Dionysius of Halicarnassus, Antiquitates Romanae, Books X-XX, book 10, chapter 15

(디오니시오스, Antiquitates Romanae, Books X-XX, book 10, chapter 15)

συνέβη δὲ αὐτῷ πάντων διαμαρτεῖν ὧν ἤλπισεν οὔτε δούλων αὐτομολησάντων πρὸσ αὐτὸν οὔτε φυγάδων κατελθόντων οὔτε ἀτίμων καὶ καταχρέων τὸ ἴδιον κέρδοσ ἀντὶ τοῦ κοινῇ συμφέροντοσ ἀλλαξαμένων, τῆσ τε ἔξωθεν ἐπικουρίασ οὐ λαβούσησ χρόνον ἱκανὸν εἰσ παρασκευὴν τοῦ πολέμου· τέτταρσι ταῖσ πρώταισ ἡμέραισ τέλοσ εἰλήφει τὰ πράγματα μέγα δέοσ καὶ πολλὴν ταραχὴν Ῥωμαίοισ παρασχόντα.

ἐπεὶ γὰρ ἑάλω τὰ φρούρια, κραυγῆσ ἄφνω γενομένησ καὶ φυγῆσ τῶν περὶ ἐκείνουσ οἰκούντων τοὺσ τόπουσ, ὅσοι μὴ παραχρῆμα ἐσφάγησαν, ἀγνοοῦντεσ οἱ πολλοὶ τὸ δεινὸν ὅ τι ποτ’ ἦν ἁρπάσαντεσ τὰ ὅπλα συνέτρεχον, οἱ μὲν ἐπὶ τὰ μετέωρα χωρία τῆσ πόλεωσ, οἱ δ’ εἰσ τοὺσ ἀναπεπταμένουσ αὐτῆσ τόπουσ πολλοὺσ σφόδρα ὄντασ, οἱ δ’ εἰσ τὰ παρακείμενα πεδία·

ὅσοι δ’ ἡλικίασ ἐν τῷ παρηκμακότι ἦσαν καὶ ῥώμησ σώματοσ ἐν τῷ ἀδυνάτῳ, τὰ τέγη τῶν οἰκιῶν κατεῖχον ἅμα γυναιξὶν ὡσ ἀπὸ τούτων ἀγωνιούμενοι πρὸσ τοὺσ εἰσεληλυθότασ· ἅπαντα γὰρ αὐτοῖσ ἐδόκει μεστὰ εἶναι πολέμου. εἰσ τὴν ἀγορὰν ἐκάλουν τοὺσ πολίτασ ἐπὶ τὰ ὅπλα, οἱ δὲ δήμαρχοι προσκαλεσάμενοι τὸν δῆμον εἰσ ἐκκλησίαν ἔλεγον, ὅτι τῷ μὲν συμφέροντι τῆσ πόλεωσ οὐδὲν ἀξιοῦσι πράττειν ἐναντίον, δίκαιον δὲ ὑπολαμβάνουσιν εἶναι τηλικοῦτον ἀγῶνα μέλλοντα τὸν δῆμον ὑπομένειν ἐπὶ ῥητοῖσ τισι καὶ διωρισμένοισ ἐπὶ τὸ κινδύνευμα χωρεῖν.

εἰ μὲν οὖν, ἔφασαν λέγοντεσ, ὑπισχνοῦνταί τε ὑμῖν οἱ πατρίκιοι καὶ πίστεισ βούλονται δοῦναι τὰσ ἐπὶ θεῶν, ὅτι καταλυθέντοσ τοῦδε τοῦ πολέμου συγχωρήσουσιν ὑμῖν ἀποδεῖξαι νομοθέτασ καὶ τὸν λοιπὸν χρόνον ἐν ἰσηγορίᾳ πολιτεύεσθαι, συνελευθερῶμεν αὐτοῖσ τὴν πατρίδα· εἰ δὲ οὐθὲν ἀξιοῦσι ποιεῖν τῶν μετρίων, τί κινδυνεύομεν καὶ τὰσ ψυχὰσ ὑπὲρ αὐτῶν προιέμεθα μηθενὸσ ἀγαθοῦ μέλλοντεσ ἀπολαύσεσθαι;

ταῦτα λεγόντων αὐτῶν καὶ τοῦ δήμου πειθομένου καὶ μηδὲ φωνὴν ὑπομένοντοσ ἀκούειν τῶν ἄλλο τι παραινούντων ὁ μὲν Κλαύδιοσ οὐθὲν ἠξίου δεῖσθαι τοιαύτησ συμμαχίασ, ἥτισ οὐχ ἑκούσιοσ, ἀλλ’ ἐπὶ μισθῷ καὶ οὐδὲ τούτῳ μετρίῳ βοηθεῖν βούλεται τῇ πατρίδι, ἀλλ’ αὐτοὺσ ἔφη τοὺσ πατρικίουσ ἑαυτῶν σώμασι καὶ τῶν συνόντων αὐτοῖσ πελατῶν ὁπλισαμένουσ, καὶ εἴ τι ἄλλο πλῆθοσ ἐθελούσιον αὐτοῖσ συναρεῖται τοῦ πολέμου, μετὰ τούτων πολιορκεῖν τὰ φρούρια·

ἐὰν δὲ μηδ’ οὕτωσ ἀξιόχρεωσ ἡ δύναμισ αὐτοῖσ εἶναι δοκῇ, Λατίνουσ τε καὶ Ἕρνικασ παρακαλεῖν, ἐὰν δ’ ἀνάγκη, καὶ δούλοισ ἐλευθερίαν ὑπισχνεῖσθαι καὶ πάντασ μᾶλλον ἢ τοὺσ ἐπὶ τοιούτων καιρῶν μνησικακοῦντασ σφίσι παρακαλεῖν.

ὁ δ’ ἕτεροσ τῶν ὑπάτων Οὐαλέριοσ ἀντέλεγε πρὸσ ταῦτα οὐκ οἰόμενοσ δεῖν ἠρεθισμένον τὸ δημοτικὸν ἐκπολεμῶσαι τελέωσ τοῖσ πατρικίοισ, εἶξαί τε συνεβούλευε τῷ καιρῷ καὶ πρὸσ μὲν τοὺσ ἔξωθεν πολεμίουσ τά γε δίκαια ἀντιτάττειν, πρὸσ δὲ τὰσ πολιτικὰσ διατριβὰσ τὰ μέτρια καὶ εὐγνώμονα.

ὤμοσεν, ἐὰν ὁ δῆμοσ συνάρηται μετὰ προθυμίασ τοῦ πολέμου καὶ καταστῇ τὰ πράγματα τῆσ πόλεωσ, συγχωρήσειν τοῖσ δημάρχοισ προθεῖναι τῷ πλήθει τὴν περὶ τοῦ νόμου διάγνωσιν, ὃν εἰσέφερον ὑπὲρ τῆσ ἰσονομίασ, καὶ σπουδάσειν, ὅπωσ ἐπὶ τῆσ ἑαυτοῦ ἀρχῆσ ἐπὶ τέλοσ ἀχθῇ τὰ δόξαντα τῷ δήμῳ.

ἦν δὲ ἄρα οὐθὲν αὐτῷ πεπρωμένον ἐπιτελέσαι τῶν ὁμολογηθέντων πλησίον οὔσησ τῆσ τοῦ θανάτου μοίρασ.

SEARCH

MENU NAVIGATION