόνον ἦμεν ἐν τῇ Κυζίκῳ καὶ μετὰ τοῦτο ὡσ ἐπανήλθομεν, ἓξ μῆνασ ἑξῆσ τοὺσ ἅπαντασ ἐρρωμενέστατα ἐμαυτοῦ διετέθην, ἐξ ἑώ τε ἀνιστάμενοσ καὶ βαδίζων μακρὰ καὶ πολλάκισ τῆσ ἡμέρασ, καὶ τῆσ ἀρχαίασ φύσεωσ ὅτι ἐγγυτάτω γενόμενοσ. καὶ δὴ καὶ τῆσ συνήθουσ μελέτησ οὐδὲν παρελείπετο, ὥστε συγχαίρειν ἅπαντασ καὶ ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ. ὅσον δὲ κἀν τούτῳ συνέβη καμεῖν ἡμέρασ τινὰσ, θαυμαστῶσ ὡσ ὁ θεὸσ καὶ ἅμα εἰωθότωσ ἰάσατο. βορέασ μὲν γὰρ ὀπωρινὸσ ἦν, εἶχον δὲ ἀδυνάτωσ κινεῖσθαι, ὥστε καὶ τὰσ ἀναστάσεισ ὤκνουν· ὁ δ’ ἐπιτάττει. βέλτιον δ’ ἴσωσ αὐτὸ τὸ ὄναρ διηγήσασθαι, καὶ γὰρ ἔναυλόν τέ ἐστι καὶ οὐκ ἀνάγκη παραλιπεῖν. ἡκέτην ἰατρὼ δύο καὶ διελεγέσθην ἐν τῷ προθύρῳ ἄλλα τέ μοι δοκεῖν καὶ περὶ ψυχροῦ λουτροῦ ἠρώτα μὲν ὁ ἕτεροσ, ὁ δ’ ἀπεκρίνετο, τί λέγει, ἔφη, Ἱπποκράτησ; τί δ’ ἄλλο γε ἢ δραμόντα δέκα σταδίουσ ἐπὶ θάλατταν οὕτωσ ῥῖψαι; ταῦτα μὲν δὴ ὡσ ὄναρ πεφάνθαι ἐδόκουν. μετὰ δὲ τοῦτο ἐπελθεῖν ὡσ ἀληθῶσ αὐτοὺσ τοὺσ ἰατροὺσ, θαυμάσαι τε δὴ τοῦ ἐνυπνίου τὴν ἀκρίβειαν καὶ πρὸσ αὐτοὺσ εἰπεῖν, ἄρτι γε ὑμᾶσ ἐδόκουν ὁρᾶν καὶ ἄρτι ἥκετε, καὶ δῆτα ὁπότεροσ μὲν ὑμῶν, ἔφην, ὁ ἐρωτῶν ἦν καὶ ὁπότεροσ ὁ ἀποκρινόμενοσ οὐκ ἔχω λέγειν· ἡ δ’ ἀπόκρισισ οὕτωσ εἶχεν, ὡσ ἄρα Ἱπποκράτησ κελεύοι δέκα σταδίουσ θεῖν τὸν μέλλοντα λοῦσθαι ψυχρῷ. ἅμα δὲ ἐμαυτῷ μετέβαλον τὸ ἐπὶ θάλατταν, ὡσ δηλοῦν τὸ κατὰ φύσιν τῷ ποταμῷ, καὶ οὕτωσ εἶπον, δέκα σταδίουσ θεῖν τῷ ποταμῷ συμπαραθέοντα. ἐνεθυμήθην δ’ αὐτὸ διὰ τὸ εἶναι ἐν μεσογείᾳ, ἐδόκει σαφὲσ εἶναι καὶ χρῆναι οὕτω ποιεῖν.

ἔπειτά πωσ ἐκ τούτων ἔδοξα κατακεῖσθαι μὲν ὡσ ἐπ’ ἀρίστῳ, ἀναμνησθεὶσ δ’ ὅτι λούσασθαι χρὴ πρότερον τῷ ψυχρῷ κατὰ τὴν πρόρρησιν, αὐτόσ τε ἀνίστασθαι καὶ τοὺσ ἄλλουσ κελεύειν. ἐρομένου δὲ τοῦ ἑτέρου τῶν ἰατρῶν περὶ τῆσ ὡρ́ασ τοῦ λουτροῦ, φάναι ὅτι πέμπτην δέοι κινηθῆναι, συμβήσεσθαι γὰρ εἰσ τὴν ἕκτην· πάλιν γὰρ αὖ τὸ πρῳαίτερον τοῦ δέοντοσ ἢ λοῦσθαι ἢ ἐσθίειν ἐργῶδεσ εἶναι· οὐδὲ γὰρ εἰσ αὐτὸ τοῦτο φέρειν ὃ δοκεῖ αὐτοῦ χρήσιμον εἶναι, τὸ πέψαι ῥᾷον, ἀγρυπνίασ γὰρ ἀπ’ αὐτοῦ γίγνεσθαι. τί οὖν, ἔφη ὁ ἰατρὸσ, οὐκ ἐμελέτησασ ἡμῖν ἐν τῷ τέωσ; ὅτι νὴ Δί’, ἔφην ἐγὼ, σπουδαιότερόν μοί ἐστιν ἐπελθεῖν τινα τῶν γεγραμμένων· δεῖ γάρ με καὶ τοῖσ ὕστερον ἀνθρώποισ διαλέγεσθαι. καὶ ἅμα ἐνεδειξάμην ὅτι ἐπειγοίμην, μὴ ἄρα τι συμβαίη πρότερον. καὶ ὃσ οἰωνίζετο ἔτη πολλά μοι. κἀγὼ εἶπον, βουλοίμην ἂν καὶ πολλὰ ἔτη βιῶναι, εἰ μέλλοιμι ἔσεσθαι πρὸσ λόγοισ. τὸ μὲν δὴ ὄναρ τοιοῦτον ἐγένετο. τὸ δὲ χωρίον οὗ διέτριβον παραρρεῖ μὲν ποταμὸσ, κάθοδοσ δ’ ἐπ’ αὐτόν ἐστι τραχυτέρα καὶ κατάντησ μᾶλλον, καὶ ἅμα ἐντὸσ τῶν δέκα σταδίων. ἔτι δ’ οὐκ ἐνῆν θεῖν τῷ ποταμῷ συμπαραθέοντα, ἀλλ’ ἐγκάρσιον καὶ εἰσ ὄχθην. ἔπειτα μέντοι προϊὼν ὁ ποταμὸσ παραρρεῖ χωρίον ἕτερον, ἔμβασίν τε ἔχον παγκάλην καὶ μάλα εὐειδῆ, ἐνταῦθα ἤδη ἐπενόησα τοιόνδε. ἐκέλευσα μετρῆσαι σχοινίῳ ὁπόσον τι ἀπέχει τὸ χωρίον ἀπὸ τοῦ χωρίου, κατὰ δὲ ἕκαστον στάδιον σημεῖον καταλιπεῖν. ὡσ δὲ ἐφάνησαν οἱ σύμπαντεσ ἑκκαίδεκα, δέκα μὲν τοὺσ τελευταίουσ ὑπελειπόμην εἰσ τὸν δρόμον, τοὺσ δὲ πρώτουσ προῆλθον ἐπὶ τοῦ ζεύγουσ. ἔπειτα καταβὰσ ἔθεον τούσ τε πόδασ ἀνέλκων μόλισ καὶ ἅμα ὁ βορέασ ἐπαιγίζων ἀνέστελλε τὸ εἰσ τοὐπίσω, καὶ παρεῖχεν ἱδρῶτα θαυμαστὸν ὅσον. ὥσθ’ ὅτε δὴ ἀπέραντον ἦν, παρεῖχον ψύχειν ὁπόσα βούλοιτο. λαβομένησ δὲ τῆσ ὄχθησ ἄσμενοσ εἰσ τὸ ὕδωρ ἱέμαι, καὶ ὡσ ἀνέσχον τε καὶ ἀνέστην, ἔτυχε γὰρ καὶ τῆσ ἄμμου πολλὴ περιχυθεῖσα, αὖθισ ἐκ μέσου τοῦ ῥείθρου λοῦμαι δεύτερον. ἀνατρίψασθαι δὲ καὶ τἄλλα ἐπὶ τῆσ ἀντιπέρασ ὄχθησ ὑπῆρξεν ἐν καλῷ τοῦ τε ἡλίου καὶ τοῦ πνεύματοσ.

παρελθὼν δὲ εἰσ τὸ περιοίκιον καὶ διατρίψασ ὅσον ἐπισκέψασθαί τινα τῶν γιγνομένων, ἐπανῄειν πρὶν καὶ πιεῖν, θέρμησ τε ἀπολαύων θαυμαστῆσ καὶ συγκρίσεωσ παντάπασιν ἑτέρασ. καὶ τὸ ἀπὸ τούτου πάντ’ ἦν εὔκολα εἰσ μέσον χειμῶνα. τὰ δ’ ἐν τῷ χειμῶνι διαίτησ τισὶ τάξεσι καὶ τύποισ ἰᾶτο. ἀναλογιζομένῳ δέ μοι τόν τε χρόνον ὁπόσον τινὰ ἀπείην τῆσ Σμύρνησ, καὶ ταῦτα ψηφισμάτων ἡκόντων, καὶ ὅτι καὶ ἡλικίασ ἤδη μέσωσ ἔχοιμι, καὶ πρὸσ τούτοισ τῶν ἄνω χρόνων τὸ πλῆθοσ, ἐν οἷσ ἐξῆν, εἴ τισ ἔρρωτο, ἐπελθεῖν τὰσ πόλεισ, καὶ ὅτι καὶ τῆσ ὑπαρχούσησ δόξησ δέοσ εἰή ἀφαιρεθῆναί τι διὰ τὴν πολλὴν ἡσυχίαν, ταῦτα δὲ ἐλογιζόμην μὲν οἱᾶ εἰκὸσ ἄνθρωπον, εὖ δὲ ᾔδειν ὅτι πάντα λῆροσ πρὸσ τὸ πείθεσθαι τῷ θεῷ. ἔτι δὲ οὐδ’ ἀπόρωσ εἶχον ἐμαυτῷ συνεῖναι, ἀλλὰ καὶ τὸ κέρδοσ αὐτοῦ μᾶλλον ἐποιούμην. ἔχοντι δὲ οὕτω μοι γίγνεται ὄψισ ὀνειράτων τοιάδε. ἐδόκουν εἶναι μὲν Ἀθήνησιν ἄρτι κατηρκὼσ, οἰκεῖν δὲ ἐξόπισθε τῆσ ἀκροπόλεωσ ἐν οἰκίᾳ Θεοδότου τοῦ ἰατροῦ, εἶναι δ’ αὐτὴν πρώτην πρὸσ ἥλιον ἀνίσχοντα· τοῦ δὲ νεὼ τῆσ Ἀθηνᾶσ ὁρᾶσθαι τὸν ὀπισθόδομον ἀπ’ αὐτῆσ, καὶ εἶναι πολὺ κατωτέρω τῆσ ἀκροπόλεωσ τὴν οἰκίαν. τυγχάνειν δὲ πομπὴν Ἔρωτι γιγνομένην ἔξω πυλῶν καὶ τὸν Θεόδοτον περὶ ταῦτα ἔχειν καὶ ἄλλουσ τινὰσ οἷσ προσετέτακτο, αὐτὸσ δὲ ἐν τούτῳ διατρίβειν ἔνδον. καὶ τυχεῖν Λούκιόν τε παρόντα τῶν ἑταίρων καὶ ἄλλουσ τῶν περὶ λόγουσ, καὶ προτρέπειν δή με ὥσπερ εἰώθε, τὸν Λούκιον, τάσ τε διατριβὰσ συνέχειν τὰσ περὶ τοὺσ λόγουσ καὶ προσίεσθαι τοὺσ νέουσ. καὶ δὴ καὶ παῖδά τινα Λούκιον πρὸσ αὐτὸν λέγειν περὶ ἐμοῦ ἄλλα τε δὴ εὔφημα καὶ ὡδί πωσ τὸν ἔπαινον διατίθεσθαι, οὗτοσ, ἔφη, ἐστὶ Πλάτων καὶ Θουκυδίδησ καὶ Πλάτων καὶ ὁ δεῖνα· καὶ πολλοὺσ κατέλεξεν οὕτωσ ἀεὶ τῷ Πλάτωνι συζευγνύσ τινα, ὡσ τὰσ ἁπάντων τούτων δυνάμεισ ἔχοντα ἐμέ. κἀγὼ βλέψασ πρὸσ τὸν παῖδα, πάντα, ἔφην, ἀξιῶ Λουκίῳ πιστεύειν σὲ πλὴν τούτου. καὶ ὁ Λούκιοσ τὴν μὲν εὐπορίαν τῆσ ἀποκρίσεωσ ἐδόκει μοι ἐπαινέσαι, οὐ μέντοι τήν γε ἀναχώρησιν ἐνεγκεῖν ἡδέωσ.

πάλιν δὲ τοῦ παιδὸσ ἀμειβομένου καὶ λέγοντοσ ἐν μελέτῃ τε καὶ δεξιὰ πρὸσ ἐμὲ, ὑπολαβὼν ἅμα παίζων, ἀλλὰ μέντοι, ἔφην, εἰ οὕτωσ οἱο͂́σ τ’ εἶ λέγειν, θαυμάσαιμ’ ἂν, εἰ ἐμοῦ γε δέοιο διδασκάλου. μετὰ ταῦτα ἐδόκουν προελθὼν ἔξω τῆσ οἰκίασ ἅμα νεανίσκῳ τινὶ τῶν ἐπιτηδείων τὴν μὲν λεπτότητα τοῦ ἀέροσ γνωρίζειν τε καὶ ἀποδέχεσθαι, μεταβολῶν δὲ πολλῶν δι’ ὀλίγου γιγνομένων καὶ ἅμα καὶ νότου συμπεσόντοσ, καὶ τοτὲ μὲν ὡσ χειμῶνοσ, τοτὲ δὲ ὡσ θέρμησ οὔσησ, φάναι ἐπισημαινόμενοσ ὅτι λεπτὸσ μὲν ὁ ἀὴρ οὗτοσ, ὁ δὲ οἴκοι βεβαιότεροσ. μετὰ ταῦτα ἐχωροῦμεν ᾗ τὸ Λύκειον, καὶ νεώσ τισ ἐξεδέχετο πάνυ μέγασ καὶ καλὸσ, οὐχ ἧττον ἢ ἑκατόμπεδοσ· καὶ ἔδει ἀναβαίνειν ἀναβασμούσ τινασ πρὸσ τὸν νεών. εἱστήκεσαν δὲ ὥσπερ οἱ τοὺσ θαλλοὺσ ὀρέγοντεσ ἔνθεν καὶ ἔνθεν μοι δοκεῖν. ἀνιόντι οὖν μοι παιδάριον προὔτεινεν ᾠὰ τρία· κἀγὼ, παρῆλθον γὰρ οὐ λαβὼν, ἐνθύμιον ἐποιησάμην ὅτι χρὴ μέντοι λαβεῖν τοῦ συμβόλου ἕνεκα. ἐπιστραφεὶσ οὖν καὶ λαβὼν ᾔειν ἄνω. καὶ ἐπειδὴ πρὸσ τῷ ναῷ γίγνομαι, τὰ μὲν ᾠὰ δίδωμί τινι τῶν περὶ τὸ ἱερὸν ἑστῶτι πρόσ τινι κίονι, ὁ δ’ ἔμελλε παρ’ αὑτοῦ προσθήσειν ἕν. αὐτὸσ δὲ ἐν τῷ προνάῳ γενόμενοσ ὁρῶ τὸν νεὼν Πλάτωνοσ ὄντα τοῦ φιλοσόφου, καὶ τὸ ἄγαλμα ἐκείνου μέγα καὶ καλὸν ἑστηκὸσ, ἐκ δεξιᾶσ δ’ αὐτοῦ οὐκ οἶδ’ ὅστισ εἱστήκει. καθῆστο δὲ ἐπὶ τοῦ οὐδοῦ γυνὴ μάλ’ εὐσχήμων, ἣ διελέγετο περί τε τοῦ Πλάτωνοσ καὶ τοῦ ἕδουσ. συνεπελάμβανον δέ τινεσ καὶ ἄλλοι τοῦ λόγου καὶ ἅμα ὡσ περὶ παλαιοῦ διελέγοντο. κἀγὼ, τοῦτο μὲν, ἔφην, οὐκ ἔνεστιν εἰπεῖν ὅτι καὶ παλαιόν· ὅ τε γὰρ τύποσ τῆσ ἐργασίασ ἐλέγχει νεώτεροσ ὢν Πλάτωνόσ τε οὐ πολὺσ ἦν λόγοσ ἐπ’ αὐτοῦ Πλάτωνοσ, ἀλλ’ ὕστερον, ἔφην, προὔβη δόξα. εἰπόντοσ δέ τινοσ ὡσ καὶ τρεῖσ ἔδει νεὼσ εἶναι Πλάτωνόσ γε, τί δ’ οὐ καὶ Δημοσθένουσ, ἔφην ὑπερβαλὼν, ὀγδοήκοντα, καὶ Ὁμήρου γε, οἶμαι;

καὶ ἔτι ταῦτα λέγων, ἀλλ’ ἴσωσ, ἔφην, τοὺσ μὲν νεὼσ τοῖσ θεοῖσ προσήκει καθιεροῦν, τοὺσ δὲ ἄνδρασ τοὺσ ἐλλογίμουσ τῇ τῶν βιβλίων ἀναθέσει τιμᾶν, ἐπεὶ καὶ αὐτῶν, ἔφην, ἡμῶν τιμιώτατα ἃ φθεγγόμεθα, ὡσ δὴ τοὺσ μὲν ἀνδριάντασ καὶ τὰ ἀγάλματα τῶν σωμάτων ὄντα ὑπομνήματα, τὰ δὲ βιβλία τῶν λόγων. τοιαῦτα εἰπὼν καὶ ἀκούσασ ἐπανῄειν. καὶ κατιδὼν ἐπιόντα τὸν σύντροφον τοὺσ χρόνουσ ἀνενεούμην, ὁπόσοισ τισὶ πρότερον γενοίμεθα Ἀθήνησιν ἅμα. ἐπιστρέψαντοσ δέ μου ὡσ πρὸσ τὴν ἀκρόπολιν, ἵν’ οἴκαδε εἰσέλθοιμι, διῇξε σέλασ ἐκ δεξιᾶσ καὶ κατέσκηψεν οὕτω δή τι παρ’ αὐτὰσ ἄκρασ μου τὰσ κόμασ ὥστε ἐθαύμαζον εἰ μὴ ἡμμέναι εἰε͂ν. ἠγωνισάμεθα δή· ἔλαβον δὲ ὡσ αἴσιον μᾶλλον τὸ σημεῖον, καὶ γὰρ ὁ νεανίσκοσ ὁ συνών μοι δόξαν ἔφη φέρειν αὐτὸ ἄλλωσ τε καὶ ἐπειδὴ ἐκ δεξιᾶσ ἐγεγόνει. ἐδόκει δέ μοι τὰ πλείω τῶν οἰκοδομημάτων κλίμακάσ τινασ προσθέτουσ ἔχειν, καὶ διὰ τούτων ἀνιέναι δεῖν καὶ κατιέναι· ὥσθ’ ὑπεδυσχέραινον τοῦτό γε, ὅμωσ δ’ οὖν γίγνομαί πωσ ἔνδον. κἀν τούτῳ οἱ τὴν πομπὴν τῷ Ἔρωτι πέμποντεσ ἐπανεληλύθεσαν, καὶ πυθόμενοσ τὸ σημεῖον ὁ ἐξηγητὴσ καὶ οὗτοσ ἔφασκεν αἴσιον εἶναι καὶ ὀρθῶσ ἄρα μοι συμβῆναι τὰσ θυσίασ. προσγεγενῆσθαι δέ μοι ἐδόκει ὄναρ ὡσ ἱερὰ ποιῆσαι Διὶ καὶ Ἀρτέμιδι καὶ εἰ δή τινι ἑτέρῳ θεῶν. καὶ ἐπὶ τούτοισ πᾶσιν ἐδόκουν καλεῖν Εὔδοξον ὡσ ἀπογραψόμενον διά τε τὸ μακρότερα εἶναι καὶ τὸ βούλεσθαι δι’ ἀκριβείασ αὐτὰ σῶσαι. ταυτί μοι καὶ περὶ τῆσ ὕστερον δόξησ καὶ τοῦ δεῖν κατὰ χώραν μένειν πρὸσ πολλοῖσ ἄλλοισ ἐδηλώθη.

상위

Aristides, Aelius (아리스티데스, 아일리오스)

목록

SEARCH

MENU NAVIGATION