Dionysius of Halicarnassus, Δε Τηυξψδιδισ ιδιοματιβυσ ̔επιστυλα αδ Αμμαευμ̓, chapter 26

(디오니시오스, Δε Τηυξψδιδισ ιδιοματιβυσ ̔επιστυλα αδ Αμμαευμ̓, chapter 26)

ὑπεξαιρουμένησ δὲ τῆσ περιγραφῆσ πάσησ, τἆλλα πάντα ὠνόμασταί τε τοῖσ προσφυεστάτοισ ὀνόμασι καὶ περιείληπται τοῖσ ἐπιτηδειοτάτοισ σχηματισμοῖσ, ἀρετῆσ τε οὐδεμιᾶσ ὡσ εἰπεῖν οὔτε λεκτικῆσ οὔτε πραγματικῆσ ἐνδεῶσ ἔσχηκεν· ἃσ οὐδὲν δέομαι πάλιν ἐξαριθμεῖσθαι. ἐν δὲ τῇ ἑβδόμῃ βύβλῳ τὴν ἐσχάτην ναυμαχίαν Ἀθηναίων καὶ Συρακοσίων ἀφηγούμενοσ οὕτωσ ὠνόμακέ τε καὶ ἐσχημάτικε τὰ πραχθέντα· ὁ δὲ Δημοσθένησ καὶ Μένανδροσ καὶ Εὐθύδημοσ οὗτοι γὰρ ἐπὶ τὰσ ναῦσ τῶν Ἀθηναίων στρατηγοὶ ἐπέβησαν ἄραντεσ ἀπὸ τοῦ ἑαυτῶν στρατοπέδου εὐθὺσ ἔπλεον πρὸσ τὸ ζεῦγμα τοῦ λιμένοσ καὶ τὸν παραλειφθέντα διέκπλουν, βουλόμενοι βιάσασθαι ἐσ τὸ ἔξω. προεξαναγόμενοι δὲ οἱ Συρακόσιοι καὶ οἱ ξύμμαχοι ναυσὶ παραπλησίαισ τὸν ἀριθμὸν καὶ πρότερον κατά τε τὸν ἔκπλουν μέρει αὐτῶν ἐφύλασσον καὶ κατὰ τὸν ἄλλον κύκλῳ λιμένα, ὅπωσ πανταχόθεν ἅμα προσπίπτοιεν τοῖσ Ἀθηναίοισ· καὶ ὁ πεζὸσ αὐτοῖσ ἅμα παρεβοήθει, ᾗπερ καὶ αἱ νῆεσ κατίσχυον. ἦρχον δὲ τοῦ ναυτικοῦ τοῖσ Συρακοσίοισ Σικανὸσ μὲν καὶ Ἀγάθαρχοσ, κέρασ ἑκάτεροσ τοῦ παντὸσ ἔχων, Πυθὴν δὲ καὶ οἱ Κορίνθιοι τὸ μέσον. ἐπειδὴ δὲ καὶ οἱ ἄλλοι Ἀθηναῖοι προσέμισγον τῷ ζεύγματι, τῇ μὲν πρώτῃ ῥύμῃ ἐπιπλέοντεσ ἐκράτουν τῶν τεταγμένων νεῶν πρὸσ αὐτῷ καὶ ἐπειρῶντο λύειν τὰσ κλείσεισ· μετὰ δὲ τοῦτο πανταχόθεν σφίσι τῶν Συρακοσίων καὶ τῶν συμμάχων ἐπιφερομένων οὐ μόνον πρὸσ τῷ ζεύγματι ἡ ναυμαχία, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸν λιμένα ἐγίγνετο· καὶ ἦν καρτερὰ καὶ οἱά οὐχ ἑτέρα τῶν πρότερον. πολλὴ μὲν γὰρ ἑκατέροισ προθυμία ἀπὸ τῶν ναυτῶν ἐσ τὸ ἐπιπλεῖν, ὁπότε κελευσθείη, ἐγίγνετο, πολλὴ δ’ ἡ ἀντιτέχνησισ τῶν κυβερνητῶν καὶ ἀγωνισμὸσ πρὸσ ἀλλήλουσ, οἵ τε ἐπιβάται ἐθεράπευον, ὅτε προσπέσοι ναῦσ νηί, μὴ λείπεσθαι τὰ ἀπὸ τοῦ καταστρώματοσ τῆσ ἄλλησ τέχνησ, πᾶσ τέ τισ ἐν ᾧ προσετέτακτο αὐτὸσ ἕκαστοσ ἠπείγετο πρῶτοσ φαίνεσθαι. ξυμπεσουσῶν δ’ ἐν ὀλίγῳ πολλῶν νεῶν πλεῖσται γὰρ δὴ αὗται ἐν ὀλίγῳ ἐναυμάχησαν·

βραχὺ γὰρ ἀπέλιπον ξυναμφότεραι διακόσιαι γενέσθαι αἱ μὲν ἐκβολαὶ διὰ τὸ μὴ εἶναι τὰσ ἀνακρούσεισ καὶ διέκπλουσ ὀλίγαι ἐγίγνοντο· αἱ δὲ προσβολαί, ὡσ τύχοι ναῦσ νηὶ προσπεσοῦσα ἢ διὰ τὸ φυγεῖν ἢ ἄλλῃ ἐπιπλέουσα, πυκνότεραι ἦσαν. καὶ ὅσον μὲν χρόνον προσφέροιτο ναῦσ, οἱ ἀπὸ τῶν καταστρωμάτων τοῖσ ἀκοντίοισ καὶ τοξεύμασι καὶ λίθοισ ἀφθόνοισ ἐπ’ αὐτὴν ἐχρῶντο· ἐπειδὴ δὲ προσμίξειαν, οἱ ἐπιβάται εἰσ χεῖρασ ἰόντεσ ἐπειρῶντο ταῖσ ἀλλήλων ναυσὶν ἐπιβαίνειν. συνετύγχανέ τε πολλαχοῦ διὰ τὴν στενοχωρίαν τὰ μὲν ἄλλοισ ἐμβεβληκέναι, τὰ δὲ αὐτοὺσ ἐμβεβλῆσθαι, δύο τε περὶ μίαν καὶ ἔστιν ᾗ καὶ πλείουσ ναῦσ κατ’ ἀνάγκην ξυνηρτῆσθαι·

καὶ τοῖσ κυβερνήταισ τῶν μὲν φυλακήν, τῶν δ’ ἐπιβουλὴν μὴ καθ’ ἓν ἕκαστον, κατὰ πολλὰ δὲ πανταχόθεν περιεστάναι, καὶ τὸν κτύπον μέγαν ἀπὸ πολλῶν νεῶν συμπιπτουσῶν, ἔκπληξίν τε ἅμα καὶ ἀποστέρησιν τῆσ ἀκοῆσ ὧν οἱ κελευσταὶ ἐφθέγγοντο παρέχειν. πολλὴ γὰρ ἑτέρα ἡ παρακέλευσισ καὶ ἡ βοὴ ἀφ’ ἑκατέρων τοῖσ κελευσταῖσ κατά τε τὴν τέχνην καὶ πρὸσ τὴν ναυτικὴν φιλονεικίαν ἐγίγνετο· τοῖσ μὲν Ἀθηναίοισ βιάζεσθαί τε τὸν ἔκπλουν ἐπιβοῶντεσ, καὶ περὶ τῆσ ἐσ τὴν πατρίδα σωτηρίασ νῦν, εἴ ποτε, προθύμωσ ἀντιλαμβάνεσθαι· τοῖσ δὲ Συρακοσίοισ καὶ ξυμμάχοισ καλὸν εἶναι κωλῦσαί τε αὐτοὺσ διαφυγεῖν, καὶ τὴν οἰκείαν ἑκάστουσ πατρίδα νικήσαντασ ἐπαυξῆσαι· καὶ οἱ στρατηγοὶ προσέτι ἑκατέρων, εἴ τινά που ὁρῷεν μὴ κατ’ ἀνάγκην πρύμναν κρουόμενον ἀνακαλοῦντεσ ὀνομαστὶ τὸν τριήραρχον ἠρώτων, οἱ μὲν Ἀθηναῖοι, εἰ τὴν πολεμιωτάτην γῆν οἰκειοτέραν ἤδη τῆσ οὐ δι’ ὀλίγου πόνου ἐκτημένησ θαλάσσησ ἡγούμενοι ἀποχωροῦσιν·

οἱ δὲ Συρακόσιοι, εἰ οὓσ σαφῶσ ἴσασι προθυμουμένουσ Ἀθηναίουσ παντὶ τρόπῳ διαφυγεῖν, τούτουσ αὐτοὶ φεύγοντασ φεύγουσιν. ὅ τ’ ἐκ τῆσ γῆσ πεζὸσ ἀμφοτέρων ἰσορρόπου τῆσ ναυμαχίασ καθεστηκυίασ πολὺν τὸν ἀγῶνα καὶ ξύστασιν τῆσ γνώμησ εἶχε, φιλονεικῶν μὲν ὁ αὐτόθεν περὶ τοῦ πλείονοσ ἤδη καλοῦ, δεδιότεσ δὲ οἱ ἐπελθόντεσ, μὴ τῶν παρόντων ἔτι χείρω πράξωσι. πάντων γὰρ δὴ ἀνακειμένων τοῖσ Ἀθηναίοισ ἐσ τὰσ ναῦσ ὅ τε φόβοσ ἦν ὑπὲρ τοῦ μέλλοντοσ οὐδενὶ ἐοικὼσ καὶ διὰ τὸ ἀνώμαλον καὶ τὴν ἔποψιν τῆσ ναυμαχίασ ἐκ τῆσ γῆσ ἠναγκάζοντο ἔχειν· δι’ ὀλίγου γὰρ οὔσησ τῆσ θέασ καὶ οὐ πάντων ἅμα ἐσ τὸ αὐτὸ σκοπούντων, εἰ μέν τινεσ ἴδοιέν πῃ τοὺσ σφετέρουσ ἐπικρατοῦντασ, ἀνεθάρσησάν τε ἂν καὶ πρὸσ ἀνάκλησιν θεῶν μὴ στερῆσαι σφᾶσ τῆσ σωτηρίασ ἐτρέποντο·

οἳ δὲ ἐπὶ τὸ ἡσσώμενον βλέψαντεσ ὀλοφυρμῷ τε ἅμα μετὰ βοῆσ ἐχρῶντο καὶ ἀπὸ τῶν δρωμένων τῆσ ὄψεωσ καὶ τὴν γνώμην μᾶλλον τῶν ἐν τῷ ἔργῳ ἐδουλοῦντο· ἄλλοι δὲ καὶ πρὸσ ἀντίπαλόν τι τῆσ ναυμαχίασ ἀπιδόντεσ διὰ τὸ ἀκρίτωσ ξυνεχὲσ τῆσ ἁμίλλησ καὶ τοῖσ σώμασιν αὐτοῖσ ἴσα τῇ δόξῃ περιδεῶσ ξυναπονεύοντεσ ἐν τοῖσ χαλεπώτατα διῆγον· ἀεὶ γὰρ παρ’ ὀλίγον ἢ διέφευγον ἢ ἀπώλλυντο. ἦν τε ἐν τῷ στρατεύματι τῶν Ἀθηναίων, ἑώσ ἀγχώμαλα ἐναυμάχουν, πάντα ὁμοῦ ἀκοῦσαι, ὀλοφυρμὸσ βοή, νικῶντεσ κρατούμενοι, ἄλλα ὅσα ἐν μεγάλῳ κινδύνῳ μέγα στρατόπεδον πολυειδῆ ἀναγκάζοιτο φθέγγεσθαι. παραπλήσια δὲ καὶ οἱ ἐπὶ τῶν νεῶν αὐτοῖσ ἔπασχον, πρίν γε δὴ οἱ Συρακόσιοι καὶ οἱ ξύμμαχοι, ἐπὶ πολὺ ἀντισχούσησ τῆσ ναυμαχίασ, ἔτρεψάν τε τοὺσ Ἀθηναίουσ καὶ ἐπικείμενοι λαμπρῶσ, πολλῇ κραυγῇ καὶ διακελευσμῷ χρώμενοι, κατεδίωκον ἐσ τὴν γῆν.

τότε δὴ ὁ μὲν ναυτικὸσ στρατὸσ ἄλλοσ ἄλλῃ, ὅσοι μὴ μετέωροι ἑάλωσαν, κατενεχθέντεσ ἐξέπεσον ἐσ τὸ στρατόπεδον. ὁ δὲ πεζὸσ οὐκέτι διαφόρωσ, ἀλλ’ ἀπὸ μιᾶσ ὁρμῆσ οἰμωγῇ τε καὶ στόνῳ πάντεσ δυσανασχετοῦντεσ τὰ γιγνόμενα, οἳ μὲν ἐπὶ τὰσ ναῦσ παρεβοήθουν, οἳ δὲ πρὸσ τὸ λοιπὸν τοῦ τείχουσ ἐσ φυλακήν· ἄλλοι δὲ καὶ οἱ πλεῖστοι ἤδη περὶ σφᾶσ αὐτοὺσ καὶ ὅπῃ σωθήσονται διεσκόπουν. ἦν τε ἐν τῷ παραυτίκα οὐδεμιᾶσ δὴ τῶν ξυμπασῶν ἐλάσσων ἔκπληξισ. παραπλήσιά τε ἐπεπόνθεσαν καὶ ἔδρασαν αὐτοὶ ἐν Πύλῳ· διαφθαρεισῶν γὰρ τῶν νεῶν τοῖσ Λακεδαιμονίοισ προσαπώλλυντο αὐτοῖσ καὶ οἱ ἐν τῇ νήσῳ ἄνδρεσ διαβεβηκότεσ. καὶ τότε τοῖσ Ἀθηναίοισ ἀνέλπιστον ἦν τὸ κατὰ γῆν σωθήσεσθαι, ἢν μή τι παρὰ λόγον γίγνηται. γενομένησ δ’ ἰσχυρᾶσ τῆσ ναυμαχίασ καὶ πολλῶν νεῶν ἀμφοτέροισ καὶ ἀνδρῶν ἀπολομένων οἱ Συρακόσιοι καὶ οἱ ξύμμαχοι ἐπικρατήσαντεσ τά τε ναυάγια καὶ τοὺσ νεκροὺσ ἀνείλοντο καὶ ἀποπλεύσαντεσ πρὸσ τὴν πόλιν τρόπαιον ἔστησαν.

SEARCH

MENU NAVIGATION