Xenophon, Minor Works, Περὶ Ἱππικῆς, chapter 9

(크세노폰, Minor Works, Περὶ Ἱππικῆς, chapter 9)

καὶ τὰ μὲν δὴ εἰρημένα ταῦτ’ ἐστίν, ὡσ ἂν ἥκιστα μὲν ἐξαπατῷτο καὶ πῶλον καὶ ἵππον ὠνούμενοσ, ἥκιστα δ’ ἂν διαφθείροι χρώμενοσ, μάλιστα δ’ ἂν ἵππον ἀποδεικνύοι, εἰ δέοι, ἔχοντα ὧν ἱππεὺσ δεῖται εἰσ πόλεμον. καιρὸσ δ’ ἴσωσ γράψαι καί, εἴ ποτε συμβαίη θυμοειδεστέρῳ ἵππῳ τοῦ καιρίου χρῆσθαι ἢ βλακωδεστέρῳ, ὡσ ἂν ὀρθότατα ἑκατέρῳ χρῷτο. πρῶτον μὲν τοίνυν χρὴ τοῦτο γνῶναι, ὅτι ἐστὶ θυμὸσ ἵππῳ ὅπερ ὀργὴ ἀνθρώπῳ.

ὥσπερ οὖν ἄνθρωπον ἥκιστ’ ἂν ὀργίζοι τισ ὁ μήτε λέγων χαλεπὸν μηδὲν μήτε ποιῶν, οὕτω καὶ ἵππον θυμοειδῆ ὁ μὴ ἀνιῶν ἥκιστ’ ἂν ἐξοργίζοι. εὐθὺσ μὲν οὖν χρὴ ἐν τῇ ἀναβάσει ἐπιμελεῖσθαι ὡσ ἂν ἥκιστ’ ἀναβαίνων λυποίη·

ἐπειδὰν δὲ ἀναβῇ, ἠρεμήσαντα πλείω χρόνον ἢ τὸν ἐπιτυχόντα οὕτω προκινεῖν αὐτὸν ὡσ πρᾳοτάτοισ σημείοισ· ἔπειτα δ’ ἐκ τοῦ βραδυτάτου ἀρχόμενον οὕτωσ αὖ εἰσ τὸ θᾶττον προάγειν, ὡσ ἂν μάλιστα λανθάνοι αὑτὸν ὁ ἵπποσ εἰσ τὸ ταχὺ ἀφικνούμενοσ. ὅ τι δ’ ἂν ἐξαίφνησ σημήνῃ, θυμοειδῆ ἵππον ὥσπερ ἄνθρωπον ταράττει τὰ ἐξαπίναια καὶ ὁράματα καὶ ἀκούσματα καὶ παθήματα.

εἰδέναι δὲ χρὴ ὅτι καὶ ἐν ἵππῳ τὰ ἐξαπίναια τάραχον ἐξεργάζεται. ἢν δὲ καὶ εἰσ τὸ θᾶττον ὁρμώμενον τοῦ καιροῦ ὑπολαμβάνειν βούλῃ τὸν θυμοειδῆ, οὐ δεῖ ἐξαπιναίωσ σπᾶν, ἀλλ’ ἠρεμαίωσ προσάγεσθαι τῷ χαλινῷ, πραύ̈νοντα, οὐ βιαζόμενον ἠρεμεῖν.

καὶ αἵ τε μακραὶ ἐλάσεισ μᾶλλον ἢ αἱ πυκναὶ ἀποστροφαὶ πραύ̈νουσι τοὺσ ἵππουσ, καὶ αἱ ἡσυχαῖαι μέν, πολυχρόνιοι δὲ καθέψουσι καὶ πραύ̈νουσι καὶ οὐκ ἀνεγείρουσι τὸν θυμοειδῆ.

εἰ δέ τισ οἰέται, ἢν ταχὺ καὶ πολλὰ ἐλαύνηται, ἀπειπεῖν ποιήσασ τὸν ἵππον πραυνεῖν, τἀναντία γιγνώσκει τοῦ γιγνομένου.

ἐν γὰρ τοῖσ τοιούτοισ ὁ θυμοειδὴσ καὶ ἄγειν βίᾳ μάλιστα ἐπιχειρεῖ καὶ σὺν τῇ ὀργῇ, ὥσπερ ἄνθρωποσ ὀργίλοσ, πολλάκισ καὶ ἑαυτὸν καὶ τὸν ἀναβάτην πολλὰ ἀνήκεστα ἐποίησεν. ἐπιλαμβάνειν δὲ χρὴ ἵππον θυμοειδῆ καὶ τότε τοῦ εἰσ τὸ τάχιστον ὁρμᾶν, τοῦ δὲ δὴ παραβάλλειν ἵππῳ καὶ παντάπασιν ἀπέχεσθαι·

σχεδὸν γὰρ οἱ θυμοειδέστατοι καὶ φιλονικότατοι τῶν ἵππων γίγνονται. καὶ χαλινοὶ δὲ οἱ λεῖοι ἐπιτηδειότεροι τῶν τραχέων.

ἐὰν δὲ καὶ τραχὺσ ἐμβληθῇ, τῇ χαλαρότητι λείῳ δεῖ αὐτὸν ἀφομοιοῦν. ἀγαθὸν δὲ ἐθίζειν αὑτὸν καὶ τὸ ἠρεμεῖν, μάλιστα ἐπὶ θυμοειδοῦσ ἵππου, καὶ τὸ ὡσ ἥκιστα ἄλλῳ τινὶ ἅπτεσθαι ἢ οἷσ τοῦ καθῆσθαι ἀσφαλῶσ ἕνεκα ἁπτόμεθα. εἰδέναι δὲ χρὴ ὅτι δίδαγμά τί ἐστι καὶ τὸ ποππυσμῷ μὲν πραύ̈νεσθαι, κλωσμῷ δὲ ἐγείρεσθαι, καὶ εἴ τισ ἐξ ἀρχῆσ ἐπὶ μὲν κλωσμῷ τὰ πραέα, ἐπὶ δὲ ποππυσμῷ τὰ χαλεπὰ προσφέροι, μάθοι ἂν ὁ ἵπποσ ποππυσμῷ μὲν ἐγείρεσθαι, κλωσμῷ δὲ πραύ̈νεσθαι.

οὕτωσ οὖν δεῖ καὶ παρὰ κραυγὴν καὶ παρὰ σάλπιγγα μήτ’ αὐτὸν φαίνεσθαι τεθορυβημένον τῷ ἵππῳ μήτε μὴν ἐκείνῳ θορυβῶδεσ μηδὲν προσφέρειν, ἀλλ’ εἰσ τὸ δυνατὸν καὶ ἀναπαύειν ἐν τῷ τοιούτῳ καὶ ἄριστα καὶ δεῖπνα, εἰ ἐγχωροίη, προσφέρειν.

κάλλιστον δὲ συμβούλευμα τὸ ἄγαν θυμοειδῆ ἵππον μὴ κτᾶσθαι εἰσ πόλεμον.

βλᾶκα γε μὴν ἵππον ἀρκεῖν μοι δοκεῖ γράψαι πάντα τἀναντία ποιεῖν ὅσων τῷ θυμοειδεῖ χρῆσθαι συμβουλεύομεν.

SEARCH

MENU NAVIGATION