Aristides, Aelius, Orationes, Ιἑροὶ λόγοι δ#

(아리스티데스, 아일리오스, 연설, Ιἑροὶ λόγοι δ#)

ἔτει δεκάτῳ περιήκοντι τῆσ ἀσθενείασ ἐπελθὸν φάσμα ἔλεγε τοιάδε, ἐγὼ τὴν αὐτὴν νόσον νοσήσασ περιιόντι τῷ δεκάτῳ ἔτει, βουλομένου τοῦ Ἀσκληπιοῦ πορευθεὶσ ἐπὶ τοὺσ τόπουσ, ἐν οἷσ ἡ νόσοσ ἤρξατο συλλέγεσθαι, ἀπηλλάγην. τοιαῦτ’ ἦν τὰ λεχθέντα καὶ ἐδόκει γεγράφθαι· διήγομεν δὴ καὶ τότε περὶ τὸ ἱερὸν τοῦ Διὸσ τοῦ Ὀλυμπίου. χειμὼν δ’ ἦν ὀλίγον μετὰ τροπὰσ, ὁ δ’ ἀὴρ ἤπιοσ. χρησθέντων δὲ τούτων ἦν οἱο͂ν εἰκὸσ χαρά τε καὶ ὁρμὴ θαυμαστὴ πρὸσ τὴν ἔξοδον. ἀπέχει δὲ ὁ Αἴσηπόσ τε καὶ τὰ ἐπ’ αὐτῷ θερμὰ ὕδατα δυοῖν ἡμερῶν ὁδὸν τοῦ περὶ τὸ ἱερὸν τόπου τούτου. καί μοι τὸ σῶμα ἐκεῖ πρῶτον ὑπώλισθε, χειμῶνοσ ὡρ́ᾳ ψυγὲν, ὑσθέντι λαμπρῶσ ἐπὶ λουτροῖσ πολλοῖσ, ἑσπέρασ ἤδη πρὸσ τὸ χωρίον καὶ τὴν ἔπαυλιν ἀπελαύνοντι τὴν ἐμαυτοῦ πλησίον οὖσαν, ὥσ γ’ οὑτωσὶ φάναι. πρὸσ μέντοι τὸν παρόντα καιρὸν καὶ ἀφ’ ὧν ἐπανῄειν καὶ πλείω ἦν τοῦ δέοντοσ καὶ τούτοισ δὴ ἐπιγίγνεται ἡ εἰσ Ἰταλίαν δυσχερὴσ ἔξοδοσ ὀλίγαισ ὕστερον ἡμέραισ. ταῦτα μὲν δὴ προεγεγόνει πρότερον ἔτει δεκάτῳ· τότε δ’ ὡσ εἰσ θεωρίαν ἐστελλόμεθα ὑπ’ εὐθυμίασ αἰθρίασ τε οὔσησ θαυμαστῆσ καὶ τῆσ ὁδοῦ δεχομένησ. ἔστι δὲ Ποιμανηνὸσ χωρίον τῆσ Μυσίασ καὶ ἐν αὐτῷ ἱερὸν Ἀσκληπιοῦ ἅγιόν τε καὶ ὀνομαστὸν, ἐνταῦθα ἐτελέσαμεν σταδίουσ ἑξήκοντα μάλιστα καὶ ἑκατόν· καὶ τούτων τοὺσ ἑξήκοντα σχεδὸν νυκτὸσ, ἅτε καὶ προηκούσησ τῆσ ἡμέρασ κινηθέντεσ, καί τινι καὶ πηλῷ περὶ τοῦτον ἤδη τὸν τόπον ἐνετύχομεν ἐξ ὄμβρων προτέρων οὐ ῥᾳδίῳ διεξελθεῖν· ἡ δὲ πορεία ἐγίγνετο ὑπὸ λαμπάδων. ἐνταῦθα δὴ παντελῶσ οἱονεὶ καθιερώμην τε καὶ εἰχόμην, καί μοι πολλὰ μὲν εἰσ αὐτὸν τὸν σωτῆρα ἐποιήθη μέλη, ὡσ ἔτυχον καθήμενοσ ἐπὶ τοῦ ζεύγουσ· πολλὰ δὲ εἴσ τε τὸν Αἴσηπον καὶ Νύμφασ καὶ τὴν Θερμαίαν Ἄρτεμιν, ἣ τὰσ πηγὰσ τὰσ θερμὰσ ἔχει, δοῦναι λύσιν ἁπάντων ἤδη τῶν δυσχερῶν, καὶ καταστῆσαι πάλιν εἰσ τὸ ἐξ ἀρχῆσ.

ὡσ δὲ ἐγενόμην ἐν τῷ Ποιμανηνῷ, χρηματίζει τε ὁ θεὸσ καὶ ἐπίσχει τινὰσ ἡμέρασ· καὶ καθαίρει τὴν ἄνω, καὶ σχεδὸν οὐκ εἰσάπαξ. καὶ γίγνεται ὄναρ ἀνθρώπῳ γεωργῷ, ὃσ ἐμὲ οὐκ ᾔδει πω, πλὴν ὅσον ἤκουεν· ἐδόκει τινὰ αὑτῷ λέγειν ὅτι Ἀριστείδησ ἐχίδνησ κεφαλὴν ἐξεμημεκὼσ εἰή. ταύτην δὲ ἰδὼν τὴν ὄψιν φράζει τῶν ἐμῶν τινὶ, ὁ δ’ ἐμοί. καὶ τοῦτο μὲν δὴ τοιοῦτον. ὡσ δ’ ἀπέπεμπεν ἐπὶ τὸν Αἴσηπον, λουτρῶν μὲν ἐκείνων αὐτόθεν προσέταξεν ἀπέχεσθαι, τὴν δ’ ἄλλην δίαιταν ἔφραζεν ἐφ’ ἡμέρᾳ. κἀνταῦθα δὴ καθαρμοί τε ἐγίγνοντο ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ ὑπὸ σπονδῶν καὶ καθάρσεισ οἴκοι δι’ ἐμέτου. καὶ τριῶν ἢ τεττάρων ἡμερῶν διαγενομένων γίγνεται φωνὴ δι’ ὀνείρατοσ, ὅτι πέρασ τε ἔχοι καὶ ἐπανήκειν δεῖ. ἦν οὖν οὐ μόνον τελετῇ τινι ἐοικὸσ, οὕτω θείων τε καὶ παραδόξων τῶν δρωμένων ὄντων, ἀλλὰ καὶ συνέπιπτέ τι θαυμαστὸν ἀηθείᾳ, ἅμα μὲν γὰρ ἦν εὐθυμεῖσθαι, χαίρειν, ἐν εὐκόλοισ εἶναι καὶ τῆσ ψυχῆσ καὶ τοῦ σώματοσ, ἅμα θ’ οἱο͂ν ἀπιστεῖν εἴ ποτε ταύτην ἰδεῖν ἐξέσται τὴν ἡμέραν, ἐν ᾗ τισ ἐλεύθερον αὑτὸν τῶν τοσούτων πραγμάτων ὄψεται, πρὸσ δὲ καὶ δεδιέναι μή πού τι τῶν εἰωθότων αὖθισ συμβὰν λυμήνηται ταῖσ περὶ τῶν ὅλων ἐλπίσι. κατεσκεύαστο μὲν οὕτω τὰ τῆσ γνώμησ καὶ μετὰ τοιαύτησ ἡδονῆσ ἅμα καὶ ἀγωνίασ ἡ ἀναχώρησισ ἐγίγνετο· θεῶν δὲ οὕτω διδόντων ἐγένετο ἀπὸ τούτων ἤδη τῶν χρόνων μεταβολὴ περὶ πᾶν τὸ σῶμα καὶ τὴν δίαιταν σαφὴσ, καὶ τόν τε ἀέρα ὑπῆρξε μᾶλλον φέρειν καὶ ὁδοιπορεῖν ἐπιεικῶσ οὐδὲν ἔλαττον τῶν πρὸσ ὑπερβολὴν ἐρρωμένων. καὶ τῶν σκεπασμάτων τὰ περιττὰ ἀφῃρέθη, οἵ τε ἀνώνυμοι κατάρροι καὶ σφάκελοι περὶ τὰσ φλέβασ καὶ τὰ νεῦρα ἀπεπαύσαντο. τροφὴ δέ πωσ ἤδη διῳκεῖτο καὶ ἀγῶνασ ἐντελεῖσ ἠγωνιζόμεθα οἴκοι τε κἀν τοῖσ δημοσίοισ. καὶ δὴ καὶ πόλεισ εἰσήλθομεν ἡγουμένου τοῦ θεοῦ μετὰ τῆσ ἀγαθῆσ φήμησ καὶ τύχησ. καὶ χρόνοισ δὴ ὕστερον ἡ λοιμώδησ ἐκείνη συνέβη νόσοσ, ἧσ ὅ τε σωτὴρ καὶ ἡ δέσποινα Ἀθηνᾶ περιφανῶσ ἐρρύσαντό με.

καὶ ἓξ μῆνασ μέν τινασ θαυμαστῶσ ὡσ τὸ μετὰ τοῦτο διήγαγον· ἔπειτα ἡ ξηρότησ πολλὴ ξυνέβη καὶ ἕτερα ἠνώχλησεν· ἃ πάντα ὁ θεὸσ καθίστη τε καὶ σὺν αὐτῷ γε εἰρῆσθαι καθίστησι ταῖσ ἐφημέροισ διαίταισ καὶ προρρήσεσι. τότε δ’ οὖν ὡσ ἐπανῆλθον ἀπὸ τοῦ Αἰσήπου, εὐθὺσ μὲν προσιόντοσ ἐγίγνοντο φῆμαι καὶ παιδίων καὶ ἄλλων ἀγαθαὶ καὶ παίζοντα ἐν αὐτοῖσ ἐβόα, καλῶσ κυρίῳ. καὶ ἡ τροφὸσ εὐθὺσ ἀνειστήκει καὶ ἀπήντα καὶ ἔρρωτο καὶ ἦν ἅπερ εἰκὸσ ἐν τοῖσ τοιούτοισ. ἔπειτα κελεύει ὁ θεὸσ ὡσ δεῖ ἀντὶ τοῦ κατορυχθῆναι ἐπαμήσασθαι τῆσ λευκῆσ γῆσ, τὸν ἐν παλαίστρᾳ δὴ τρόπον, βεβαιότητοσ οὕνεκα καὶ ὡσ εἰή τρόπον τινὰ καὶ τοῦτο ἐκπεπληρωμένον· ἔτι δὲ λούσασθαι ψυχρῷ, τὸ δ’ ἦν ἄρα χιόνι λούσασθαι· οὕτω πάντα κατεῖχεν ἡ χιὼν, καὶ ἔδαφοσ καὶ δένδρα καὶ κρήνασ. καὶ δῆλον δὴ ὅτι καὶ ταῦτα ὑπηκούομεν ἀσμένωσ. τοιαῦτα μὲν κατὰ τὴν πορείαν τὴν ἐπ’ Αἴσηπον καὶ τὴν ἐκεῖθεν αὖθισ ἀναστροφήν. ἦν δὲ ἡγεμὼν τῆσ Ἀσίασ τότε ἀνὴρ καὶ μάλα τῶν γνωρίμων Σεβῆροσ τῶν ἀπὸ τῆσ ἄνωθεν Φρυγίασ· περὶ ὃν θαυμαστὰ ἐπράχθη τῷ θεῷ, διαφέροντα ἐμοί· περὶ ὧν ἴσωσ ἐφεξῆσ ἂν εἰή λέγειν. τὸ μὲν οὖν πρῶτον, ὥσπερ ἔφην, οὕτω παρέστη μοι διελθεῖν εὐθὺσ τοὺσ περὶ τοῦτο εὐεργεσίασ. ἔπειτ’ ἔδοξεν ἀνελθεῖν ἐπὶ τοὺσ ἄνω χρόνουσ καὶ τὰσ ἄλλασ προδιηγήσασθαι παρὰ τοῦ θεοῦ τιμὰσ εἰσ τὸ δυνατόν· πρῶτον μὲν τὰσ εἰσ τοὺσ λόγουσ γενομένασ καὶ ὅσαι τοιαῦται, ἔπειτα τὰσ ἐπὶ τῶν πράξεων τῶν κατὰ τὰσ ἡγεμονίασ. ἔπειθ’ ὅταν συμβαίνῃ κἀκ τῶν χρόνων, ὁρ́οσ τισ κείσεται τοῦ προτέρου λόγου, πρὸσ ὃν τὰ λοιπὰ συνάπτειν δεήσει. ἐνιαυτὸν μὲν γὰρ μάλιστα τὸν πρῶτον τῆσ ἀσθενείασ ἐξέλιπον τὴν περὶ τοὺσ λόγουσ διατριβὴν, οἱᾶ ἐν τοσούτοισ τε καὶ τοιούτοισ πράγμασι τοῦ σώματοσ, καὶ ἅμα ἀπηλγήκειν. καθημένῳ δέ μοι ἤδη ἐν Περγάμῳ κατὰ τὴν κλῆσίν τε καὶ ἱκετείαν γίγνεται παρὰ τοῦ θεοῦ πρόσταγμα καὶ παράκλησισ, μὴ προλιπεῖν τοὺσ λόγουσ. ὅ τι μὲν δὴ πρῶτον τῶν ὀνειράτων ἀφίκετο, ἢ πῶσ ἕκαστον ἔχον τοῖσ ἅπασιν, ἀμήχανον εἰπεῖν ὑπὸ πλήθουσ ἐτῶν.

ἦν δ’ οὖν ἐκεῖνά τε τῶν παρακλητικῶν, σοὶ πρέπουσι λόγοι σὺν Σωκράτει καὶ Δημοσθένει καὶ Θουκυδίδῃ κατὰ πρώτασ εὐθὺσ γενόμενα. καὶ δὴ καὶ τῶν ὑπὲρ ἡμᾶσ τοῖσ χρόνοισ ἐνδόξων ἐδείχθη τισ, ὡσ ἂν μάλιστα ἐκινήθην εἰπεῖν. καὶ τό γε σφόδρα πρῶτον ἀπάρξασθαί με ἐκέλευεν ἑαυτῷ προσελθόντα εἰσ τὴν στοὰν τοῦ ἱεροῦ τὴν πρὸσ τῷ θεάτρῳ τῶν αὐτοσχεδίων δὴ τούτων λόγων καὶ ἀγωνιστικῶν· καὶ συνέβη οὑτωσί. θεωρία τισ ἦν ἐν τῇ πόλει πάνυ λαμπρὰ, ἢ ταύρων θήρα μοι δοκεῖν, ἤ τι τοιοῦτον. οἵ τε οὖν ἐκ τοῦ ἱεροῦ καταδεδραμήκεσαν πάντεσ ἥ τε πόλισ περὶ ταῦτα εἶχε. καταλελείμμεθα δὲ ἐν τῷ ἱερῷ τῶν γνωριμωτέρων θεραπευτῶν δύο, ἐγώ τε καὶ Νικαεὺσ, ἀνὴρ τῶν ἐστρατηγηκότων Ῥωμαίοισ, Σηδᾶτοσ ὄνομα, τὸ δ’ ἀρχαῖον Θεόφιλοσ. καθήμεθα οὖν ἐν Ὑγιείασ, οὗ ὁ Τελεσφόροσ, καὶ διεπυνθανόμεθα ἀλλήλων ὥσπερ εἰώθειμεν εἴ τι καινότερον εἰή παρηγγελκὼσ ὁ θεόσ· καὶ γάρ πωσ ἔστιν ἃ καὶ παραπλήσια ἐκάμνομεν. ἔφην οὖν ἐγὼ μὴ ἔχειν ὅ τι χρήσομαι, προστετάχθαι γάρ μοι ἴσα καὶ πέτεσθαι, μελέτην λόγων ἀναπνεῖν οὐ δυναμένῳ, καὶ ταύτην ἐνταυθοῖ· λέγων αὐτῷ τὴν στοὰν καὶ τὸ ὄναρ διηγοῦμαι. καὶ ὃσ ἀκούσασ, τί οὖν, ἔφη, ποιήσεισ, καὶ πῶσ ἔχεισ; τί δ’ ἄλλο γε, ἔφην, ἢ ἅπερ δυνατὸν, ταῦτα ποιήσω, περιβαλλόμενοσ θοἰμάτιον, στὰσ οὑτωσὶ, τὸ πρόβλημα ἀποσημήνασ αὐτὸσ πρὸσ ἐμαυτὸν, καὶ μίκρ’ ἄττα ὑπαρξάμενοσ εἶτ’ ἀπαλλάξομαι, καὶ οὕτωσ ἀφωσίωταί μοι; μηδαμῶσ, ἔφη, μὴ οὕτωσ. ἀλλ’ ἐμέ τ’ ἀκροατὴν ἔχεισ τουτονὶ καὶ ἀγώνισαι πάσῃ προθυμίᾳ· δυνάμεωσ δὲ μελήσει τῷ θεῷ. τί οἶσθα εἰ καὶ εἰσ πλέον φέρει τὸ ὄναρ; καὶ ἅμα διηγεῖταί μοι ἔργον τοῦ θεοῦ θαυμαστὸν, ὥσ τινι κάμνοντι προστάξασ οὕτω διαγωνίσασθαι συμβάντοσ ἱδρῶτοσ δι’ ἀγωνίαν λύσειε τὸ νόσημα πᾶν. ἐδόκει χρῆναι οὕτω ποιεῖν. καὶ λαλούντων ἡμῶν καὶ βουλευομένων ἐπεισέρχεται Βίβλοσ ἐκ τρίτων, θεραπευτὴσ τῶν παλαιῶν καί τινα τρόπον πρόθυμοσ περὶ λόγουσ. οὗτοσ καὶ τὸ πρόβλημα ἦν ὁ προβαλών·

καὶ ἦν γε τὸ πρόβλημα τοιόνδε· μέμνημαι γὰρ, ἅτε καὶ πρῶτον λαβών· Ἀλεξάνδρου, φησὶν, ἐν Ἰνδοῖσ ὄντοσ συμβουλεύει Δημοσθένησ ἐπιθέσθαι τοῖσ πράγμασιν. εὐθὺσ μὲν οὖν ἐδεξάμην τὴν φήμην τὸν Δημοσθένη τε αὖθισ λέγοντα καὶ τοὺσ λόγουσ ὄντασ περὶ τῆσ ἡγεμονίασ. καὶ μικρὸν ἐπισχὼν ἠγωνιζόμην, καὶ τά τε δὴ τῆσ ἄλλησ δυνάμεωσ ἦν οἱᾶ θεοῦ παρασκευάζοντοσ, καὶ ἔδοξεν ὁ τοῦ ἐνιαυτοῦ χρόνοσ οὐ σιωπῆσ, ἀλλ’ ἀσκήσεωσ εἶναι. ἀρχὴ μὲν οὖν αὕτη τῆσ μελέτησ τῶν λόγων ἡμῖν ἐγένετο, καὶ οὕτωσ ἐπανήλθομεν. ἐγίγνετο δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ εἰσ ταυτὸν φέροντα, καὶ τὸ δὴ μάλιστα ἐπιρρῶσαν τοιόνδε ἦν. Ῥώσανδροσ ἦν τῶν φιλοσοφούντων καὶ ἄλλωσ περὶ τὴν τοῦ θεοῦ θεραπείαν ἐπιμελήσ· οὗτοσ ἐδόκει μοι παρ’ ἀνδρὸσ φιλοσόφου τῶν ἐπιφανῶν ἀρτίωσ διηγγελμένου παρὼν ἑστάναι πρόσθεν τῆσ κλίνησ, οἱο͂ν ἔνθεόσ τε καὶ σφόδρα ἐσπουδακώσ· ἔπειτα λέγειν περὶ τῶν λόγων τῶν ἐμῶν εἰσ ὅσον προβεβηκότεσ εἰε͂ν, μνησθῆναι μὲν δὴ Πλάτωνοσ καὶ Δημοσθένουσ, ἐφ’ οἷσπερ ἐμνήσθη ἑκατέρου· ἀκροτελεύτιον δ’ ἐπιθεῖναι, παρῆλθεσ ἡμῖν τῷ ἀξιώματι τὸν Δημοσθένη, ὡσ μηδ’ αὐτοῖσ ἄρα τοῖσ φιλοσόφοισ εἶναι ὑπερφρονῆσαι. τοῦτο τὸ ῥῆμα πᾶσαν ἐμοὶ τὴν ὕστερον φιλοτιμίαν ἐξῆψε, τοῦτ’ ἐποίησε πᾶν ὅ τι ποιοίην περὶ λόγουσ ἔλαττον εἶναι τοῦ δέοντοσ νομίζειν. καὶ μέντοι καὶ ὕπαρ αὐτὸσ ἐπεσφραγίσατο ὁ θεόσ. μετὰ γὰρ τὴν νύκτα ἐκείνην, ἣ τὸν ὄρθρον ἦγεν, εὐθὺσ μελέτην ἐποιούμην, κατ’ ἀρχὰσ ἔτι τῶν χρόνων ὥσπερ λέγω· καὶ οἱ παρόντεσ οὐδέν πω τοῦ ὀνείρατοσ προπεπυσμένοι, τῶν δὲ λόγων ἀκροώμενοι τότε πρῶτον, μάλιστα δὴ τοῦτο ἐπεσημήναντο τὸ ἀξίωμα. καὶ τοῦτο πλεῖστον ἦν αὐτοῖσ τοῦ θορύβου. χρόνῳ δ’ ὕστερον εἰσ τὸν Ῥώσανδρον φέρον τοιόνδε μοι γίγνεται. ἐδόκουν ἐν Διὸσ Ὀλυμπίου χωρίῳ κατὰ δή τινα διατριβὴν ἤτοι πρὸσ ἐμαυτὸν διανοηθῆναι ἤ τινα δεικνύναι μοι καὶ φράζειν ὡσ ὁ Ῥώσανδροσ δύναται δηλοῦν τὸν θεὸν, καὶ τὴν ἀπόδειξιν αὐτοῦ ποιεῖσθαι διὰ γραμμῆσ τινοσ ὥσπερ οἱ γεωμέτραι, γράψαντα δύ’ ἑξῆσ ὀνόματα ἐπὶ τῆσ γῆσ ἐξ ἴσου, τὸ μὲν Ῥώσανδροσ, τὸ δὲ ἕτερον Θεόδοτοσ· καί πωσ τοῦτο Θεοδώτησ ἦν ἐν τῇ γραφῇ.

σαφὲσ δ’ εἶναι τοῦτό γε, ὡσ ἄρα ὁ Θεόδοτοσ ὁ ἰατρὸσ τὸν θεὸν δηλοῖ, ταυτὸν οὖν δύνασθαι καὶ τὸν Ῥώσανδρον, ἐπείπερ ἴσον γε Ῥώσανδροσ καὶ Θεόδοτοσ. τοσαῦτα μὲν περὶ τοῦ ὀνόματοσ ἐδήλωσε τοῦ Ῥωσάνδρου. συνέβαινε δέ μοι λαμβάνοντι μὲν τὰ προβλήματα καὶ καθισταμένῳ πρὸσ τὸν ἀγῶνα ἀπορεῖσθαι καὶ μόλισ ἀναφέρειν, ἐπιλείποντοσ τοῦ πνεύματοσ, προϊόντι δὲ τῶν προοιμίων ῥᾷον ἴσχειν ἤδη καὶ ἀναπνεῖν οἱῴ τε εἶναι, καὶ προϊόντοσ ἀεὶ τοῦ λόγου δυνάμεωσ ἐμπίπλασθαι μετὰ κουφότητοσ, καὶ συνείρειν οὕτωσ ὥσθ’ ἕπεσθαι μόλισ τοὺσ ἀκροωμένουσ. καὶ ἦν δὴ τὸ θέαμα κρεῖττον ἢ τὸ ἀκρόαμα γνώμην γ’ ἐμήν. ἐγένετο δὲ καὶ ἄλλοισ ὀνείρατα ὑπὲρ ἐμοῦ φέροντα εἰσ ταυτόν. τοῦτο μὲν Εὐάρεστοσ Κρὴσ, τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ διατριβόντων ἐλθὼν ἀπὸ Αἰγύπτου καθ’ ἱστορίαν τῶν περὶ τὸν θεὸν, γνώριμοσ καὶ συνήθησ ἐμοὶ γεγονὼσ ἐπὶ τῆσ ἐν Αἰγύπτῳ διατριβῆσ, ἔφη προστάξαι τὸν θεὸν αὑτῷ προτρέπειν ἐμὲ πρὸσ τοὺσ λόγουσ, ὡσ παντὸσ μᾶλλον ἐμοὶ προσήκοντοσ· τοῦτο δὲ Ἑρμοκράτει Ῥοδίῳ ποιητῇ μελῶν ὄναρ γίγνεται, ὡσ αὐτὸσ ἔφη πρὸσ ἐμὲ ὁ Ἑρμοκράτησ. ἐξελελοίπειν δ’, οἶμαι, μίαν ἢ δευτέραν τινὰ ἡμέραν, ἔπειτ’ Ἀριστείδησ ἀγανακτήσει καὶ φήσει τὸν στόμαχον ἀλγεῖν, οὐκ ἐθέλων λέγειν. οὕτω μὲν ἁπανταχόθεν εἰσ συνέχειαν κατέστη τὸ πρᾶγμα. συνεκρότει δὲ καὶ προὐβίβαζε πολλαχῆ τὴν δύναμιν. τῶν τε γὰρ παλαιῶν ἀνδρῶν ἐν οἷσ χρὴ διατρίβειν ἔφρασε, καὶ ποιητῶν λέγω καὶ τῶν ἄλλων, καί τινων καὶ καιρὸν ἔταξε τῆσ χρήσεωσ· καί μοι πάντεσ οὗτοι μετ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν ἑταῖροι σχεδὸν ἐφάνησαν, τοῦ θεοῦ προξενήσαντοσ. καὶ μὴν τό γε πλεῖστον καὶ πλείστου ἄξιον τῆσ ἀσκήσεωσ ἡ τῶν ἐνυπνίων ἦν ἔφοδοσ καὶ ὁμιλία.

πολλὰ μὲν γὰρ ἤκουσα νικῶντα καθαρότητι καὶ λαμπρῶσ ἐπέκεινα τῶν παραδειγμάτων, πολλὰ δ’ αὐτὸσ λέγειν ἐδόκουν κρείττω τῆσ συνηθείασ καὶ ἃ οὐδεπώποτε ἐνεθυμήθην· ὧν ὅσα γε ἐμνήσθην ἐν ταῖσ ἀπογραφαῖσ τῶν ὀνειράτων ἔστησα, ἐν οἷσ ὅ τε ὑπὲρ τοῦ δρόμου λόγοσ λεχθείσ ἐστιν, ὅτε ἐκέλευε χρῆσθαι δρόμῳ, καὶ πολλὰ ἕτερά ἐστι. καὶ ἐν τοῖσ βιβλίοισ ἐνέσπαρται τοῖσ ἡμετέροισ Ἀθηνᾶσ τε ἐγκώμιον καὶ Διονύσου καὶ ἑτέροισ ὡσ ἕκαστόν που συμβαίνοι. πολλὰ δὲ καὶ προβλήματα ἀφίκετο καὶ ὅπωσ χρὴ τὸ σύμπαν μεταχειρίσασθαι παρεδείχθη, χωρὶσ τῶν εἰσ μνήμην δι’ ἀκριβείασ ἐλθόντων ῥημάτων. ἦν δέ τισ καὶ οὗτοσ τρόποσ, φέρων εἰσ ἐπίδοσιν, ὁ τῆσ ἀδήλου παρασκευῆσ· ἔδει γὰρ ἀναστῆναι κεκεντρωμένον εἰσ λόγουσ καὶ παρεσκευασμένον ἐκ νυκτὸσ, ὥσπερ ὅταν ἀθλητὴσ προγυμνάσηται τὰ ἑωθινά. ἧκε δέ ποτε καὶ τοιοῦτον ἐπίταγμα, πλέξαι λόγον διὰ ψιλοῦ τοῦ νοῦ, καθάπερ διὰ ῥημάτων, καί μοι δῆλον ἦν ὅτι πολύνοιαν εἰσηγοῖτο ὁ θεόσ. ὅτι δ’ οὖν ἡ τῶν λόγων ἕξισ ἡμῖν σὺν αὐτῷ γ’ εἰρῆσθαι, εἰ τὰ μάλιστα καὶ πρόσθεν μὴ σφόδρα εὐκαταφρόνητοσ ἦν, ἑτέρα τισ ἐξ ἑτέρασ ἐγένετο αὐτοί τε σύνισμεν καὶ ὑπὸ τῶν εἰδότων γνωρίζεται. καὶ δὴ Πάρδαλόσ ποτε ἐκεῖνοσ, ὃν ἐγὼ φαίην ἂν ἄκρον τῶν ἐφ’ ἡμῶν Ἑλλήνων γενέσθαι γνῶναι λόγουσ, ἐτόλμησεν εἰπεῖν πρὸσ ἐμὲ καὶ διισχυρίσασθαι, ἦ μὴν νομίζειν τύχησ συνηθείᾳ συμβῆναί μοι τὴν νόσον, ὅπωσ τῷ θεῷ συγγενόμενοσ ἐπιδοίην ταύτην τὴν ἐπίδοσιν. ὅσα δὲ ἄλλα ἢ ’κεῖνοσ εἰώθει φθέγγεσθαι κοσμῶν τοὺσ ἡμετέρουσ λόγουσ, ἢ τῶν ἄλλων πρεσβυτῶν οἱ βέλτιστοι καὶ γνωριμώτατοι κατ’ ἐκείνουσ τοὺσ χρόνουσ, ἔξω τῆσ τε ὑποθέσεωσ καὶ ἅμα τῆσ γνώμησ τῆσ ἐμῆσ λέγειν ἐστίν. ἀλλ’ ὄναρ εἰπεῖν βούλομαι. ἐν χωρίῳ μὲν ἐδόκουν εἶναι οὗπερ ἐτράφην, παρεῖναι δὲ Ῥουφῖνον, οὗ τὰ μεγάλα ἀναθήματα καὶ νεὼσ ὁ πολυειδήσ· καὶ δῆτα τά τε ἄλλα χαίρειν αὐτόν μοι διαφερόντωσ καὶ φάναι εἰσ τὸ μέσον ποῦ νῦν ἂν ἦν εἰ περιῆν ὁ δεῖνα ὁ μελετητήσ. οὕτω γὰρ εἰπεῖν τῷ ῥήματι, τὸν κορυφαῖον δὴ λέγοντα τῶν ἐφ’ ἡμῶν. καὶ αὐτὸσ συνεὶσ εἰπεῖν πρὸσ τουτονὶ Βάσσον, ὁρᾷσ οἱᾶ ὁ θεὸσ περὶ ἐμοῦ λέγει, οὗτοσ ὁ Ῥουφῖνοσ δή; ἐκέλευε δὲ καὶ συντιθέναι λόγουσ, οὐ μόνον ἐκ τοῦ παραχρῆμα ἀγωνίζεσθαι, καὶ προσέτι γε ἐκμανθάνειν ἔστιν ὅτε κατὰ ῥῆμα.

καί μοι τὸ πρᾶγμα πολλὴν παρεῖχε τὴν ἀπορίαν, οὐδὲν τῶν ὕστερον οὔτ’ ἐνθυμηθῆναι δή που δυναμένῳ οὔτε πιστεῦσαι τί ποτ’ αὐτῷ βούλεται ταῦτα. πάνυ γοῦν ἐν τούτοισ ἐμοὶ ποῦ δὲ ἔξεστι σχολάσαι, τοσοῦτον σωθῆναι πρότερον ἦν· τῷ δὲ, ὡσ ἐοίκεν, ἅμα μὲν σοφίσματα ταῦτ’ ἦν εἰσ τὰ παρόντα, ἅμα δ’ ἐδόκει τι κρεῖττον αὐτῷ ἢ σῶσαι μόνον. ἔσωζεν οὖν διὰ πλείονοσ ἀξιῶν ἢ ὅσου περ ἦν τὸ σωθῆναι. καὶ δὴ καὶ ὀδόντασ ἀλγῶν ποτε ἔτυχον καὶ οὔτε διᾶραι τὸ στόμα οἱο͂́σ τ’ ἦν, ἀπορίᾳ τε εἰχόμην δεινῇ· ὁ δὲ προστάττει τῶν λόγων τινὰ ἀναγνῶναι τῶν πεποιημένων μοι τοῖσ φίλοισ ἐπαγγείλαντα συνουσίαν. εἶχον δὲ τότ’ ἐν χερσὶ τὸν τρίτον τῶν εἰσ αὐτὸν λόγων· τοῦτον ἀνέγνων διὰ τέλουσ, καὶ πρὶν ἅπαντα διελθεῖν, τῆσ ὀδύνησ ἀπαλλάγμην. ἐνῆγε δέ με καὶ πρὸσ τὴν τῶν μελῶν ποίησιν. ἀρχὴ μὲν οὖν τισ ἐγένετο ἐν Ῥώμῃ ἐξ Ἀπόλλωνοσ. ἦλθε γάρ μοι ἐνύπνιον φράζον τόν τε Παιᾶνα ὡσ δέον ποιῆσαι τῷ θεῷ καὶ ἅμα τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ, καὶ εἶχεν οὕτω πωσ, Φορμίγγων ἄνακτα Παιᾶνα κληίσω. ἠπόρησα μὲν δὴ ὅ τι χρήσομαι, διὰ τὸ μήπω πρόσθεν ἐμαυτοῦ πεῖραν ἐσχηκέναι περὶ ταῦτα· ἀλλ’ ἐδόκουν παντελῶσ ἔχειν ἀδυνάτωσ, ὅμωσ δ’ ἐνεχείρησα καὶ τῆσ ἀρχῆσ οἱο͂ν ἐπὶ βάθρασ ἐχόμενοσ ἐπέρανα τὸ ᾆσμα ἐν δυοῖν στροφαῖν, καὶ τρίτην, οἶμαι, τινὰ ἐπήγαγον, ἣν καλοῦσιν οἱ γραμματικοί μοι δοκεῖν ἐπῳδόν. καὶ ἄρτι τε ἀπείργαστο τὸ ᾆσμα καὶ προσαγγέλλει μοί τισ ἑορτὴν Ἀπόλλωνοσ εἶναι, Ἀπολλώνια, ἐν ᾗ τὴν ἱπποδρομίαν Ῥωμαῖοι ποιοῦσι τῷ θεῷ. τοῦτο μὲν δὴ τοιοῦτον ἐγένετο. καὶ τύχῃ δή τινι θείᾳ ὡσ ἀνεκομιζόμεθα ἐκ τῆσ Ἑλλάδοσ συμβάντοσ χειμῶνοσ, πρῶτον μὲν εἰσ Δῆλον, ἔπειτα εἰσ Μίλητον ἀπεσώθημεν, ἀμφοτέρασ ἱερὰσ Ἀπόλλωνοσ. ἄξιον δὲ καὶ τοῦτο ἀποδοῦναι τῷ Ἀπόλλωνι τῷ Δηλίῳ τε καὶ σωτῆρι, ἐπειδήπερ ἐνταῦθ’ ἥκομεν τοῦ λόγου. ὡσ γὰρ ἐξέβην εἰσ τὴν Δῆλον, ἀχθεσθεὶσ τῷ κυβερνήτῃ, ταραχώδει τε ὄντι καὶ ὑπεναντία τοῖσ ἀνέμοισ πλέοντι, καὶ οἱο͂ν ἀροῦντι τὸ πέλαγοσ, εὐθὺσ ὁρ́κῳ καταλαμβάνω ἦ μὴν μήτε ἐκπλεύσεσθαι δυοῖν ἡμερῶν, ἀλλ’ εἰ φίλον αὐτῷ, πλείτω, ἔφην, ἐφ’ αὑτοῦ.

κἀγὼ μὲν τῷ θεῷ θύσασ καὶ διατρίψασ ὅσον οἱο͂́σ τ’ ἦν περὶ τὸ ἱερὸν, εἰσελθὼν εἰσ τὸ δωμάτιον καὶ προειπὼν τοῖσ οἰκέταισ, ἂν ἀφίκηταί τισ ἐκ πλοίου, χαίρειν κελεύειν, ἀνεπαυόμην ἐν τῷ λιμένι τῶν Δηλίων. οἱ δ’ ἧκον οἴνῳ βεβαρηότεσ οἱ ναῦται περὶ πρῶτον ὕπνον σχεδὸν, καὶ προστάντεσ ἔκοπτον τὴν θύραν, καὶ ἐκέλευον ἐξιέναι καὶ χρῆσθαι πλῷ· καὶ γὰρ εἶναι θαυμαστὸν οἱο͂ν. ἀποκριναμένων δὲ τῶν παίδων ὅτι ληροῖεν καὶ οὐδ’ ἂν εἴ τι γίγνοιτο κινησοίμην, ἀπιόντεσ ᾤχοντο πρὸσ ὀργὴν, ὡσ δὴ μεγάλων στερόμενοι. ἀλεκτρυόνων τε ᾠδαὶ πλησίον ἦσαν, καὶ καταρρήγνυται σκηπτὸσ ἐξαίσιοσ, καὶ ἡ θάλαττα ἠλαύνετο λαίλαπι ἀγρίᾳ καὶ πάντα ἐπεκλύζετο, καὶ τὰ πλοιάρια τὰ ἐν τῷ λιμένι τὰ μὲν εἰσ τὴν γῆν ἐξέπιπτε, τὰ δ’ ἀλλήλοισ ἐνέπιπτε καὶ συνετρίβετο· ἡ δ’ ὁλκὰσ ἡ κομίζουσα ἡμᾶσ ἀπορραγέντων τῶν καλωδίων ἐκυλινδεῖτο ἄνω καὶ κάτω, καὶ μόλισ σὺν βοῇ πολλῇ καὶ ταραχῇ τῶν ναυτῶν διασώζεται· καὶ ἐπιγίγνεται ὕδωρ ἐξ οὐρανοῦ πολὺ καὶ λάβρον, καὶ ἐν τῇ νήσῳ θόρυβοσ ἦν ὥσπερ ἐν νηί. ἅμα δὲ τῇ ἑῴ παρῆσαν μὲν οἱ φίλοι σπουδῇ, οὓσ ἔτυχον ἀνειληφὼσ ἰδίοισ τέλεσι πλέων, εὐεργέτην, σωτῆρα ὀνομάζοντεσ, συγχαίροντεσ τῆσ παρὰ τῶν θεῶν προνοίασ· παρῆσαν δὲ καὶ οἱ ναῦται χάριν ἤδη εἰδότεσ καὶ θαυμάζοντεσ ἐξ οἱών κακῶν ἐπικειμένων ἐσώθησαν. τὸ μὲν κέρδοσ τοσοῦτον καὶ ὁ μισθὸσ τοῦ ᾄσματοσ, ὥσπερ Σιμωνίδῃ παρὰ τῶν Διοσκούρων φασὶ γενέσθαι, τὸ σωθῆναι μόνον ἀνθ’ ὧν εἰσ αὐτοὺσ ἐποίησε, πλὴν ὅσον ἡμεῖσ γε οὐ μόνοι τότε, ἀλλὰ καὶ οἱ φίλοι μεθ’ ἡμῶν ἐσώθησαν. ἐχέτω δὲ ὁπότερά τισ βούλεται εἴτε τοῦ Παιᾶνοσ ταύτην γενέσθαι τὴν ἐπικαρπίαν καὶ χάριν καὶ διὰ τοῦτο ὑπάρξαι σωθῆναι εἴτε τοῦτο μὲν πάντωσ ἂν οὕτω γενέσθαι, τὸν δὲ θεὸν προειδότα ἐφ’ ἅπασι τοῖσ μέλλουσι σημῆναι τοῦτο μὲν ὡσ ἐν θαλάττῃ κίνδυνοί τε συμβήσονται καὶ ἐξ αὐτῶν σωτηρίαι, τοῦτο δὲ ὡσ τῶν περὶ τὸ σῶμα ἀποριῶν ἔσται παιὼν αὐτόσ τε καὶ τῶν αὐτοῦ παίδων ὁ πρῶτόσ τε καὶ πάντα παύειν εἰδὼσ ὁπόσοισ κάμνουσιν ἄνθρωποι. λόγοσ δὲ ἥκει λόγῳ συνεχὴσ καὶ λέγωμεν πάλιν ὡσ μετὰ τῶν ἄλλων ὁ σωτὴρ Ἀσκληπιὸσ καὶ τοῦτ’ ἐπέταξεν ἡμῖν, διατρίβειν ἐν ᾄσμασι καὶ μέλεσι, καὶ δὴ καὶ παίζειν τε καὶ τρέφειν παῖδασ.

ὅσα μὲν δὴ καὶ ἄλλα τῆσ συμβουλῆσ ταύτησ ἀπελαύσαμεν εἰσ εὐθυμίαν καὶ τὸ ἀνταρκεῖν ἀπέραντον ἂν εἰή λέγειν, τὰ δ’ ᾄσματα ᾖδον οἱ παῖδεσ, καὶ ὁπότε ἢ πνίγεσθαι συμβαίνοι, τοῦ τραχήλου ταθέντοσ ἐξαίφνησ ἢ τοῦ στομάχου καταστάντοσ εἰσ ἀπορίασ, ἤ τισ ἄλλη γένοιτο ἄποροσ προσβολὴ, παρὼν ἂν Θεόδοτοσ ὁ ἰατρὸσ καὶ μεμνημένοσ τῶν ἐνυπνίων ἐκέλευε τοὺσ παῖδασ ᾄδειν τῶν μελῶν, καὶ μεταξὺ ᾀδόντων λάθρα τισ ἐγίγνετο ῥᾳστώνη, ἔστι δ’ ὅτε καὶ παντελῶσ ἀπῄει πᾶν τὸ λυποῦν. καὶ τοῦτο δὴ τοσοῦτον κέρδοσ ἦν καὶ τὸ τῆσ τιμῆσ ἔτι τούτου μεῖζον· εὐδοκίμει γὰρ καὶ τὰ μέλη παρὰ τῷ θεῷ. ἐκέλευε δ’ οὐ μόνον εἰσ ἑαυτὸν ποιεῖν, ἀλλὰ καὶ ἑτέρουσ ἐσήμαινεν, οἱο͂ν δὴ Πᾶνα καὶ Ἑκάτην καὶ Ἀχελῶον καὶ εἰ δή τι ἕτερον. ἧκε δὲ καὶ παρ’ Ἀθηνᾶσ ὄναρ ὕμνον ἔχον τῆσ θεοῦ καὶ ἀρχὴν τοιάνδε Ἵκεσθε Περγάμῳ νέοι, καὶ ἕτερον ἐκ Διονύσου, οὗ τὸ ἐπᾳδόμενον ἦν Χαῖρ’ ὦ ἄνα κισσεῦ Διόνυσε. ᾀδομένου δ’ αὐτοῦ καθ’ ὕπνον περιέρρει τὰ ὦτα καὶ ἠχὴ θαυμαστή. καὶ ἔδει τὸ γόνυ τὸ δεξιὸν κλίναντα ἱκετεύειν τε καὶ καλεῖν Λύσιον τὸν θεόν· καὶ ἔνεστι ταῦτα ἐν τοῖσ ᾄσμασι. καὶ ἕτερον ἧκεν ἐξ αὐτοῦ Διὸσ, ὅ τι δὲ ἦν δὴ τούτων ἢ πρῶτον ἢ ὕστερον οὐχὶ μέμνηνται, καὶ ἕτερον ἐκ Διονύσου πάλιν, οὐλοκόμην φράζον προσειπεῖν τὸν θεόν. ὤφθη δὲ καὶ ὁ Ἑρμῆσ τήν τε κυνῆν ἔχων καὶ τὸ κάλλοσ θαυμαστὸσ καὶ τὴν κίνησιν ὑπερφυήσ. καὶ ᾄδων αὐτὸν καὶ γανύμενοσ ὡσ ῥᾳδίωσ τε καὶ τὰ προσήκοντα εἰρηκὼσ ἀφυπνιζόμην. ἔδοξα δὲ καὶ περὶ τῶν ἐν Σμύρνῃ θεῶν ἀκοῦσαι τοῦ τροφέωσ, οἶμαι, ὡσ οὐκ ὀρθῶσ αὐτῶν ἐπιλελησμένοσ τυγχάνοιμι, εἰκὸσ γὰρ εἶναι καὶ ταύταισ ὕπνου ἐπιμεληθῆναι. πλεῖστα δὲ εἰσ Ἀπόλλω τε καὶ Ἀσκληπιὸν ἐποιήθη κατὰ τὰσ τῶν ὀνειράτων ἐπιπνοίασ, καὶ τούτων τὰ πολλὰ σχεδὸν ἀπὸ μνήμησ οὑτωσὶ, ὁπότε αἰωροίμην ἐπὶ τοῦ ζεύγουσ ἢ καὶ βαδίζοιμι. καὶ δὴ καὶ Μακεδόνι ἀνδρὶ ἑνὶ τῶν συμφοιτητῶν ὄναρ γίγνεται, ὡσ ἀπήγγελλεν ἐμοὶ Θεόδοτοσ, οὐ γὰρ αὐτὸσ εἶχε συνήθωσ ἐμοὶ, ἄντικρυσ φέρον εἰσ ἐμέ.

ἐδόκει γὰρ ᾄδειν ἐμὸν παιᾶνα ἐν ᾧ ταύτην τὴν πρόσρησιν εἶναι, Ιἢ παιὰν Ἥρακλεσ Ἀσκληπιέ. καὶ οὕτω δὴ τὸν παιᾶνα ἀπέδωκα ἀμφοτέροισ τοῖσ θεοῖσ κοινόν. καὶ τοίνυν καὶ χοροὺσ ἔστησα δημοσίᾳ δέκα τοὺσ σύμπαντασ, τοὺσ μὲν παίδων, τοὺσ δὲ ἀνδρῶν. καὶ συνέβη τι τοιοῦτον. ἡνίκα τὸν πρῶτον ἤμελλον ἀνάξειν χορὸν, ἦν ἐν τῷ νεῷ Ῥουφῖνοσ, οὗ μικρῷ πρόσθεν ἐμνήσθην. ἰδὼν οὖν αὐτὸν, εἰσ καλὸν ἥκεισ, ἔφην, εἰ ἄρα καὶ σχολή σοι· μέλλω γὰρ στήσειν χορὸν τῷ θεῷ, καὶ δῆλον δὴ ὅτι ἀκροάσει ἡμετέραν χάριν. ἀλλ’ οὐδὲν, ἔφη, δεῖ καλεῖσθαί με ὑπὸ σοῦ, ἀλλὰ καὶ προκέκλημαι ὑπὸ τοῦ θεοῦ· τεκμαίρου δὲ, ἔφη, καὶ τὴν ὡρ́αν, οὐ γάρ πω πρότερον τηνικάδε ἀπήντησα, ἀλλὰ πολὺ ὕστερον εἰώθειν φοιτᾶν. ἀλλὰ κέκλημαί γε, ἔφη, καὶ τούτων ἕνεκα καὶ εἰσ τὴν ἀγαθὴν τύχην, καί σοι συμπαρεστήξομεν ἡμεῖσ, αὑτὸν δὴ λέγων καὶ τὸν Σηδᾶτον, ὃσ ἦν ἡμῖν συμφοιτητὴσ ἐν τῷ τότε. καὶ τοῦτο μὲν περὶ τὴν πρώτην προσαγωγὴν τοῦ χοροῦ συνέβη. πάλιν δὲ ἐπὶ τῷ δεκάτῳ τελεσθέντι ἐγὼ μὲν ἕν τι τῶν ᾀσμάτων ἔτυχον παρεικὼσ, διὰ τὸ παντελῶσ αὐτοσχεδίωσ τε καὶ ἐκ τοῦ ῥᾴστου πεποιῆσθαι καὶ ὅσον αὐτό φασιν, ἔπειθ’ ἧκεν ὄναρ ἀπαιτοῦν καὶ τοῦτο, καὶ ἀπέδομεν. περανθέντων δὲ τούτων ἐδόκει χρῆναι ἀναθεῖναι τρίποδα ἀργυροῦν, ἅμα μὲν τῷ θεῷ χαριστήριον, ἅμα δὲ μνημεῖον τῶν χορῶν οὓσ ἐστήσαμεν. καὶ ἐμοὶ μὲν παρεσκεύαστο ἐλεγεῖον τοιονδὶ ποιητὴσ ἀέθλων τε βραβεὺσ αὐτόσ τε χορηγὸσ, σοὶ τόδ’ ἔθηκεν ἄναξ μνῆμα χοροστασίησ. ἔπειτα δύο τινὰ ἐπὶ τούτοισ ἕτερ’ ἦν ἔπη, ὧν τὸ μὲν τοὔνομα εἶχε τοὐμὸν, τὸ δ’ ὅτι προστασίᾳ τοῦ θεοῦ ταῦτα ἐγίγνετο. ἐνίκησε δὲ ὁ θεόσ. ᾗ γὰρ ἡμέρᾳ ἔδει γίγνεσθαι τὴν ἀνάθεσιν, ταύτῃ μοι δοκεῖν ἢ μικρόν τι πρὸ αὐτῆσ περὶ τὴν ἑώ ἢ καὶ ἔτι θᾶττον ἀφικνεῖται θεῖον ἐπίγραμμα ἔχον οὑτωσὶ οὐκ ἀφανὴσ Ἕλλησιν Ἀριστείδησ ἀνέθηκε μύθων ἀενάων κύδιμοσ ἡνίοχοσ. τοῦτό τε ἐπιγράφειν ἐδόκουν καὶ τὸ ἀνάθημα ἀναθήσειν ὡσ δὴ Διί.

εὐθὺσ οὖν εἰχόμην ἀπρὶξ τοῦ ἐπιγράμματοσ ἔν τε τῷ ὕπνῳ γανύμενοσ καὶ ἔτι ἀφυπνιζόμενοσ, ἐκμελετῶν καὶ στρέφων μὴ λάθῃ με διαφυγόν· καὶ οὕτω δὴ κατεδησάμην. μετὰ δὲ ταῦτα βουλευομένοισ ἡμῖν κοινῇ περὶ τοῦ ἀναθήματοσ συνεδόκει καὶ τῷ ἱερεῖ καὶ τοῖσ νεωκόροισ ἀναθεῖναι ἐν Διὸσ Ἀσκληπιοῦ, ταύτησ γὰρ οὐκ εἶναι χώραν καλλίω· καὶ οὕτω δὴ τοῦ ὀνείρατοσ ἡ φήμη ἐξέβη. καὶ ἔστιν ὁ τρίπουσ ὑπὸ τῇ δεξιᾷ τοῦ θεοῦ, εἰκόνασ χρυσᾶσ ἔχων τρεῖσ, μίαν καθ’ ἕκαστον τὸν πόδα, Ἀσκληπιοῦ, τὴν δὲ Ὑγιείασ, τὴν δὲ Τελεσφόρου. καὶ τὸ ἐπίγραμμα ἐπιγέγραπται καὶ ὅτι ἐξ ὀνείρατοσ προσπαραγέγραπται. ἀνέθηκα δὲ καὶ τῷ Διὶ τῷ Ὀλυμπίῳ τὸ ἐπίγραμμα καὶ ἀνάθημα ἕτερον, ὡσ πανταχῆ τελέωσ ἔχειν τὰ χρησθέντα. γενομένου δὲ τοῦ ἐπιγράμματοσ πολὺ δὴ μείζων προθυμία μοι ἐγγίγνεται καὶ ἐδόκει παντὶ τρόπῳ χρῆναι ἀντέχεσθαι τῶν λόγων, ὡσ κἀν τοῖσ ὕστερον ἀνθρώποισ ὄνομα ἡμῶν ἐσόμενον, ἐπειδή γε ἀενάουσ τοὺσ λόγουσ ὁ θεὸσ ἔτυχε προσειρηκώσ. καὶ τὰ μὲν περὶ τοὺσ χοροὺσ οὕτωσ εἶχε. χρόνῳ δ’ ὕστερον οὐκ οἶδ’ ὁπόσῳ τινὶ φαντάζομαι τοιάδε. ἐδόκουν εἶναι περὶ τὴν ἑστίαν τοῦ Διὸσ τοῦ Ὀλυμπίου καὶ πατρῴου, συλλόγου δὲ γιγνομένου δημοτελοῦσ περὶ πλήθουσαν ἀγορὰν ἑστῶτα τὸν κήρυκα τὸν ἱερὸν παρ’ αὐτὴν τοῦ θεοῦ τὴν κρηπῖδα ἀνειπεῖν τοὐμὸν ὄνομα σὺν ἅπασι τοῖσ περὶ αὐτὸ, ὡσ δὴ δημοσίᾳ στεφανουμένου, ὥσπερ ὅταν ἐν ταῖσ ἐκκλησίαισ χρυσῷ στεφάνῳ στεφανώμεθα, προσθεῖναι δὲ ὅτι λόγων ἕνεκα· βεβαιώσασθαι δ’ αὐτὸ ἑτέρᾳ προσθήκῃ ἐπειπόντα, καὶ γάρ ἐστιν ἀήττητοσ περὶ λόγουσ· κεκηρυγμένου δὲ τούτου διαβῆναι εἰσ Ἀσκληπιοῦ κῆπον, ὃσ ἔστι μοι πρόσθεν τῆσ οἰκίασ τῆσ πατρῴασ. κἀνταῦθα εὑρεῖν ἐκ δεξιᾶσ τοῦ νεὼ μνῆμα κοινὸν ἐμοῦ τε καὶ Ἀλεξάνδρου τοῦ Φιλίππου, διαφράγματι μέσῳ διειργόμενον· καὶ τὸν μὲν ἐν τῷ ἑτέρῳ κεῖσθαι, ἐν τῷ ἑτέρῳ δὲ αὐτὸσ κείσεσθαι.

ἐπιστὰσ δὲ καὶ προκύψασ ἀπολαύειν εὐωδίασ θαυμαστῆσ θυωμάτων, καὶ τούτων τὰ μὲν τῆσ ἐκείνου θήκησ εἶναι, τὰ δὲ ἐμοὶ προσαποκεῖσθαι. χαίρειν τε οὖν καὶ συμβάλλεσθαι ὡσ ἄρα ἀμφότεροι τὸ ἄκρον λάχοιμεν, ὁ μὲν τῆσ ἐν τοῖσ ὅπλοισ δυνάμεωσ, ἐγὼ δὲ τῆσ ἐπὶ τοῖσ λόγοισ. καὶ προσέτι γε κἀκεῖνο εἰσελθεῖν με, ὅτι οὗτόσ τε ἐν Πέλλῃ γένοιτο, πρᾶγμα τοσοῦτον, ἐπ’ ἐμοί τε οἱ τῇδε φιλοτιμήσοιντο. τοιαῦτα καὶ ἀκοῦσαι καὶ ἰδεῖν ἔδοξα καὶ πρὸσ ἐμαυτὸν εἰπεῖν τε καὶ συλλογίσασθαι, τὰ μὲν ὡσ παρὰ τῷ Διὶ, τὰ δ’ ὡσ ἐν Ἀσκληπιοῦ πρὸ τῆσ οἰκίασ. τὰ δ’ ἐντεῦθεν ἤδη, εἰ μὲν θέμισ, εἰρήσθω καὶ γεγράφθω, εἰ δὲ μὴ, τοσοῦτον σοὶ μελήσειε, δέσποτα Ἀσκληπιὲ, ἐπὶ νοῦν ἀγαγεῖν μοι διαγράψαι παντὸσ δυσκόλου χωρίσ. πρῶτον μὲν ὤφθη τὸ ἕδοσ τρεῖσ κεφαλὰσ ἔχον καὶ πυρὶ λαμπόμενον κύκλῳ, πλὴν τῶν κεφαλῶν· ἔπειθ’ οἱ θεραπευταὶ προσειστήκειμεν, ὥσπερ ὅταν ὁ παιὰν ᾄδηται· σχεδὸν δὲ ἐν πρώτοισ ἐγώ. κἀν τούτῳ νεύει ἔξοδον ὁ θεὸσ, ἔχων ἤδη τὸ ἑαυτοῦ σχῆμα ἐν ᾧπερ ἕστηκεν. οἵ τε δὴ οὖν ἄλλοι πάντεσ ἐξῄεσαν κἀγὼ μετεστρεφόμην ὡσ ἐξιὼν, καὶ ὁ θεόσ μοι τῇ χειρὶ προδείκνυσι μένειν. κἀγὼ περιχαρὴσ τῇ τιμῇ γενόμενοσ καὶ ὅσον τῶν ἄλλων προὐκρίθην ἐξεβόησα, εἷσ, λέγων δὴ τὸν θεόν. καὶ ὃσ ἔφη, σὺ εἶ. τοῦτο τὸ ῥῆμα ἐμοὶ, δέσποτ’ Ἀσκληπιὲ, παντὸσ ἀνθρωπίνου βίου κρεῖττον, τούτου πᾶσα ἐλάττων νόσοσ, τούτου πᾶσα ἐλάττων χάρισ, τοῦτ’ ἐμὲ καὶ δύνασθαι καὶ βούλεσθαι ζῆν ἐποίησε. καὶ ταῦτα μὲν ἡμῖν εἰρηκόσι μηδὲν ἔλαττον εἰή τῆσ πρόσθεν τιμῆσ παρὰ τοῦ θεοῦ. λόγον δέ ποτε ἤκουσα τοιόνδε φέροντα εἰσ λόγουσ καὶ ὁμιλίαν θείαν. ἔφη χρῆναι κινηθῆναι τὸν νοῦν ἀπὸ τοῦ καθεστηκότοσ, κινηθέντα δὲ συγγενέσθαι θεῷ, συγγενόμενον δὲ ὑπερέχειν ἤδη τῆσ ἀνθρωπίνησ ἕξεωσ· καὶ οὐδέτερόν γε εἶναι θαυμαστὸν, οὔτε ὑπερέχειν θεῷ συγγενόμενον οὔθ’ ὑπερσχόντα συνεῖναι θεῷ. καὶ μὴν τοὔνομά γε ὁ Θεόδωροσ οὕτωσ ἐπωνομάσθη μοι. προσρηθῆναι μὲν ἔδοξα ὡσ ἐν Σμύρνῃ ὑπό τινοσ καὶ μάλα συγχαίροντοσ, Θεόδωρε χαῖρε·

καὶ Ἀσιάρχησ, οἶμαι, προσῆν· δέξασθαι δὲ οὕτω τὴν πρόσρησιν, ὡσ ἄρα πᾶν τοὐμὸν εἰή τοῦ θεοῦ δωρεά. μετὰ δὲ ταῦτα ἕτερον τοιόνδε ἐπιγίγνεται. ἦν Ἐπάγαθοσ τῶν τροφέων τῶν ἐμῶν, ὃσ πρῶτοσ ἔθρεψέ με, καὶ μάλα ἀνὴρ ἀγαθὸσ καὶ σαφέστατα ὁμιλῶν θεοῖσ καὶ χρησμοὺσ ἀπομνημονεύων ὅλουσ ἐξ ἐνυπνίων· οἱ δ’ ἀπέβαινον σχεδὸν ὡσ εἰπεῖν αὐθημερόν. ἐγένετο μὲν τοιοῦτόσ τισ ὁ Ἐπάγαθοσ, τὸ δὲ ὄναρ οὕτωσ εἶχεν· ἐδόκει μοι οὗτοσ ἤτοι ἐμοῦ πυθομένου ἢ καὶ αὐτὸσ ἀφ’ ἑαυτοῦ κινηθεὶσ εἰπεῖν πρὸσ ἐμὲ ὅτι αὐτῷ γένοιτο ἐνύπνιον τοιόνδε, περὶ δὲ Θεοδώρου μελήσει τῇ μητρὶ τῶν θεῶν. κἀγὼ γνωρίσασ, ἐοίκε φάναι, καὶ τῇ μητρὶ τῶν θεῶν κατὰ ταὐτὰ δοκεῖν περὶ ἐμοῦ καθάπερ τῷ Ἀσκληπιῷ· ὁ γὰρ Θεόδωροσ ἐκεῖθέν μοι τὴν ἀρχὴν ἐγένετο. ἐπέδειξε δέ μοι καὶ περὶ τῆσ φύσεωσ τῆσ αὑτοῦ τὰ μὲν ὄψει, τὰ δὲ καὶ λόγῳ. ἔσχε δὲ οὑτωσί. ἀνεῖχε μὲν ἑωσφόροσ, ἡνίκ’ ἦν τὸ ἐνύπνιον. ἐδόκουν δὲ βαδίζειν ὁδόν τινα δι’ ἐμαυτοῦ χωρίου προσορῶν τῷ ἀστέρι ἄρτι ἥκοντι, καὶ γὰρ εἶναι πορείαν πρὸσ ἀνατολάσ. παρεῖναι δὲ Πυραλλιανὸν τὸν ἐκ τοῦ ἱεροῦ, ἄνδρα ἡμῖν τε ἑταῖρον καὶ περὶ τοὺσ Πλάτωνοσ λόγουσ εὖ γεγυμνασμένον, οἱᾶ δ’ ἐν ὁδῷ καὶ ἡσυχίασ οὔσησ προσπαίζων αὐτὸν καὶ ἅμα ἐρεσχελῶν εἰπεῖν, ἔχεισ μοι πρὸσ θεῶν εἰπεῖν ‐ πάντωσ δ’ ἐσμὲν μόνοι ‐ τί ταῦτα ὑμεῖσ οἱ περὶ τὸν Πλάτωνα ἀλαζονεύεσθε καὶ ἐκπλήττετε τοὺσ ἀνθρώπουσ. ἔφερε δέ μοι τοῦτο εἰσ τοὺσ περὶ φύσεωσ αὐτοῦ καὶ τῶν ὄντων λόγουσ. καὶ ὃσ ἀκολουθεῖν με ἐκέλευε προσέχοντα τὸν νοῦν. ἐκ τούτου δὲ ὁ μὲν ἡγεῖτο, ἐγὼ δ’ εἱπόμην. καὶ προσελθὼν μικρὸν ἀνασχὼν τὴν χεῖρα δείκνυσί μοι τόπον τινὰ τοῦ οὐρανοῦ· καὶ ἅμα δεικνὺσ ἔφη, οὗτοσ δή σοί ἐστιν ὃν καλεῖ Πλάτων τοῦ παντὸσ ψυχήν. ἀναβλέπω τε δὴ καὶ ὁρῶ Ἀσκληπιὸν τὸν ἐν Περγάμῳ ἐνιδρυμένον ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἅμα τε ἀφυπνιζόμην ἐπὶ τούτοισ καὶ τὴν ὡρ́αν αἰσθάνομαι ταύτην ἐκείνην οὖσαν ἐν ᾗ ἐδόκουν ταῦτα ὁρᾶν. ἔτι τοίνυν ἑτέρων τοιῶνδε μέμνημαι. τοῦτο μὲν αὐτὸν Πλάτωνα ὁρᾶν ἐδόκουν ἑστῶτα ἐν τῷ δωματίῳ τῷ ἐμῷ ἀπαντικρὺ τῆσ τε κλίνησ κἀμοῦ· ὁ δ’ ἔτυχε μεταχειριζόμενοσ τὴν ἐπιστολὴν τὴν πρὸσ Διονύσιον, καὶ μάλα μεστὸσ ὢν θυμοῦ προσβλέψασ δέ μοι, ποῖόσ τισ, ἔφη, σοὶ φαίνομαι εἰσ ἐπιστολάσ;

μὴ φαυλότεροσ τοῦ Κέλεροσ; τὸν γραμματέα δὴ λέγων τὸν βασιλικόν. κἀγὼ, εὐφήμει, ἔφην, τὸ καὶ μεμνῆσθαί σε τοιοῦτον ὄντα ὅστισ εἶ. καὶ οὐ πολὺ ὕστερον ὁ μὲν ἠφάνιστο, ἐγὼ δὲ συννοίᾳ εἰχόμην. παρὼν δέ τισ εἶπεν, οὗτοσ μέντοι ὁ διαλεγόμενόσ σοι ὡσ Πλάτων ἀρτίωσ ὁ σὸσ Ἑρμῆσ ἐστι· λέγων δὴ τὸν εἰληχότα τὴν γένεσιν τὴν ἐμήν. Πλάτωνι δ’, ἔφη, εἴκαστο. τοῦτο μὲν δὴ ἐν Σμύρνῃ γίγνεταί μοι τὸ ὄναρ, ἕτερον δὲ ἐν Περγάμῳ σχεδὸν πρότερον τούτου. ᾐτιᾶτο τῶν ὀνειράτων τούτων καὶ τῆσ ἐναργοῦσ τῶν θεῶν ἐπιμελείασ τὸν τοῦ Διὸσ ἀστέρα, ὅστισ δὴ καὶ ὁ αἰτιώμενοσ ἦν· σχίζειν γὰρ αὐτὸν μέσου τοῦ οὐρανοῦ μέσην τὴν μοῖραν, ἡνίκα ἐγιγνόμην, καὶ λέγουσι μέντοι οἱ ἀστρονόμοι λέοντα μὲν εἶναι τηνικαῦτα ἐπὶ μέσου τοῦ οὐρανοῦ, τὸν δὲ τοῦ Διὸσ ἀστέρα ὑπὸ τῷ λέοντι, ἐκ τετραγώνου πλευρᾶσ Ἑρμῇ δεξιὸν, ἀμφοτέρουσ ἑώουσ. σχεδὸν δὲ καὶ τῶν ἄλλων παλαιῶν τοὺσ ἐνδοξοτάτουσ ἐπὶ λόγοισ ὑπῆρξέ μοι θεάσασθαι, ὁμοίωσ λογοποιούσ τε καὶ ποιητάσ· τὸ δὲ τοῦ Λυσίου καὶ διηγήσεωσ ἄξιον. ἔκαμνον γὰρ τριταίῳ οἱῴ βαρυτάτῳ καὶ ὁρῶ Λυσίαν τὸν ῥήτορα, νεανίσκον οὐκ ἄχαριν. ἐπῄει δὲ ἡ τῆσ καταβολῆσ ἡμέρα καὶ ὁ πυρετὸσ οὐκ ἐπεγένετο, ἀλλ’ ἐλύθη τὸ νόσημα ἐν τούτῳ. καὶ δὴ καὶ Σοφοκλέα ποτὲ ἔδοξα τὸν ποιητὴν παρελθεῖν εἰσ τὴν οἰκίαν τὴν ἐμαυτοῦ, παρελθόντα δὲ στῆναι πρόσθεν τοῦ οἰκήματοσ οὗ διατρίβων τυγχάνω, ἑστῶτοσ δὲ αὐτοῦ καὶ σιωπῶντοσ αὐτὰ ἐφ’ αὑτῶν τὰ χείλη βομβεῖν οἱο͂ν ἥδιστον· ἦν δὲ καὶ ἡ πᾶσα πρόσοψισ γεραροῦ τε καὶ εὐσχήμονοσ. ἰδὼν οὖν αὐτὸν ἥσθην τε καὶ ἀναστὰσ ἠσπαζόμην καὶ ἠρώτων, ποῦ δέ σοι, ἔφην, ἁδελφόσ; καὶ ὃσ, ἔστι γάρ τισ, ἔφη, ἀδελφὸσ ἐμοί; Αἰσχύλοσ γε οὗτοσ, ἔφην ἐγώ. καὶ ἅμα συμπαρῄειν ἔξω, καὶ ὡσ ἐν τῷ προθύρῳ ἐφάνημεν, σοφιστὴσ τῶν ἐφ’ ἡμῶν καὶ μάλα τῶν ἐπιφανῶν μικρὸν ἀπωτέρω τῶν θυρῶν ἐξ ἀριστερᾶσ ἀνατραπεὶσ ἔκειτο. ἄλλουσ δὲ ἐν ἄλλῳ σχήματι καὶ τύπῳ μάλα σεμνῶσ τε καὶ οἰκείωσ ἐφ’ ὧν ἑκάστουσ συνέβη χρόνων εἴδομεν.

ὑπῆρξε δὲ καὶ τόδε εἰσ εὐθυμίαν. ἐπιδεικνυμένου γάρ μου λόγουσ τινὰσ ὡσ τὸ ὄναρ καὶ σφόδρα εὐδοκιμοῦντοσ, εἰπόντοσ τινὸσ τῶν ἀκροωμένων κατὰ εὐφημίαν ὅτι ὡσ ὁ δεῖνα, ὃν δὴ μάλιστα ἐθαύμαζε τῶν παλαιῶν, παρόντα ἐδόκουν τὸν διδάσκαλον εἰπεῖν ὑποδυσχεράναντα, οὐ προσθήσεισ τὸν καὶ τόν; καὶ ἄλλουσ ἔμελλεν ἐρεῖν ἑξῆσ, ὡσ ἕνα γε οὐδένα ἀντεξετάσαι δέον. καὶ ταῦτ’ ἐγνώκειν εἰπὼν καταλῦσαι τὸν περὶ τούτων λόγον, καὶ ὑπῆλθέ με θαυμαστὸν ἕτερον χάριτοσ, εἰ δή τι καὶ ἄλλο, οὐκ ὀλίγησ ἄξιον τῷ θεῷ. ἀφικομένου γὰρ Κοδράτου τοῦ ῥήτοροσ ἐπὶ τὴν τῆσ Ἀσίασ ἀρχὴν ᾠήθην καιρὸν ἔχειν μοι τὴν πρὸσ αὐτὸν πρόσρησιν, ἄλλωσ τε καὶ πραγμάτων ὄντων μοι τινῶν ἐκ τῶν ἄνωθεν χρόνων, περὶ ὧν αὐτίκα εἰρήσεται. καὶ γράφω δὴ πρὸσ αὐτὸν, ὅστισ τε εἰήν δηλῶν καὶ πᾶσαν τὴν ἐμαυτοῦ διατριβήν. ᾗ δὲ ἡμέρᾳ δέξεσθαι τὰ γράμματα ἔμελλε ‐ τουτὶ γὰρ ὕστερον ἔγνωμεν ἐκ τῶν ἀπαγγελθέντων, ἦν δὲ καὶ εὐθὺσ ἐκ λογισμοῦ τῶν ἡμερῶν τεκμαίρεσθαι ‐ ταύτῃ μοι ἐδόκει ὁ ἱερεὺσ ὁ τοῦ Ἀσκληπιοῦ οὗτοσ ὁ ἔτι νῦν ὢν καὶ ὁ τούτου πάπποσ, ἐφ’ οὗ τὰ πολλὰ καὶ μεγάλα ὡσ ἐπυνθανόμεθα ἐχειρούργησεν ὁ θεὸσ καὶ ἔστι δὴ ἐνδοξότατοσ τῶν μέχρι τούτου, οὗτοί μοι ἐδόκουν παρελθεῖν εἰσ τὴν τοῦ Κοδράτου καταγωγὴν καὶ συνεῖναι μάλα ἐγγύθεν, ὁ μὲν οὑτωσὶ παρακαθήμενοσ, ὁ δὲ ἐπ’ αὐτῆσ καθεζόμενοσ ἄνω τῆσ κλίνησ ὁ πρεσβύτεροσ. συνίστασαν οὖν με τῷ Κοδράτῳ πάνυ σπουδῇ, ἄλλουσ τε λόγουσ φιλανθρώπουσ λέγοντεσ καὶ ὡσ ἐπὶ τοῖσ λόγοισ ὁ πρεσβύτεροσ γίγνεται τοῖσ ἐμοῖσ δὴ καὶ οὓσ ἔδει καὶ αὐτοὺσ πρὸσ τὸν Κοδρᾶτον ἐπαινεθῆναι. περὶ δὲ λόγων ἔφη ἐνσημηνάμενόσ τέ πωσ τῇ φωνῇ καὶ διαλιπὼν ἐξεπίτηδεσ ὡσ μάλιστα ἔμελλεν ἐκεῖνον προσάξειν τῷ μέλλοντι λεχθήσεσθαι· ἔτι δ’ αὐτοῦ μέλλοντοσ ἐρεῖν τὴν ὑπερβολὴν, ὑπολαβὼν ὁ Κοδρᾶτοσ, ἀλλ’ ἦ τὸ τῆσ παροιμίασ, ἔφη, ἐρεῖσ, ἢ τοιαύτην χρὴ γαμεῖν ἢ μὴ γαμεῖν; τοιαῦτ’ ἄττα ἑκατέρωθεν ἐλέγετο.

μετὰ δὲ ταῦτα ἐδόκουν τοὺσ μὲν πορεύεσθαι, αὐτὸσ δὲ συνεξιέναι μετ’ αὐτῶν, καὶ ἐπειδὴ γιγνόμεθα πρὸσ τῇ πυλίδι, οὗ ἡ ἐκτροπὴ πρὸσ τὸ ἱερόν ἐστι, τοὺσ μὲν βαδίζειν εὐθὺ τοῦ ἱεροῦ, αὐτὸσ δὲ ἀπαλλαττόμενοσ δεξιοῦσθαί τε αὐτοὺσ καὶ χάριν ἔχειν, ὅτι πανταχοῦ κοσμοῖεν καὶ μέλοι πάντωσ αὐτοῖσ τῶν ἐμῶν. ὃν μὲν οὖν τρόπον εὐθὺσ εὐδοκίμησε τὰ γράμματα ἀναγιγνωσκόμενά τε εἰσ πάντασ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἡγεμόνοσ καὶ περιμάχητα πᾶσιν ὄντα λαβεῖν, καὶ ἃ πρὸσ ταῦτα ἀντεπέστειλε καὶ οἱᾶ τελευτῶν, ἐπειδὴ τῆσ ἀρχῆσ ἐξῄει, τῇ μὲν ἴσωσ ἀλαζονίαν ἔχειν ἂν δόξειε διηγουμένῳ διὰ τὰσ ὑπερβολὰσ τῶν ἐν αὐτοῖσ ἐνόντων, τῇ δ’ ὥσπερ μικρότησ τισ ἂν εἰή διατρίβειν ἐπὶ τούτοισ, μετὰ τὰσ παρὰ τῶν θεῶν τιμάσ. ἀλλ’ ἅ γ’ εἰσ τὸν παρόντα ἔφερε λόγον, τοιαῦτα μάλιστα ἐγένετο. καὶ ταῦτα μὲν τῶν ἄνω χρόνων ἐστὶν, ἐπεὶ δ’ ἐνταῦθα ἐγεγόνειν τοῦ λόγου καὶ πρὸσ τὰσ ἄλλασ ἔμελλον εὐεργεσίασ τοῦ θεοῦ τρέψεσθαι καὶ γράψειν ἐφεξῆσ τὰσ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἡγεμόνων καὶ πραγμάτων γενομένασ, ὄναρ μοι γίγνεται μεταξὺ τῆσ γραφῆσ, εἰσ ταῦτα φέρον πωσ πάλιν. εἶχε δὲ οὑτωσί. ἔδοξα λέγειν ἔν τισιν ἐνδεικνύμενοσ αὐτοῖσ μεταξὺ τῶν λόγων ὧν ἠγωνιζόμην καλέσαι τὸν θεὸν ὡδὶ λέγων, δέσποτα Ἀσκληπιὲ, εἰ μὲν ὑπερέχω τε λόγοισ καὶ πολὺ ὑπερέχω, ἐμοὶ μὲν ὑγίειαν, τοῖσ βασκάνοισ δ’ εἶναι ῥήγνυσθαι. καὶ ταῦτά τε ὡσ ὄναρ τυγχάνειν ἑορακὼσ καὶ γενομένησ ἡμέρασ βιβλίον τι λαβὼν ἀναγιγνώσκειν· εὑρεῖν οὖν ἐνόντα ἅπερ ἐφθεγξάμην. θαυμάσασ δὲ πρὸσ Ζώσιμον εἰπεῖν, θέασαι ἃ λέγειν ἐδόκουν ὄναρ εὑρίσκω γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ. οὕτω δὴ καὶ ταῦτα καινὰ παλαιοῖσ προσετέθη· εἰ δὲ τῆσ γνώμησ τοῦ θεοῦ τετυχήκαμεν αὐτὸσ ἂν εἰδείη καλῶσ. τὰ μὲν περὶ τοὺσ λόγουσ καὶ ὡσ κατέστησεν ἡμᾶσ ἐξ ἀρχῆσ εἰσ αὐτοὺσ καὶ ψῆφον ὁποίαν τινὰ ἤνεγκε περὶ αὐτῶν καὶ ὅσα εἰσ τοῦτο φέροντα ἐχρημάτιζε, καὶ τοὔνομα ὡσ πρὸσ τῷ ἀρχαίῳ τὸν Θεόδωρον προσέθετο, καὶ περὶ τῆσ αὑτοῦ φύσεωσ ὁποῖ’ ἄττα ἔδειξε, καὶ ὅσα τοῦ τύπου τούτου, πάντα μὲν οὐδ’ ἐγγὺσ εἴρηται, ὅσα δὲ ἦν ἔναυλα καὶ ἀφ’ ὧν ἔξεστι περὶ τῶν ἄλλων τεκμαίρεσθαι. ἐπάνειμι δ’ οὗ μικρῷ πρόσθεν ἔφην στήσασ καταλείψειν τὸν λόγον, ὡσ καὶ τὰ ἄλλα σημαίνων καὶ πράττων καὶ προσεστὼσ πανταχῆ φανερὸσ ἦν.

ὁ Σεβῆροσ ὁ τῆσ Ἀσίασ ἡγεμὼν ἦρξεν, οἶμαι, ἐνιαυτῷ πρότερον τοῦ ἡμετέρου ἑταίρου. ἦν δὲ ἀνὴρ ὑψηλὸσ τοὺσ τρόπουσ, καὶ ὅ τι γνοίη καὶ προέλοιτο οὐκ ἂν ὑφεῖτο οὐδενί. διατρίβοντοσ δέ μου περὶ τὸν Αἴσηπον τότε καὶ αὖ περὶ τὸ ἱερὸν τοῦ Διὸσ ἐποίησε τοιόνδε. ἐπέμπετο τοῖσ ἡγεμόσι κατ’ ἐκείνουσ τοὺσ χρόνουσ ἀφ’ ἑκάστησ πόλεωσ ἑκάστου ἔτουσ ὀνόματα δέκα ἀνδρῶν τῶν πρώτων. ταῦτα ἔδει σκεψάμενον τὸν ἡγεμόνα ἕνα ὃν προκρίνειεν ἐξ ἁπάντων καθιστάναι φύλακα τῆσ εἰρήνησ. ἐκ δὴ πολίσματοσ τῆσ Μυσίασ, οὗ τοὔνομα οὐδὲν δέομαι λέγειν, ἀφικνεῖται παρ’ αὐτὸν τὰ προχειρισθέντα ὀνόματα. ὁ δ’ οὐδέν πω τῶν ἐμῶν σαφῶσ εἰδὼσ ἀλλ’ ἢ τοσοῦτον ἀκηκοὼσ, ὅτι κτήματα εἰή μοι περὶ τὸν τόπον τοῦτον καὶ τὴν ἄλλην μοι δοκεῖν τάξιν ὅτι οὐ τῶν ἀφανῶν, παριδὼν καὶ ἀτιμάσασ ἅπαντα τὰ πεμφθέντα ὀνόματα προὔκρινεν ἄρχειν ἐμὲ, οὐκ ἐνθυμηθεὶσ οὔθ’ ὅτι τῆσ Σμύρνησ προσήκει πολλοῖσ πρότερον χρόνοισ, πρὶν ἐκείνοισ γενέσθαι πόλεωσ ἐλπίδασ, οὔθ’ ὅτι πᾶν ἀλλοῖον τὸ ἡμέτερον. καὶ πέμπει δὴ τοῖσ ἄρχουσιν ἐπιστολὴν, οὐκ αὐτοῖσ ἐπιστείλασ, ἀλλ’ ἐμοί. οἱ δ’ ἐλθόντεσ ἀπεδίδοσαν. τὰ δὲ γράμματα ἐκέλευε προστῆναι τῆσ εἰρήνησ. ἦν οὖν ἀπορία πολλή. οὔτε γὰρ ἔκκλητον ἦν ποιῆσαι τὴν δίκην, οὐδενὸσ ὄντοσ ἀντιδίκου ἐν μέσῳ, ἀλλ’ αὐτὸσ ἦν ὅ τε δοὺσ τοὔνομα καὶ ὁ ἐπικυρῶν, οὔθ’ εὑρεῖν ὅτῳ τισ μάχοιτο ἢ πρὸσ ὅντινα καὶ ὅπωσ τὸ πρᾶγμα καταστήσαιτο, ἀλλ’ ἢ τοσοῦτον συνέδοξε κοινῇ βουλευομένοισ ἡμῖν τε καὶ τοῖσ ἄρχουσι, ποιήσασθαι τὴν ἔκκλητον, ὡσ δὴ πρὸσ αὐτοὺσ τοὺσ ἄρχοντασ τοὺσ ἀποδιδόντασ τὰ γράμματα. ἑσπέρα τε ἐπέρχεται καὶ ἠρώτων τὸν θεὸν τί τε εἰή ταῦτα καὶ τί χρὴ ποιεῖν. καί μοι γίγνεται τὸ ἔποσ τὸ ἐκ Δελφῶν ἐμοὶ μελήσει ταῦτα καὶ λευκαῖσ κόραισ. ποῖ οὖν τοῦτο ἐτελεύτησεν;

ἡμέραισ οὐ πολλαῖσ ὕστερον ἐξ Ἰταλίασ ἀφικνοῦνται ἐπιστολαί μοι παρὰ τῶν βασιλέων, τοῦ τε αὐτοκράτοροσ αὐτοῦ καὶ τοῦ παιδὸσ, ἄλλασ τε εὐφημίασ ἔχουσαι καὶ τὴν ἀτέλειαν ἐπισφραγιζόμεναι τὴν ἐπὶ τοῖσ λόγοισ, εἰ τυγχάνοιμι χρώμενοσ αὐτοῖσ. ἥκει δέ μοι καὶ παρὰ Ἡλιοδώρου τοῦ τῆσ Αἰγύπτου ὑπάρχου γενομένου γράμματα ἅμα τοῖσ βασιλικοῖσ, ἐμοί τε αὐτῷ καὶ ἕτερα ὑπὲρ ἐμοῦ τῷ ἡγεμόνι, καὶ μάλ’ ἔντιμα καὶ λαμπρὰ, γραφέντα μὲν πολλῷ πρότερον τῆσ χρείασ ταύτησ, ἀπαντήσαντα δὲ εἰσ τὸν καιρὸν τότε. τὰσ μὲν οὖν κόρασ τὰσ λευκὰσ εἰσ τὰσ ἐπιστολὰσ εὐθὺσ ἔλαβον. θαρρήσασ δὲ τῷ τε χρησμῷ καὶ τῷ παρὰ τῆσ τύχησ συμβάντι κινεῖσθαι μὲν οὐχ οἱο͂́σ τ’ ἦν τοῦ θεοῦ κατέχοντοσ, πέμπω δὲ γράμματα πρὸσ τὸν ἡγεμόνα, τό τε σύμπαν δηλῶν ὁποῖον εἰή τοὐμὸν πρᾶγμα καὶ ὅτι παντάπασιν ἐοίκασιν οἱ πρὸσ αὐτὸν εἰπόντεσ τοὐμὸν ὄνομα οὐδὲν πλέον εἰπεῖν ἢ τοὔνομα· τούσ τε ἀφιέντασ ἐδήλουν οἵτινεσ εἰε͂ν καὶ τὰ γράμματα τὰ νεωστὶ ἥκοντα· ἅμα δὲ καὶ αὐτὰ ἔπεμπον μετὰ τῶν ἐμῶν, τά τε τῆσ συστάσεωσ καὶ τὰ τῆσ ἀφέσεωσ. ἔτι δὲ ὄντοσ μετεώρου τοῦ πράγματοσ ἐντολαὶ παντοῖαι παρὰ τῶν ἀγοραίων ἐφοίτων, ὅσοι φιλικῶσ ἐδόκουν ἔχειν πρόσ με καὶ ἅμα τὰσ ἀνάγκασ ὁρᾶν ὀρθῶσ· τήν τε γὰρ δύναμιν τοῦ ἀνδρὸσ ἔφραζον ὅση καὶ ὅτι τῶν βασιλικῶν εἰή δικαστῶν εἷσ, καὶ μάλιστα δὴ τὸν τόνον τῆσ γνώμησ καὶ τὴν ῥώμην, καὶ ὡσ οὐδ’ ἂν εἴ τι γένοιτο, μεταθεῖτο τῶν δεδογμένων οὐδέν· ἐδέοντό τε μὴ προσκρούειν διὰ κενῆσ. γράφω δὴ καὶ πρὸσ τούτουσ μακρότερα καὶ νεανικώτερα ἐξεπίτηδεσ, εὖ εἰδὼσ εἰσ τὰσ Σεβήρου χεῖρασ ἥξοντα τὰ γράμματα, καὶ γὰρ ἤκουον αὐτοὺσ ἐπιεικῶσ συνήθωσ ἔχειν αὐτῷ. κεφάλαιον δ’ ἦν ὅπερ καὶ πρὸσ αὐτὸν ἐπέστειλα, ὅτι ἀδύνατα ἀξιοῖεν. μετὰ ταῦτα Σεβῆροσ μὲν ἐκ τῶν ἄνωθεν χωρίων εἰσ τὴν Ἔφεσον κατῄει δικῶν ἀγορὰν ἄξων, καὶ τὰ γράμματα ἀναγνοὺσ ἐκέλευεν ἀπαντᾶν ἐκεῖσε. ἐγὼ δ’ ἔπεμπον.

ὡσ δ’ ἧκεν ἡ κυρία καὶ τοὔνομα ἐκλήθη, παρῄεσαν οἱ σύνδικοι. καὶ πρὶν φθέγξασθαι μόνον αὐτοὺσ, ὁ Σεβῆροσ ἄνωθεν, Ἀριστείδην, ἔφη, γιγνώσκω, καὶ τῆσ δόξησ ἄγαμαι, καὶ σύμφημι πρωτεύειν περὶ λόγουσ, καὶ ταῦτά μοι καὶ παρὰ τῶν ἐν Ῥώμῃ φίλων ἐπέσταλται. αἰτοῦμαι δ’ αὐτὸν, ἔφη, συνάρξαι μοι. τὰ δὲ δίκαια τῆσ ἀτελείασ αὐτῷ καὶ βεβαιῶ καὶ μένει. ταῦτ’ εἶπε δημοσίᾳ, ταῦτ’ ἐνέγραψε τοῖσ ὑπομνήμασι. γενομένησ δὲ τῆσ γνώσεωσ τοιαύτησ οἱ πεμφθέντεσ παρ’ ἐμοῦ τῆσ δίκησ ἕνεκα ἅμα μὲν τῶν τε συνδίκων συγχαιρόντων τῇ τιμῇ καὶ τῶν ἄλλων μέγα ποιουμένων ὅτι ἐν παρακλήσεωσ μέρει ταῦτ’ ἔφη ποιεῖν ὁ Σεβῆροσ καὶ ὅτι τὴν ἀτέλειαν ἐκύρου πρὸσ ἅπαντα τὸν λοιπὸν χρόνον καὶ ταῦτα ἀπόντι, καί τι καὶ αὑτοῖσ εἰσ τὸ πρόσω πεπεράνθαι νομίζοντεσ, καὶ οὐ παντάπασιν ἄπρακτοι δοκεῖν ἐπανήκειν, ἅμα δὲ οὐκ ἔχοντεσ ὅπωσ χρὴ ποιήσασθαι τὴν ἔφεσιν, ἀνθρώπου μὴ κρίσεωσ νόμῳ τὴν ἀρχὴν ἀνατιθέντοσ, ἀλλ’ ὡσπερεὶ χάριν αἰτοῦντοσ καὶ φιλίασ ἀρχήν τινα ταύτην καθισταμένου, στέρξαντεσ τοῖσ παροῦσιν, ἐπανελθόντεσ ὡσ ἐμὲ, διηγοῦνται τὸ πᾶν· ἐν δὲ τούτῳ καὶ ἡ προθεσμία παρεληλύθει ἡ τῆσ ἐφέσεωσ. ἔτι οὖν ἀπορώτερον ἢ πρότερον διεκείμεθα, οὐ γὰρ ἔμοιγε ἤρκει τετιμῆσθαι διὰ κενῆσ. πάλιν δὴ προσεκείμην τῷ θεῷ, δεόμενόσ τε καὶ πυνθανόμενοσ τί τισ ἂν χρήσαιτο τῷ πράγματι τούτῳ. καί μοι δίδωσιν ὄναρ θαυμαστὸν οἱο͂ν, οὗ τὰ μὲν καθ’ ἕκαστα οὐκ ἂν οἱο͂́σ τ’ εἰήν εἰπεῖν, τὸ δ’ ὡσπερεὶ κεφάλαιον οὕτωσ εἶχεν. ἐδόκουν τῷ γραμματεῖ τοῦ ἡγεμόνοσ διαλέγεσθαι περὶ τούτων, ἥκειν δ’ αὐτὸν ὡσ ἐμέ. ὡσ δ’ ἀκοῦσαι πάντων, ὑπισχνεῖσθαι λύσειν καὶ μεταθήσειν τὰ γεγραμμένα, προέσθαι δὲ κελεύειν ὅσον δραχμὰσ πεντακοσίασ. γενομένου δὲ τοῦ ὀνείρατοσ τῇ μὲν ἡδίων γίγνομαι, ὅτι ἐπαγγελία τισ ἐφαίνετο ἐνεῖναι καὶ οὐκ ἄντικρυσ ἄρνησισ ἦν, τῇ δ’ ὥσπερ εἰσ ταυτὸν φέρειν ἐδόκει μοι. ποῦ γὰρ ἄν τισ πεντακοσίων δραχμῶν πρίαιτο πρᾶγμα τοσοῦτον, καὶ ταῦτα παρ’ ἀνδρὸσ οὕτω μὲν ἀδωροδοκήτου, ὡσ πρότερον τὰ ῥεῖθρα τῶν ποταμῶν ἄν τινα στῆσαι ἢ ’κεῖνον πρίασθαι, οὕτω δ’ αὖ δεινοῦ περὶ πράγματα καὶ πάντων ἥκιστα ἂν ἐξαπατηθέντοσ; ἐοίκεν ἡ ὑπόσχεσισ ἄρνησισ εἶναι, ἐπεῖναι γὰρ τὸ ἀδύνατον.

ταῦτα ἠπόρουν· κἀν τούτῳ ἐκάλει ὁ θεὸσ πάλιν εἰσ Πέργαμον, καὶ ἐτύγχανε Ῥουφῖνοσ ἐπιδημῶν, ἔμελε δ’ αὐτῷ τοῦ τιμᾶν ἡμᾶσ εἰσ ὅσον οἱο͂́σ τ’ ἦν. συντυχὼν δ’ αὐτῷ διηγοῦμαι τὰ πεπραγμένα καὶ βοηθεῖν ἠξίουν. πάντωσ δὲ καὶ αὐτὸν Σεβῆρον ὡμολογηκέναι κυρίαν εἶναί μοι τὴν ἀτέλειαν· τοῦτο δ’ οὐκ ἐξαρκεῖν γεγράφθαι· καὶ γὰρ ἄλλῳ παντὶ τῶν ἡγεμόνων ὑπάρξειν ἄλλο τι προστάττειν ἐμοὶ μετὰ τοῦ αὐτοῦ τούτου παραγράμματοσ, καὶ οὕτω λυθήσεσθαι τὴν ἀτέλειαν διὰ προσθήκησ τοῦ μένειν. δεῖσθαι δὲ οὐ τῆσ τοῦ ῥήματοσ εὐπρεπείασ, ἀλλὰ τοῦ πράγματοσ, τὸ γὰρ σῶμα οὕτωσ ἔχειν μοι. ἔδοξα δίκαια λέγειν τῷ Ῥουφίνῳ καί μοι δίδωσι πρὸσ αὐτὸν ἐπιστολὴν τῇ αὑτοῦ φωνῇ γράψασ ὡσ δυνατὸν προθυμότατα, ἐν ᾗ τά τε ἄλλα ἐπεξῄει, τὰ μὲν ὡσ συνιστὰσ, τὰ δ’ ὡσ συμβουλεύων, καὶ περὶ μὲν τοῦ μέλλοντοσ ᾐνίττετο ὁποῖόν τι ἔσοιτο, εἰ μή με ἑκὼν ἀφίοι. ἵνα δ’ ἐκπεράνω, γιγνόμεθα ἐν τῇ Σμύρνῃ Διονυσίοισ, καὶ παρῆν ὁ Σεβῆροσ κατὰ τὴν ἑορτήν· ἦν οὖν τισ τῶν καλουμένων πρεσβευτῶν τά τε ἄλλα θαυμαστὸσ ὡσ ἐπιτηδείωσ ἔχων αὐτῷ, καὶ σχεδὸν ὡσπερεὶ γραμματεὺσ αὐτοῦ· πάντων γὰρ ὅσα ἐν γράμμασι κύριοσ αὐτὸσ ἦν. καὶ δὴ καὶ τότε τὴν ἐπιστολὴν τούτῳ δείκνυμεν, ἐντυχόντεσ πρώτῳ· καὶ γὰρ ἦν ἐπὶ τῆσ διοικήσεωσ τῆσ περὶ Σμύρναν. καὶ μὴν ὅσα γε ἀπὸ στόματοσ εἰπεῖν ἔδει, πάντα διῆλθον πρὸσ αὐτὸν, ἵνα εἰδὼσ ἀκριβῶσ φράζοι πρὸσ τὸν ἡγεμόνα. καὶ ὡσ ἑώρων τούσ τε λόγουσ δεχόμενον καὶ πρὸσ τὰ δίκαια καμπτόμενον, ἐνθύμιον ποιοῦμαι τὴν τοῦ ἐνυπνίου φωνὴν, ὡσ ὁ γραμματεὺσ ὑπισχνεῖτό μοι συμπράξειν. καὶ τό τε ὄναρ αὐτὸ διηγοῦμαι πρὸσ αὐτὸν καὶ ἠξίουν ὑπακοῦσαι τῷ θεῷ, φάσκων τοῦτον ἐκεῖνον εἶναι τὸν ὑπισχνούμενον, αὐτὸν δὴ λέγων. ἥσθη τοῖσ λόγοισ, προσῆγεν ἡμᾶσ τῷ ἡγεμόνι, ἀπεδίδου τὰ γράμματα κοινῇ μεθ’ ἡμῶν. καὶ ὃσ ἔτι μὲν ἀναγιγνώσκων δῆλοσ ἦν παντοῖοσ γιγνόμενοσ, ἱστάμενόσ τε πολλαχοῦ τῶν γραμμάτων καὶ στρεφόμενοσ· πλεῖστα δὲ καὶ μέγιστα ἐπιστείλαντοσ αὐτῷ περὶ τῶν λόγων τῶν ἐμῶν Παρδάλου τοῦ ἡμετέρου μὲν ἑταίρου, ἐκείνῳ δ’ οἰκείου καὶ συνήθουσ ἐκ παίδων, ἐπειδὴ καὶ ταύτην ἔλαβε τὴν ἐπιστολὴν καὶ διῆλθεν ἀμφοτέρασ, οὐδεὶσ, ἔφη, ζητεῖ περὶ τῶν λόγων, ἀλλ’ ἕτερόν ἐστι πρῶτον Ἑλλήνων εἶναι καὶ ἄκρον ἐν λόγοισ, οὕτω γὰρ ὠνόμασε, καὶ ἕτερον διατρίβειν ἐπὶ τούτῳ καὶ μαθητὰσ ἔχειν.

καὶ μικρὸν διαλιπὼν, πορεύθητι, ἔφη, πρὸσ τὴν βουλὴν, πεῖσον τοὺσ πολίτασ· καὶ ἅμα προὔτρεπε καὶ παρῄνει προσίεσθαι τοὺσ νέουσ· ὅτε δὴ κἀγὼ τοσοῦτον ἀπεκρινάμην, ὅτι οὐδὲν δεοίμην παρακλήσεωσ, ἀλλ’ ὁ θεὸσ αὐτῶν τούτων ἕνεκα ἀποστείλειεν, ὡσ ἀνάγκη πείθεσθαι. ἀρχὴ μὲν δὴ καὶ κατάστασισ αὕτη τοῦ πράγματοσ γίγνεται καὶ πάροδοσ πρώτη μετὰ τὴν ἐν τῇ Ἐφέσῳ γνῶσιν γενομένην. ἔτι δ’ ὄντοσ μετεώρου συμβαίνει δεύτερον τοιόνδε. πρὶν εἰσελθεῖν εἰσ τὴν βουλὴν ἐμὲ καὶ γενέσθαι λόγον ὁντινοῦν περὶ τούτων, ἦσαν δ’ ἀρχαιρεσίαι κατ’ ἐκεῖνον τὸν χρόνον πρυτανεῖαι, προὐβάλετό με ἡ βουλὴ δυοῖν καὶ τριῶν ὑπειπόντων. καὶ περιειστήκει τὸ πρᾶγμα εἰσ ἄτοπον. ἀντὶ γὰρ τοῦ πείθειν ἐκείνουσ περὶ ὧν ὁ ἡγεμὼν ἀπέστειλεν, ἠναγκαζόμην αὖθισ ἐφιέναι παρ’ ἐκείνων εἰσ τὸ τοῦ ἡγεμόνοσ δικαστήριον, καὶ δύο γε ἀντὶ μιᾶσ αἱ δίκαι γίγνονται, καὶ δικαστὴσ πάλιν ὁ αὐτὸσ ὅσπερ ἐξ ἀρχῆσ. καὶ ἀπηντῶμεν εἰσ Πέργαμον. μελλούσησ δὲ καλεῖσθαι τῆσ δίκησ, ἵνα συντέμω, ᾔδει μὲν οὐδεὶσ ἡμῶν· οὐ γὰρ προείρητο ἡμέρα· ὄναρ δ’ ἐπιστὰν περὶ τὴν ἑώ τοσοῦτον ἔφραζε, Κάδμου πολῖται, χρὴ λέγειν τὰ καίρια. εὐθὺσ οὖν δῆλον ἦν ὅτι ἀγωνίζεσθαι δεήσοι, καὶ παρεσκευαζόμην οὕτω. καὶ οὐ πολὺ ὕστερον ἧκεν ἀγγέλλων τισ ὅτι καὶ δὴ καλεῖταί μου τὸ ὄνομα. ἐν ὅσῳ δὲ ἐκ τοῦ ἱεροῦ κατῄειν εἰσ τὴν πόλιν, διατριβῆσ ἐγγιγνομένησ καὶ καλουμένου πάλιν αὖ τοῦ ὀνόματοσ ἔφασαν τὸν Σεβῆρον μάλα δεξιῶσ εἰπεῖν ὅτι ἀφιξοίμην τε καὶ οὐδὲν δέοι κατεπείγειν. καὶ μετὰ τοῦτο ὡσ εἶδε προσιόντα, ῥαβδούχουσ τε εὐθὺσ ἐκπέμπει μοι ῥᾳστώνησ ἕνεκα τῆσ προσόδου· τουτὶ γὰρ πρόσθεν ᾐτηκὼσ ἔτυχον αὐτόν·

καὶ ἐπειδὴ παρῆλθον, ἅπασαν αἰδῶ καὶ παρ’ αὐτοῦ καὶ παρὰ τῶν συνέδρων, ὡσαύτωσ δὲ ῥητόρων τῶν προσεστηκότων καὶ τῶν ἄλλων ὁπόσοι παρῆσαν, καὶ σχῆμα ἐπιδείξεωσ μᾶλλον ἦν ἢ δίκησ· ἥ τε γὰρ εὔνοια θαυμαστὴ καὶ τὸ πρὸσ τοὺσ λόγουσ ὡρμηκὸσ ἐπεσήμαινον τότε καὶ χειρὶ καὶ φωνῇ, καὶ πάντ’ ἦν ὥσπερ ἐπὶ σχολῆσ ἀκροωμένων. πέντε δὲ μέτρων ἐκπερανθέντων καὶ παρρησίᾳ μου χρησαμένου πλείονι καὶ παραδηλώσαντοσ ὁποῖόσ τισ ἂν εἰήν παρὰ τῷ βασιλεῖ, τούτουσ ποιούμενοσ τοὺσ λόγουσ, τελευτῶν ὁ Σεβῆροσ ἑνὸσ τῶν ἀπὸ τῆσ πόλεωσ συνδίκων μικρὰ καὶ μετ’ εὐφημίασ ἀπαντήσαντοσ ἡμῖν, ἅμα καὶ τὴν βουλὴν τιμῶν κἀμοὶ ταυτὸν ἔσεσθαι νομίζων, καὶ ταύτην ἀρίστην εἶναι γνῶσιν, πέμπει με αὖθισ εἰσ τὴν βουλὴν μετὰ γραμμάτων ἐντίμων. καὶ συνέβη δή μοι οὐ μόνον τὴν ἀτέλειαν βεβαιώσασθαι, ἀλλὰ καὶ μετὰ τιμῆσ τοσαύτησ καὶ σχήματοσ, ὥστε μηδενὶ τῶν ἄλλων δοκεῖν περὶ ταῦτα κοινωνεῖν. τῆσ δ’ ἑτέρασ ἀρχῆσ, ἐφ’ ἣν αὐτὸσ ἦγέ με, οὐδ’ ἐμνήσθη πρὸσ ἐμὲ, οὐδ’ οὖν ἡμεῖσ πρὸσ ἐκεῖνον· ἀλλ’ ἐπέστειλεν ἐφ’ αὑτοῦ τοῖσ ἄρχουσι, κελεύων ἕτερον ἀντ’ ἐμοῦ καταστῆσαι. εἰσ τοῦτο ἐτελεύτησεν ἡ πρόρρησισ τοῦ θεοῦ. καί μοι λογιζομένῳ τὰ ἀνηλωμένα μισθόν τ’ ἀγοραίοισ καὶ οἰκέταισ ἐφόδια, εἴ τινάσ ποι τούτων ἕνεκα ἀπέστειλα, αἱ πεντακόσιαι μάλιστά πωσ συνέβαινον δραχμαί. οἱο͂ν δ’ αὖ καὶ τὸ πρόσθεν τούτων ἐνιαυτῷ σχεδὸν γενόμενον ἐπὶ Πολλίωνοσ ἄρχοντοσ τῆσ Ἀσίασ. ἄρτι μὲν εἰσ τὸ βουλευτήριον παρεληλύθειν ἐκ τῆσ πολλῆσ ἡσυχίασ, ὥσπερ ἔφην, τοῦ θεοῦ προαγαγόντοσ κατὰ τοὺσ λόγουσ· ἅπαντεσ δ’ ἦσαν ἐπ’ ἐλπίδων ὡσ καὶ δὴ συνεσοίμην τοῖσ νέοισ· ἀπωλώλεσαν δὲ οἱ δείλαιοι σοφισταὶ τῷ δέει, οὐχ ἅπαντεσ, ἀλλ’ οἷσ ἀνιᾶσθαι ἐπιμελὲσ ἦν, ᾑρέθην ἐκλογεύσ. ἧκε τὸ πρᾶγμα ἐπὶ τὸν πρεσβευτὴν, κυροῖ τὴν χειροτονίαν ἐν Φιλαδελφίᾳ δικαστηρίοισ ἀπόντοσ ἐμοῦ. μετὰ ταῦτα ἀνεγιγνώσκετο ἐν τῇ βουλῇ ἡ γνῶσισ ἡ τοῦ πρεσβευτοῦ. καὶ παρ’ ἡμῶν ἔφεσισ μὲν εἰσ Ῥώμην ἐδίδοτο, ἐπιστολαὶ δ’ ἐπέμποντο παρά τε αὐτὸν Πολλίωνα καὶ τὸν πρεσβευτὴν οἱᾶ εἰκὸσ λέγουσαι. ὁ δὲ θεὸσ τάδ’ ἐσήμαινεν·

ἐδόκουν τὸν Ἄλκιμον τὸν διοικητὴν, ὃν ἔπεμψα τούτων ἕνεκα, ἐπανήκειν, κομίζοντά μοι λόγον Δημοσθένουσ τὸν ὑπὲρ τοῦ στεφάνου, ἔχοντα οὐχ ὡσ νῦν, ἀλλ’ ἑτέρωσ γε καὶ καθ’ ἑτέραν σύνθεσιν. καὶ πάλιν ἦσαν ὑποσχέσεισ, ὡσ Γλαβρίωνοσ τοῦ πάνυ συγκαταστήσαντοσ τὸ πᾶν. ὁ δ’ ἔτυχεν, οἶμαι, τότε ἐπιδημῶν. ἐγένοντο δέ μοι καὶ παρὰ τοῦ Σαράπιδοσ καὶ τῆσ Ἴσιδοσ χρησμοὶ, ὡσ πεπραξομένου τε τοῦ πράγματοσ καὶ ἐχθροῖσ εἰσ φιλίαν ἥξεισ ἔφασαν. καὶ τὰ μὲν χρησθέντα καὶ φανθέντα ὡσ ἐν κεφαλαίοισ τοιαῦτα ἦν· εἰσ δὲ τὴν Φιλαδελφίαν ἀφίκοντο οἱ πεμφθέντεσ, καὶ ἦν μὲν ἀφέσιμοσ, ὡσ ἔφασαν, ἡμέρα, ᾗ τὰ γράμματα ἀπεδίδοσαν. ἀναγνοὺσ δὲ ὁ Πολλίων, καί τινοσ καιροῦ γενομένου περὶ ἡμῶν ὑπὸ τῶν ἐν τῇ προσρήσει παρόντων, γνοὺσ τοῦ πρεσβευτοῦ τὴν ἀφέλειαν κελεύει πορευθέντα εὐθὺσ καθίζεσθαι καὶ ἐπανορθώσασθαι τὴν γνῶσιν. ποιεῖ ταῦτα ὁ πρεσβευτὴσ καὶ καθίζει ἑνὸσ ἕνεκα τούτου καὶ δίδωσι γράμματα ἕτερα πρὸσ τὴν βουλήν. κομισθέντων δ’ αὐτῶν ὁ ἄρχων, ὅσπερ προθυμότατα ἀνθειστήκει μοι καὶ τἀναντία τούτων ἀνεγνώκει πρότερον, θορυβούμενοσ ἤδη καὶ ἐν παντὶ ὢν ἔπεμψεν ὡσ τοὺσ ἡγεμόνασ πυνθανόμενοσ περὶ αὐτῶν. οἱ δ’ οὐδὲν ἀπεκρίναντο. ὁ δ’ ἐλθὼν ὡσ ἐμὲ ἐδεῖτο συγγνώμην ἔχειν, καὶ παρῄειν εἰσ τὴν βουλὴν, καὶ τῆσ τε διακονίασ ἀφείθην καὶ τῆσ ἀτελείασ ἔτυχον· πρῶτον τότε καὶ μετὰ τοῦτο φίλτατοσ μὲν ὁ ἄρχων, φίλτατοσ δὲ ὁ πρεσβευτὴσ αὐτόσ. φέρε δὴ καθάπερ κλίμακοσ ἀεὶ τῷ ἀνωτέρω προϊόντεσ ἑτέρου τῶν ὑπὲρ ταῦτα μνημονεύσωμεν. ὁ σοφιστὴσ, οὗ μικρῷ πρόσθεν ἐμνήσθην, ἦρχεν. ἱσταμένου δὲ τοῦ ἔτουσ καὶ γιγνομένησ ἐκκλησίασ τῆσ πρώτησ ἧκον ἐκ δήμου καλοῦντέσ με, οἱᾶ δὴ διὰ χρόνου τε ἀφιγμένον, καὶ ἅμα ἀπαγγέλλοντεσ ὅτι μέλλοιεν θύσειν ὑπὲρ ἐμοῦ δημοσίᾳ, ὅπερ οὖν καὶ πρότερον πολλάκισ πεποιηκότεσ ἦσαν. ὡσ δὲ παρῆλθον εἰσ τὴν ἐκκλησίαν καὶ ὁ δῆμοσ τὰ εἰωθότα ἐπεθορύβησεν, ἔργου εἴχοντο οἱ παρεσκευασμένοι κροτοῦντέσ τε καὶ τὴν ἱερωσύνην τὴν κοινὴν τῆσ Ἀσίασ ἀνατιθέντεσ μοι καὶ τὸν δῆμον ἐσπάσαντο οὐ χαλεπῶσ. καὶ ἅμα αἱ ἀρχαὶ περιίσταντό με ἄλλοσ ἄλλοθεν ἐπαινῶν καὶ βοῶν καὶ πρὸσ τὸν δῆμον τῇ παρακλήσει φιλοτιμούμενοι. ἐγεγόνει δέ μοι σημεῖα ἐξ ὀνειράτων λαμπρὰ καὶ ἐπιφανῆ, οἷσ ἐθάρρουν καὶ πάνυ.

λόγον δ’ αἰτήσασ οὕτωσ ἔπεισα ὥστε ὁ δῆμοσ ταύτησ μὲν ἀπέστη τῆσ ἀξιώσεωσ, ἐψηφίζετο δέ μοι τὴν ἱερωσύνην τοῦ Ἀσκληπιοῦ μάλα φαιδρῶσ ἅπασ, ἔτι δ’ ἦν ἐν κατασκευῇ τότε ὁ νεὼσ ὁ πρὸσ τῷ ἔξω λιμένι. καὶ οἶδα εὐδοκιμήσασ οἷσ ἀπεκρινάμην· ἔφην γὰρ ὡσ οὐδὲν οὔτε μεῖζον οὔτε ἔλαττον οἱο͂́ν τ’ εἰή πράττειν μοι ἄνευ τοῦ θεοῦ, οὔτ’ οὖν αὐτὸ τὸ ἱερᾶσθαι νομίζειν ἐξεῖναι πρότερον, πρὶν ἂν αὐτοῦ πύθωμαι τοῦ θεοῦ. οἱ δ’ ἐθαύμασάν τε καὶ συνεχώρουν. γενομένων δὲ τούτων εὐδοξία καὶ ζῆλοσ ἦν ἐπὶ ταῖσ δημηγορίαισ, καὶ οὐδὲν δεῖν ᾤμην ἔτι πραγμάτων. ὁ δὲ θεὸσ οὔ τί που εἰά πέρασ τοῦτο ἔχειν, ὁ δ’ ἐγχειρίδιον ἔχει ὑπὸ μάλησ. καὶ συμβαίνει μετὰ τοῦτο συνέδρουσ μὲν ἐξιέναι Σμυρναίων εἰσ Φρυγίαν ἄνω καὶ μέλλειν φέρειν τοὐμὸν ὄνομα ἐν τῷ συνεδρίῳ τῷ κοινῷ, προαισθέσθαι δέ με καὶ πέμψαι τὸν τροφέα τὸν Ζώσιμον· καὶ γίγνομαι τρίτοσ ἢ τέταρτοσ τῇ χειροτονίᾳ. μετὰ ταῦτα ἔφεσισ, κλῆσισ ἡγεμόνοσ, κλῆσισ τοῦ σωτῆροσ εἰσ Πέργαμον· διέτριβον δ’ ἐν τῷ χωρίῳ τῷ εἰωθότι τοῦτον ἤδη τὸν χρόνον αὐτοῦ γε πέμψαντοσ. δευτέρᾳ δ’ ἡμέρᾳ ᾗ ὡρμήθην ἀπαντᾷ μοι ὁ κομίζων τὴν ἐπιστολὴν τοῦ ἡγεμόνοσ. καὶ ἐπειδὴ ἀνέγνων τὰ γράμματα, ἀλλὰ προκέκλημαί τε, ἔφην, ὑπὸ τοῦ θεοῦ καὶ θέοντα ἐπεγείρεισ. τί δεῖ διατρίβειν; ἀφείθην γὰρ πάντων πραγμάτων ἐν περιόδῳ τῶν ναῶν τῶν ἐν Ἀσκληπιοῦ. οὕτω πρὸσ ἡμᾶσ ἔσχεν ὁ ἡγεμών· οἶμαι δ’ οὐκ ἐκεῖνοσ μᾶλλόν τι ἢ ὁ τῷ ὄντι καὶ καθάπαξ ἡγεμών. ὅμοιον δὲ τούτῳ καὶ τὸ πρῶτον ἁπάντων τούτων γενόμενον. χωρίον ἐστὶ Λανεῖον οὐ πόρρω τοῦ ἱεροῦ τοῦ Διὸσ, οὗ κἀν τοῖσ ἄνω λόγοισ ἐμεμνήμην τοῦ ἱεροῦ. τοῦτο τὸ χωρίον πριαμένων ἐμοὶ τῶν ἐμῶν ἐπὶ τῆσ διατριβῆσ τῆσ ἐν Αἰγύπτῳ ἐσφετερίζοντο Μυσῶν τινεσ, πολλὰ καὶ παντοῖα τὸ μὲν πρῶτον λέγοντεσ, ἔπειτα καὶ πράττοντεσ ἤδη. ὡσ γὰρ ἀπέγνωσαν αὑτοὺσ, ἵνα μὴ κατ’ ἐμαυτοῦ λέγω τὸ βλάσφημον, ἀθροίσαντεσ ὡσ ἠδύναντο πλείστουσ οἰκέτασ ἅμα καὶ μισθωτοὺσ, ἐπῆλθον μεθ’ ὅπλων ἁπάντων·

ἔπειθ’ οἱ μὲν αὐτῶν ἄπωθεν ἠκόντιζον καὶ ἐσφενδόνων λίθοισ καὶ βώλοισ, οἱ δ’ εἰσ χεῖρασ ᾔεσαν, οἱ δ’ ἐνεβάτευον εἰσ τὴν οἰκίαν καὶ τοῖσ ἔνδον ἐχρῶντο ὡσ οὖσιν ἑαυτῶν· πάντα δ’ ἦν ταραχῆσ μεστὰ καὶ τραυμάτων. ἀγγελθέντων δὲ τούτων εἰσ Πέργαμον εἶχον μὲν οὕτωσ τὸ σῶμα ὥστε ἀναπνεῖν μόλισ· ἀγορὰ δ’ ἦν δικῶν· ὅ τι δὲ χρήσομαι ἠπόρουν. ὁ δὲ θεὸσ τήν τε πρόσοδον ἐξεῦρε τὴν πρὸσ τὸν ἡγεμόνα καὶ τὸν καιρὸν παρεσκεύασε. καὶ τὸ μὲν ἀκροτελεύτιον τῶν ὀνειράτων Ἀδριανὸσ ἦν ὁ αὐτοκράτωρ ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ ἱεροῦ, περιέπων τέ με ἄρτι γνώριμον αὐτῷ γεγονότα καὶ ὑποτιθεὶσ ἐλπίδασ μεγάλασ. τὸ δὲ συμβὰν εὐθὺσ ἐπὶ τῇ ὄψει ταύτῃ τόδε. ἧκον εἰσ τὸ ἱερὸν οὕτωσ ὅπωσ οἱο͂́σ τ’ ἦν· καί μου διατρίβοντοσ ἔτι αὐτόθι ὁ ἡγεμὼν Ιοὐλιανὸσ ἐπέρχεται καὶ σὺν αὐτῷ Ῥουφῖνοσ. γνοὺσ δὲ ἐγὼ τὸν καιρὸν τῷ τε Ῥουφίνῳ φράζω τὸ πρᾶγμα καὶ τῷ Ιοὐλιανῷ ἀναστρέφοντι προσέρχομαι, κατ’ αὐτόν πωσ ὃν εἶδον ὄναρ τὸν τόπον καὶ ὅσα τε αὐτῷ μοι καιρὸσ ἦν εἶπον, καὶ ὁ Ῥουφῖνοσ προθυμίασ οὐδὲν ἀπέλειπεν. ὁ δ’ οὕτωσ ἔνθεοσ γίγνεται ὥστ’ εὐθὺσ μὲν περιέβαλλεν, ὡσ ἄν τισ πάλαι φίλτατοσ, λαβόμενοσ δέ μου τῆσ χειρὸσ θαρρεῖν τε ἐκέλευε καὶ περὶ τὸν θεὸν ἔχειν, ταῦτα δὲ αὑτῷ μελήσειν· καὶ τέλοσ εἶπεν, οὐ μὴ ἡμῶν καταφρονήσωσι. γίγνεται δὲ ἐπὶ τοῦ δικαστηρίου καὶ καλέσασ τὴν δίκην καὶ λόγων οὐ πολλῶν ῥηθέντων ἠγανάκτησέ τε τοῖσ γενομένοισ καί τινα καὶ τῶν μετασχόντων τῆσ ἐπιδρομῆσ εἰσ τὴν εἱρκτὴν ἐνέβαλε, καὶ τὸ χωρίον ἡμῖν ψηφίζεται, καὶ εἰσῄειμεν εἰσ αὐτὸ ὑπὸ γραμμάτων· ὁπλῖται δὲ καὶ σφενδονῆται καὶ πάντα ἐκεῖνα ὑπεχώρει τῷ θεῷ.

상위

Aristides, Aelius (아리스티데스, 아일리오스)

목록

SEARCH

MENU NAVIGATION