Dionysius of Halicarnassus, Antiquitates Romanae, Books X-XX, book 10, chapter 20

(디오니시오스, Antiquitates Romanae, Books X-XX, book 10, chapter 20)

ἐπίλεκτοι πλῆθοσ ἀμφὶ τοὺσ ἑξακισχιλίουσ ὁπλισμῷ τ’ εὐζώνῳ συνεσταλμένοι καὶ ἐν νυκτὶ ποιησάμενοι τὴν ἔξοδον σκότουσ ἔτι ὄντοσ ἐπὶ πόλιν ἀφικνοῦνται Τυσκλάνων, ἥ ἐστι μὲν τοῦ Λατίνων ἔθνουσ, ἀφέστηκε δὲ τῆσ Ῥώμησ οὐκ ἔλαττον σταδίων ἑκατόν. εὑρόντεσ δὲ ὡσ ἐν εἰρήνῃ πύλασ τε ἀκλείστουσ καὶ τεῖχοσ ἀφύλακτον αἱροῦσι τὴν πόλιν ἐξ ἐφόδου μνησικακοῦντεσ τοῖσ Τυσκλάνοισ, ὅτι τῇ Ῥωμαίων πόλει τά τε ἄλλα μετὰ προθυμίασ συμπράττοντεσ διετέλουν, καὶ ἐν τῇ πολιορκίᾳ τοῦ Καπιτωλίου μόνοι συνήραντο τοῦ πολέμου.

ἄνδρασ μὲν οὐ πολλούσ τινασ ἐν τῇ καταλήψει διέφθειραν, ἀλλ’ ἔφθασαν ἤδη αὐτοὺσ ὑπὸ τὴν ἅλωσιν τῆσ πόλεωσ ὠσάμενοι διὰ τῶν πυλῶν οἱ ἔνδον, χωρὶσ ἢ ὅσοι ὑπὸ νόσων ἢ γήρωσ φυγεῖν ἀδύνατοι ἦσαν, γύναια δὲ καὶ παιδία καὶ θεράποντασ αὐτῶν ἠνδραποδίσαντο καὶ τὰ χρήματα διήρπασαν.

ὡσ δ’ ἀπηγγέλθη τὸ δεινὸν εἰσ τὴν Ῥώμην ἐκ τῶν διαφυγόντων ἐκ τῆσ ἁλώσεωσ, οἱ μὲν ὕπατοι βοηθεῖν ᾤοντο δεῖν τοῖσ φυγάσι κατὰ τάχοσ καὶ τὴν πόλιν αὐτοῖσ ἀποδιδόναι, ἀντέπραττον δὲ οἱ δήμαρχοι στρατιὰν οὐκ ἐῶντεσ καταγράφειν, ἑώσ ἂν ἡ περὶ τοὺσ νόμουσ διενεχθῇ ψῆφοσ.

ἀγανακτούσησ δὲ τῆσ βουλῆσ καὶ διατριβὴν λαμβανούσησ τῆσ στρατείασ ἕτεροι παρῆσαν ἀπὸ τοῦ Λατίνων ἔθνουσ ἀποσταλέντεσ, οἳ τὴν Ἀντιατῶν πόλιν ἤγγελλον ἐκ τοῦ φανεροῦ ἀφεστηκέναι, μιᾷ χρησαμένων γνώμῃ Οὐολούσκων τε τῶν ἀρχαίων οἰκητόρων τῆσ πόλεωσ καὶ Ῥωμαίων τῶν ἀφικομένων ὡσ αὐτοὺσ ἐποίκων καὶ μερισαμένων τὴν γῆν.

Ἑρνίκων τε ἄγγελοι κατὰ τοὺσ αὐτοὺσ παρῆσαν χρόνουσ δηλοῦντεσ, ὅτι Οὐολούσκων τε καὶ Αἰκανῶν δύναμισ πολλὴ ἐξελήλυθε καί ἐστιν ἐν τῇ αὐτῶν ἤδη γῇ. τούτων ἅμα προσαγγελλομένων οὐδεμίαν ἀναστροφὴν ἔτι ποιεῖσθαι τοῖσ ἐκ τοῦ συνεδρίου ἐδόκει, ἀλλὰ πανστρατιᾷ βοηθεῖν καὶ τοὺσ ὑπάτουσ ἀμφοτέρουσ ἐξιέναι·

ἐὰν δέ τινεσ ἀπολειφθῶσι τῆσ στρατείασ Ῥωμαίων ἢ τῶν συμμάχων, ὡσ πολεμίοισ αὐτοῖσ χρῆσθαι. δὲ καὶ τῶν δημάρχων καταγράψαντεσ τοὺσ ἐν ἡλικίᾳ πάντασ οἱ ὕπατοι καὶ τὰσ παρὰ τῶν συμμάχων δυνάμεισ μεταπεμψάμενοι κατὰ σπουδὴν ἐξῄεσαν ὑπολιπόμενοι φυλακὴν τῇ πόλει τρίτην μοῖραν τῆσ ἐπιχωρίου στρατιᾶσ.

Φάβιοσ μὲν οὖν ἐπὶ τοὺσ ἐν τῷ Τυσκλάνων ὄντασ Αἰκανοὺσ τὴν στρατιὰν ἦγε διὰ τάχουσ. τῶν δ’ οἱ μὲν πλείουσ ἀπεληλύθεσαν ἤδη διηρπακότεσ τὴν πόλιν, ὀλίγοι δέ τινεσ ὑπέμενον φυλάττοντεσ τὴν ἄκραν·

ἔστι δὲ σφόδρα ἐχυρὰ καὶ οὐ πολλῆσ δεομένη φυλακῆσ. τινὲσ μὲν οὖν φασι τοὺσ φρουροὺσ τῆσ ἄκρασ ἰδόντασ ἐξιοῦσαν ἐκ τῆσ Ῥώμησ τὴν στρατιάν ‐ εὐσύνοπτα γάρ ἐστιν ἐκ μετεώρου τὰ μεταξὺ χωρία πάντα ‐ ἑκόντασ ἐξελθεῖν, ἕτεροι δὲ ἐκπολιορκηθέντασ ὑπὸ τοῦ Φαβίου καθ’ ὁμολογίαν παραδοῦναι τὸ φρούριον, τοῖσ σώμασιν αὐτοῖσ ἄδειαν αἰτησαμένουσ καὶ ζυγὸν ὑποστάντασ.

SEARCH

MENU NAVIGATION