Xenophon, Works on Socrates, Οἰκονομικός, chapter 12

(크세노폰, Works on Socrates, Οἰκονομικός, chapter 12)

ἀλλὰ γάρ, ἔφην ἐγώ, μή σε κατακωλύω, ὦ Ἰσχόμαχε, ἀπιέναι ἤδη βουλόμενον. μὰ Δί’, ἔφη, ὦ Σώκρατεσ· ἐπεὶ οὐκ ἂν ἀπέλθοιμι πρὶν <ἂν> παντάπασιν ἡ ἀγορὰ λυθῇ. νὴ Δί’, ἔφην ἐγώ, φυλάττῃ γὰρ ἰσχυρῶσ μὴ ἀποβάλῃσ τὴν ἐπωνυμίαν, τὸ ἀνὴρ καλὸσ κἀγαθὸσ κεκλῆσθαι.

νῦν γὰρ πολλῶν σοι ἴσωσ ὄντων ἐπιμελείασ δεομένων, ἐπεὶ συνέθου τοῖσ ξένοισ, ἀναμένεισ αὐτούσ, ἵνα μὴ ψεύσῃ. ἀλλά τοι, ὦ Σώκρατεσ, ἔφη ὁ Ἰσχόμαχοσ, οὐδ’ ἐκεῖνά μοι ἀμελεῖται ἃ σὺ λέγεισ· ἔχω γὰρ ἐπιτρόπουσ ἐν τοῖσ ἀγροῖσ. πότερα δέ, ἐγὼ ἔφην, ὦ Ἰσχόμαχε, ὅταν δεηθῇσ ἐπιτρόπου, καταμαθὼν ἄν που ᾖ ἐπιτροπευτικὸσ ἀνήρ, τοῦτον πειρᾷ ὠνεῖσθαι, ὥσπερ, ὅταν τέκτονοσ δεηθῇσ, καταμαθὼν εὖ οἶδ’ ὅτι ἄν που ἴδῃσ τεκτονικόν, τοῦτον πειρᾷ κτᾶσθαι, ἢ αὐτὸσ παιδεύεισ τοὺσ ἐπιτρόπουσ;

αὐτὸσ νὴ Δί’, ἔφη, ὦ Σώκρατεσ, πειρῶμαι παιδεύειν.

καὶ γὰρ ὅστισ μέλλει ἀρκέσειν, ὅταν ἐγὼ ἀπῶ, ἀντ’ ἐμοῦ ἐπιμελόμενοσ, τί αὐτὸν καὶ δεῖ ἄλλο ἐπίστασθαι ἢ ἅπερ ἐγώ; εἴπερ γὰρ ἱκανόσ εἰμι τῶν ἔργων προστατεύειν, κἂν ἄλλον δήπου δυναίμην διδάξαι ἅπερ αὐτὸσ ἐπίσταμαι. οὐκοῦν εὔνοιαν πρῶτον, ἔφην ἐγώ, δεήσει αὐτὸν ἔχειν σοὶ καὶ τοῖσ σοῖσ, εἰ μέλλει ἀρκέσειν ἀντὶ σοῦ παρών.

ἄνευ γὰρ εὐνοίασ τί ὄφελοσ καὶ ὁποίασ τινὸσ οὖν ἐπιτρόπου ἐπιστήμησ γίγνεται; οὐδὲν μὰ Δί’, ἔφη ὁ Ἰσχόμαχοσ, ἀλλά τοι τὸ εὐνοεῖν ἐμοὶ καὶ τοῖσ ἐμοῖσ ἐγὼ πρῶτον πειρῶμαι παιδεύειν. καὶ πῶσ, ἐγὼ ἔφην, πρὸσ τῶν θεῶν εὔνοιαν ἔχειν σοὶ καὶ τοῖσ σοῖσ διδάσκεισ ὅντινα ἂν βούλῃ;

εὐεργετῶν νὴ Δί’, ἔφη ὁ Ἰσχόμαχοσ, ὅταν τινὸσ ἀγαθοῦ οἱ θεοὶ ἀφθονίαν διδῶσιν ἡμῖν. τοῦτο οὖν λέγεισ, ἔφην ἐγώ, ὅτι οἱ ἀπολαύοντεσ τῶν σῶν ἀγαθῶν εὖνοί σοι γίγνονται καὶ ἀγαθόν τί σε βούλονται πράττειν;

τοῦτο γὰρ ὄργανον, ὦ Σώκρατεσ, εὐνοίασ ἄριστον ὁρῶ ὄν. ἂν δὲ δὴ εὔνουσ σοι γένηται, ἔφην, ὦ Ἰσχόμαχε, ἦ τούτου ἕνεκα ἱκανὸσ ἔσται ἐπιτροπεύειν;

οὐχ ὁρᾷσ ὅτι καὶ ἑαυτοῖσ εὖνοι πάντεσ ὄντεσ ὡσ εἰπεῖν ἄνθρωποι, πολλοὶ αὐτῶν εἰσὶν οἳ οὐκ ἐθέλουσιν ἐπιμελεῖσθαι ὅπωσ αὐτοῖσ ἔσται ταῦτα ἃ βούλονται εἶναί σφισι τὰ ἀγαθά; ἀλλὰ ναὶ μὰ Δί’, ἔφη ὁ Ἰσχόμαχοσ, τοιούτουσ ὅταν ἐπιτρόπουσ βούλωμαι καθιστάναι, καὶ ἐπιμελεῖσθαι διδάσκω.

πῶσ, ἔφην ἐγώ, πρὸσ τῶν θεῶν;

τοῦτο γὰρ δὴ ἐγὼ παντάπασιν οὐ διδακτὸν ᾤμην εἶναι, τὸ ἐπιμελῆ ποιῆσαι. οὐδὲ γάρ ἐστιν, ἔφη, ὦ Σώκρατεσ, ἐφεξῆσ γε οὕτωσ οἱο͂́ν τε πάντασ διδάξαι ἐπιμελεῖσ εἶναι. ποίουσ μὲν δή, ἐγὼ ἔφην, οἱο͂́ν τε;

πάντωσ μοι σαφῶσ τούτουσ διασήμηνον. πρῶτον μέν, ἔφη, ὦ Σώκρατεσ, τοὺσ οἴνου ἀκρατεῖσ οὐκ ἂν δύναιο ἐπιμελεῖσ ποιῆσαι· τὸ γὰρ μεθύειν λήθην ἐμποιεῖ πάντων τῶν πράττειν δεομένων. οἱ οὖν τούτου ἀκρατεῖσ μόνοι, ἐγὼ ἔφην, ἀδύνατοί εἰσιν ἐπιμελεῖσθαι ἢ καὶ ἄλλοι τινέσ;

ναὶ μὰ Δί’, ἔφη ὁ Ἰσχόμαχοσ, καὶ οἵ γε τοῦ ὕπνου· οὔτε γὰρ ἂν αὐτὸσ δύναιτο καθεύδων τὰ δέοντα ποιεῖν οὔτε ἄλλουσ παρέχεσθαι. τί οὖν;

ἐγὼ ἔφην, οὗτοι αὖ μόνοι ἀδύνατοι ἡμῖν ἔσονται ταύτην τὴν ἐπιμέλειαν διδαχθῆναι ἢ καὶ ἄλλοι τινὲσ πρὸσ τούτοισ; ἔμοιγέ τοι δοκοῦσιν, ἔφη ὁ Ἰσχόμαχοσ, καὶ οἱ τῶν ἀφροδισίων δυσέρωτεσ ἀδύνατοι εἶναι διδαχθῆναι ἄλλου τινὸσ μᾶλλον ἐπιμελεῖσθαι ἢ τούτου· οὔτε γὰρ ἐλπίδα οὔτ’ ἐπιμέλειαν ἡδίονα ῥᾴδιον εὑρεῖν τῆσ τῶν παιδικῶν ἐπιμελείασ, οὐδὲ μήν, ὅταν παρῇ τὸ πρακτέον, τιμωρίαν χαλεπωτέραν εὐπετέσ ἐστι τοῦ ἀπὸ τῶν ἐρωμένων κωλύεσθαι.

ὑφίεμαι οὖν καὶ οὓσ ἂν τοιούτουσ γνῶ ὄντασ μηδ’ ἐπιχειρεῖν ἐπιμελητὰσ τούτων τινὰσ καθιστάναι. τί δέ, ἔφην ἐγώ, οἵτινεσ αὖ ἐρωτικῶσ ἔχουσι τοῦ κερδαίνειν, ἦ καὶ οὗτοι ἀδύνατοί εἰσιν εἰσ ἐπιμέλειαν τῶν κατ’ ἀγρὸν ἔργων παιδεύεσθαι;

οὐ μὰ Δί’, ἔφη ὁ Ἰσχόμαχοσ, οὐδαμῶσ γε, ἀλλὰ καὶ πάνυ εὐάγωγοί εἰσιν εἰσ τὴν τούτων ἐπιμέλειαν· οὐδὲν γὰρ ἄλλο δεῖ ἢ δεῖξαι μόνον αὐτοῖσ ὅτι κερδαλέον ἐστὶν ἡ ἐπιμέλεια. τοὺσ δὲ ἄλλουσ, ἔφην ἐγώ, εἰ ἐγκρατεῖσ τέ εἰσιν ὧν σὺ κελεύεισ καὶ πρὸσ τὸ φιλοκερδεῖσ εἶναι μετρίωσ ἔχουσι, πῶσ ἐκδιδάσκεισ ὧν σὺ βούλει ἐπιμελεῖσ γίγνεσθαι;

ἁπλῶσ, ἔφη, πάνυ, ὦ Σώκρατεσ. ὅταν μὲν γὰρ ἐπιμελομένουσ ἴδω, καὶ ἐπαινῶ καὶ τιμᾶν πειρῶμαι αὐτούσ, ὅταν δὲ ἀμελοῦντασ, λέγειν τε πειρῶμαι καὶ ποιεῖν ὁποῖα δήξεται αὐτούσ. ἴθι, ἐγὼ ἔφην, ὦ Ἰσχόμαχε, καὶ τόδε μοι παρατραπόμενοσ τοῦ λόγου περὶ τῶν παιδευομένων εἰσ τὴν ἐπιμέλειαν δήλωσον περὶ τοῦ παιδεύεσθαι, εἰ οἱο͂́ν τέ ἐστιν ἀμελῆ αὐτὸν ὄντα ἄλλουσ ποιεῖν ἐπιμελεῖσ.

οὐ μὰ Δί’, ἔφη ὁ Ἰσχόμαχοσ, οὐδέν γε μᾶλλον ἢ ἄμουσον ὄντα αὐτὸν ἄλλουσ μουσικοὺσ ποιεῖν.

χαλεπὸν γὰρ τοῦ διδασκάλου πονηρῶσ τι ὑποδεικνύοντοσ καλῶσ τοῦτο ποιεῖν μαθεῖν, καὶ ἀμελεῖν γε ὑποδεικνύοντοσ τοῦ δεσπότου χαλεπὸν ἐπιμελῆ θεράποντα γενέσθαι. ὡσ δὲ συντόμωσ εἰπεῖν, πονηροῦ μὲν δεσπότου οἰκέτασ οὐ δοκῶ χρηστοὺσ καταμεμαθηκέναι·

χρηστοῦ μέντοι πονηροὺσ ἤδη εἶδον, οὐ μέντοι ἀζημίουσ γε. τὸν δὲ ἐπιμελητικοὺσ βουλόμενον ποιήσασθαί τινασ καὶ ἐφορατικὸν δεῖ εἶναι τῶν ἔργων καὶ ἐξεταστικὸν καὶ χάριν θέλοντα τῶν καλῶσ τελουμένων ἀποδιδόναι τῷ αἰτίῳ, καὶ δίκην μὴ ὀκνοῦντα τὴν ἀξίαν ἐπιθεῖναι τῷ ἀμελοῦντι. καλῶσ δέ μοι δοκεῖ ἔχειν, ἔφη ὁ Ἰσχόμαχοσ, καὶ ἡ τοῦ βαρβάρου λεγομένη ἀπόκρισισ, ὅτε βασιλεὺσ ἄρα ἵππου ἐπιτυχὼν ἀγαθοῦ παχῦναι αὐτὸν ὡσ τάχιστα βουλόμενοσ ἤρετο τῶν δεινῶν τινα ἀμφ’ ἵππουσ δοκούντων εἶναι τί τάχιστα παχύνει ἵππον·

τὸν δ’ εἰπεῖν λέγεται ὅτι δεσπότου ὀφθαλμόσ. οὕτω δ’, ἔφη, ὦ Σώκρατεσ, καὶ τἆλλα μοι δοκεῖ δεσπότου ὀφθαλμὸσ τὰ καλά τε κἀγαθὰ μάλιστα ἐργάζεσθαι.

SEARCH

MENU NAVIGATION