Dio, Chrysostom, Orationes, ΤΑΡΣΙΚΟΣ ΠΡΩΤΟΣ.

(디오, 크리소토모스, 연설, ΤΑΡΣΙΚΟΣ ΠΡΩΤΟΣ.)

ἐγὼ θαυμάζω τί ποτ’ ἐστὶ τὸ ὑμέτερον καὶ τί προσδοκῶντεσ ἢ βουλόμενοι τοὺσ τοιούτουσ ἀνθρώπουσ διαλέγεσθαι ὑμῖν ζητεῖτε, πότερον εὐφώνουσ οἰέσθε εἶναι καὶ φθέγγεσθαι ἥδιον τῶν ἄλλων, ἔπειτα ὥσπερ ὀρνέων ποθεῖτε ἀκούειν μελῳδούντων ὑμῖν ἢ δύναμιν ἄλλην ἔχειν ἔν τε ὀνόμασι καὶ διανοήμασι δριμυτέρασ τινὸσ πειθοῦσ καὶ τῷ ὄντι δεινῆσ, ἣν καλεῖτε ῥητορικήν, ἔν τε ἀγοραῖσ καὶ περὶ τὸ βῆμα δυναστεύουσαν, ἤ τινα ἔπαινον καθ’ αὑτῶν ἀκούσεσθαι οἰόμενοι καὶ δημόσιον ὕμνον τῆσ πόλεωσ, περί τε Περσέωσ καὶ Ἡρακλέουσ καὶ τοῦ Ἀπόλλωνοσ τῆσ τριαίνησ καὶ περὶ χρησμῶν τῶν γενομένων, καὶ ὥσ ἐστε Ἕλληνεσ καὶ Ἀργεῖοι καὶ ἔτι βελτίουσ, καὶ ἀρχηγοὺσ ἔχετε ἡρ́ωασ καὶ ἡμιθέουσ, μᾶλλον δὲ Τιτᾶνασ· ἔτι δὲ οἶμαι περί τε τῆσ χώρασ καὶ τῶν ὀρῶν τῶν κατ’ αὐτὴν καὶ τοῦδε τοῦ Κύδνου, ὡσ δεξιώτατοσ ἁπάντων ποταμῶν καὶ κάλλιστοσ, οἵ τε ἀπ’ αὐτοῦ πίνοντεσ ἀφνειοὶ καὶ μακάριοι καθ’ Ὅμηρον.

ταῦτα γὰρ ἐστὶ μὲν ἀληθῆ, καὶ συνεχῶσ αὐτὰ ἀκούετε τῶν τε ποιητῶν ἐν μέτροισ καὶ ἄλλων ἀνδρῶν αὐτὸ τοῦτο ἔργον πεποιημένων ἐγκωμιάζειν, δεῖται δὲ μεγάλησ τινὸσ παρασκευῆσ καὶ δυνάμεωσ. τί οὖν ἡμᾶσ ἐλπίζετε ἐρεῖν;

ἢ τί μάλιστα ἀκοῦσαι σπεύδετε παρὰ ἀνδρῶν οὐκ εὐτραπέλων οὐδὲ πρὸσ χάριν ὁμιλεῖν εἰδότων οὐδὲ αἱμύλων οὐδὲ ὑπὸ τρυφῆσ ἰόντων ἐπὶ τοὺσ λόγουσ; ὅτι μὲν γὰρ οὐ χρήματα ἐλπίζοντεσ παρ’ ἡμῶν οὐδὲ ἄλλο τι δῶρον καὶ πάνυ ἐπίσταμαι.

φέρε οὖν ἔγωγε εἴπω τὴν ἐμαυτοῦ ὑπόνοιαν. δοκεῖτέ μοι πολλάκισ ἀκηκοέναι θείων ἀνθρώπων, οἳ πάντα εἰδέναι φασὶ καὶ περὶ πάντων ἐρεῖν ᾗ διατέτακται καὶ τίνα ἔχει φύσιν,περί τε ἀνθρώπων καὶ δαιμόνων καὶ θεῶν, ἔτι δὲ γῆσ καὶ οὐρανοῦ καὶ θαλάττησ, καὶ περὶ ἡλίου καὶ σελήνησ καὶ τῶν ἄλλων ἄστρων, καὶ περὶ τοῦ σύμπαντοσ κόσμου, καὶ περὶ φθορᾶσ καὶ γενέσεωσ καὶ μυρίων ἄλλων.

ἔπειτ’ οἶμαι προσελθόντεσ ὑμῶν πυνθάνονται τί βούλεσθε αὐτοὺσ εἰπεῖν καὶ περὶ τίνοσ, κατὰ τὸν Πίνδαρον,Ἰσμηνὸν ἢ χρυσηλάκατον Μελίαν ἢ Κάδμον· ὅ, τι δ’ ἂν ἀξιώσητε ὑμεῖσ, ἔνθεν ἑλὼν ἄθρουν καὶ πολὺν ἀφήσει τὸν λόγον, ὥσπερ τι ῥεῦμα ἄφθονον ἐν αὐτῷ κατακεκλειμένον. ἔπειθ’ ὑμεῖσ ἀκούοντεσ τὸ μὲν ἐξετάζειν καθ’ ἕκαστον ἢ ἀπιστεῖνἀνδρὶ σοφῷ φαῦλον ἡγεῖσθε καὶ ἄκαιρον, ἄλλωσ δὲ τῇ ῥώμῃ καὶ τῇ ταχυτῆτι τῶν λόγων ἐπαίρεσθε καὶ πάνυ χαίρετε ἀπνευστὶ ξυνείροντοσ τοσοῦτον ὄχλον ῥημάτων, καὶ πεπόνθατε ὅμοιον τοῖσ ὁρῶσι τοὺσ ἵππουσ τοὺσ ἀπὸ ῥυτῆροσ θέοντασ·

οὐδὲν ὠφελούμενοι θαυμάζετε ὅμωσ καὶ μακάριόν φατε κτῆμα. καίτοι καὶ τοῖσ ἵπποισ ἰδεῖν ἔστιν οὐ τοὺσ δεσπότασ χρωμένουσ πολλάκισ, ἀλλὰ φαῦλον ἀνδράποδον. ἡ μὲν οὖν τοιάδε ἀκρόασισ θεωρία τισ οὖσα καὶ πομπὴ παραπλήσιον ἔχει τι ταῖσ ἐπιδείξεσι τῶν καλουμένων ἰατρῶν, οἳ προκαθίζοντεσ ἐν τῷ μέσῳ ξυμβολὰσ ἄρθρων καὶ ὀστέων συνθέσεισ καὶ παραθέσεισ καὶ τοιαῦθ’ ἕτερα ἐπεξίασι, πόρουσ καὶ πνεύματα καὶ διηθήσεισ.

οἱ δὲ πολλοὶ κεχήνασι καὶ κεκήληνται τῶν παιδίων μᾶλλον. ὁ δ’ ἀληθὴσ ἰατρὸσ οὐκ ἔστι τοιοῦτοσ οὐδὲ οὕτωσ διαλέγεται τοῖσ ὄντωσ δεομένοισ· πόθεν; ἀλλὰ προσέταξε τί δεῖ ποιεῖν, καὶ φαγεῖν βουλόμενον ἢ πιεῖν ἐκώλυσε, καὶ λαβὼν ἔτεμεν ἀφεστηκόσ τι τοῦ σώματοσ. ὥσπερ οὖν εἰ συνελθόντεσ οἱ κάμνοντεσ εἶτ’ ἐπὶ τὸν ἰατρὸν ἐπεκώμαζον καὶ κωθωνίζεσθαι ἠξίουν, οὐκ ἂν αὐτοῖσ κατ’ ἐλπίδα τὸ πρᾶγμα ἀπήντησεν, ἀλλ’ ἴσωσ ἠγανάκτουν πρὸσ τὴν ὑποδοχήν, ταὐτό μοι πεπονθέναι δοκοῦσιν οἱ πολλοὶ ξυνιόντεσ ἐπὶ τὸν τοιοῦτον καὶ λέγειν κελεύοντεσ, ἄγευστοι δῆλον ὅτι τῶν τῆσ ἀληθείασ ὄντεσ λόγων, ἔπειθ’ ἡδύ τι καὶ προσηνὲσ ἀκούσεσθαι προσδοκῶντεσ.

φέρε δὴ πρὸσ τῶν θεῶν, ἆρα ἀνέξεσθε, εἰ μὴ πάνυ τισ τῇ παρρησίᾳ χρῷτο μηδὲ ἐπὶ πάντα ἔρχοιτο τὰ προσόντα ὑμῖν, ἀλλ’ ἓν εἴποι τι μόνον ἢ δεύτερον; σκοπεῖτε δὴ μὴ ταὐτὸ πάσχητε Ἰλιεῦσιν ἐκείνοισ, οἳ τραγῳδόν τινα ἐπιδημήσαντα ἠνώχλουν, ἐπιδείξασθαι κελεύοντεσ·

ὁ δὲ ἐᾶν αὐτοὺσ ἠξίου καὶ τὴν ἡσυχίαν ἄγειν. ὅσῳ γὰρ ἄν, ἔφη, κρεῖττον ἀγωνίσωμαι, τοσούτῳ φανήσεσθε ὑμεῖσ ἀτυχέστεροι. τὸν οὖν φιλόσοφον κρεῖττόν ἐστι τοῖσ πολλοῖσ σιωπῶντα ἐᾶν. σκοπεῖτε δὲ τὸ πρᾶγμα οἱο͂́ν ἐστιν.

Ἀθηναῖοι γὰρ εἰωθότεσ ἀκούειν κακῶσ, καὶ νὴ Δία ἐπ’ αὐτὸ τοῦτο συνιόντεσ εἰσ τὸ θέατρον ὡσ λοιδορηθησόμενοι, καὶ προτεθεικότεσ ἀγῶνα καὶ νίκην τοῖσ ἄμεινον αὐτὸ πράττουσιν, οὐκ αὐτοὶ τοῦτο εὑρόντεσ, ἀλλὰ τοῦ θεοῦ συμβουλεύσαντοσ, Ἀριστοφάνουσ μὲν ἤκουον καὶ Κρατίνου καὶ Πλάτωνοσ, καὶ τούτουσ οὐδὲν κακὸν ἐποίησαν. ἐπεὶ δὲ Σωκράτησ ἄνευ σκηνῆσ καὶ ἰκρίων ἐποίει τὸ τοῦ θεοῦ πρόσταγμα, οὐ κορδακίζων οὐδὲ τερετίζων, οὐχ ὑπέμειναν. ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ὑφορώμενοι καὶ δεδιότεσ τὸν δῆμον ὡσ δεσπότην ἐθώπευον, ἠρέμα δάκνοντεσ καὶ μετὰ γέλωτοσ, ὥσπερ αἱ τίτθαι τοῖσ παιδίοισ, ὅταν δέῃ τιτῶν ἀηδεστέρων πιεῖν αὐτά, προσφέρουσι μέλιτι χρίσασαι τὴν κύλικα.

τοιγαροῦν ἔβλαπτον οὐχ ἧττον ἤπερ ὠφέλουν, ἀγερωχίασ καὶ σκωμμάτων καὶ βωμολοχίασ ἀναπιμπλάντεσ τὴν πόλιν. ὁ δὲ φιλόσοφοσ ἤλεγχε καὶ ἐνουθέτει. καὶ μὴν ὅσῳ τὸ λοιδορεῖν τὴν ἀβελτερίαν τὴν ἑκάστου καὶ τὴν πονηρίαν φανερὰν ποιεῖν κρεῖττόν ἐστι τοῦ χαρίζεσθαι διὰ τῶν λόγων καὶ τοῖσ ἐγκωμίοισ θρύπτειν τοὺσ ἀκούοντασ, οὐχ ἥκιστα ἐκεῖθεν εἴσεσθε.

δύο γὰρ ποιητῶν γεγονότων ἐξ ἅπαντοσ τοῦ αἰῶνοσ, οἷσ οὐδένα τῶν ἄλλων ξυμβάλλειν ἄξιον, Ὁμήρου τε καὶ Ἀρχιλόχου, τούτων Ὅμηροσ μὲν σχεδὸν πάντα ἐνεκωμίασε, καὶ θηρία καὶ φυτὰ καὶ ὕδωρ καὶ γῆνκαὶ ὅπλα καὶ ἵππουσ, καὶ οὐδὲν ἔσθ’ ὅτου μνησθεὶσ χωρὶσ ἐπαίνου τε καὶ τιμῆσ, ὡσ ἂν εἴποι τισ, παρῆλθεν.

ὃν γοῦν μόνον ἐξ ἁπάντων ἐβλασφήμησε Θερσίτην, καὶ τοῦτον λιγὺν εἶναί φησιν ἀγορητήν. Ἀρχίλοχοσ δὲ ἐπὶ τὴν ἐναντίαν ἧκε, τὸ ψέγειν, ὁρῶν οἶμαι τούτου μᾶλλον δεομένουσ τοὺσ ἀνθρώπουσ, καὶ πρῶτοναὑτὸν ψέγει.

τοιγαροῦν μόνοσ καὶ μετὰ τὴν τελευτὴν καὶ πρὶν ἢ γενέσθαι τῆσ μεγίστησ ἔτυχε μαρτυρίασ παρὰ τοῦ δαιμονίου. τὸν μέν γε ἀποκτείναντα αὐτὸν ὁ Ἀπόλλων ἐξελαύνων ἐκ τοῦ νεὼ Μουσῶν ἀνεῖπε θεράποντα ἀνῃρηκέναι. καὶ τὸ δεύτερον, ὡσ ἀπελογεῖτο ἐν πολέμῳ λέγων ἀποκτεῖναι, πάλιν Μουσῶν θεράπονταἔφη τὸν Ἀρχίλοχον. τῷ πατρὶ δὲ αὐτοῦ χρωμένῳ πρὸ τῆσ γενέσεωσ ἀθάνατόν οἱ παῖδα γενήσεσθαι προεῖπεν. ὥσθ’ ὁ λοιδορεῖν ἱκανὸσ καὶ καθάπτεσθαι καὶ φανερὰ τῷ λόγῳ ποιεῖν τὰ ἁμαρτήματα δῆλον ὅτι κρείττων ἐστὶ καὶ προκέκριται τῶν ἐπαινούντων.

εἰ δ’ ἄρα ὑμεῖσ ἐπαινούμενοι μᾶλλον ἥδεσθε, ἐπἀ̓́λλουσ ὑμῖν ἰτέον. ὅταν οὖν πρῶτον αὑτόν τινα ἴδητε κολακεύοντα ἐν ἅπασιν οἷσ ποιεῖ καὶ χαριζόμενον ἐν τροφαῖσ, ἐν ἐσθῆσι, καὶ περιιόντα ἀκόλαστον, τοῦτον οἰέσθε κολακεύσειν καὶ ὑμᾶσ καὶ παρὰ τούτου προσδοκᾶτε λόγον ἡδύν, ὃν ὑμεῖσ ἔπαινον ὀνομάζετε, τρυφῶντα δὴ παρὰ τρυφῶντοσ. ὅταν δὲ αὐχμηρόν τινα καὶ συνεσταλμένον ἴδητε καὶ μόνον βαδίζοντα, πρῶτον αὑτὸν ἐξετάζοντα καὶ λοιδοροῦντα, μὴ ζητεῖτε παρὰ τοῦ τοιούτου μηδεμίαν θωπείαν μηδὲ ἀπάτην, μηδὲ τὸν δεξιὸν ἐκεῖνον καὶ προσηνῆ λόγον, ὃσ δὴ μάλιστα διατρίβει περὶ δήμουσ καὶ σατράπασ καὶ τυράννουσ.

οὔτοι τοιοίδ’ εἰσὶν ὑποδρηστῆρεσ ἐκείνων, ἀλλὰ νέοι, χλαίνασ εὖ εἱμένοι ἠδὲ χιτῶνασ, αἰεὶ δὲ λιπαροὶ κεφαλὰσ καὶ καλὰ πρόσωπα.

οἵδε μὲν γὰρ ὥσπερ ἐπίκωμοί τινεσ ἥκουσιν εἰσ τὸν βίον αὐλούμενοι καὶ ᾀδόμενοι καὶ μεθύοντεσ εἰσ ἑορτήν τινα καὶ πανήγυριν ἀσώτων εἰσβεβληκέναι νομίζοντεσ. ἀλλ’ ὅστισ ἰδὼν ὅσα δεινὰ καὶ δυσχερῆ καὶ ὅτι μεστὰ πάντα πολεμίων καὶ ἐχθρῶν, ὅπου τρυφὴ καὶ ἀπάτη δυναστεύουσιν, αὐτόν μιν πληγῇσιν ἀεικελίῃσι δαμάσσασ, σπεῖρα κάκ’ ἀμφ’ ὤμοισι βαλών, οἰκῆι ἐοικώσ, ἀνδρῶν θρυπτομένων κατέδυ πόλιν εὐρυάγυιαν·

ἐπ’ οὐδενὶ κακῷ τῶν πέλασ, ὥσπερ Ὀδυσσεὺσ ἐπὶ κακῷ τῶν μνηστήρων ἧκε τοιοῦτοσ, ἀλλὰ τοὐναντίον ζητῶν ἂν ἄρα τι δύνηται λαθὼν ἀγαθὸν ἐργάσασθαι· τί δὴ κινεῖτε τὸν τοιοῦτον ἢ τί προκαλεῖσθε δύσκολόν τινα καὶ ἄγριον ὑμῖν φανούμενον δημηγόρον; οὐ γὰρ ὑμῶν παρεσκεύασται τὰ ὦτα δέξασθαι τραχεῖσ τε καὶ στερεοὺσ λόγουσ· ἀλλ’ ὥσπερ ἀσθενεῖσ ὁπλαὶ κτηνῶν τῶν ἐν μαλακοῖσ τε καὶ λείοισ τραφέντων χωρίοισ, ὁμοίωσ ὦτα τρυφερὰ ἐν κολακείᾳ τραφέντα καὶ λόγοισ ψευδέσι. τί οὖν προθυμεῖσθε ἀκούειν ὧν οὐκ ἀνέξεσθε;

ἀλλὰ μὴν τοιοῦτον πεπόνθατε οἱο͂ν Αἴσωποσ ἔφη τοὺσ ὀφθαλμοὺσ παθεῖν, ἐπειδὴ ἑαυτοὺσ μὲν ἐνόμιζον πλείστου εἶναι ἀξίουσ, τὸ στόμα δὲ ἑώρων ἀπολαῦον τῶν τε ἄλλων καὶ δὴ τοῦ μέλιτοσ ἡδίστου ὄντοσ. οὐκοῦν ἠγανάκτουν τε καὶ ἐμέμφοντο τῷ ἀνθρώπῳ. ἐπεὶ δὲ αὐτοῖσ ἐνῆκε τοῦ μέλιτοσ, οἱ δὲ ἐδάκνοντό τε καὶ ἐδάκρυον καὶ δριμὺ καὶ ἀηδὲσ αὐτὸ ἡγοῦντο. μὴ οὖν καὶ ὑμεῖσ ἐπιζητεῖτε γεύσασθαι τῶν ἐκ φιλοσοφίασ λόγων, ὥσπερ ὀφθαλμοὶ μέλιτοσ·

ἔπειτα οἶμαι καὶ δακνόμενοι δυσχερανεῖτε καὶ φήσετε ἴσωσ οὐδαμῶσ φιλοσοφίαν εἶναι τὸ τοιοῦτον, ἀλλὰ λοιδορίαν καὶ βλάβην. ἡγεῖσθε μὲν γάρ, ὦ ἄνδρεσ, εὐδαίμονασ ἑαυτοὺσ καὶ μακαρίουσ, ἐπειδὴ πόλιν τε μεγάλην οἰκεῖτε καὶ χώραν ἀγαθὴν νέμεσθε καὶ πλεῖστα δὴ καὶ ἀφθονώτατα παρ’ αὑτοῖσ ὁρᾶτε τὰ ἐπιτήδεια, καὶ ποταμὸσ ὑμῖν οὗτοσ διὰ μέσησ διαρρεῖ τῆσ πόλεωσ, πρὸσ τούτοισ δὲ μητρόπολισ ἡ Ταρσὸσ τῶν κατὰ Κιλικίαν.

ὁ δὲἈρχίλοχοσ, ὅν φημι τῷ Ἀπόλλωνι ἀρέσαι, περὶ στρατηγοῦ λέγων οὕτω φησίν· οὐ φιλέω μέγαν στρατηγὸν οὐδὲ διαπεπλιγμένον οὐδὲ βοστρύχοισι γαῦρον οὐδ’ ὑπεξυρημένον· ἀλλά μοι, φησίν, εἰή ῥαιβόσ, ἀσφαλῶσ βεβηκὼσ καὶ ἐπὶ κνήμαισιν δασύσ. μὴ οὖν αὐτὸν οἰέσθε στρατηγὸν μὲν μὴ ἀγαπᾶν οἱο͂ν εἴρηκε, μηδ’ ἐν σώματοσ μεγέθει καὶ κόμῃ τίθεσθαι τὸ τοῦ στρατηγοῦ ὄφελοσ, πόλιν δ’ ἂν ἐπαινέσαι ποτὲ εἰσ ταῦτα ὁρῶντα, ποταμοὺσ καὶ βαλανεῖα καὶ κρήνασ καὶ στοὰσ καὶ πλῆθοσ οἰκιῶν καὶ μέγεθοσ· κόμῃ γὰρ ἀτεχνῶσ καὶ βοστρύχοισ ταῦτα ἐοίκεν·

ἀλλἐ̓́μοιγε δοκεῖ μᾶλλον ἂν τούτων προκρῖναι σμικράν τε καὶ ὀλίγην σωφρόνωσ οἰκουμένην κἂν ἐπὶ πέτρασ. ἀλλὰ Ἀρχίλοχοσ μὲν οὕτωσ εἶπεν, Ὅμηροσ δὲ πῶσ;

οὐχ ὁ μὲν Ὀδυσσεὺσ νησιώτησ ἦν οὐδὲ τῶν συμμέτρων νήσων· πόθεν; οὐδὲ τῶν ἐγκάρπων, ἀλλ’ ἣν μόνον ἐπαινέσαι θέλων αἰγίβοτον εἴρηκεν. ἀλλ’ ὅμωσ φησὶ τῇ τούτουβουλῇ τε καὶ γνώμῃ καὶ τὴν Τροίαν αἱρεθῆναι, τηλικαύτην πόλιν καὶ τοσούτων ἄρχουσαν, ὅσσον Λέσβοσ ἄνω μακάρων ἕδοσ ἐντὸσ ἐέργει. καὶ Φρυγίη καθύπερθε καὶ Ἑλλήσποντοσ ἀπείρων·

ἣν πάντασ φησὶ μυθεῖσθαι πολύχρυσον, πολύχαλκον.

μή τι οὖνὤνησεν αὐτοὺσ ἢ τοῦ πλούτου τὸ μέγεθοσ ἢ τῶν ὑπηκόων ἢ τῶν συμμάχων τὸ πλῆθοσ ἢ τῶν πεδίων ἢ τῆσ Ἴδησ τὸ κάλλοσ ἢ τοῦ Σιμόεντοσ ἢ τοῦ Ξάνθου τοῦ δινήεντοσ, ὃν ἀθάνατοσ τέκετο Ζεύσ. καίτοι φησὶ καὶ πηγάσ τινασ πάνυ καλὰσ ἐν τῷ προαστείῳ, τὴν μὲν ἀλεεινὴν καὶ σφόδρα προσηνοῦσ ὕδατοσ, ὥστε καὶ καπνὸν ἀπ’ αὐτῆσ ἐγείρεσθαι, τὴν δ’ ἐοικυῖαν τῇ ψυχρότητι κρυστάλλῳ τοῦ θέρουσ, ὥστε καὶ θέρουσ καὶ χειμῶνοσ μὴ δυσχερῶσ πλύνειν τὰσ καλὰσ Τρώων θυγατέρασ. οὐ μόνον δὲ πλούτῳ καὶ χώρασ ἀρετῇ καὶ πλήθει διέφερον, ἀλλὰ καὶ ἄνθρωποι κάλλιστοι παρ’ αὐτοῖσ ἐγίγνοντο, καὶ ἄνδρεσ καὶ γυναῖκεσ, καὶ ἵπποι τάχιστοι, καὶ θεοφιλεῖσ ἐδόκουν εἶναι, καὶ τείχει καρτερωτάτῳ περιπεφραγμένοι ἦσαν.

ἀλλ’ ὅμωσ, ἐπειδὴ τρυφὴ καὶ ὕβρισ εἰσῆλθεν αὐτοὺσ καὶ παιδείασ καὶ σωφροσύνησ οὐδὲν ᾤοντο δεῖσθαι, πολὺ πάντων ἀτυχέστατοι γεγόνασιν.

οὐχ ἡ σύμπασα χθὼν ταῖσ συμφοραῖσ αὐτῶν διατεθρύληται; καὶ οὐδὲν ὤνησεν αὐτοὺσ οὔτε τῶν ἵππων τὸ τάχοσ οὔτε ὁ Ζεὺσ οὔτε ὁ Γανυμήδησ, ἀλλ’ ὑπ’ ἀνδρὸσ ἐξ οὕτω λυπρᾶσ καὶ ἀδόξου πόλεωσ ἀπώλοντο, καὶ ἴσχυσεν ὁ τῆσ Ἰθάκησ πολίτησ περιγενέσθαι τῶν ἐκ τοῦ Ἰλίου πάντων, καὶ τὴν εὐρυάγυιαν ἅπασαν πορθῆσαι καὶ ἀνελεῖν; οὐδὲ γὰρ οὐδ’ οἱ θεοὶ φιλοῦσιν ἔτι τοὺσ ἀσελγεῖσ καὶ ἄφρονασ καὶ ἀκολάστουσ καὶ πρὸσ ὕβριν ἐγκλίνοντασ καὶ ῥᾳθυμίαν καὶ τρυφήν.

ὥστε μὴ τούτοισ θαρρεῖτε μηδὲ ἀποδέχεσθε τὸν συνηδόμενον ὑμῖν καὶ θαυμάζοντα λόγον μηδὲ τοὺσ δεινοὺσ ἐγκωμιάζειν· οὗτοι μὲν γὰρ ἐξαπατῶσιν ὑμᾶσ καὶ μάτην ἐπαίρουσιν, ὥσπερ νηπίουσ παῖδασ· ἀλλὰ μᾶλλον, ὃσ ὑμῖν δείξει τι τῶν ἁμαρτημάτων, καὶ πρῶτον ἁπάντων, ἂν δύνηται, παρασκευάσει φρονεῖν ὑμᾶσ, ὅτι τούτων ἕνεκεν, ὧν εἶπον, οὐκ ἐστὲ εὐδαίμονεσ, οὐδ’ ἂν ὁ Νεῖλοσ ὑμῶν διέρχηται τὴν πόλιν τῆσ Κασταλίασ γενόμενοσ διαυγέστεροσ, οὐδ’ ἂν ὁ Πακτωλὸσ ἐνθάδε φανεὶσ μὴ κατὰ ψῆγμα τὸ χρυσίον ὑμῖν φέρῃ, καθάπερ φασὶ Λυδοῖσ πρότερον,ἀλλ’ ἄθρουν ὥσπερ ἰλύν, μηδ’ ἂν Αἴγυπτον ἢ Βαβυλῶνα τῇ πολυτελείᾳ τῶν οἰκοδομημάτων ὑπερβάλλησθε. εἰ γὰρ ταῦτα δύναται ποιεῖν ἀνθρώπουσ μακαρίουσ, ποταμὸσ ἢ κρᾶσισ ἀέροσ ἢ τόποσ γῆσ ἢ καὶ θαλάττησ ἢ ναὸσ ἢ τεῖχοσ, οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ὅσων λείπεσθε.

Βυζαντίουσ ἐκείνουσ ἀκούετε παρ’ αὐτὸνοἰκοῦντασ τὸν Πόντον, μικρὸν ἔξω τοῦ στόματοσ, αὐτομάτων ἰχθύων αὐτοῖσ ἐπὶ τὴν γῆν ἐκπιπτόντων ἐνίοτε· ἀλλ’ ὅμωσ οὐδεὶσ ἂν εἴποι διὰ τὸν ἰχθῦν εὐδαίμονασ Βυζαντίουσ, εἰ μὴ καὶ τοὺσ λάρουσ, οὐδὲ Αἰγυπτίουσ διὰ τὸν Νεῖλον οὐδὲ Βαβυλωνίουσ διὰ τὸ τεῖχοσ. οὐχ ὁ Πηνειὸσ δι’ ἐρήμου ῥεῖ Θετταλίασ;

οὐχ ὁ Λάδων διὰ τῆσ Ἀρκαδίασἀναστάτου γενομένησ; οὐκ αὐτὸσ ὁ Κύδνοσ ἄνω καθαρώτεροσ; τί οὖν; διὰ τοῦτο βελτίουσ φήσετε ἐκείνουσ ἑαυτῶν; ἴσωσ μὲν ἀληθεύετε, ἐὰν λέγητε· οὐ μὴν ἐρεῖτε. τοὺσ γὰρ ἀπείρουσ τρυφῆσ καὶ πανουργίασ, τούτουσ ἐγώ φημι πράττειν ἄμεινον. τί δ’ αὐτῆσ τῆσ Ἰταλίασ; οὐ Σύβαρισ μὲν ὅσῳ μάλιστα ἐτρύφησεν, τοσούτῳ θᾶττονἀπώλετο; Κρότων δὲ καὶ Θούριοι καὶ Μεταπόντιον καὶ Τάρασ, ἐπὶ τοσοῦτον ἀκμάσασαι καὶ τηλικαύτην ποτὲ σχοῦσαι δύναμιν, ποίασ πόλεωσ οὐκ εἰσὶ νῦν ἐρημότεραι; πολὺ δ’ ἂν ἔργον εἰή πάντασ ἐπεξιέναι τοὺσ διὰ τρυφὴν ἀπολωλότασ, Λυδοὺσ πάλαι, Μήδουσ, Ἀσσυρίουσ πρότερον, τὰ τελευταῖα Μακεδόνασ·

οἳ νεωστὶμὲν τὰ ῥάκη περιῃρημένοι καὶ ποιμένεσ ἀκούοντεσ καὶ τοῖσ Θρᾳξὶ περὶ τῶν μελινῶν μαχόμενοι τοὺσ Ἕλληνασ ἐκράτησαν, εἰσ τὴν Ἀσίαν διέβησαν, ἄχρισ Ἰνδῶν ἦρξαν.

ἐπεὶ δὲ τὰ ἀγαθὰ τὰ Περσῶν ἔλαβον, τούτοισ ἐπηκολούθησε καὶ τὰ κακά. τοιγαροῦν ἅμα σκῆπτρα καὶ ἁλουργίδεσ καὶ Μηδικὴ τράπεζα καὶ τὸ γένοσ αὐτῶν ἐξέλιπεν· ὥστε νῦν εἴ τισ διέρχοιτο Πέλλαν, οὐδὲ σημεῖον ὄψεται πόλεωσ οὐδέν, δίχα τοῦ πολὺν κέραμον εἶναι συντετριμμένον ἐν τῷ τόπῳ.

καίτοι μένει τὰ χωρία τῶν πόλεων, ὧν εἶπον, καὶ τῶν ἐθνῶν, οἱᾶ καὶ πρότερον ἦν, καὶ τοὺσ ποταμοὺσ οὐδεὶσ ἄλλοσε ἔτρεψεν, οὐδ’ εἴ τι τοιοῦτον ἦν ἕτερον· ἀλλ’ ὅμωσ ὧν ἂν πολυτέλεια καὶ τρυφὴ ἅψηται, τούτοισ οὐκ ἔστι πλείω χρόνον διαγενέσθαι. μὴ γὰρ οἰέσθε τοὺσ κριοὺσ μηδὲ τὰσ ἑλεπόλεισ καὶ τὰσ ἄλλασ μηχανὰσ οὕτωσ ἀνατρέπειν ὡσ τρυφήν, εἴτε ἄνδρα βούλεταί τισ πεπτωκότα ἰδεῖν εἴτε πόλιν.

οὐ ποταμόσ ἐστιν οὐδὲ πεδίον οὐδὲ λιμὴν ὁ ποιῶν εὐδαίμονα πόλιν οὐδὲ χρημάτων πλῆθοσ οὐδὲ οἰκοδομημάτων οὐδὲ θησαυροὶ θεῶν, οἷσ οὐδὲν προσέχει τὸ δαιμόνιον· οὐδ’ ἂν εἰσ τὰσ πόλεισ τινὲσ μεταφέρωσι τὰ ὄρη καὶ τὰσ πέτρασ ξὺν πολλῇ ταλαιπωρίᾳ καὶ πόνοισ καὶ μυρίοισ ἀναλώμασιν· ἀλλὰ σωφροσύνη καὶ νοῦσ ἐστι τὰ σῴζοντα. ταῦτα ποιεῖ τοὺσ χρωμένουσ μακαρίουσ, ταῦτα τοῖσ θεοῖσ προσφιλεῖσ, οὐχὶ λιβανωτὸσ οὐδὲ σμύρνα· πόθεν; οὐδὲ ῥίζαι καὶ δάκρυα δένδρων οὐδὲ τὰ Ἰνδῶν καὶ Ἀράβων φρύγανα. ὑμεῖσ δέ, ἂν μὲν ἐκ τύχησ ὁ ποταμὸσ μεταβάλῃ καὶ ῥυῇ θολερώτεροσ, ἄχθεσθε καὶ πρὸσ τοὺσ πρῶτον ἐπιδημήσαντασ αἰτίαν λέγετε·

τὸν δὲ τρόπον τῆσ πόλεωσ μεταβάλλοντα ὁρῶντεσ καὶ χείρω γιγνόμενον καὶ τεταραγμένον ἀεὶ μᾶλλον οὐ φροντίζετε. ἀλλὰ ὕδωρ μὲν οὐ μόνον πίνειν βούλεσθε καθαρόν, ἀλλὰ καὶ ὁρᾶν· ἦθοσ δὲ καθαρὸν καὶ μέτριον οὐ ζητεῖτε.

καίτοι πολλάκισ ἀκοῦσαί τινων ἔστι· μὴ γὰρ ἡμεῖσ μόνοι μεταβεβλήκαμεν, ἀλλ’ οὐχὶ σχεδὸν ἅπαντεσ; ἔστι δὲ τοῦτο καθάπερ εἴ τισ ἐν λοιμῷ διὰ τὸ πάντασ ἢ τοὺσ πλείστουσ νοσεῖν μηδεμίαν ἐθέλοι ποιεῖσθαι πρόνοιαν, ὥστε αὐτὸσ ὑγιαίνειν, ἢ νὴ Δία ἐν θαλάττῃ χειμαζόμενοσ, ἔπειτα πάντασ ὁρῶν τοὺσ ἐν τῇ νηὶ κινδυνεύοντασ ἀμελοῖ τῆσ σωτηρίασ.

τί δέ; ἂν ὅλοσ καταδύηται στόλοσ, διὰ τοῦτο ἧττόν ἐστιν ἄτοπον τὸ ξυμβαῖνον; ̔τί οὖν ἁμαρτάνομεν ἡμεῖσ;

̓ τὰ μὲν ἄλλα ἐῶ. γελοῖον γάρ, εἴ τισ πρὸσ τὸν ὅλωσ οὐκ ἐπιστάμενον κιθαρίζειν, ἔπειτα ὡσ ἔτυχε κρούοντα, ἐπιχειροῖ λέγειν ὅ,τι ἥμαρτεν ἢ τίνα φθόγγον παρέβη. τοσοῦτον δὲ μόνον εἰπεῖν ἄξιον, ὃ μηδεὶσ ἂν ἀρνήσαιτο. φημὶ δὴ θαυμαστόν τι πάθοσ ἐν τῇ πόλει ταύτῃ πεπονθέναι πολλούσ, ὃ παρ’ ἄλλοισ τισὶ πρότερον ἤκουον μᾶλλον ἢ παρ’ ὑμῖν γιγνόμενον. τί δὲ τοῦτ’ ἔστιν ἂν μὴ δύνωμαι δηλῶσαι σαφῶσ, ἀλλὰ ὑμεῖσ γε πειρᾶσθε ὑπονοεῖν·

καὶ μηδέν με νομίσητε τῶν ἀπορρήτων λέγεινμηδ’ ὃ κρύπτουσιν οἱ ποιοῦντεσ, εἰ καὶ σφόδρα δόξει θαυμαστόν. μεταξὺ γοῦν ὀρθοὶ βαδίζοντεσ, λαλοῦντεσ οἱ πλείουσ καθεύδουσιν· εἰ δ’ ἐγρηγορέναι τοῖσ πλείοσι δοκοῦσιν, οὐδὲν ἂν εἰή τοῦτο. καὶ γὰρ τοὺσ λαγὼσ φήσει τισ ἐγρηγορέναι τῶν ἀπείρων, ἐὰν ἴδῃ κοιμωμένουσ. πόθεν οὖν ἐγνώσθη τοῦτο; ἐξ ἑτέρων τινῶν, ἃ σημεῖά ἐστι τοῦ καθεύδειν· ἐπεὶ τά γε ὄμματα αὐτῶν ἀναπέπταται.

τῶν δὲ ἄλλων τοῖσ μεθύουσι ξυμβαίνει καὶ τοῖσ ἐμπλησθεῖσι καὶ τοῖσ μὴ καλῶσ κατακειμένοισ. τί οὖν οὗτοι ποιοῦσι κοιμωμένων; πολλὰ μὲν δὴ τά γε ἄλλα· σχεδὸν γὰρ πάντα ὀνείρασιν ἐοίκεν αὐτῶν τὰ ἔργα· καὶ γὰρ χαίρουσι μάτην καὶ λυποῦνται καὶ θρασύνονται καὶ δεδοίκασι, μηδενὸσ ὄντοσ, καὶ σπουδάζουσι, καὶ τῶν ἀδυνάτων ἐπιθυμοῦσι, καὶ τὰ μὴ ὄντανομίζουσιν εἶναι, καὶ τῶν ὄντων οὐκ αἰσθάνονται. πλὴν ταῦτα μὲν ἴσωσ κοινὰ καὶ ἡμῶν ἐστιν. ἐκεῖνο δὲ οἶμαι φανερώτατον ὕπνου τεκμήριον ποιοῦσι, ῥέγκουσιν. οὐ γὰρ ἔχω μὰ τοὺσ θεοὺσ εἰπεῖν εὐπρεπέστερον. καίτοι καὶ τῶν κοιμωμένων ὀλίγοι μὲν ἀεὶ τοῦτο πάσχουσι· ἐγὼ δέ φημι τοῦτο τὸ ἔργον αἰσχρὰν τὴν πόλιν ποιεῖν καὶ δημοσίᾳ καταισχύνειν, καὶ τὴν μεγίστην ὕβριν εἰσ τὴν πατρίδα ὑβρίζειν τοὺσ μεθ’ ἡμέραν τούτουσ κοιμωμένουσ, καὶ δικαίωσ ἂν αὐτοὺσ ἐξορισθῆναι καὶ παρ’ ὑμῶν καὶ πανταχόθεν.

οὐδὲ γὰρ μέτριόν ἐστι τὸ γιγνόμενον οὐδὲσπανίωσ συμβαῖνον, ἀλλ’ ἀεὶ καὶ πανταχοῦ τῆσ πόλεωσ, κἂν ἀπειλῇ τισ κἂν παίζῃ κἂν καταγελᾷ. καὶ τὸ λοιπὸν ἤδη ξύνηθέσ ἐστι καὶ τοῖσ πάνυ σμικροῖσ παισί, καὶ τῶν τελείων ὅσοι δοκοῦσιν αἰδεῖσθαι, προάγονται πολλάκισ ὥσπερ ἐπὶ δώρῳ τινὶ χρῆσθαι, κἂν ἐπιστήσαντεσ διατραπῶσιν, ἀνέπνευσαν γοῦν ὅμοιον. εἰ δή τισ ὑπῆρχε τοιαύτη πόλισ, ὥστε ἀεὶ θρηνούντων ἐν αὐτῇ ἀκούειν καὶ μηδένα δύνασθαι δίχα τῆσ δυσφημίασ ταύτησ προελθεῖν μηδὲ ἐπ’ ὀλίγον, πρὸσ τοῦ Διὸσ ἔστιν ὅστισ ἂν ἡδέωσ ἐπεδήμησεν;

καίτοι τὸ μὲν θρηνεῖν, ὡσ ἂν εἴποι τισ, ἀτυχίασ ἐστὶ σημεῖον, τὸ δὲ τοιοῦτον ἀναισχυντίασ, ἀσελγείασ τῆσ ἐσχάτησ. οὐκοῦν εἰκὸσ ἐν δυστυχέσι μᾶλλον ἀνθρώποισ ἐθέλειν διατρίβειν ἢ ἀκολάστοισ. ἐγὼ μὲν γὰρ οὐκ ἂν ἑλοίμην ἀκούειν οὐδὲ αὐλούντων διηνεκῶσ· ἀλλ’ εἴ τισ ἔστι τοιοῦτοσ τόποσ, ἐν ᾧ συνεχήσ ἐστιν ἦχοσ εἴτε αὐλῶν εἴτε ᾠδῆσ εἴτε κιθάρασ, οἱο͂ν δή φασι τὸν τῶν Σειρήνων εἶναι σκόπελον ἀεὶ μελῳδούμενον, οὐκ ἂν δυναίμην ἐκεῖσε ἐλθὼν διάγειν. τὸν δέ γε ἄγριον τοῦτον καὶ χαλεπὸν ἦχον τίσ ἂν μέτριοσ ἄνθρωποσ ὑπομείνειεν;

ἀλλ’ ἐὰν μέν τισ οἴκημα παριὼν ἀκούσῃ τοῦ τοιούτου, δῆλον ὅτι φήσει χαμαιτυπεῖον αὐτὸ εἶναι. τὴν δὲ πόλιν τί φήσουσιν, ἐν ᾗ πανταχοῦ σχεδὸν εἷσ ἐπικρατεῖ φθόγγοσ, καὶ οὔτε καιρὸν οὔτε ἡμέραν οὔτε τόπον ἐξαίρετον οὐδένα ποιοῦνται, ἀλλ’ ἐν στενωποῖσ, ἐν οἰκίαισ, ἐν ἀγοραῖσ, παρὰ τὸ θέατρον, ἐν τῷ γυμνασίῳ δυναστεύει τὸ πρᾶγμα; καὶ αὐλοῦντοσ μὲν ἑώθεν οὐδενὸσ ἀκήκοα ἐγὼ μέχρι νῦν ἐν τῇ πόλει, τοῦτο δὲ τὸ θαυμαστὸν μέλοσ εὐθὺσ ἅμα τῇ ἡμέρᾳ κινεῖται. καίτοι με οὐ λέληθεν ὅτι ἴσωσ τινὲσ ληρεῖν με νομίζουσι τὰ τοιαῦτα ἐξετάζοντα, καὶ μηδὲν εἶναι παρὰ τοῦτο, μόνον ἂν τὰ λάχανα ἁμάξαισ εἰσφέρητε καὶ πολλοὺσ ἄρτουσ θεωρῆτε ἐν τῷ μέσῳ καὶ τὸ τάριχοσ ᾖ καὶ τὰ κρέα.

σκοπούντων δὲ ὅμωσ αὐτοὶ τὸ πρᾶγμα οὕτωσ. εἴ τισ αὐτῶν παραγένοιτο εἰσ πόλιν, ἐν ᾗ πάντεσ ὅ, τι ἂν δεικνύωσι τῷ μέσῳ δακτύλῳ δεικνύουσι, κἂν δεξιὰν ἐμβάλλῃ τισ, οὕτωσ ἐνέβαλε, κἂν προτείνῃ τὴν χεῖρα οὕτωσ, κἂν ὁ δῆμοσ χειροτονῶσι, κἂν οἱ δικασταὶ τὴν ψῆφον φέρωσι, ποίαν τινὰ ἡγήσονται τὴν πόλιν ταύτην;

ἐὰν δὲ ἀνασυράμενοι πάντεσ βαδίζωσιν, ὥσπερ ἐν λίμνῃ; ἆρα ἀγνοεῖτε ὅτι ταῦτ’ ἐστὶ τὰ καθ’ ὑμῶν ἀφορμὴν δεδωκότα βλασφημίασ, ὥστε δημοσίᾳ κατὰ τῆσ πόλεωσ ἔχειν ὅ, τι λέγωσι τοὺσ ἀπεχθῶσ ὑμῖν διακειμένουσ;

ἀλλὰ πόθεν τὰσ κερκίδασ ὑμῖν ἐπιβοῶσιν; καίτοι οὔ φασι δεῖν διαφέρειν οὔθ’ ὑμῖν οὔτε τοῖσ ἄλλοισ ὑπὲρ ὧν ἕτεροι λέγουσιν, ἀλλ’ ὑπὲρ ὧν αὐτοὶ ποιεῖτε. φέρε, ἂν καταλάβῃ τοιοῦτον πάθοσ δημοσίᾳ τινάσ, ὥστε γυναικῶν λαβεῖν φωνὴν ἅπαντασ καὶ μηδένα δύνασθαι μήτε νέον μήτε πρεσβύτερον ἀνδριστὶ μηδὲν εἰπεῖν· οὐ δόξει χαλεπὸν εἶναι καὶ παντὸσ οἶμαι λοιμοῦ βαρύτερον; ὥστε πέμποιεν ἂν εἰσ θεοῦ καὶ τὸ δαιμόνιον πολλὰ ἱλάσκοιντο. καίτοι τὸ μὲν γυναικῶν ἀφιέναι φωνὴν ἀνθρώπων ἐστὶ φωνὴν ἀφιέναι, καὶ οὐδεὶσ ἂν ἀκούων γυναικὸσ δυσχεράνειεν. ὁ δὲ τοιοῦτοσ ἦχοσ τίνων ἐστίν;

οὐχὶ τῶν ἀνδρογύνων; οὐχὶ τῶν τὰ αἰδοῖα ἀποκεκομμένων; οὐδὲ τούτων ἀεὶ καὶ πρὸσ ἅπαντασ, ἀλλὰ ἴδιον αὐτῶν ὥσπερ ξύμβολον. φέρε δ’ εἰ κατεζωσμένοι πάντεσ ἐβαδίζετε ἢ τυμπανίζοντεσ, μηδὲν ὑμῖν ἐδόκει τοῦτ’ εἶναι χαλεπόν; εἰ συνέβαινεν ὑμᾶσ ὑψηλήν τινα ἔχειν ἄκραν ἢ νὴ Δία ὄροσ ὑπερκείμενον, ὥσπερ ἕτεραι πόλεισ, ὅπου τισ ἀνελθὼν ἕκαστον μὲν σαφῶσ ἀκουεινμὴ δύναιτο, τὸν δὲ ξύμπαντα θροῦν, ποῖοσ ἦχοσ ὑμῖν ἂν ἀνενεχθῆναι δοκεῖ; ἢ δῆλον ὅτι τοῦ πλείονοσ ὥσπερ ἐν ἁρμονίᾳ κρατοῦντοσ;

εἰ δὲ ἐκ τῆσ ἀκοῆσ δέοι τεκμαίρεσθαι περὶ τῶν ἀνθρώπων, ὥσπερ Ὅμηρόσ φησι προσιόντα τὸν Ὀδυσσέα τῇ αὑτοῦ οἰκίᾳ μὴ περιμεῖναι θεάσασθαι τοὺσ μνηστῆρασ ἑστιωμένουσ,ἀλλ’ εὐθὺσ εἰπεῖν πρὸσ τὸν Εὔμαιον, ὡσ αὐτὸν ἡ κιθάρα περιήνεγκε, γιγνώσκειν ὅτι πολλοὶ ἐν αὐτῇ δαῖτα τίθενται·

καὶ πάλιν ἐκ τῆσ νήσου τῶν Κυκλώπων ἀκούοντα τῶν τε προβάτων βληχωμένων καὶ αὐτῶν τῆσ φωνῆσ, ὡσ ἂν οἶμαι νεμόντων, νοεῖνὅτι ποιμένων τινῶν ἐστιν ἡ χώρα, φέρε καὶ ὑμᾶσ εἴ τισ ἐκ τοῦ φερομένου ἤχου πόρρωθεν εἰκάζοι, οἱούσ ἂν ἀνθρώπουσ ὑπολάβοι εἶναι καὶ τί πράττειν;

οὐ γὰρ ἱκανοί ἐστε οὔτε βουκολεῖν οὔτε ποιμαίνειν· καὶ πότερον ὑμᾶσ Ἀργείων ἀποίκουσ, ὡσ λέγετε, φήσει τισ ἢ μᾶλλον ἐκείνων Ἀραδίων; καὶ πότερον Ἕλληνασ ἢ Φοινίκων τοὺσ ἀσελγεστάτουσ; ἐγὼ μὲν γὰρ ἡγοῦμαι μᾶλλον προσήκειν ἀνδρὶ σώφρονι ἐν τοιαύτῃ πόλει κηρὸν ἐπαλεῖψαι τοῖσ ὠσὶν ἢ εἰ τὰσ Σειρῆνασ παραπλέων ἔτυχεν. ὅπου μὲν γὰρ ὑπῆρχε θανάτου κίνδυνοσ, ὅπου δὲ ἀσελγείασ, ὕβρεωσ, τῆσ ἐσχάτησ διαφθορᾶσ. καὶ πρόσεστιν οὐδεμία τέρψισ οὐδ’ ἱστορία δήπου.

πρότερον μὲν οὖν ἡ παραίνεσισ τῶν ἀμεινόνων ἐκράτει, νῦν δ’, ὡσ ἐοίκε, τῶν χειρόνων. θαυμάσαι δ’ ἄν τισ τὴν αἰτίαν τοῦ ζηλοῦν αὐτὸ τοὺσ πλείουσ ἐνθάδε καὶ συνηθέστερον ἀεὶ γίγνεσθαι προβαῖνον. ὥσπερ Ιὠνική τισ ἐκράτησεν ἁρμονία καὶ Δώριοσ καὶ Φρύγιοσ ἄλλη καὶ Λύδιοσ· οὕτωσ νῦν ἡ τῶν Ἀραδίων κρατεῖ μουσική, καὶ τὰ Φοινίκων ὑμῖν κρούματα ἀρέσκει, καὶ τὸν ῥυθμὸν τοῦτον ἐξαιρέτωσ ἠγαπήκατε, ὥσπερ ἕτεροι τὸν σπονδεῖον· ἢ καὶ γένοσ τι πέφηνεν ἀνθρώπων ταῖσ ῥισὶν εὔμουσον, ὥσπερ τοὺσ κύκνουσ φασὶ τοῖσ πτεροῖσ, ἔπειτα τῶν λιγυφώνων τρόπον ὀρνέων τέρπουσιν ἀλλήλουσ ἔν τε ταῖσ ὁδοῖσ καὶ παρὰ τὰ ξυμπόσια, μηδὲν δεόμενοι λύρασ μηδὲ αὐλῶν ‐ ἀρχαῖα δὴ ταῦτα καὶ σκληρᾶσ ἔτι καὶ ἀγροίκου τινὸσ μουσικῆσ ὄργανα ‐ νῦν δὲ τρόποσ ἄλλοσ ἀνθεῖ, βαρβίτων κρείττων καὶ προσηνέστεροσ.

οὐκοῦν μετὰ χρόνον, καὶ χοροὺσ ὑπὸ τῷ μέλει τούτῳ στησόμεθα παίδων καὶ παρθένων ἐπιμελῶσ ἐκδιδάξαντεσ.

ἀλλ’ ὅτι μὲν ἄχθεσθε ἀκούοντεσ σαφῶσ οἶδα, καὶ προεῖπον ὅτι τοὺσ λόγουσ ἀποδέξεσθε οὐχ ἡδέωσ.

ὑμεῖσ δ’ ἴσωσ με περὶ ἄστρων καὶ γῆσ ἐδοκεῖτε διαλέξεσθαι. καὶ τινὲσ μὲν ὑμῶν ὀργίζονται καί φασί με ὑβρίζειν τὴν πόλιν, τοὺσ δὲ ταῦτα ποιοῦντασ οὐκ αἰτιῶνται· τινὲσ δὲ ἴσωσ καταγελῶσιν, εἰ περὶ μηδενὸσ κρείττονοσ εὑρ͂ον εἰπεῖν· ἐγὼ δὲ ὁρῶ καὶ τοὺσ ἰατροὺσ ἔσθ’ ὅτε ἁπτομένουσ ὧν οὐκ ἂν ἤθελον, οὐχὶ τῶν καλλίστων τοῦ σώματοσ, καὶ πολλοὺσ οἶδα τῶν θεραπευομένων ἀγανακτοῦντασ, ὅταν ἅπτηται τοῦ πεπονθότοσ. ὁ δὲ πολλάκισ ἀμύττει τοῦτο καὶ τέμνει βοῶντοσ. οὔκουν ἀνήσω περὶ τούτου λέγων, πρὶν ἂν σφόδρα δηχθῆτε. καίτοι πάνυ ἀσθενοῦσ φαρμάκου τυγχάνετε τοῦ λόγου τούτου καὶ πολὺ ἐλάττονοσ ἢ κατὰ τὴν ἀξίαν. ἄγε δὴ πρὸσ τοῦ Ἡρακλέουσ καὶ τοῦ Περσέωσ καὶ τοῦ Ἀπόλλωνοσ καὶ τῆσ Ἀθηνᾶσ καὶ τῶν ἄλλων θεῶν, οὓσ τιμᾶτε, ἀποκρίνασθέμοι προθύμωσ, εἴ τισ ὑμῶν ἐβούλετο γυναῖκα τοιαύτην ἔχειν, λέγω δέ, ὥσπερ κιθαρίστρια καλεῖται γυνὴ καὶ νὴ Δία αὐλητρὶσ ἢ ποιήτρια καὶ τἄλλα ὁμοίωσ ἀπὸ τῶν ἄλλων ἐπιτηδευμάτων, οὕτωσ ἣν ἄν τισ συνήθωσ ὀνομάσειεν ἀπὸ τούτου τοῦ ἔργου.

καὶ μὴ δυσχεραίνετε μηδὲ ἄχθεσθε· τοὺσ γὰρ λόγουσ τούτουσ αὐτὸπαρέχει τὸ πρᾶγμα τῷ βουλομένῳ περὶ αὐτοῦ λέγειν, οὐκ ἐγώ ποθεν ἀνευρίσκω. γυναικὶ μὲν δὴ τοιαύτῃ ξυνοικεῖν οὐδεὶσ ἂν ἐθελήσειεν ὑμῶν οὐδὲ ἐπὶ πεντακοσίοισ ταλάντοισ οἶμαι, θυγατέρα δὲ σχεῖν ἕλοιτο ἄν; ἀλλὰ νὴ Δία μητέρα πωσ οὐ χαλεπὸν τοιαύτην ἔχειν καὶ γηροβοσκεῖν· σεμνὸν γὰρ δῆλον ὅτι καὶ πρεσβυτέραισ πρέπον μᾶλλον. εἰε͂ν·

οὐκοῦν ἐπὶ μὲν γυναικὸσ ἢ θυγατρὸσ οὐδ’ ἀκούοντεσ ἀνέχεσθε, πόλιν δὲ τοιαύτην καὶ πατρίδα οἰκεῖν οὐ δεινὸν ὑμῖν δοκεῖ; καὶ ταῦθ’, ὃ τῷ παντὶ χαλεπώτερον, οὐ τοιαύτην οὖσαν ἐξ ἀρχῆσ, ἀλλ’ ἣν αὐτοὶ ποιεῖτε.

καίτοι μητρόπολισ ὑμῶν ἐστιν ἡ πόλισ, ὥστε καὶ τὴν σεμνότητα καὶ τὸ ἀξίωμα ἔχει τὸ τῆσμητρόσ· ἀλλ’ ὅμωσ οὔτε τοῦ ὀνόματοσ οὔτε τῆσ ἀρχαιότητοσ οὔτε τῆσ δόξησ φείδεσθε. τί δὴ οἰέσθε, εἰ καθάπερ εἰκόσ ἐστι καί φασι τοὺσ οἰκιστὰσ ἡρ́ωασ ἢ θεοὺσ πολλάκισ ἐπιστρέφεσθαι τὰσ αὑτῶν πόλεισ τοῖσ ἄλλοισ ὄντασ ἀφανεῖσ ἔν τε θυσίαισ καί τισιν ἑορταῖσ δημοτελέσιν, ἔπειθ’ ὁ ἀρχηγὸσ ὑμῶν Ἡρακλῆσ παραγένοιτοἤτοι πυρᾶσ οὔσησ, ἣν πάνυ καλὴν αὐτῷ ποιεῖτε, σφόδρα γε ἂν αὐτὸν ἡσθῆναι τοιαύτησ ἀκούσαντα φωνῆσ;

οὐκ ἂν εἰσ Θρᾴκην ἀπελθεῖν μᾶλλον ἢ Λιβύην καὶ τοῖσ Βουσίριδοσ ἢ τοῖσ Διομήδουσ ἀπογόνοισ θύουσι παρεῖναι; τί δέ; ὁ Περσεὺσ οὐκ ἂν ὄντωσ ὑπερπτῆναι δοκεῖ τὴν πόλιν; καὶ τί δεῖ μεμνῆσθαι θεῶν; ἀλλὰ Ἀθηνόδωροσ ὁ πρῴην γενόμενοσ, ὃν ᾐδεῖτο ὁ Σεβαστόσ, ἆρα οἰέσθε, εἴπερ ἔγνω τοιαύτην οὖσαν τὴν πόλιν, προύκρινεν ἂν τῆσ μετ’ ἐκείνου διατριβῆσ τὴν ἐνθάδε;

πρότερον μὲν οὖν ἐπ’ εὐταξίᾳ καὶ σωφροσύνῃ διαβόητοσ ἦν ὑμῶν ἡ πόλισ καὶ τοιούτουσ ἀνέφερεν ἄνδρασ· νῦν δὲ ἐγὼ δέδοικα μὴ τὴν ἐναντίαν λάβῃ τάξιν, ὥστε μετὰ τῶνδε καὶ τῶνδε ὀνομάζεσθαι. καίτοι πολλὰ τῶν νῦν ἔτι μενόντων ὅπωσ δήποτε ἐμφαίνει τὸ σῶφρον καὶ τὸ αὐστηρὸν τῆσ τότε ἀγωγῆσ, ὧν ἐστι τὸ περὶ τὴν ἐσθῆτα τῶν γυναικῶν, τὸ τοῦτον τὸν τρόπον κατεστάλθαι καὶ βαδίζειν ὥστε μηδένα μηδὲ ἓν αὐτῶν μέροσ ἰδεῖν μήτε τοῦ προσώπου μήτε τοῦ λοιποῦ σώματοσ, μηδὲ αὐτὰσ ὁρᾶν ἔξω τῆσ ὁδοῦ μηδέν. καίτοι τί δύνανται τοιοῦτον ἰδεῖν οἱο͂ν ἀκούουσιν; τοιγαροῦν ἀπὸ τῶν ὤτων ἀρξάμεναι τῆσ διαφθορᾶσ ἀπολώλασιν αἱ πλείουσ.

ἡ γὰρ ἀσέλγεια πανταχόθεν εἰσδύεται. ὥστε τὰ μὲν πρόσωπα κεκαλυμμέναι βαδίζουσι, τῇ ψυχῇ δὲ ἀκαλύπτῳ καὶ σφόδρα ἀναπεπταμένῃ. τοιγαροῦν ὀξύτερον βλέπουσιν ἑνὶ τῶν ὀφθαλμῶν, ὥσπερ οἱ γεωμέτραι. καὶ τουτὶ μὲν ἔκδηλόν ἐστι τὸ τῶν ῥινῶν.

ἀνάγκη δὲ καὶ τἄλλα ἀκολουθεῖν τῷ τοιούτῳ ῥυθμῷ.

μὴ γὰρ οἰέσθε, ὥσπερ ἑτέρων πολλάκισ εἴσ τινα μέρη κατασκήπτει, χεῖρασ ἢ πόδασ ἢ πρόσωπον, οὕτω καὶ παρ’ ὑμῖν ἐπιχώριόν τι νόσημα ταῖσ ῥισὶν ἐμπεπτωκέναι, μηδ’ ὥσπερ Λημνίων ταῖσ γυναιξὶ τὴν Ἀφροδίτην ὀργισθεῖσαν λέγουσι διαφθεῖραι τὰσ μασχάλασ, κἀνθάδε νομίζετε τῶν πλειόνων διεφθάρθαι τὰσ ῥῖνασ ὑπὸ δαιμονίου χόλου, κἄπειτα τοιαύτην φωνὴν ἀφιέναι· πόθεν; ἀλλ’ ἔστι σημεῖον τῆσ ἐσχάτησ ὕβρεωσ καὶ ἀπονοίασ καὶ τοῦ καταφρονεῖν τῶν καλῶν ἁπάντων καὶ μηδὲν αἰσχρὸν ἡγεῖσθαι. φημὶ δὴ διαλέγεσθαι τούτοισ ὁμοίωσ καὶ βαδίζειν καὶ βλέπειν.

εἰ δὲ μηδὲν ἔκδηλον οὕτω ποιεῖν διὰ τῶν ἀμμάτων δύνανται, ὥστε ἐπιστρέφειν ἅπαντασ, ἢ μηδέπω τὴν τέχνην ἐπὶ τοσοῦτον προαγηόχασιν, οὐδὲν ἐπιεικέστερον τἄλλα ἔχουσιν. εἶτ’ ἄχθεσθε τοῖσ Αἰγεῦσι καὶ τοῖσ Ἀδανεῦσιν, ὅταν ὑμᾶσ λοιδορῶσι, τοὺσ δὲ ἐκείνοισ μαρτυροῦντασ ὡσ ἀληθῆ λέγουσι τῶν ὑμετέρων πολιτῶν οὐκ ἐξελαύνετε τῆσ πόλεωσ; οὐκ ἴστε ὅτι τὸ μὲν ποιεῖν τι τῶν ἀπορρήτων καὶ τῶν παρὰ φύσινὑποψίαν ἐπὶ τῶν πλείστων μόνον ἔχει, καὶ οὐδεὶσ ἑόρακεν οὐδὲν τῶν πολλῶν, ἀλλ’ ἐν τῷ σκότει που καὶ κρύφα λανθάνοντεσ ἀσεβοῦσιν οἱ κακοδαίμονεσ·

τὰ δὲ τοιαῦτα ξύμβολα τῆσ ἀκρασίασ μηνύει τὸ ἦθοσ καὶ τὴν διάθεσιν, ἡ φωνή, τὸ βλέμμα, τὸ σχῆμα, καὶ δὴ καὶ ταῦτα τὰ δοκοῦντα σμικρὰ καὶ ἐν μηδενὶ λόγῳ, κουρά,περίπατοσ, τὸ τὰ ὄμματα ἀναστρέφειν, τὸ ἐγκλίνειν τὸν τράχηλον, τὸ ταῖσ χερσὶν ὑπτίαισ διαλέγεσθαι. μὴ γὰρ οἰέσθε αὐλήματα μὲν καὶ κρούματα καὶ μέλη τὰ μὲν ἐμφαίνειν τὸ ἀνδρεῖον, τὰ δὲ τὸ θῆλυ, κινήσεισ δὲ καὶ πράξεισ μὴ διαφέρειν μηδ’ εἶναι μηδένα ἐν τούτοισ ἔλεγχον. ἀλλ’ ἐγὼ βούλομαί τινα λόγον ὑμῖν εἰπεῖν,ὃν ἴσωσ καὶ ἄλλοτε ἀκηκόατε. τῶν γὰρ ἐνθάδε δεινῶν τινα λέγουσιν εἴσ τινα πόλιν ἐλθεῖν αὐτὸ τοῦτο ἔργον πεποιημένον, ὥστε εὐθὺσ εἰδέναι τὸν τρόπον ἑκάστου καὶ διηγεῖσθαι τὰ προσόντα, καὶ μηδενὸσ ὅλωσ ἀποτυγχάνειν·

ἀλλ’ ὥσπερ ἡμεῖσ τὰ ζῷα γιγνώσκομεν ὁρῶντεσ, ὅτι τοῦτο μέν ἐστι πρόβατον, εἰτύχοι, τοῦτο δὲ κύων, τοῦτο δὲ ἵπποσ ἢ βοῦσ·

οὕτωσ ἐκεῖνοσ τοὺσ ἀνθρώπουσ ἠπίστατο ὁρῶν καὶ λέγειν ἠδύνατο ὅτι οὗτοσ μὲν ἀνδρεῖοσ, οὗτοσ δὲ δειλόσ, οὗτοσ δὲ ἀλαζών, οὗτοσ δὲ ὑβριστὴσ ἢ κίναιδοσ ἢ μοιχόσ. ὡσ οὖν θαυμαστὸσ ἦν ἐπιδεικνύμενοσ καὶ οὐδαμῇ διημάρτανε, προσάγουσιν αὐτῷ σκληρόν τινα τὸ σῶμα καὶσύνοφρυν ἄνθρωπον, αὐχμῶντα καὶ φαύλωσ διακείμενον καὶ ἐν ταῖσ χερσὶ τύλουσ ἔχοντα, φαιόν τι καὶ τραχὺ περιβεβλημένον ἱμάτιον, δασὺν ἑώσ τῶν σφυρῶν καὶ φαύλωσ κεκαρμένον·

καὶ τοῦτον ἠξίουν εἰπεῖν ὅστισ ἦν. ὁ δὲ ὡσ πολὺν χρόνον ἑώρα, τελευταῖον ὀκνῶν μοι δοκεῖ τὸ παριστάμενον λέγειν οὐκ ἔφη ξυνιέναι, καὶ βαδίζειν αὐτὸν ἐκέλευσεν. ἤδη δὲ ἀποχωρῶν πτάρνυται· κἀκεῖνοσ εὐθὺσ ἀνεβόησεν ὡσ εἰή κίναιδοσ. εἶτα ἐπ’ ἀνθρώπου μὲν ὁ πταρμὸσ ἐξήλεγξε τὸν τρόπον καὶ πρὸσ τἄλλα πάντα ἴσχυσε τὸ μὴ λαθεῖν·

πόλιν δὲ οὐκ ἂν ἕν τι τοιοῦτον διαβάλοι καὶ δόξησ ἀναπλήσειε πονηρᾶσ, καὶ ταῦθ’ ὅπου μὴ δεῖται δεινοῦ τοῦ συνήσοντοσ τίνοσ ἐστὶ σημεῖον. ἀλλ’ ἔγωγε πυθοίμην ἂν ἡδέωσ τῶν ἐμπείρων τίνι τοῦτο ἐοίκεν ἢ τί βούλεται δηλοῦν. οὔτε γὰρ κλωσμὸσ οὔτε ποππυσμὸσ οὔτε συριγμόσ ἐστιν· ἢ τίνοσ ἐστὶν οἰκεῖον ἔργου καὶ πότε μάλιστα γιγνόμενον· οὔτε γὰρ νέμουσιν οὕτωσ οὔτε ἀροῦσιν οὔτε κυνηγετοῦσιν, ἀλλ’ οὐδὲ ναυτῶν ἐστιν ἡ φωνή. πότερον οὖν ἀσπαζομένων ἀλλήλουσ ἢ καλούντων ἢ φιλοφρονουμένων;

ἀλλ’ ὥσπερ ὑμέναιοσ ἴδιόν τι μέλοσ ἐστὶν ἀρχαῖον ἐπὶ τῶν γαμούντων, οὕτωσ καινὸσ οὗτοσ εὑρ́ηται ῥυθμὸσ ἄλλησ τινὸσ ἑορτῆσ. ἀλλ’ ἀπελεύσεσθε ἀγανακτοῦντεσ καὶ λεληρηκέναι με φάσκοντεσ, εἰ τοσούτουσ λόγουσ μάτην διεθέμην καὶ πρὸσ οὐδὲν τῶν χρησίμων. μηδεμίαν γὰρ ἐκ τούτου βλάβην ἀπαντᾶν μηδὲ χεῖρον οἰκεῖσθαι τὴν πόλιν. παρὰ δὲ τοῖσ Ἕλλησι πρότερον δεινὸν ἐδόκει τὸ μετακινεῖν τὴν μουσικήν, καὶ κατεβόων πάντεσ τῶν ῥυθμὸν εἰσαγόντων ἕτερον καὶ τὰ μέλη ποικιλώτερα ποιούντων, ὡσ διαφθειρομένησ ἐν τοῖσ θεάτροισ τῆσ Ἑλλάδοσ.

οὕτω σφόδρα τὰ ὦτα ἐφύλαττον καὶ τηλικαύτην ἡγοῦντο δύναμιν τὴν ἀκοὴν ἔχειν, ὥστε θηλύνειν τὴν διάνοιαν καὶ ἀδικεῖσθαι τὰ τῆσ σωφροσύνησ, εἰ παρὰ μικρὸν ἐνδοίη τὰ τῆσ ἁρμονίασ. τοιγαροῦν φασι Λακεδαιμονίουσ, ἐπειδὴ Τιμόθεοσ ἧκε παρ’ αὐτοὺσ, λαμπρὸσ ὢν ἤδη καὶ δυναστεύων ἐν τῇ μουσικῇ, τήν τε κιθάραν αὐτὸν ἀφελέσθαι καὶ τῶν χορδῶν τὰσ περιττὰσ ἐκτεμεῖν. καὶ ὑμεῖσ, ἄνδρεσ Ταρσεῖσ, μιμήσασθε τοὺσ Λακεδαιμονίουσ, ἐκτέμετε τὸν περιττὸν φθόγγον. ὁ παλαιὸσ μῦθόσ φησι τὴν Κίρκην μεταβάλλειν τοῖσ φαρμάκοισ, ὥστε σῦσ καὶ λύκουσ ἐξ ἀνθρώπων γίγνεσθαι·

καὶ ταῦτα ἀπιστοῦμεν Ὁμήρου λέγοντοσ, οἱ δὲ συῶν μὲν ἔχον κεφαλὰσ φωνήν τε τρίχασ τε καὶ δέμασ. ἀλλ’ ἐκείνοισ μὲν τὸν νοῦν μένειν φησὶν ἔμπεδον, τούτων δὲ ὁ νοῦσ πρῶτοσ ἀπόλωλε καὶ διέφθαρται. καὶ μὴν οὐχ οὕτω δεινόν ἐστιν, εἰ ἄνθρωποι μεταξὺ προβάτων φωνὴν λάβοιεν οὐδ’ εἰ βοῶν,οὐδ’ ἂν χρεμετίζωσιν οὐδ’ ἂν ὑλακτῶσιν, ὥσπερ τὴν Ἑκάβην οἱ ποιηταὶ λέγουσιν ἐπὶ πᾶσι τοῖσ δεινοῖσ τελευταῖον ποιῆσαι τὰσ Ἐρινύασ χαροπὰν κύνα·

χάλκεον δέ οἱ γνάθων ἐκ πολιᾶν φθεγγομένασ ὑπάκουε μὲν Ἴδα Τένεδόσ τε περιρρύτα Θρηίκιοί τε φιλήνεμοι γύαι. οὐχ οὕτω φημὶ τοῦτ’ εἶναι τὸ τέρασ δεινὸν οὐδ’ ἀποτρόπαιον, ὡσ ὅταν ἀνήρ τισ ὢν καὶ τὸν χαρακτῆρα ἔχων τὸν αὐτὸν καὶ τὴν φωνὴν τὴν ἑαυτοῦ, καὶ τὰ σημεῖα τῆσ φύσεωσ μὴ δυνάμενοσ ἀνελεῖν,μηδ’ ἂν ἅπαντα ποιῇ περιστέλλων, καθάπερ φώρια κλέπτησ, ὑπ’ Ἐρινύων τινῶν τυπτόμενοσ καὶ διαστρεφόμενοσ καὶ πάντα τρόπον διακλώμενοσ πάντα βούληται ποιεῖν καὶ μηδὲν ὡσ πέφυκε·

κἄπειτα Πρωτέωσ τινὸσ δίκην ἀλλάττων καὶ μετατιθεὶσ αὑτὸν ἐξεύρῃ φωνὴν ἀφιέναι μήτε ἀνδρὸσ μήτε γυναικὸσ μήτε ἄλλου τινὸσ ζῴου μιμούμενοσ μηδὲ χαμαιτύπην αὐτὸ τοῦτο χαμαιτυποῦσαν, ἀλλὰ τὸ τοῦ αἰσχίστου ἔργου καὶ τῆσ ἀσελγεστάτησ πράξεωσ ὥσπερ ἂν φθεγγόμενοσ, καὶ ταῦτα μεθ’ ἡμέραν ἐκφανοῦσ ὄντοσ ἡλίου πολλῶν παρόντων.

οὐχ οὕτω δεινὸν ἦν τὸ τὰσ βύρσασ τῶν βοῶν ἑρ́πειν οὐδὲ τὸ μυκᾶσθαι τὰ κρέα. ποῖοσ οὖν Ὅμηροσ ἢ τίσ Ἀρχίλοχοσ ἰσχύει τὰ κακὰ ταῦτα ἐξᾷσαι;

δοκεῖ γὰρ ἔμοιγε νὴ τὸν Ἡρακλέα γενναίου τινὸσ καὶ τραγικοῦ δεῖσθαι ποιητοῦ τὸ τῶν ἀνθρώπων, ὅστισ δυνήσεται κατασχεῖν καὶ ἀνακόψαι τοσαύτην φοράν· ὡσ ἤδη μανίᾳ τὸ γιγνόμενον ἐοίκεν αἰσχρᾷ καὶ ἀπρεπεῖ καὶ τοῦτο τὸ νόσημα κύκλῳ περιιὸν ὑμᾶσ ἐπὶ πάντα ἄγει τὸ λοιπὸν καὶ ἔργα καὶ φωνὰσ καὶ σχήματα καὶ παντὸσ ἅπτεται καὶ καθικνεῖται μέρουσ, ποδῶν, χειρῶν, ὀμμάτων, γλώττησ.

οὔκουν ἡμῶν ὄφελοσ οὐδὲν οὐδὲ τῆσ ἀνειμένησ ταύτησ καὶ ἀσθενοῦσ παραμυθίασ, ἀλλὰ μᾶλλον Στέντορόσ τινοσ χρεία φθεγγομένου χάλκεον ἢ σιδήρεον, ὃσ ἐμοῦ βοήσεται μεῖζον καὶ σαφέστερον. ὁρᾶτε γὰρ οἷ πρόεισιν. γενείων τὸ πρῶτον εὑρέθη κουρά, καὶ τοῦτο ἐδόκει μέτριον, τὸ μὴ σφόδρα καθεικέναι, μηδ’ ἐπὶ πλέον, ἀλλὰ πρᾴωσ ἐπανορθοῦν τὴν φύσιν.

οὐκοῦν ὁ τοιοῦτοσ ἐδόκει πολλοῖσ ἐπιδέξιοσ. εἶτα ἐξύρων μέχρι τῶν παρειῶν· οὐδὲ τοῦτό πω δεινόν· ἀλλ’ ὅμωσ ὁ κωμικὸσ καὶ τοῦτον ἐκέλευσε κατακάειν ἐπὶ φαλήτων συκίνων ἑκκαίδεκα. πλὴν εἶχον εὐειδῆ τὰ πρόσωπα καὶ παιδικὰ παρ’ ἡλικίαν τῆσ λάχνησ ταύτησ ἀπηλλαγμένα, εἶτα, τοῦτο λοιπὸν ἔτι, τὰ σκέλη καὶ τὸ στέρνον, ἵνα καὶ τἄλλα ὅμοιοι παισὶν ὦμεν. σκώπτεται δὴ καὶ καταγελᾶται παρὰ τοῖσ σοφοῖσ καὶ νέοισ ἡ τῆσ φύσεωσ τέχνη, καθάπερ ἀρχαία τισ οὖσα καὶ σφόδρα εὐήθησ, ἀχρεῖα καὶ περιττὰ προσθεῖσα τῷ σώματι.

τί γὰρ ὑμῖν ὀνύχων ἔδει, τί δὲ τριχῶν;

ἀλλ’ οὐδὲ χειρῶν ἴσωσ οὐδὲ ποδῶν. αἰδοῖα μόνον ὑμᾶσ ἔδει ποιῆσαι καὶ γαστέρασ καὶ τροφὴν παραθεῖναι καὶ τἄλλα, ὧν ἔστιν ἀπολαύειν. εἰ δὲ ἦν δυνατὸν παρὰ τῶν γυναικῶν προσλαβεῖν τὰ ἕτερα, δῆλον ὅτι παντελῶσ τότ’ ἂν ἦμεν εὐδαίμονεσ, οὐ καθάπερ νῦν ἐνδεεῖσ ὄντεσ, ἀλλ’ ὁλόκληροί τινεσ καὶ κατὰ φύσιν ἀνδρόγυνοι.

SEARCH

MENU NAVIGATION