Xenophon, Minor Works, Περὶ Ἱππικῆς, chapter 5

(크세노폰, Minor Works, Περὶ Ἱππικῆς, chapter 5)

ἱππικοῦ δὲ ἀνδρὸσ ἡμῖν δοκεῖ εἶναι καὶ τὸν ἱπποκόμον πεπαιδευκέναι ἃ δεῖ περὶ τὸν ἵππον πράττειν. πρῶτον μὲν τοίνυν τῆσ ἐπιφατνιδίασ φορβειᾶσ ἐπίστασθαι αὐτὸν δεῖ μήποτε τὸ ἅμμα ποιεῖσθαι ἔνθαπερ ἡ κορυφαία περιτίθεται. πολλάκισ γὰρ κνῶν ὁ ἵπποσ ἐπὶ τῇ φάτνῃ τὴν κεφαλήν, εἰ μὴ ἀσινὴσ ἡ φορβειὰ περὶ τὰ ὦτα ἔσται, πολλάκισ ἂν ἕλκη ποιοίη. ἑλκουμένων γε μὴν τούτων ἀνάγκη τὸν ἵππον καὶ περὶ τὸ χαλινοῦσθαι καὶ περὶ τὸ ψήχεσθαι δυσκολώτερον εἶναι. ἀγαθὸν δὲ καὶ τὸ τετάχθαι τῷ ἱπποκόμῳ καθ’ ἡμέραν τὴν κόπρον καὶ τὰ ὑποστρώματα τοῦ ἵππου ἐκφέρειν εἰσ ἓν χωρίον.

τοῦτο γὰρ ποιῶν αὐτόσ τ’ ἂν ῥᾷστα ἀπαλλάττοι καὶ ἅμα τὸν ἵππον ὠφελοίη. εἰδέναι δὲ χρὴ τὸν ἱπποκόμον καὶ τὸν κημὸν περιτιθέναι τῷ ἵππῳ, καὶ ὅταν ἐπὶ ψῆξιν καὶ ὅταν ἐπὶ καλίστραν ἐξάγῃ.

καὶ ἀεὶ δὲ ὅποι ἂν ἀχαλίνωτον ἄγῃ κημοῦν δεῖ. ὁ γὰρ κημὸσ ἀναπνεῖν μὲν οὐ κωλύει, δάκνειν δὲ οὐκ ἐᾷ· καὶ τὸ ἐπιβουλεύειν δὲ περικείμενοσ μᾶλλον ἐξαιρεῖ τῶν ἵππων· καὶ μὴν δεσμεύειν τὸν ἵππον ἄνωθεν τῆσ κεφαλῆσ δεῖ·

πάντα γὰρ ὁπόσα ἂν δύσκολ’ ᾖ περὶ τὸ πρόσωπον ὁ ἵπποσ ἐκνεύειν πέφυκεν ἄνω· ἐκνεύων γε μὴν οὕτω δεδεμένοσ χαλᾷ μᾶλλον ἢ διασπᾷ τὰ δεσμά. ἐπειδὰν δὲ ψήχῃ, ἄρχεσθαι μὲν ἀπὸ τῆσ κεφαλῆσ καὶ τῆσ χαίτησ·

μὴ γὰρ καθαρῶν τῶν ἄνω ὄντων μάταιον τὰ κάτω καθαίρειν. ἔπειτα δὲ κατὰ μὲν τὸ ἄλλο σῶμα πᾶσι τοῖσ τῆσ καθάρσεωσ ὀργάνοισ ἀνιστάντα δεῖ τὴν τρίχα σοβεῖν τὴν κόνιν κατὰ φύσιν τῆσ τριχόσ· τῶν δ’ ἐν τῇ ῥάχει τριχῶν ἄλλῳ μὲν ὀργάνῳ οὐδενὶ δεῖ ἅπτεσθαι, ταῖσ δὲ χερσὶ τρίβειν καὶ ἁπαλύνειν ᾗπερ φύσει κέκλινται· ἥκιστα γὰρ ἂν βλάπτοι τὴν ἕδραν τοῦ ἵππου. ὕδατι δὲ καταπλύνειν τὴν κεφαλὴν χρή·

ὀστώδησ γὰρ οὖσα, εἰ σιδήρῳ ἢ ξύλῳ καθαίροιτο, λυποῖ ἂν τὸν ἵππον. καὶ τὸ προκόμιον δὲ χρὴ βρέχειν· καὶ γὰρ αὗται εὐμήκεισ οὖσαι αἱ τρίχεσ ὁρᾶν μὲν οὐ κωλύουσι τὸν ἵππον, ἀποσοβοῦσι δὲ ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν τὰ λυποῦντα. καὶ τοὺσ θεοὺσ δὲ οἰέσθαι χρὴ δεδωκέναι ταύτασ τὰσ τρίχασ ἵππῳ ἀντὶ τῶν μεγάλων ὤτων ἃ ὄνοισ τε καὶ ἡμιόνοισ ἔδοσαν ἀλεξητήρια πρὸ τῶν ὀμμάτων. καὶ οὐρὰν δὲ καὶ χαίτην πλύνειν χρή, ἐπείπερ αὔξειν δεῖ τὰσ τρίχασ, τὰσ μὲν ἐν τῇ οὐρᾷ, ὅπωσ ἐπὶ πλεῖστον ἐξικνούμενοσ ἀποσοβῆται ὁ ἵπποσ τὰ λυποῦντα, τὰσ δὲ ἐν τῷ τραχήλῳ, ὅπωσ τῷ ἀναβάτῃ ὡσ ἀφθονωτάτη ἀντίληψισ ᾖ.

δέδοται δὲ παρὰ θεῶν καὶ ἀγλαί̈ασ ἕνεκεν ἵππῳ χαίτη, καὶ προκόμιον δὲ καὶ οὐρά.

τεκμήριον δέ· αἱ γὰρ ἀγελαῖαι τῶν ἵππων οὐχ ὁμοίωσ ὑπομένουσι τοὺσ ὄνουσ ἐπὶ τῇ ὀχείᾳ ἑώσ ἂν κομῶσιν· οὗ ἕνεκα καὶ ἀποκείρουσι πρὸσ τὴν ὀχείαν τὰσ ἵππουσ ἅπαντεσ οἱ ὀνοβατοῦντεσ. τήν γε μὴν τῶν σκελῶν κατάπλυσιν ἀφαιροῦμεν·

ὠφελεῖ μὲν γὰρ οὐδέν, βλάπτει δὲ τὰσ ὁπλὰσ ἡ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν βρέξισ. καὶ τὴν ὑπὸ γαστέρα δὲ ἄγαν κάθαρσιν μειοῦν χρή· αὕτη γὰρ λυπεῖ μὲν μάλιστα τὸν ἵππον, ὅσῳ δ’ ἂν καθαρώτερα ταῦτα γένηται, τοσούτῳ πλείω τὰ λυποῦντα ἁθροίζει ὑπὸ τὴν γαστέρα· ἢν δὲ καὶ πάνυ διαπονήσηταί τισ ταῦτα, οὐ φθάνει τ’ ἐξαγόμενοσ ὁ ἵπποσ καὶ εὐθὺσ ὅμοιόσ ἐστι τοῖσ ἀκαθάρτοισ.

ταῦτα μὲν οὖν ἐᾶν χρή· ἀρκεῖ δὲ καὶ ἡ τῶν σκελῶν ψῆξισ αὐταῖσ ταῖσ χερσὶ γιγνομένη.

SEARCH

MENU NAVIGATION