Flavius Josephus, De bello Judaico libri vii, Φλαυίου Ιὠσήπου ἱστορία Ιοὐδαϊκοῦ πολέμου πρὸσ Ῥωμαίουσ βιβλίον ε.

(플라비우스 요세푸스, De bello Judaico libri vii, Φλαυίου Ιὠσήπου ἱστορία Ιοὐδαϊκοῦ πολέμου πρὸσ Ῥωμαίουσ βιβλίον ε.)

Ὁ μὲν Τίτοσ ὃν προειρήκαμεν τρόπον διοδεύσασ τὴν ὑπὲρ Αἰγύπτου μέχρι Συρίασ ἐρημίαν εἰσ Καισάρειαν παρῆν ταύτῃ διεγνωκὼσ προσυντάξασθαι τὰσ δυνάμεισ. ἔτι δ’ αὐτοῦ κατὰ τὴν Ἀλεξάνδρειαν συγκαθισταμένου τῷ πατρὶ τὴν ἡγεμονίαν νέον αὐτοῖσ ἐγκεχειρισμένην ὑπὸ τοῦ θεοῦ συνέβη καὶ τὴν ἐν [τοῖσ] Ιἑροσολύμοισ στάσιν ἀνακμάσασαν τριμερῆ γενέσθαι καὶ καθ’ αὑτοῦ θάτερον ἐπιστρέψαι μέροσ, ὅπερ ἄν τισ ὡσ ἐν κακοῖσ ἀγαθὸν εἴποι καὶ δίκησ ἔργον.

ἡ μὲν γὰρ κατὰ τοῦ δήμου τῶν ζηλωτῶν ἐπίθεσισ, ἥπερ κατῆρξεν ἁλώσεωσ τῇ πόλει, προδεδήλωται μετὰ ἀκριβείασ ὅθεν τε ἔφυ καὶ πρὸσ ὅσον κακῶν ηὐξήθη·

παραλαβὼν Ιοὔδην τε τὸν Χέλικα καὶ Σίμωνα τὸν Ἐσρῶνοσ τῶν δυνατῶν, πρὸσ οἷσ Ἐζεκίασ Χωβαρεῖ παῖσ οὐκ ἄσημοσ.

καθ’ ἕκαστον δὲ οὐκ ὀλίγοι τῶν ζηλωτῶν ἠκολούθησαν, καὶ καταλαβόμενοι τὸν ἐνδότερον τοῦ νεὼ περίβολον ὑπὲρ τὰσ ἱερὰσ πύλασ ἐπὶ τῶν ἁγίων μετώπων τίθενται τὰ ὅπλα.

πλήρεισ μὲν οὖν ἐπιτηδείων ὄντεσ ἐθάρρουν, καὶ γὰρ ἀφθονία τῶν ἱερῶν ἐγίνετο πραγμάτων τοῖσ γε μηδὲν ἀσεβὲσ ἡγουμένοισ, ὀλιγότητι δὲ τῇ κατὰ σφᾶσ ὀρρωδοῦντεσ ἐγκαθήμενοι τὰ πολλὰ κατὰ χώραν ἔμενον.

κακούμενοσ δὲ πλέον ἤπερ διατιθεὶσ τοὺσ περὶ τὸν Ἐλεάζαρον ὅμωσ οὐκ ἀνίει, συνεχεῖσ δ’ ἐκδρομαὶ καὶ βελῶν ἀφέσεισ ἐγίνοντο, καὶ φόνοισ ἐμιαίνετο πανταχοῦ τὸ ἱερόν.

Ὁ δὲ τοῦ Γιώρα Σίμων, ὃν ἐν ταῖσ ἀμηχανίαισ ἐπίκλητον αὑτῷ τύραννον ὁ δῆμοσ ἐλπίδι βοηθείασ προσεισήγαγε, τήν τε ἄνω πόλιν ἔχων καὶ τῆσ κάτω πολὺ μέροσ ἐρρωμενέστερον ἤδη τοῖσ περὶ τὸν Ιωἄννην προσέβαλλεν ὡσ ἂν καὶ καθύπερθεν πολεμουμένοισ·

ἦν δ’ ὑπὸ χεῖρα προσιὼν αὐτοῖσ, ὥσπερ ἐκεῖνοι τοῖσ ἄνωθεν.

καὶ τῷ Ιωἄννῃ διχόθεν πολεμουμένῳ συνέβαινε βλάπτεσθαί τε καὶ βλάπτειν εὐκόλωσ, καὶ καθ’ ὅσον ἡττᾶτο τῶν ἀμφὶ τὸν Ἐλεάζαρον ὢν ταπεινότεροσ, τοσοῦτον ἐπλεονέκτει τῷ ὑψηλῷ τοῦ Σίμωνοσ. παρὸ καὶ χειρὶ μὲν τὰσ κάτωθεν προσβολὰσ ἰσχυρῶσ εἶργε, τοὺσ δὲ ἄνωθεν ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ κατακοντίζοντασ ἀνέστελλε τοῖσ ὀργάνοισ·

ὀξυβελεῖσ τε γὰρ αὐτῷ καὶ καταπέλται παρῆσαν οὐκ ὀλίγοι καὶ λιθοβόλοι, δι’ ὧν οὐ μόνον ἠμύνετο τοὺσ πολεμοῦντασ, ἀλλὰ καὶ πολλοὺσ τῶν ἱερουργούντων ἀνῄρει.

καίπερ γὰρ πρὸσ πᾶσαν ἀσέβειαν ἐκλελυσσηκότεσ, ὅμωσ τοὺσ θύειν ἐθέλοντασ εἰσηφίεσαν, μεθ’ ὑποψιῶν μὲν καὶ φυλακῆσ τοὺσ ἐπιχωρίουσ, διερευνώμενοι δὲ τοὺσ ξένουσ·

οἳ καίπερ περὶ τὰσ εἰσόδουσ δυσωπήσαντεσ αὐτῶν τὴν ὠμότητα παρανάλωμα τῆσ στάσεωσ ἐγίνοντο. νεκροῖσ δ’ ἐπιχωρίοισ ἀλλόφυλοι καὶ ἱερεῦσι βέβηλοι συνεφύροντο, καὶ παντοδαπῶν αἷμα πτωμάτων ἐν τοῖσ θείοισ περιβόλοισ ἐλιμνάζετο.

τί τηλικοῦτον, ὦ τλημονεστάτη πόλισ, πέπονθασ ὑπὸ Ῥωμαίων, οἵ σου τὰ ἐμφύλια μύση πυρὶ καθαροῦντεσ εἰσῆλθον·

θεοῦ μὲν γὰρ οὔτε ἦσ ἔτι χῶροσ οὔτε μένειν ἐδύνασο, τάφοσ οἰκείων γενομένη σωμάτων καὶ πολέμου τὸν ναὸν ἐμφυλίου ποιήσασα πολυάνδριον· δύναιο δ’ ἂν γενέσθαι πάλιν ἀμείνων, εἴγε ποτὲ τὸν πορθήσαντα θεὸν ἐξιλάσῃ. ἀλλὰ καθεκτέον γὰρ καὶ τὰ πάθη τῷ νόμῳ τῆσ γραφῆσ, ὡσ οὐκ ὀλοφυρμῶν οἰκείων ὁ καιρόσ, ἀλλ’ ἀφηγήσεωσ πραγμάτων.

δίειμι δὲ τὰ ἑξῆσ ἔργα τῆσ στάσεωσ. Τριχῇ τῶν ἐπιβούλων τῆσ πόλεωσ διῃρημένων οἱ μὲν περὶ τὸν Ἐλεάζαρον τὰσ ἱερὰσ ἀπαρχὰσ διαφυλάσσοντεσ κατὰ τοῦ Ιωἄννου τὴν μέθην ἔφερον, οἱ δὲ σὺν τούτῳ διαρπάζοντεσ τοὺσ δημότασ ἠγείροντο κατὰ τοῦ Σίμωνοσ·

ἦν δὲ κἀκείνῳ τροφὴ κατὰ τῶν ἀντιστασιαστῶν ἡ πόλισ. ὁπότε μὲν οὖν ἀμφοτέρωθεν ἐπιχειροῖτο, τοὺσ συνόντασ ὁ Ιωἄννησ ἀντέστρεφε, καὶ τοὺσ μὲν ἐκ τῆσ πόλεωσ ἀνιόντασ ἀπὸ τῶν στοῶν βάλλων, τοὺσ δ’ ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ κατακοντίζοντασ ἠμύνετο τοῖσ ὀργάνοισ·

εἰ δ’ ἐλευθερωθείη ποτὲ τῶν καθύπερθεν ἐπικειμένων, διανέπαυε δ’ αὐτοὺσ πολλάκισ μέθη καὶ κάματοσ, ἀδεέστερον τοῖσ περὶ τὸν Σίμωνα μετὰ πλειόνων ἐπεξέθεεν.

ἀεὶ δ’ ἐφ’ ὅσον τρέψαιτο τῆσ πόλεωσ ὑπεπίμπρη τὰσ οἰκίασ σίτου μεστὰσ καὶ παντοδαπῶν ἐπιτηδείων·

τὸ δ’ αὐτὸ πάλιν ὑποχωροῦντοσ ἐπιὼν ὁ Σίμων ἔπραττεν, ὥσπερ ἐπίτηδεσ Ῥωμαίοισ διαφθείροντεσ ἃ παρεσκευάσατο πρὸσ πολιορκίαν ἡ πόλισ, καὶ τὰ νεῦρα τῆσ αὐτῶν ὑποκόπτοντεσ δυνάμεωσ. συνέβη γοῦν τὰ μὲν περὶ τὸ ἱερὸν πάντα συμφλεγῆναι καὶ μεταίχμιον ἐρημίασ γενέσθαι παρατάξεωσ οἰκείασ τὴν πόλιν, κατακαῆναι δὲ πλὴν ὀλίγου πάντα τὸν σῖτον, ὃσ ἂν αὐτοῖσ οὐκ ἐπ’ ὀλίγα διήρκεσεν ἔτη πολιορκουμένοισ.

λιμῷ γοῦν ἑάλωσαν, ὅπερ ἥκιστα δυνατὸν ἦν, εἰ μὴ τοῦτον αὑτοῖσ προπαρεσκεύασαν.

Πανταχόθεν δὲ τῆσ πόλεωσ πολεμουμένησ ὑπὸ τῶν ἐπιβούλων καὶ συγκλύδων μέσοσ ὁ δῆμοσ ὥσπερ μέγα σῶμα διεσπαράσσετο.

γηραιοὶ δὲ καὶ γυναῖκεσ ὑπ’ ἀμηχανίασ τῶν εἴσω κακῶν ηὔχοντο Ῥωμαίοισ καὶ τὸν ἔξωθεν πόλεμον ἐπ’ ἐλευθερίᾳ τῶν εἴσω κακῶν ἐκαραδόκουν.

κατάπληξισ δὲ δεινὴ καὶ δέοσ ἦν τοῖσ γνησίοισ, καὶ οὔτε βουλῆσ καιρὸσ εἰσ μεταβολὴν οὔτε συμβάσεωσ ἐλπὶσ οὔτε φυγὴ τοῖσ ἐθέλουσιν·

ἐφρουρεῖτο γὰρ πάντα, καὶ τὰ λοιπὰ στασιάζοντεσ οἱ ἀρχιλῃσταὶ τοὺσ εἰρηνικὰ Ῥωμαίοισ φρονοῦντασ ἢ πρὸσ αὐτομολίαν ὑπόπτουσ ὡσ κοινοὺσ πολεμίουσ ἀνῄρουν καὶ μόνον ὡμονόουν τὸ φονεύειν τοὺσ σωτηρίασ ἀξίουσ.

καὶ τῶν μὲν μαχομένων ἀδιάλειπτοσ ἦν κραυγὴ μεθ’ ἡμέραν τε καὶ νύκτωρ, δεινότεροι δὲ οἱ τῶν πενθούντων ὀδυρμοὶ δέει.

καὶ θρήνων μὲν αἰτίασ ἐπαλλήλουσ αἱ συμφοραὶ προσέφερον, τὰσ δ’ οἰμωγὰσ ἐνέκλειεν ἡ κατάπληξισ αὐτῶν, φιμούμενοι δὲ τά γε πάθη τῷ φόβῳ μεμυκόσι τοῖσ στεναγμοῖσ ἐβασανίζοντο.

καὶ οὔτε πρὸσ τοὺσ ζῶντασ ἦν αἰδὼσ ἔτι τοῖσ προσήκουσιν οὔτε πρόνοια τῶν ἀπολωλότων ταφῆσ.

αἴτιον δὲ ἀμφοτέρων ἡ καθ’ ἑαυτὸν ἀπόγνωσισ ἑκάστου· παρεῖσαν γὰρ εἰσ πάντα τὰσ προθυμίασ οἱ μὴ στασιάζοντεσ ὡσ ἀπολούμενοι πάντωσ ὅσον οὐδέπω. πατοῦντεσ δὴ τοὺσ νεκροὺσ ἐπ’ ἀλλήλοισ σεσωρευμένουσ οἱ στασιασταὶ συνεπλέκοντο καὶ τὴν ἀπόνοιαν ἀπὸ τῶν ἐν ποσὶ πτωμάτων σπῶντεσ ἦσαν ἀγριώτεροι.

προσεξευρίσκοντεσ δ’ ἀεί τι καθ’ αὑτῶν ὀλέθριον καὶ πᾶν τὸ δοχθὲν ἀφειδῶσ δρῶντεσ οὐδεμίαν οὔτ’ αἰκίασ ὁδὸν οὔτε ὠμότητοσ παρέλειπον.

ἀμέλει Ιωἄννησ τὴν ἱερὰν ὕλην εἰσ πολεμιστηρίων κατασκευὴν ὀργάνων ἀπεχρήσατο·

δόξαν γάρ ποτε τῷ λαῷ καὶ τοῖσ ἀρχιερεῦσιν ὑποστηρίξαντασ τὸν ναὸν εἴκοσι πήχεισ προσυψῶσαι, κατάγει μὲν ἀπὸ τοῦ Λιβάνου μεγίστοισ ἀναλώμασι καὶ πόνοισ τὴν χρήσιμον ὕλην ὁ βασιλεὺσ Ἀγρίππασ, ξύλα θέασ ἄξια τήν τε εὐθύτητα καὶ τὸ μέγεθοσ· ἵστησί τε προσαγαγὼν κατόπιν τοῦ περιβόλου τῆσ πρὸσ δύσιν ἐξέδρασ ἄντικρυσ, ᾗπερ καὶ μόνῃ δυνατὸν ἦν τῶν ἄλλων μερῶν βαθμοῖσ πόρρωθεν διειλημμένων.

Καὶ ὁ μὲν τοῖσ κατασκευασθεῖσιν ἐξ ἀσεβείασ ὀργάνοισ κρατήσειν ἤλπισε τῶν ἐχθρῶν, ὁ δὲ θεὸσ ἄχρηστον αὐτῷ τὸν πόνον ἀπέδειξε πρὶν ἐπιστῆσαί τινα τῶν πύργων Ῥωμαίουσ ἐπαγαγών.

ὁ γὰρ δὴ Τίτοσ ἐπειδὴ τὰ μὲν συνήγαγε τῆσ δυνάμεωσ πρὸσ αὑτόν, τοῖσ δὲ ἐπὶ Ιἑροσολύμων συναντᾶν ἐπέστειλεν, ἐξήλαυνε τῆσ Καισαρείασ.

ἦν δὲ τρία μὲν τὰ πρότερον αὐτοῦ τῷ πατρὶ συνδῃώσαντα τὴν Ιοὐδαίαν τάγματα καὶ τὸ πάλαι σὺν Κεστίῳ πταῖσαν δωδέκατον, ὅπερ καὶ ἄλλωσ ἐπίσημον δι’ ἀνδρείαν ὑπάρχον τότε κατὰ μνήμην ὧν ἔπαθεν εἰσ ἄμυναν ᾔει προθυμότερον.

τούτων μὲν οὖν τὸ πέμπτον δι’ Ἀμμαοῦσ ἐκέλευσεν αὐτῷ συναντᾶν καὶ διὰ Ιἑριχοῦντοσ τὸ δέκατον ἀναβαίνειν, αὐτὸσ δ’ ἀνέζευξε μετὰ τῶν λοιπῶν, πρὸσ οἷσ αἵ τε τῶν βασιλέων συμμαχίαι πολὺ πλείουσ καὶ συχνοὶ τῶν ἀπὸ τῆσ Συρίασ ἐπίκουροι συνῆλθον.

ἀνεπληρώθη δὲ καὶ τῶν τεσσάρων ταγμάτων ὅσον Οὐεσπασιανὸσ ἐπιλέξασ Μουκιανῷ συνέπεμψεν εἰσ Ἰταλίαν ἐκ τῶν ἐπελθόντων μετὰ Τίτου.

δισχίλιοι μὲν γὰρ αὐτῷ τῶν ἀπ’ Ἀλεξανδρείασ στρατευμάτων ἐπίλεκτοι, τρισχίλιοι δὲ συνείποντο τῶν ἀπ’ Εὐφράτου φυλάκων.

τότε δὲ τῶν στρατευμάτων ἄρχων, κριθεὶσ ἄξιοσ ἐξ ὧν ἐδεξιώσατο πρῶτοσ ἐγειρομένην ἄρτι τὴν ἡγεμονίαν καὶ μετὰ πίστεωσ λαμπρᾶσ ἐξ ἀδήλου τῇ τύχῃ προσέθετο, σύμβουλόσ γε μὴν ταῖσ τοῦ πολέμου χρείαισ ἡλικίᾳ τε προύχων καὶ κατ’ ἐμπειρίαν εἵπετο.

Προϊόντι δὲ εἰσ τὴν πολεμίαν Τίτῳ προῆγον μὲν οἱ βασιλικοὶ καὶ πᾶν τὸ συμμαχικόν, ἐφ’ οἷσ ὁδοποιοὶ καὶ μετρηταὶ στρατοπέδων, ἔπειτα τὰ τῶν ἡγεμόνων σκευοφόρα καὶ μετὰ τοὺσ τούτων ὁπλίτασ αὐτὸσ τούσ τε ἄλλουσ ἐπιλέκτουσ καὶ τοὺσ λογχοφόρουσ ἔχων, κατόπιν δ’ αὐτῷ τοῦ τάγματοσ τὸ ἱππικόν·

οὗτοι δὲ πρὸ τῶν μηχανημάτων, κἀπ’ ἐκείνοισ μετ’ ἐπιλέκτων χιλίαρχοι καὶ σπειρῶν ἔπαρχοι, μετὰ δὲ τούτουσ περὶ τὸν αἰετὸν αἱ σημαῖαι, καὶ ἔμπροσθεν οἱ σαλπικταὶ τῶν σημαιῶν, ἐπὶ δὲ τούτοισ ἡ φάλαγξ τὸ στῖφοσ εἰσ ἓξ πλατύνασα.

τὸ δ’ οἰκετικὸν ἑκάστου τάγματοσ ὀπίσω καὶ πρὸ τούτων τὰ σκευοφόρα, τελευταῖοι δὲ πάντων οἱ μίσθιοι καὶ τούτων φύλακεσ οὐραγοί.

προάγων δὲ τὴν δύναμιν ἐν κόσμῳ, καθὰ Ῥωμαίοισ σύνηθεσ, ἐμβάλλει διὰ τῆσ Σαμαρείτιδοσ εἰσ Γόφνα κατειλημμένην τε πρότερον ὑπὸ τοῦ πατρὸσ καὶ τότε φρουρουμένην·

ἔνθα μίαν ἑσπέραν αὐλισάμενοσ ὑπὸ τὴν ἑώ πρόεισι, καὶ διανύσασ ἡμέρασ σταθμὸν στρατοπεδεύεται κατὰ τὸν ὑπὸ Ιοὐδαίων πατρίωσ Ἀκανθῶν αὐλῶνα καλούμενον πρόσ τινι κώμῃ Γαβὰθ Σαοὺλ λεγομένῃ, σημαίνει δὲ τοῦτο λόφον Σαούλου, διέχων ἀπὸ τῶν Ιἑροσολύμων ὅσον ἀπὸ τριάκοντα σταδίων.

ἀναλαβὼν δ’ ἐντεῦθεν ὅσον εἰσ ἑξακοσίουσ τῶν ἐπιλέκτων ἱππέων ᾔει τήν τε πόλιν περισκεψόμενοσ, ὅπωσ ὀχυρότητοσ ἔχοι, καὶ τὰ φρονήματα τῶν Ιοὐδαίων, εἰ πρὸσ τὴν ὄψιν αὐτοῦ πρὶν εἰσ χεῖρασ ἐλθεῖν ὑποδείσαντεσ ἐνδοῖεν·

πέπυστο γάρ, ὅπερ ἦν ἀληθέσ, τοῖσ στασιώδεσι καὶ λῃστρικοῖσ τὸν δῆμον ὑποπεπτηχότα ποθεῖν μὲν εἰρήνην, ἀσθενέστερον δὲ ὄντα τῆσ ἐπαναστάσεωσ ἠρεμεῖν.

καὶ τοὺσ μὲν ἔτι κατὰ τὴν ὁδὸν θέοντασ ἀντιμέτωποι στάντεσ ἐκώλυσαν συνάψαι τοῖσ ἐκκλίνασι, τὸν δὲ Τίτον ἀποτέμνονται σὺν ὀλίγοισ.

τῷ δὲ πρόσω μὲν ἦν χωρεῖν ἀδύνατον·

ἐκτετάφρευτο γὰρ ἀπὸ τοῦ τείχουσ περὶ τὰσ κηπείασ ἅπαντα τοίχοισ τε ἐπικαρσίοισ καὶ πολλοῖσ ἑρ́κεσι διειλημμένα· τὴν δὲ πρὸσ τοὺσ σφετέρουσ ἀναδρομὴν πλήθει τῶν ἐν μέσῳ πολεμίων ἀμήχανον ἑώρα καὶ τραπέντασ τοὺσ ἀνὰ τὴν λεωφόρον, ὧν οἱ πολλοὶ μηδὲ γινώσκοντεσ τὸν τοῦ βασιλέωσ κίνδυνον, ἀλλ’ οἰόμενοι συναναστραφῆναι κἀκεῖνον ἀνέφευγον.

ὁ δὲ κατιδὼν ὡσ ἐν μόνῃ τῇ καθ’ αὑτὸν ἀλκῇ κεῖται τὸ σώζεσθαι τόν τε ἵππον ἐπιστρέφει καὶ τοῖσ περὶ αὐτὸν ἐμβοήσασ ἕπεσθαι μέσοισ ἐμπηδᾷ τοῖσ πολεμίοισ διεκπαῖσαι πρὸσ τοὺσ σφετέρουσ βιαζόμενοσ.

ἔνθα δὴ μάλιστα παρέστη νοεῖν, ὅτι καὶ πολέμων ῥοπαὶ καὶ βασιλέων κίνδυνοι μέλονται θεῷ·

τοσούτων γὰρ ἐπὶ τὸν Τίτον ἀφιεμένων βελῶν μήτε κράνοσ ἔχοντα μήτε θώρακα, προῆλθε γὰρ ὡσ ἔφην οὐ πολεμιστὴσ ἀλλὰ κατάσκοποσ, οὐδὲν ἥψατο τοῦ σώματοσ, κενὰ δ’ ὥσπερ ἐπίτηδεσ ἀστοχούντων παρερροιζεῖτο πάντα.

ὁ δὲ ξίφει τοὺσ κατὰ πλευρὸν ἀεὶ διαστέλλων καὶ πολλοὺσ τῶν ἀντιπροσώπων ἀνατρέπων ἤλαυνεν ὑπὲρ τοὺσ ἐρειπομένουσ τὸν ἵππον.

τῶν δὲ κραυγή τε ἦν πρὸσ τὸ παράστημα τοῦ Καίσαροσ καὶ παρακέλευσισ ὁρμᾶν ἐπ’ αὐτόν, φυγὴ δὲ καὶ χωρισμὸσ ἄθρουσ καθ’ οὓσ ἐπελαύνων γένοιτο.

συνῆπτον δὲ οἱ τοῦ κινδύνου μετέχοντεσ κατὰ νῶτα καὶ κατὰ πλευρὰν νυσσόμενοι·

μία γὰρ ἐλπὶσ ἦν σωτηρίασ ἑκάστῳ τὸ συνεξανύτειν τῷ Τίτῳ καὶ μὴ φθάσαντα κυκλωθῆναι. δύο γοῦν τῶν ἀπωτέρω τὸν μὲν σὺν τῷ ἵππῳ περισχόντεσ κατηκόντισαν, θάτερον δὲ καταπηδήσαντα διαφθείραντεσ τὸν ἵππον ἀπήγαγον, μετὰ δὲ τῶν λοιπῶν Τίτοσ ἐπὶ τὸ στρατόπεδον διασώζεται.

τοῖσ μὲν οὖν Ιοὐδαίοισ πλεονεκτήσασι κατὰ τὴν πρώτην ἐπίθεσιν ἐπήγειρε τὰσ διανοίασ ἄσκεπτοσ ἐλπίσ, καὶ πολὺ θάρσοσ αὐτοῖσ εἰσ τὸ μέλλον ἡ πρόσκαιροσ ῥοπὴ προυξένει.

Καῖσαρ δ’ ὡσ αὐτῷ συνέμιξε διὰ νυκτὸσ τὸ ἀπὸ τῆσ Ἀμμαοῦσ τάγμα, μεθ’ ἡμέραν ἐκεῖθεν ἄρασ ἐπὶ τὸν Σκοπὸν καλούμενον πρόεισιν, ἔνθεν ἥ τε πόλισ ἤδη κατεφαίνετο καὶ τὸ τοῦ ναοῦ μέγεθοσ ἐκλάμπον, καθὰ τῷ βορείῳ κλίματι τῆσ πόλεωσ χθαμαλὸσ συνάπτων ὁ χῶροσ ἐτύμωσ Σκοπὸσ ὠνόμασται.

τῆσ δὲ πόλεωσ σταδίουσ ἑπτὰ διέχων ἐκέλευσε περιβαλέσθαι στρατόπεδον τοῖσ δύο τάγμασιν ὁμοῦ, τὸ δὲ πέμπτον τούτων ὀπίσω τρισὶ σταδίοισ·

κόπῳ γὰρ τῆσ διὰ νυκτὸσ πορείασ τετρυμένουσ ἐδόκει σκέπησ ἀξίουσ εἶναι, ὡσ ἂν ἀδεέστερον τειχίσαιντο. καταρχομένων δ’ ἄρτι τῆσ δομήσεωσ καὶ τὸ δέκατον τάγμα διὰ Ιἑριχοῦντοσ ἤδη παρῆν, ἔνθα καθῆστό τισ ὁπλιτικὴ μοῖρα φρουροῦσα τὴν ἐμβολὴν ὑπὸ Οὐεσπασιανοῦ προκατειλημμένην.

προσετέτακτο δ’ αὐτοῖσ ἓξ ἀπέχοντασ τῶν Ιἑροσολύμων σταδίουσ στρατοπεδεύσασθαι κατὰ τὸ Ἐλαιῶν καλούμενον ὄροσ, ὃ τῇ πόλει πρὸσ ἀνατολὴν ἀντίκειται μέσῃ φάραγγι βαθείᾳ διειργόμενον, ἣ Κεδρὼν ὠνόμασται.

Τῶν δ’ ἀνὰ τὸ ἄστυ συρρηγνυμένων ἀδιαλείπτωσ τότε πρῶτον ἀνέπαυσεν τὴν ἐπ’ ἀλλήλοισ ἔριν ὁ ἔξωθεν πόλεμοσ ἐξαίφνησ πολὺσ ἐπελθών·

τί μένοιεν ἢ τί παθόντεσ ἀνέχοιντο τρία ταῖσ ἀναπνοαῖσ αὐτῶν ἐπιφρασσόμενα τείχη, καὶ τοῦ πολέμου μετ’ ἀδείασ ἀντιπολίζοντοσ ἑαυτόν, οἱ δ’ ὥσπερ θεαταὶ καλῶν καὶ συμφόρων ἔργων καθέζοιντο τειχήρεισ τὼ χεῖρε καὶ τὰσ πανοπλίασ παρέντεσ;

"καθ’ αὑτῶν ἄρα γενναῖοι μόνον ἡμεῖσ, ἐξεβόησαν, Ῥωμαῖοι δὲ ἐκ τῆσ ἡμετέρασ στάσεωσ κερδήσουσιν ἀναιμωτὶ τὴν πόλιν.

καὶ τὰσ πανοπλίασ ἁρπάσαντεσ αἰφνιδίωσ ἐπεκθέουσι τῷ δεκάτῳ τάγματι καὶ διὰ τῆσ φάραγγοσ ᾄξαντεσ μετὰ κραυγῆσ ἐξαισίου τειχιζομένοισ προσπίπτουσι τοῖσ πολεμίοισ.

συνεταράχθησαν ἀδοκήτωσ, καὶ τῶν ἔργων ἀφέμενοι τινὲσ μὲν ἀνεχώρουν εὐθέωσ, πολλοὶ δ’ ἐπὶ τὰ ὅπλα θέοντεσ πρὶν ἐπιστραφῆναι πρὸσ τοὺσ ἐχθροὺσ ἐφθάνοντο παιόμενοι.

προσεγίνοντο δὲ τοῖσ Ιοὐδαίοισ ἀεὶ πλείουσ ἐπὶ τῷ κρατεῖν τοὺσ πρώτουσ τεθαρρηκότεσ, καὶ τῶν ὄντων πολλαπλασίουσ ἐδόκουν σφίσι τε καὶ τοῖσ πολεμίοισ δεξιᾷ χρώμενοι τῇ τύχῃ.

μάλιστα δὲ τοὺσ ἐν ἔθει συντάξεωσ ὄντασ καὶ μετὰ κόσμου καὶ παραγγελμάτων πολεμεῖν εἰδότασ ἀταξία φθάσασα θορυβεῖ.

διὸ καὶ τότε προληφθέντεσ οἱ Ῥωμαῖοι ταῖσ ἐμβολαῖσ εἶκον. καὶ ὁπότε μὲν ἐπιστραφεῖεν οἱ καταλαμβανόμενοι, τοῦ τε δρόμου τοὺσ Ιοὐδαίουσ ἐπεῖχον καὶ διὰ τὴν ὁρμὴν ἧττον φυλαττομένουσ ἐτίτρωσκον, ἀεὶ δὲ πληθυούσησ τῆσ ἐκδρομῆσ μᾶλλον ταραττόμενοι τελευταῖον ἀπὸ τοῦ στρατοπέδου τρέπονται.

αὐτὸσ δὲ πλαγίοισ τοῖσ Ιοὐδαίοισ προσπεσὼν μεθ’ ὧν ἧκεν ἐπιλέκτων συχνοὺσ μὲν ἀναιρεῖ, τιτρώσκει δὲ πλείουσ, τρέπεται δὲ πάντασ καὶ συνωθεῖ κατὰ τῆσ φάραγγοσ.

οἱ δ’ ἐν τῷ κατάντει πολλὰ κακωθέντεσ ὡσ διεξέπεσον, ἄντικρυσ ἐπιστρέφονται καὶ μέσην ἔχοντεσ τὴν χαράδραν τοῖσ Ῥωμαίοισ διεμάχοντο.

μέχρι μὲν δὴ μέσησ ἡμέρασ οὕτωσ ἐπολέμουν, ὀλίγον δ’ ἀπὸ μεσημβρίασ ἐκκλίνοντοσ ἤδη, Τίτοσ τοὺσ μεθ’ αὑτοῦ προσβοηθήσαντασ καὶ τοὺσ ἀπὸ τῶν σπειρῶν τοῖσ ἐκτρέχουσιν ἀντιπαρατάξασ τὸ λοιπὸν τάγμα πρὸσ τὸν τειχισμὸν ἀνέπεμπεν εἰσ τὴν ἀκρώρειαν.

Ιοὐδαίοισ δὲ τοῦτ’ ἐδόκει φυγή, καὶ τοῦ σκοποῦ κατασείσαντοσ θοιμάτιον, ὃσ αὐτοῖσ ἐπὶ τοῦ τείχουσ καθῆστο, προπηδῶσι πλῆθοσ ἀκραιφνέστερον μετὰ τοσαύτησ ὁρμῆσ, ὡσ τὸν δρόμον αὐτῶν τοῖσ ἀγριωτάτοισ εἰκάζειν θηρίοισ.

ἀμέλει τῶν ἀντιπαραταχθέντων οὐδεὶσ ἔμεινεν τὴν συμβολήν, ἀλλ’ ὥσπερ ἐξ ὀργάνου παιόμενοι διέρρηξαν τὴν τάξιν καὶ πρὸσ τὸ ὄροσ τραπέντεσ ἀνέφευγον.

τούτων οὐδ’ ἀκούειν ἔδοξε, τοῖσ δὲ καθ’ αὑτὸν ἀνατρέχουσιν ἀνθίσταται καὶ κατὰ στόμα παίων βιαζομένουσ ἀνῄρει κατά τε τοῦ πρανοῦσ ἀθρόοισ ἐμπίπτων ἀνεώθει τὸ πλῆθοσ.

οἱ δὲ πρόσ τε τὸ παράστημα καὶ τὴν ἰσχὺν καταπλαγέντεσ οὐδ’ οὕτωσ μὲν ἀνέφευγον εἰσ τὴν πόλιν, καθ’ ἕτερον δ’ ἐκκλίνοντεσ ἀπ’ αὐτοῦ τοῖσ ἀνωτέρω φεύγουσι προσέκειντο.

καὶ τούτοισ δὲ κατὰ πλευρὰν προσβάλλων τὰσ ὁρμὰσ ὑπετέμνετο. κἀν τούτῳ καὶ τοῖσ ἄνω τειχίζουσι τὸ στρατόπεδον, ὡσ ἐθεάσαντο τοὺσ κάτω φεύγοντασ, πάλιν ἐμπίπτει ταραχὴ καὶ δέοσ, καὶ διασκίδναται πᾶν τὸ τάγμα, δοκούντων ἀνυπόστατον μὲν εἶναι τὴν τῶν Ιοὐδαίων ἐκδρομήν, τετράφθαι δ’ αὐτὸν Τίτον·

οὐ γὰρ ἄν ποτε τοὺσ ἄλλουσ φεύγειν ἐκείνου μένοντοσ.

καὶ καθάπερ πανικῷ δείματι κυκλωθέντεσ ἄλλοσ ἀλλαχῆ διεφέροντο, μέχρι τινὲσ κατιδόντεσ ἐν μέσῳ τοῦ πολέμου τὸν ἡγεμόνα στρεφόμενον καὶ μέγα δείσαντεσ ἀμφ’ αὐτῷ διαβοῶσι τὸν κίνδυνον ὅλῳ τῷ τάγματι.

τοὺσ δ’ αἰδὼσ ἐπέστρεφε, καὶ πλεῖόν τι φυγῆσ κακίζοντεσ ἀλλήλουσ ἐπὶ τῷ καταλιπεῖν Καίσαρα πάσῃ βίᾳ κατὰ τῶν Ιοὐδαίων ἐχρῶντο καὶ κλίναντεσ ἅπαξ ἀπὸ τοῦ κατάντουσ συνώθουν αὐτοὺσ εἰσ τὸ κοῖλον.

οἱ δ’ ὑπὸ πόδα χωροῦντεσ ἐμάχοντο, καὶ πλεονεκτοῦντεσ οἱ Ῥωμαῖοι τῷ καθύπερθεν εἶναι συνελαύνουσι πάντασ εἰσ τὴν φάραγγα.

προσέκειτο δὲ τοῖσ καθ’ αὑτὸν ὁ Τίτοσ καὶ τὸ μὲν τάγμα πάλιν ἐπὶ τὴν τειχοποιίαν ἔπεμψεν, αὐτὸσ δὲ σὺν οἷσ πρότερον ἀντιστὰσ εἶργε τοὺσ πολεμίουσ·

ὥστ’, εἰ χρὴ μήτε θεραπείᾳ τι προστιθέντα μήθ’ ὑφελόντα φθόνῳ τἀληθὲσ εἰπεῖν, αὐτὸσ Καῖσαρ δὶσ μὲν ἐρρύσατο κινδυνεῦσαν ὅλον τὸ τάγμα καὶ τοῦ περιβαλέσθαι τὸ στρατόπεδον αὐτοῖσ ἄδειαν παρέσχε.

Λωφήσαντοσ δὲ πρὸσ βραχὺ τοῦ θύραζε πολέμου πάλιν τὸν ἔνδον ἡ στάσισ ἐπήγειρεν.

Ιωἄννησ δὲ προκάλυμμα τῆσ ἐπιβουλῆσ ποιησάμενοσ τὴν ἑορτὴν τῶν σὺν αὐτῷ κρυπτοῖσ ὅπλοισ ἐνσκευάσασ τοὺσ ἀσημοτέρουσ, ὧν οἱ πλείουσ ἦσαν ἄναγνοι, διὰ σπουδῆσ παρεισπέμπει προκαταληψομένουσ τὸ ἱερόν.

οἱ δ’ ὡσ ἔνδον ἐγένοντο, τὰσ ἐσθῆτασ ἀπορρίψαντεσ ἐφάνησαν ἐξαπίνησ ὁπλῖται. ταραχὴ δὲ μεγίστη περὶ τὸν ναὸν αὐτίκα καὶ θόρυβοσ ἦν, τοῦ μὲν ἔξω τῆσ στάσεωσ λαοῦ κατὰ πάντων ἄκριτον οἰομένων εἶναι τὴν ἐπίθεσιν, τῶν δὲ ζηλωτῶν ἐπὶ σφίσι μόνοισ.

ἀλλ’ οἱ μὲν ἀφέμενοι τὸ φρουρεῖν ἔτι τὰσ πύλασ καὶ τῶν ἐπάλξεων καταπηδήσαντεσ πρὶν εἰσ χεῖρασ ἐλθεῖν εἰσ τοὺσ ὑπονόμουσ τοῦ ἱεροῦ κατέφυγον·

οἱ δ’ ἀπὸ τοῦ δήμου πρὸσ τῷ βωμῷ καταπτήσσοντεσ καὶ περὶ τὸν ναὸν συνειλούμενοι κατεπατοῦντο ξύλοισ τε ἀνέδην παιόμενοι καὶ σιδήρῳ. πολλοὺσ δὲ τῶν ἡσυχίων κατ’ ἔχθραν καὶ μῖσοσ ἴδιον ὡσ ἀντιστασιαστὰσ ἀνῄρουν οἱ διάφοροι, καὶ πᾶσ ὁ προσκρούσασ τῳ τῶν ἐπιβούλων πάλαι τηνικαῦτα ἐπιγνωσθεὶσ ὡσ ζηλωτὴσ πρὸσ αἰκίαν ἀνήγετο.

πολλὰ δὲ δεινὰ τοὺσ ἀναιτίουσ διαθέντεσ ἐκεχειρίαν τοῖσ αἰτίοισ ἔδοσαν, καὶ προελθόντασ ἐκ τῶν ὑπονόμων διίεσαν.

αὐτοὶ δὲ καὶ τὸ ἐνδότερον ἱερὸν κατασχόντεσ καὶ τὰσ ἐν αὐτῷ παρασκευὰσ πάσασ κατεθάρρουν ἤδη τοῦ Σίμωνοσ. ἡ μὲν οὖν στάσισ οὕτω τριμερὴσ οὖσα πρότερον εἰσ δύο μοίρασ περιίσταται.

Ὁ δὲ Τίτοσ ἔγγιον ἀπὸ τοῦ Σκοποῦ τῇ πόλει παραστρατοπεδεύσασθαι προαιρούμενοσ πρὸσ μὲν τοὺσ ἐκτρέχοντασ ἔστησεν ἐπιλέξασ ἱππέων τε καὶ πεζῶν ὅσουσ ἀρκέσειν ὑπελάμβανεν, τῇ δ’ ὅλῃ δυνάμει προσέταξεν ἐξομαλίζειν τὸ μέχρι τοῦ τείχουσ διάστημα.

τὰσ δὲ πετρώδεισ ἐξοχὰσ σιδήρῳ κατεργαζόμενοι χθαμαλὸν ἐποίουν πάντα τὸν τόπον ἀπὸ τοῦ Σκοποῦ μέχρι τῶν Ἡρώδου μνημείων, ἃ προσέχει τῇ τῶν ὄφεων ἐπικαλουμένῃ κολυμβήθρᾳ.

Καὶ κατὰ ταύτασ τὰσ ἡμέρασ ἐνέδραν οἱ Ιοὐδαῖοι κατὰ τῶν Ῥωμαίων συσκευάζονται τοιάνδε.

τῶν στασιαστῶν οἱ τολμηροὶ προελθόντεσ ἔξω τῶν Γυναικείων καλουμένων πύργων, ὡσ ἐκβεβλημένοι δῆθεν ὑπὸ τῶν εἰρηνικὰ φρονούντων καὶ δεδοικότεσ τὴν τῶν Ῥωμαίων ἔφοδον ἀνειλοῦντο καὶ παρ’ ἀλλήλουσ ὑπέπτησσον.

οἱ δὲ διαστάντεσ ἐπὶ τοῦ τείχουσ δῆμοσ εἶναι δοκῶν εἰρήνην ἐβόων καὶ δεξιὰν ᾐτοῦντο καὶ τοὺσ Ῥωμαίουσ ἐκάλουν ἀνοίξειν ὑπισχνούμενοι τὰσ πύλασ·

ἅμα δὲ ταῦτα κεκραγότεσ καὶ τοὺσ σφετέρουσ ἔβαλλον λίθοισ ὡσ ἀπελαύνοντεσ τῶν πυλῶν. κἀκεῖνοι βιάζεσθαι τὰσ εἰσόδουσ ὑπεκρίνοντο καὶ τοὺσ ἔνδον ἱκετεύειν, συνεχῶσ τε πρὸσ τοὺσ Ῥωμαίουσ ὁρμήσαντασ ἐπιστρεφόμενοι ταραττομένοισ προσεῴκεισαν.

παρὰ μὲν οὖν τοῖσ στρατιώταισ τὸ πανοῦργον αὐτῶν οὐκ ἐλείπετο πίστεωσ, ἀλλ’ ὡσ τοὺσ μὲν ἐν χερσὶν ἔχοντεσ ἑτοίμουσ πρὸσ τιμωρίαν, τοὺσ δὲ ἀνοίξειν τὴν πόλιν ἐλπίζοντεσ ἐχώρουν ἐπὶ τὴν πρᾶξιν.

Τίτῳ δὲ δι’ ὑποψίασ ἦν τὸ τῆσ ἐπικλήσεωσ παράλογον·

καὶ γὰρ πρὸ μιᾶσ ἡμέρασ προκαλούμενοσ αὐτοὺσ ἐπὶ συμβάσεισ διὰ τοῦ Ιὠσήπου μέτριον οὐδὲν εὑρ́ισκε· καὶ τότε τοὺσ στρατιώτασ κατὰ χώραν μένειν ἐκέλευσεν. ἔφθασαν δέ τινεσ τῶν ἐπὶ τοῖσ ἔργοισ προτεταγμένων ἁρπάσαντεσ τὰ ὅπλα πρὸσ τὰσ πύλασ ἐκδραμεῖν.

τούτοισ οἱ μὲν ἐκβεβλῆσθαι δοκοῦντεσ τὸ πρῶτον ὑπεχώρουν, ἐπεὶ δὲ μεταξὺ τῶν τῆσ πύλησ ἐγίνοντο πύργων, ἐκθέοντεσ ἐκυκλοῦντό σφασ καὶ προσέκειντο κατόπιν·

οἱ δ’ ἀπὸ τοῦ τείχουσ πλῆθοσ χερμάδων καὶ βελῶν παντοίων ἄθρουν κατέχεαν, ὡσ συχνοὺσ μὲν ἀνελεῖν, τρῶσαι δὲ πλείστουσ.

ἦν γὰρ οὐ ῥᾴδιον τοῦ τείχουσ διαφυγεῖν τῶν κατόπιν βιαζομένων, καὶ ἄλλωσ αἰδὼσ τῆσ διαμαρτίασ καὶ τῶν ἡγεμόνων δέοσ παρεκελεύετο τῷ πταίσματι προσλιπαρεῖν.

διὸ δὴ μέχρι πλείστου διαδορατιζόμενοι καὶ πολλὰσ ὑπὸ τῶν Ιοὐδαίων λαμβάνοντεσ πληγάσ, ἀμέλει δ’ οὐκ ἐλάττουσ ἀντιδιδόντεσ, τέλοσ ἀνωθοῦσι τοὺσ κυκλωσαμένουσ·

ὑποχωροῦσι δ’ αὐτοῖσ οἱ Ιοὐδαῖοι καὶ μέχρι τῶν Ἑλένησ μνημείων εἵποντο βάλλοντεσ. Ἔπειθ’ οἱ μὲν ἀπειροκάλωσ ἐξυβρίζοντεσ εἰσ τὴν τύχην ἔσκωπτόν τε τοὺσ Ῥωμαίουσ δελεασθέντασ ἀπάτῃ καὶ τοὺσ θυρεοὺσ ἀνασείοντεσ ἐσκίρτων καὶ μετὰ χαρᾶσ ἀνεβόων.

τοὺσ δὲ στρατιώτασ ἀπειλή τε τῶν ταξιάρχων καὶ χαλεπαίνων Καῖσαρ τούτοισ ἐξεδέχετο, φάσκων ὡσ Ιοὐδαῖοι μέν, οἷσ ἀπόνοια μόνη στρατηγεῖ, πάντα μετὰ προνοίασ πράττουσι καὶ σκέψεωσ ἐπιβουλάσ τε συντάσσοντεσ καὶ λόχουσ, ἕπεται δ’ αὐτῶν ταῖσ ἐνέδραισ καὶ τύχη διὰ τὸ πειθήνιον καὶ τὴν πρὸσ ἀλλήλουσ εὔνοιάν τε καὶ πίστιν·

Ῥωμαῖοι δέ, οἷσ δι’ εὐταξίαν καὶ τὸ πρὸσ τοὺσ ἡγεμόνασ εὐπειθὲσ ἀεὶ δουλεύει καὶ τύχη, νῦν ὑπὸ τῶν ἐναντίων πταίουσι καὶ διὰ χειρῶν ἀκρασίαν ἁλίσκονται, τὸ πάντων αἴσχιστον, ἀστρατήγητοι μαχόμενοι παρόντοσ Καίσαροσ.

εἴ γε ὁ μὲν ἐν πολέμοισ γηράσασ οὐδέποτ’ ἔπταισεν οὕτωσ, οἱ νόμοι δ’ ἀεὶ καὶ τοὺσ βραχύ τι τῆσ τάξεωσ παρακινήσαντασ θανάτῳ κολάζουσιν, νῦν δ’ ὅλην στρατιὰν ἑωράκασι λιποτάκτην.

γνώσεσθαί γε μὴν αὐτίκα τοὺσ ἀπαυθαδισαμένουσ, ὅτι καὶ τὸ νικᾶν παρὰ Ῥωμαίοισ δίχα παραγγέλματοσ ἀδοξεῖται.

τοιαῦτα διατεινάμενοσ πρὸσ τοὺσ ἡγεμόνασ δῆλοσ ἦν κατὰ πάντων χρήσεσθαι τῷ νόμῳ.

καὶ οἱ μὲν παρεῖσαν τὰσ ψυχὰσ ὡσ ὅσον οὔπω τεθνηξόμενοι δικαίωσ, περιχυθέντα δὲ τὰ τάγματα τῷ Τίτῳ περὶ τῶν συστρατιωτῶν ἱκέτευε καὶ τὴν ὀλίγων προπέτειαν χαρίσασθαι τῇ πάντων εὐπειθείᾳ κατηντιβόλουν· ἀναλήψεσθαι γὰρ τὸ παρὸν πταῖσμα ταῖσ εἰσ τὸ μέλλον ἀρεταῖσ.

Πείθεται Καῖσαρ ἅμα ταῖσ τε ἱκεσίαισ καὶ τῷ συμφέροντι·

τὴν μὲν γὰρ καθ’ ἑνὸσ τιμωρίαν ᾤετο χρῆναι μέχρισ ἔργου προκόπτειν, τὴν δ’ ἐπὶ πλήθουσ μέχρι λόγου. τοῖσ μὲν οὖν στρατιώταισ διηλλάττετο πολλὰ νουθετήσασ αὖθισ εἶναι φρονιμωτέρουσ, αὐτὸσ δ’ ὅπωσ ἀμυνεῖται τὴν Ιοὐδαίων ἐπιβουλὴν ἐσκόπει.

τριστοίχων ἑκατέρων, ἕβδομοι κατὰ μέσον εἱστήκεσαν οἱ τοξόται.

τοσούτῳ δὲ στίφει πεφραγμένων Ιοὐδαίοισ τῶν ἐκδρομῶν τά τε ὑποζύγια τῶν τριῶν ταγμάτων καὶ ἡ πληθὺσ ἀδεῶσ παρώδευσεν.

αὐτὸσ μὲν οὖν Τίτοσ ἀπέχων ὅσον εἰσ σταδίουσ δύο τοῦ τείχουσ κατὰ τὸ γωνιαῖον αὐτοῦ μέροσ ἀντικρὺ τοῦ καλουμένου Ψηφίνου πύργου στρατοπεδεύεται, πρὸσ ὃν ὁ κύκλοσ τοῦ τείχουσ ἀπ’ ἄρκτων καθήκων ἀνακάμπτει πρὸσ δύσιν·

ἡ δ’ ἑτέρα μοῖρα τῆσ στρατιᾶσ κατὰ τὸν Ἱππικὸν προσαγορευθέντα πύργον τειχίζεται διεστῶσα τῆσ πόλεωσ ὁμοίωσ δύο σταδίουσ.

τὸ μέντοι δέκατον τάγμα κατὰ χώραν ἐπὶ τοῦ Ἐλαιῶν ὄρουσ ἔμενε.

Τρισὶ δ’ ὠχυρωμένη τείχεσιν ἡ πόλισ καθ’ ἣν μὴ ταῖσ ἀβάτοισ φάραγξι κεκύκλωτο, ταύτῃ γὰρ εἷσ ἦν περίβολοσ, αὐτὴ μὲν ὑπὲρ δύο λόφων ἀντιπρόσωποσ ἔκτιστο μέσῃ φάραγγι διῃρημένων, εἰσ ἣν ἐπάλληλοι κατέληγον αἱ οἰκίαι.

τῶν δὲ λόφων ὁ μὲν τὴν ἄνω πόλιν ἔχων ὑψηλότερόσ τε πολλῷ καὶ τὸ μῆκοσ ἰθύτεροσ ἦν·

διὰ γοῦν τὴν ὀχυρότητα φρούριον μὲν ὑπὸ Δαυίδου τοῦ βασιλέωσ ἐκαλεῖτο, πατὴρ Σολομῶνοσ ἦν οὗτοσ τοῦ τὸν πρῶτον ναὸν κτίσαντοσ, ἡ ἄνω δὲ ἀγορὰ πρὸσ ἡμῶν· ἅτεροσ δὲ ὁ καλούμενοσ Ἄκρα καὶ τὴν κάτω πόλιν ὑφεστὼσ ἀμφίκυρτοσ. τούτου δ’ ἄντικρυσ τρίτοσ ἦν λόφοσ, ταπεινότερόσ τε φύσει τῆσ Ἄκρασ καὶ πλατείᾳ φάραγγι διειργόμενοσ ἄλλῃ πρότερον.

αὖθίσ γε μὴν καθ’ οὓσ οἱ Ἀσαμωναῖοι χρόνουσ ἐβασίλευον τήν τε φάραγγα ἔχωσαν συνάψαι βουλόμενοι τῷ ἱερῷ τὴν πόλιν καὶ τῆσ Ἄκρασ κατεργασάμενοι τὸ ὕψοσ ἐποίησαν χθαμαλώτερον, ὡσ ὑπερφαίνοιτο καὶ ταύτῃ τὸ ἱερόν.

ἡ δὲ τῶν τυροποιῶν προσαγορευομένη φάραγξ, ἣν ἔφαμεν τόν τε τῆσ ἄνω πόλεωσ καὶ τὸν κάτω λόφον διαστέλλειν, καθήκει μέχρι Σιλωᾶσ·

οὕτω γὰρ τὴν πηγὴν γλυκεῖάν τε καὶ πολλὴν οὖσαν ἐκαλοῦμεν. ἔξωθεν δ’ οἱ τῆσ πόλεωσ δύο λόφοι βαθείαισ φάραγξιν περιείχοντο, καὶ διὰ τοὺσ ἑκατέρωθεν κρημνοὺσ προσιτὸν οὐδαμόθεν ἦν.

Τῶν δὲ τριῶν τειχῶν τὸ μὲν ἀρχαῖον διά τε τὰσ φάραγγασ καὶ τὸν ὑπὲρ τούτων λόφον, ἐφ’ οὗ κατεσκεύαστο, δυσάλωτον ἦν·

πρὸσ δὲ τῷ πλεονεκτήματι τοῦ τόπου καὶ καρτερῶσ ἐδεδόμητο, Δαυίδου τε καὶ Σολομῶνοσ, ἔτι δὲ τῶν μεταξὺ τούτων βασιλέων φιλοτιμηθέντων περὶ τὸ ἔργον.

ἀρχόμενον δὲ κατὰ βορρᾶν ἀπὸ τοῦ Ἱππικοῦ καλουμένου πύργου καὶ διατεῖνον ἐπὶ τὸν ξυστόν, ἔπειτα τῇ βουλῇ συνάπτον ἐπὶ τὴν ἑσπέριον τοῦ ἱεροῦ στοὰν ἀπηρτίζετο.

κατὰ θάτερα δὲ πρὸσ δύσιν, ἀπὸ ταὐτοῦ μὲν ἀρχόμενον, διὰ δὲ τοῦ Βησοῦ καλουμένου χώρου κατατεῖνον ἐπὶ τὴν Ἐσσηνῶν πύλην, κἄπειτα πρὸσ νότον ὑπὲρ τὴν Σιλωὰν ἐπιστρέφον πηγήν, ἔνθεν τε πάλιν ἐκκλίνον πρὸσ ἀνατολὴν ἐπὶ τὴν Σολομῶνοσ κολυμβήθραν καὶ διῆκον μέχρι χώρου τινόσ, ὃν καλοῦσιν Ὀφλάσ, τῇ πρὸσ ἀνατολὴν στοᾷ τοῦ ἱεροῦ συνῆπτε.

τὸ δὲ δεύτερον τὴν μὲν ἀρχὴν ἀπὸ πύλησ εἶχεν, ἣν Γενὰθ ἐκάλουν τοῦ πρώτου τείχουσ οὖσαν, κυκλούμενον δὲ τὸ προσάρκτιον κλίμα μόνον ἀνῄει μέχρι τῆσ Ἀντωνίασ.

τῷ τρίτῳ δ’ ἀρχὴ ἦν ὁ Ἱππικὸσ πύργοσ, ὅθεν μέχρι τοῦ βορείου κλίματοσ κατατεῖνον ἐπὶ τὸν Ψήφινον πύργον, ἔπειτα καθῆκον ἀντικρὺ τῶν Ἑλένησ μνημείων, Ἀδιαβηνὴ βασιλὶσ ἦν αὕτη Ἰζάτου βασιλέωσ θυγάτηρ, καὶ διὰ σπηλαίων βασιλικῶν μηκυνόμενον ἐκάμπτετο μὲν γωνιαίῳ πύργῳ κατὰ τὸ τοῦ Γναφέωσ προσαγορευόμενον μνῆμα, τῷ δ’ ἀρχαίῳ περιβόλῳ συνάπτον εἰσ τὴν Κεδρῶνα καλουμένην φάραγγα κατέληγεν.

τοῦτο τῇ προσκτισθείσῃ πόλει περιέθηκεν Ἀγρίππασ, ἥπερ ἦν πᾶσα γυμνή·

πλήθει γὰρ ὑπερχεομένη κατὰ μικρὸν ἐξεῖρπε τῶν περιβόλων. καὶ τοῦ ἱεροῦ τὰ προσάρκτια πρὸσ τῷ λόφῳ συμπολίζοντεσ ἐπ’ οὐκ ὀλίγον προῆλθον καὶ τέταρτον περιοικηθῆναι λόφον, ὃσ καλεῖται Βεζεθά, κείμενοσ μὲν ἀντικρὺ τῆσ Ἀντωνίασ, ἀποτεμνόμενοσ δὲ ὀρύγματι βαθεῖ·

διεταφρεύθη γὰρ ἐπίτηδεσ, ὡσ μὴ τῷ λόφῳ συνάπτοντεσ οἱ θεμέλιοι τῆσ Ἀντωνίασ εὐπρόσιτοί τε εἰε͂ν καὶ ἧττον ὑψηλοί·

διὸ δὴ καὶ πλεῖστον ὕψοσ τοῖσ πύργοισ προσεδίδου τὸ βάθοσ τῆσ τάφρου.

ἐκλήθη δ’ ἐπιχωρίωσ Βεζεθὰ τὸ νεόκτιστον μέροσ, ὃ μεθερμηνευόμενον Ἑλλάδι γλώσσῃ καινὴ λέγοιτ’ ἂν πόλισ. δεομένων οὖν τῶν ταύτῃ σκέπησ ὁ πατὴρ τοῦ νῦν βασιλέωσ καὶ ὁμώνυμοσ Ἀγρίππασ ἄρχεται μὲν οὗ προείπομεν τείχουσ, δείσασ δὲ Κλαύδιον Καίσαρα, μὴ τὸ μέγεθοσ τῆσ κατασκευῆσ ἐπὶ νεωτερισμῷ πραγμάτων ὑπονοήσῃ καὶ στάσεωσ, παύεται θεμελίουσ μόνον βαλόμενοσ.

καὶ γὰρ οὐδ’ ἂν ἦν ἁλώσιμοσ ἡ πόλισ, εἰ προύκοπτε τὸ τεῖχοσ ὡσ ἤρξατο·

δέκα δὲ πήχεισ αὐτῷ καὶ τὸ τεῖχοσ ἐπλατύνετο, καὶ τὸ ὕψοσ πλεῖον μὲν ἄν, ὡσ εἰκόσ, ἔσχε μὴ διακωλυθείσησ τῆσ τοῦ καταρξαμένου φιλοτιμίασ.

αὖθισ δὲ καίτοι μετὰ σπουδῆσ ἐγειρόμενον ὑπὸ Ιοὐδαίων εἰσ εἴκοσι πήχεισ ἀνέστη, καὶ διπήχεισ μὲν τὰσ ἐπάλξεισ, τριπήχεισ δὲ τοὺσ προμαχῶνασ εἶχεν, ὡσ τὸ πᾶν ὕψοσ εἰσ εἰκοσιπέντε πήχεισ ἀνατετάσθαι.

Τοῦ δὲ τείχουσ ὑπερεῖχον οἱ πύργοι πήχεισ εἴκοσι μὲν εἰσ εὖροσ, εἴκοσι δὲ εἰσ ὕψοσ, τετράγωνοί τε καὶ πλήρεισ ὥσπερ αὐτὸ τὸ τεῖχοσ ὄντεσ·

ἥ γε μὴν ἁρμονία καὶ τὸ κάλλοσ τῶν λίθων οὐδὲν ἀπέδει ναοῦ. μετὰ δὲ τὸ ναστὸν ὕψοσ τῶν πύργων, ὅπερ ἦν εἰκοσάπηχυ, πολυτελεῖσ ἦσαν οἶκοι, καὶ καθύπερθεν ὑπερῷα, δεξαμεναί τε πρὸσ τὰσ τῶν ὑετῶν ὑποδοχάσ, ἕλικέσ τε καὶ πλατεῖαι καθ’ ἕκαστον ἄνοδοι.

τοιούτουσ μὲν οὖν πύργουσ τὸ τρίτον τεῖχοσ εἶχεν ἐνενήκοντα, τὰ μεταπύργια δὲ τούτων ἀνὰ πήχεισ διακοσίουσ·

τὸ δ’ αὖ μέσον εἰσ τέσσαρασ καὶ δέκα πύργουσ, τὸ δ’ ἀρχαῖον εἰσ ἑξήκοντα μεμέριστο. τῆσ πόλεωσ δ’ ὁ πᾶσ κύκλοσ σταδίων ἦν τριακοντατριῶν.

θαυμασίου δ’ ὄντοσ ὅλου τοῦ τρίτου τείχουσ θαυμασιώτεροσ ἀνεῖχε κατὰ γωνίαν βόρειόσ τε καὶ πρὸσ δύσιν ὁ Ψήφινοσ πύργοσ, καθ’ ὃν ἐστρατοπεδεύσατο Τίτοσ. ἐπὶ γὰρ ἑβδομήκοντα πήχεισ ὑψηλὸσ ὢν Ἀραβίαν τε ἀνίσχοντοσ ἡλίου παρεῖχεν ἀφορᾶν καὶ μέχρι θαλάττησ τὰ τῆσ Ἑβραίων κληρουχίασ ἔσχατα·

ὀκτάγωνοσ δὲ ἦν.

τούτου δ’ ἄντικρυσ ὁ Ἱππικὸσ καὶ παρ’ αὐτὸν δύο κατεσκευάσθησαν μὲν ὑφ’ Ἡρώδου βασιλέωσ ἐν τῷ ἀρχαίῳ τείχει, μέγεθοσ δὲ καὶ κάλλοσ ἦσαν καὶ ὀχυρότητα τῶν κατὰ τὴν οἰκουμένην διάφοροι· πρὸσ γὰρ τῷ φύσει μεγαλοψύχῳ καὶ τῇ περὶ τὴν πόλιν φιλοτιμίᾳ τὴν ὑπεροχὴν τῶν ἔργων ὁ βασιλεὺσ πάθεσιν οἰκείοισ ἐχαρίζετο καὶ τρισὶ τοῖσ ἡδίστοισ προσώποισ, ἀφ’ ὧν ὠνόμασε τοὺσ πύργουσ, ἀδελφῷ καὶ φίλῳ καὶ γυναικί, τὴν μνήμην ἀνέθηκε, τὴν μὲν ὡσ προειρήκαμεν κτείνασ δι’ ἔρωτα, τοὺσ δὲ ἀποβαλὼν ἐν πολέμῳ γενναίωσ ἀγωνισαμένουσ.

ὁ μὲν οὖν Ἱππικὸσ ἀπὸ τοῦ φίλου προσαγορευθεὶσ τετράγωνοσ μὲν ἦν, εὖροσ δὲ καὶ μῆκοσ εἰκοσιπέντε πηχῶν ἕκαστον καὶ ὕψοσ τριάκοντα, οὐδαμοῦ διάκενοσ.

ἐπάνω δὲ τούτου δίστεγοσ οἶκοσ ἦν εἴκοσι καὶ πέντε πηχῶν τὸ ὕψοσ εἰσ ποικίλα τέγη διῃρημένοσ, ὑπὲρ ὃν τύρσεισ μὲν διπήχεισ προμαχῶνεσ δὲ περιβέβληντο τριπήχεισ, ὡσ τὸ πᾶν ὕψοσ εἰσ ὀγδοήκοντα πήχεισ συναριθμεῖσθαι.

ὁ δὲ δεύτεροσ πύργοσ, ὃν ὠνόμασεν ἀπὸ τἀδελφοῦ Φασάηλον, τὸ μὲν πλάτοσ καὶ τὸ μῆκοσ ἴσον εἶχεν, τεσσαράκοντα πηχῶν ἕκαστον, ἐπὶ τεσσαράκοντα δ’ αὐτοῦ τὸ ναστὸν ἦν ὕψοσ.

ἐπάνω δὲ αὐτοῦ περιῄει στοὰ δεκάπηχυσ τὸ ὕψοσ θωρακίοισ τε καὶ προβόλοισ σκεπομένη.

μέσην δὲ ὑπερῳκοδόμητο τὴν στοὰν πύργοσ ἕτεροσ εἴσ τε οἴκουσ πολυτελεῖσ καὶ δὴ καὶ βαλανεῖον διῃρημένοσ, ὡσ μηδὲν ἐνδέοι τῷ πύργῳ βασίλειον δοκεῖν.

τὰ δ’ ἄκρα τοῖσ προμαχῶσι καὶ ταῖσ τύρσεσιν ἡ περιαυτοῦ κεκόσμητο. πηχῶν δ’ ἦν τὸ πᾶν ὕψοσ ὡσ ἐνενήκοντα, καὶ τὸ μὲν σχῆμα παρεῴκει τῷ κατὰ τὴν Φάρον ἐκπυρσεύοντι τοῖσ ἐπὶ Ἀλεξανδρείασ πλέουσι, τῇ περιοχῇ δὲ πολὺ μείζων ἦν·

τηνικαῦτά γε μὴν τυραννεῖον ἀπεδείχθη τοῦ Σίμωνοσ. ὁ δὲ τρίτοσ πύργοσ ἡ Μαριάμμη, τοῦτο γὰρ ἡ βασιλὶσ ἐκαλεῖτο, μέχρι μὲν εἴκοσι πηχῶν ναστὸσ ἦν, εἴκοσι δὲ πήχεισ εἰσ εὖροσ διέβαινε καὶ μῆκοσ ἴσον, πολυτελεστέραν δὲ καὶ ποικιλωτέραν τῶν ἄλλων τὴν οἴκησιν εἶχεν ἐπάνω, τοῦ βασιλέωσ οἰκεῖον ὑπολαβόντοσ τὸν ἀπὸ γυναικὸσ ὀνομασθέντα κεκοσμῆσθαι πλέον ἢ τοὺσ ἀπ’ ἀνδρῶν, ὥσπερ ἐκείνουσ τοῦ τῆσ γυναικὸσ ἰσχυροτέρουσ.

τούτου τὸ πᾶν ὕψοσ πεντήκοντα καὶ πέντε πηχῶν ἦν.

Τηλικοῦτοι δ’ ὄντεσ οἱ τρεῖσ τὸ μέγεθοσ πολὺ μείζονεσ ἐφαίνοντο διὰ τὸν τόπον·

αὐτό τε γὰρ τὸ ἀρχαῖον τεῖχοσ, ἐν ᾧ ἦσαν, ἐφ’ ὑψηλῷ λόφῳ δεδόμητο, καὶ τοῦ λόφου καθάπερ κορυφή τισ ὑψηλοτέρα προανεῖχεν εἰσ τριάκοντα πήχεισ, ὑπὲρ ἣν οἱ πύργοι κείμενοι πολὺ δή τι τοῦ μετεώρου προσελάμβανον.

θαυμάσιον δὲ καὶ τῶν λίθων ἦν τὸ μέγεθοσ·

οὐ γὰρ ἐξ εἰκαίασ χερμάδοσ οὐδὲ φορητῶν ἀνθρώποισ πετρῶν συνειστήκεσαν, λευκὴ δὲ μάρμαροσ ἐτμήθη· καὶ τὸ μὲν μῆκοσ ἑκάστησ πηχῶν ἦν εἴκοσι, δέκα δὲ εὖροσ καὶ βάθοσ πέντε, συνήνωντο δ’ ἐπ’ ἀλλήλοισ ὡσ δοκεῖν ἕκαστον πύργον μίαν εἶναι πέτραν ἀναπεφυκυῖαν, ἔπειτα δὲ περιεξέσθαι χερσὶ τεχνιτῶν εἰσ σχῆμα καὶ γωνίασ·

οὕτωσ οὐδαμόθεν ἡ συνάφεια τῆσ ἁρμονίασ διεφαίνετο. κειμένοισ δὲ πρὸσ ἄρκτον αὐτοῖσ ἔνδοθεν ἡ τοῦ βασιλέωσ αὐλὴ προσέζευκτο, παντὸσ λόγου κρείσσων·

οὔτε γὰρ πολυτελείασ οὔτε κατασκευῆσ τινοσ ἔλειπεν ὑπερβολήν, ἀλλὰ τετείχιστο μὲν ἅπασα τριάκοντα πήχεισ τὸ ὕψοσ κύκλῳ κατ’ ἴσον διάστημα, κεκοσμημένοισ δὲ πύργοισ διείληπτο ἀνδρῶσί τε μεγίστοισ καὶ εἰσ ξενῶνασ ἑκατοντακλίνουσ·

οἴκων δὲ πλῆθοσ καὶ διαφοραὶ σχημάτων περὶ τούτουσ μυρίαι, πᾶσίν γε μὴν ἀποσκευαὶ πλήρεισ, καὶ τὰ πλείω τῶν ἐν ἑκάστοισ κειμένων ἐξ ἀργύρου τε καὶ χρυσοῦ.

καὶ ποικίλαι μὲν ὕλαι μακροὶ δὲ δι’ αὐτῶν περίπατοι καὶ περὶ τούτουσ εὔριποι βαθεῖσ δεξαμεναί τε πανταχοῦ χαλκουργημάτων περίπλεοι, δι’ ὧν τὸ ὕδωρ ἐξεχεῖτο, καὶ πολλοὶ περὶ τὰ νάματα πύργοι πελειάδων ἡμέρων.

ἀλλὰ γὰρ οὔθ’ ἑρμηνεῦσαι δυνατὸν ἀξίωσ τὰ βασίλεια, καὶ φέρει βάσανον ἡ μνήμη τὰσ τοῦ λῃστρικοῦ πυρὸσ δαπάνασ ἀναφέρουσα·

οὐ γὰρ ταῦτα Ῥωμαῖοι κατέφλεξαν, ἀλλ’ ὑπὸ τῶν ἔνδον ἐπιβούλων, ὡσ προειρήκαμεν, ἐν ἀρχῇ τῆσ ἀποστάσεωσ ἀπὸ μὲν τῆσ Ἀντωνίασ ἤρξατο τὸ πῦρ, μετέβη δ’ ἐπὶ τὰ βασίλεια καὶ τῶν τριῶν πύργων τὰσ στέγασ ἐπενεμήθη.

Τὸ δ’ ἱερὸν ἵδρυτο μέν, ὥσπερ ἔφην, ἐπὶ λόφου καρτεροῦ, κατ’ ἀρχὰσ δὲ μόλισ ἐξήρκει τὸ ἀνωτάτω χθαμαλὸν αὐτοῦ τῷ τε ναῷ καὶ τῷ βωμῷ·

τὰ γὰρ πέριξ ἀπόκρημνοσ ἦν καὶ κατάντησ. τοῦ δὲ βασιλέωσ Σολομῶνοσ, ὃσ δὴ καὶ τὸν ναὸν ἔκτισεν, τὸ κατ’ ἀνατολὰσ μέροσ ἐκτειχίσαντοσ, ἐπετέθη μία στοὰ τῷ χώματι·

καὶ κατά γε τὰ λοιπὰ μέρη γυμνὸσ ὁ ναὸσ ἦν. τοῖσ δ’ ἑξῆσ αἰῶσιν ἀεί τι τοῦ λαοῦ προσχωννύντοσ ἀνισούμενοσ ὁ λόφοσ ηὐρύνετο. διακόψαντεσ δὲ καὶ τὸ προσάρκτιον τεῖχοσ τοσοῦτον προσελάμβανον ὅσον ὕστερον ἐπεῖχεν ὁ τοῦ παντὸσ ἱεροῦ περίβολοσ.

τειχίσαντεσ δ’ ἐκ ῥίζησ τριχῆ κυκλόθεν τὸν λόφον καὶ μεῖζον ἐλπίδοσ ἐκπονήσαντεσ ἔργον, εἰσ ὃ μακροὶ μὲν ἐξαναλώθησαν αἰῶνεσ αὐτοῖσ καὶ οἱ ἱεροὶ δὲ θησαυροὶ πάντεσ, οὓσ ἀνεπίμπλασαν οἱ παρὰ τῆσ οἰκουμένησ δασμοὶ πεμπόμενοι τῷ θεῷ, τούσ τε ἄνω περιβόλουσ καὶ τὸ κάτω ἱερὸν ἀμφεδείμαντο.

τούτου τὸ ταπεινότατον ἀπὸ τριακοσίων ἀνετειχίσαντο πηχῶν, κατὰ δέ τινασ τόπουσ καὶ πλείονοσ.

οὐ μέντοι πᾶν τὸ βάθοσ ἐφαίνετο τῶν θεμελίων· ἐπὶ πολὺ γὰρ ἔχωσαν τὰσ φάραγγασ ἀνισοῦν βουλόμενοι τοὺσ στενωποὺσ τοῦ ἄστεοσ. πέτραι δὲ τεσσαρακονταπήχεισ τὸ μέγεθοσ ἦσαν τοῦ δομήματοσ·

ἥ τε γὰρ δαψίλεια τῶν χρημάτων καὶ τοῦ λαοῦ φιλοτιμία λόγου μείζονασ ἐποιεῖτο τὰσ ἐπιβολάσ, καὶ τὸ μηδὲ ἐλπισθὲν ἕξειν πέρασ ἐπιμονῇ καὶ χρόνοισ ἦν ἀνύσιμον. Ἦν δὲ ἄξια τῶν τηλικούτων θεμελίων καὶ τὰ ὑπὲρ αὐτῶν ἔργα διπλαῖ μὲν γὰρ αἱ στοαὶ πᾶσαι, κίονεσ δ’ αὐταῖσ εἰκοσιπέντε πηχῶν τὸ ὕψοσ ἐφεστήκεσαν μονόλιθοι λευκοτάτησ μαρμάρου, κεδρίνοισ δὲ φατνώμασιν ὠρόφωντο.

τούτων ἡ μὲν φυσικὴ πολυτέλεια καὶ τὸ εὔξεστον καὶ τὸ ἁρμόνιον παρεῖχε θεωρίαν ἀξιόλογον, οὐδενὶ δὲ ἔξωθεν οὔτε ζωγραφίασ οὔτε γλυφίδοσ ἔργῳ προσηγλάιστο.

καὶ πλατεῖαι μὲν ἦσαν ἐπὶ τριάκοντα πήχεισ, ὁ δὲ πᾶσ κύκλοσ αὐτῶν εἰσ ἓξ σταδίουσ συνεμετρεῖτο περιλαμβανομένησ καὶ τῆσ Ἀντωνίασ·

τὸ δ’ ὕπαιθρον ἅπαν πεποίκιλτο παντοδαπῷ λίθῳ κατεστρωμένον. διὰ τούτου προϊόντων ἐπὶ τὸ δεύτερον ἱερὸν δρύφακτοσ περιβέβλητο λίθινοσ, τρίπηχυσ μὲν ὕψοσ, πάνυ δὲ χαριέντωσ διειργασμένοσ·

ἐν αὐτῷ δὲ εἱστήκεσαν ἐξ ἴσου διαστήματοσ στῆλαι τὸν τῆσ ἁγνείασ προσημαίνουσαι νόμον αἱ μὲν Ἑλληνικοῖσ αἱ δὲ Ῥωμαϊκοῖσ γράμμασιν μηδένα ἀλλόφυλον ἐντὸσ τοῦ ἁγίου παριέναι·

τὸ γὰρ δεύτερον ἱερὸν ἅγιον ἐκαλεῖτο.

καὶ τεσσαρεσκαίδεκα [μὲν] βαθμοῖσ ἦν ἀναβατὸν ἀπὸ τοῦ πρώτου, τετράγωνον δὲ ἄνω καὶ τείχει περιπεφραγμένον ἰδίῳ. τούτου τὸ μὲν ἔξωθεν ὕψοσ καίπερ τεσσαράκοντα πηχῶν ὑπάρχον ὑπὸ τῶν βαθμῶν ἐκαλύπτετο, τὸ δὲ ἔνδον εἴκοσι καὶ πέντε πηχῶν ἦν·

πρὸσ γὰρ ὑψηλοτέρῳ δεδομημένου τοῦ βαθμοῦ οὐκέτ’ ἦν ἅπαν εἴσω καταφανὲσ καλυπτόμενον ὑπὸ τοῦ λόφου. μετὰ δὲ τοὺσ δεκατέσσαρασ βαθμοὺσ τὸ μέχρι τοῦ τείχουσ διάστημα πηχῶν ἦν δέκα, πᾶν ἰσόπεδον.

ἔνθεν ἄλλοι πάλιν πεντέβαθμοι κλίμακεσ ἀνῆγον ἐπὶ τὰσ πύλασ, αἳ ἀπὸ μὲν ἄρκτου καὶ μεσημβρίασ ὀκτώ, καθ’ ἑκάτερον τέσσαρεσ, δύο δ’ ἦσαν ἐξ ἀνατολῆσ κατ’ ἀνάγκην·

διατετειχισμένου γὰρ κατὰ τοῦτο τὸ κλίμα ταῖσ γυναιξὶν ἰδίου πρὸσ θρησκείαν χώρου ἔδει δευτέραν εἶναι πύλην· τέτμητο δ’ αὕτη τῆσ πρώτησ ἄντικρυσ. κἀκ τῶν ἄλλων δὲ κλιμάτων μία μεσημβρινὴ πύλη καὶ μία βόρειοσ, δι’ ἧσ εἰσ τὴν γυναικωνῖτιν εἰσῆγον·

κατὰ γὰρ τὰσ ἄλλασ οὐκ ἐξῆν παρελθεῖν γυναιξίν, ἀλλ’ οὐδὲ κατὰ τὴν σφετέραν ὑπερβῆναι τὸ διατείχισμα. ἀνεῖτό γε μὴν ταῖσ τ’ ἐπιχωρίοισ καὶ ταῖσ ἔξωθεν ὁμοφύλοισ ἐν ἴσῳ πρὸσ θρησκείαν ὁ χῶροσ. τὸ δὲ πρὸσ δύσιν μέροσ οὐκ εἶχε πύλην, ἀλλὰ διηνεκὲσ ἐδεδόμητο ταύτῃ τὸ τεῖχοσ.

αἱ στοαὶ δὲ μεταξὺ τῶν πυλῶν ἀπὸ τοῦ τείχουσ ἔνδον ἐστραμμέναι πρὸ τῶν γαζοφυλακίων σφόδρα μὲν καλοῖσ καὶ μεγάλοισ ἀνείχοντο κίοσιν, ἦσαν δ’ ἁπλαῖ, καὶ πλὴν τοῦ μεγέθουσ τῶν κάτω κατ’ οὐδὲν ἀπελείποντο. Τῶν δὲ πυλῶν αἱ μὲν ἐννέα χρυσῷ καὶ ἀργύρῳ κεκαλυμμέναι πανταχόθεν ἦσαν ὁμοίωσ τε αἵ τε παραστάδεσ καὶ τὰ ὑπέρθυρα, μία δ’ ἡ ἔξωθεν τοῦ νεὼ Κορινθίου χαλκοῦ πολὺ τῇ τιμῇ τὰσ καταργύρουσ καὶ περιχρύσουσ ὑπεράγουσα.

καὶ δύο μὲν ἑκάστου πυλῶνοσ θύραι, τριάκοντα δὲ πηχῶν τὸ ὕψοσ ἑκάστησ καὶ τὸ πλάτοσ ἦν πεντεκαίδεκα.

μετὰ μέντοι τὰσ εἰσόδουσ ἐνδοτέρω πλατυνόμενοι παρ’ ἑκάτερον τριακονταπήχεισ ἐξέδρασ εἶχον εὖρόσ τε καὶ μῆκοσ πυργοειδεῖσ, ὑψηλὰσ δ’ ὑπὲρ τεσσαράκοντα πήχεισ·

δύο δ’ ἀνεῖχον ἑκάστην κίονεσ δώδεκα πηχῶν τὴν περιοχὴν ἔχοντεσ. καὶ τῶν μὲν ἄλλων ἴσον ἦν τὸ μέγεθοσ, ἡ δ’ ὑπὲρ τὴν Κορινθίαν ἀπὸ τῆσ γυναικωνίτιδοσ ἐξ ἀνατολῆσ ἀνοιγομένη τῆσ τοῦ ναοῦ πύλησ ἀντικρὺ πολὺ μείζων·

πεντήκοντα γὰρ πηχῶν οὖσα τὴν ἀνάστασιν τεσσαρακονταπήχεισ τὰσ θύρασ εἶχε καὶ τὸν κόσμον πολυτελέστερον ἐπὶ δαψιλὲσ πάχοσ ἀργύρου τε καὶ χρυσοῦ.

τοῦτον δὲ ταῖσ ἐννέα πύλαισ ἐπέχεεν ὁ Τιβερίου πατὴρ Ἀλέξανδροσ. βαθμοὶ δὲ δεκαπέντε πρὸσ τὴν μείζονα πύλην ἀπὸ τοῦ τῶν γυναικῶν διατειχίσματοσ ἀνῆγον·

τῶν γὰρ κατὰ τὰσ ἄλλασ πέντε βαθμῶν ἦσαν βραχύτεροι. Αὐτὸσ δὲ ὁ ναὸσ κατὰ μέσον κείμενοσ, τὸ ἅγιον ἱερόν, δώδεκα βαθμοῖσ ἦν ἀναβατόσ, καὶ τὸ μὲν κατὰ πρόσωπον ὕψοσ τε καὶ εὖροσ ἴσον ἀνὰ πήχεισ ἑκατόν, κατόπιν δὲ τεσσαράκοντα πήχεσι στενότεροσ·

ἔμπροσθεν γὰρ ὥσπερ ὦμοι παρ’ ἑκάτερον εἰκοσαπήχεισ διέβαινον. ἡ πρώτη δ’ αὐτοῦ πύλη πηχῶν ἑβδομήκοντα τὸ ὕψοσ οὖσα καὶ εὖροσ εἴκοσι καὶ πέντε, θύρασ οὐκ εἶχε·

τοῦ γὰρ οὐρανοῦ τὸ ἀφανὲσ καὶ ἀδιάκλειστον ἐνέφαινε· κεχρύσωτο δὲ τὰ μέτωπα πάντα, καὶ δι’ αὐτῆσ ὅ τε πρῶτοσ οἶκοσ ἔξωθεν πᾶσ κατεφαίνετο μέγιστοσ ὤν, καὶ τὰ περὶ τὴν εἴσω πύλην πάντα λαμπόμενα χρυσῷ τοῖσ ὁρῶσιν ὑπέπιπτεν. τοῦ δὲ ναοῦ ὄντοσ εἴσω διστέγου μόνοσ ὁ πρῶτοσ οἶκοσ προύκειτο καὶ διηνεκὲσ εἰσ τὸ ὕψοσ, ἀνατεινόμενοσ μὲν ἐπ’ ἐνενήκοντα πήχεισ, μηκυνόμενοσ δὲ ἐπὶ πεντήκοντα καὶ διαβαίνων ἐπ’ εἴκοσιν.

ἡ δὲ διὰ τοῦ οἴκου πύλη κεχρύσωτο μέν, ὡσ ἔφην, πᾶσα καὶ ὅλοσ ὁ περὶ αὐτὴν τοῖχοσ, εἶχε δὲ καὶ τὰσ χρυσᾶσ ὑπὲρ αὐτῆσ ἀμπέλουσ, ἀφ’ ὧν βότρυεσ ἀνδρομήκεισ κατεκρέμαντο.

ὄντοσ δὲ ἤδη τοῦ ναοῦ διστέγου, ταπεινοτέρα τῆσ ἔξωθεν ὄψεωσ ἡ ἔνδον ἦν καὶ θύρασ εἶχε χρυσᾶσ πεντηκονταπέντε πήχεων τὸ ὕψοσ εὖροσ δ’ ἑκκαίδεκα.

πρὸ δὲ τούτων ἰσόμηκεσ καταπέτασμα πέπλοσ ἦν Βαβυλώνιοσ ποικιλτὸσ ἐξ ὑακίνθου καὶ βύσσου κόκκου τε καὶ πορφύρασ, θαυμαστῶσ μὲν εἰργασμένοσ, οὐκ ἀθεώρητον δὲ τῆσ ὕλησ τὴν κρᾶσιν ἔχων, ἀλλ’ ὥσπερ εἰκόνα τῶν ὅλων·

ἐδόκει γὰρ αἰνίττεσθαι τῇ κόκκῳ μὲν τὸ πῦρ, τῇ βύσσῳ δὲ τὴν γῆν, τῇ δ’ ὑακίνθῳ τὸν ἀέρα, καὶ τῇ πορφύρᾳ τὴν θάλασσαν, τῶν μὲν ἐκ τῆσ χροίασ ὁμοιουμένων, τῆσ δὲ βύσσου καὶ τῆσ πορφύρασ διὰ τὴν γένεσιν, ἐπειδὴ τὴν μὲν ἀναδίδωσιν ἡ γῆ, τὴν δ’ ἡ θάλασσα.

κατεγέγραπτο δ’ ὁ πέπλοσ ἅπασαν τὴν οὐράνιον θεωρίαν πλὴν ζῳδίων.

Παριόντασ δ’ εἴσω τὸ ἐπίπεδον τοῦ ναοῦ μέροσ ἐξεδέχετο.

τούτου τοίνυν τὸ μὲν ὕψοσ ἑξήκοντα πηχῶν καὶ τὸ μῆκοσ ἴσον, εἴκοσι δὲ πηχῶν τὸ πλάτοσ ἦν. τὸ δ’ ἑξηκοντάπηχυ πάλιν διῄρητο, καὶ τὸ μὲν πρῶτον μέροσ ἀποτετμημένον ἐπὶ τεσσαράκοντα πήχεισ εἶχεν ἐν αὑτῷ τρία θαυμασιώτατα καὶ περιβόητα πᾶσιν ἀνθρώποισ ἔργα, λυχνίαν τράπεζαν θυμιατήριον.

ἐνέφαινον δ’ οἱ μὲν ἑπτὰ λύχνοι τοὺσ πλανήτασ·

τοσοῦτοι γὰρ ἀπ’ αὐτῆσ διῄρηντο τῆσ λυχνίασ· οἱ δὲ ἐπὶ τῆσ τραπέζησ ἄρτοι δώδεκα τὸν ζῳδιακὸν κύκλον καὶ τὸν ἐνιαυτόν. τὸ θυμιατήριον δὲ διὰ τῶν τρισκαίδεκα θυμιαμάτων, οἷσ ἐκ θαλάσσησ ἀνεπίμπλατο καὶ τῆσ τε ἀοικήτου καὶ οἰκουμένησ, ἐσήμαινεν ὅτι τοῦ θεοῦ πάντα καὶ τῷ θεῷ.

τὸ δ’ ἐνδοτάτω μέροσ εἴκοσι μὲν πηχῶν ἦν·

διείργετο δὲ ὁμοίωσ καταπετάσματι πρὸσ τὸ ἔξωθεν. ἔκειτο δὲ οὐδὲν ὅλωσ ἐν αὐτῷ, ἄβατον δὲ καὶ ἄχραντον καὶ ἀθέατον ἦν πᾶσιν, ἁγίου δὲ ἅγιον ἐκαλεῖτο. περὶ δὲ τὰ πλευρὰ τοῦ κάτω ναοῦ δι’ ἀλλήλων ἦσαν οἶκοι τρίστεγοι πολλοί, καὶ παρ’ ἑκάτερον εἰσ αὐτοὺσ ἀπὸ τῆσ πύλησ εἴσοδοι.

τὸ δ’ ὑπερῷον μέροσ τούτουσ μὲν οὐκέτι εἶχεν τοὺσ οἴκουσ παρόσον ἦν καὶ στενότερον, ὑψηλὸν δ’ ἐπὶ τεσσαράκοντα πήχεισ καὶ λιτότερον τοῦ κάτω·

συνάγεται γὰρ οὕτωσ πρὸσ ἑξήκοντα τοῖσ τοῦ ἐπιπέδου πηχῶν ἑκατὸν τὸ πᾶν ὕψοσ. Τὸ δ’ ἔξωθεν αὐτοῦ πρόσωπον οὐδὲν οὔτ’ εἰσ ψυχῆσ οὔτ’ εἰσ ὀμμάτων ἔκπληξιν ἀπέλειπεν·

πλαξὶ γὰρ χρυσοῦ στιβαραῖσ κεκαλυμμένοσ πάντοθεν ὑπὸ τὰσ πρώτασ ἀνατολὰσ πυρωδεστάτην ἀπέπαλλεν αὐγὴν καὶ τῶν βιαζομένων ἰδεῖν τὰσ ὄψεισ ὥσπερ ἡλιακαῖσ ἀκτῖσιν ἀπέστρεφεν. τοῖσ γε μὴν ἀφικνουμένοισ ξένοισ πόρρωθεν ὅμοιοσ ὄρει χιόνοσ πλήρει κατεφαίνετο·

καὶ γὰρ καθὰ μὴ κεχρύσωτο λευκότατοσ ἦν. κατὰ κορυφὴν δὲ χρυσέουσ ὀβελοὺσ ἀνεῖχεν τεθηγμένουσ, ὡσ μή τινι προσκαθεζομένῳ μολύνοιτο τῶν ὀρνέων.

τῶν δ’ ἐν αὐτῷ λίθων ἔνιοι μῆκοσ πέντε καὶ τεσσαράκοντα πηχῶν ἦσαν, ὕψοσ πέντε, εὖροσ δ’ ἕξ. πρὸ αὐτοῦ δ’ ὁ βωμὸσ πεντεκαίδεκα μὲν ὕψοσ ἦν πήχεων, εὖροσ δὲ καὶ μῆκοσ ἐκτείνων ἴσον ἀνὰ πεντήκοντα πήχεισ τετράγωνοσ ἵδρυτο, κερατοειδεῖσ προανέχων γωνίασ, καὶ ἀπὸ μεσημβρίασ ἐπ’ αὐτὸν ἄνοδοσ ἠρέμα προσάντησ ὑπτίαστο.

κατεσκευάσθη δὲ ἄνευ σιδήρου, καὶ οὐδέποτ’ ἔψαυεν αὐτοῦ σίδηροσ. περιέστεφε δὲ τόν τε ναὸν καὶ τὸν βωμὸν εὔλιθόν τι καὶ χαρίεν γείσιον ὅσον πηχυαῖον ὕψοσ, ὃ διεῖργεν ἐξωτέρω τὸν δῆμον ἀπὸ τῶν ἱερέων.

γονορροίοισ μὲν δὴ καὶ λεπροῖσ ἡ πόλισ ὅλη, τὸ δ’ ἱερὸν γυναικῶν ἐμμήνοισ ἀπεκέκλειστο, παρελθεῖν δὲ ταύταισ οὐδὲ καθαραῖσ ἐξῆν ὃν προείπαμεν ὁρ́ον.

ἀνδρῶν δ’ οἱ μὴ καθάπαν ἡγνευκότεσ εἴργοντο τῆσ ἔνδον αὐλῆσ, καὶ τῶν ἱερέων πάλιν οἱ [μὴ] καθαρεύοντεσ εἴργοντο. Τῶν δ’ ἀπὸ γένουσ ἱερέων ὅσοι διὰ πήρωσιν οὐκ ἐλειτούργουν παρῆσάν τε ἅμα τοῖσ ὁλοκλήροισ ἐνδοτέρω τοῦ γεισίου καὶ τὰσ ἀπὸ τοῦ γένουσ ἐλάμβανον μερίδασ, ταῖσ γε μὴν ἐσθῆσιν ἰδιωτικαῖσ ἐχρῶντο·

τὴν γὰρ ἱερὰν ὁ λειτουργῶν ἠμφιέννυτο μόνοσ. ἐπὶ δὲ τὸ θυσιαστήριον καὶ τὸν ναὸν ἀνέβαινον οἱ τῶν ἱερέων ἄμωμοι, βύσσον μὲν ἀμπεχόμενοι, μάλιστα δὲ ἀπὸ ἀκράτου νήφοντεσ δέει τῆσ θρησκείασ, ὡσ μή τι παραβαῖεν ἐν τῇ λειτουργίᾳ.

ὁ δὲ ἀρχιερεὺσ ἀνῄει μὲν σὺν αὐτοῖσ, ἀλλ’ οὐκ ἀεί, ταῖσ δ’ ἑβδομάσι καὶ νουμηνίαισ καὶ εἴ τισ ἑορτὴ πάτριοσ ἢ πανήγυρισ ἦν πάνδημοσ ἀγομένη δι’ ἔτουσ.

ἐλειτούργει δὲ τοὺσ μηροὺσ μέχρισ αἰδοίου διαζώματι καλύπτων λινοῦν τε ὑποδύτην ἔνδοθεν λαμβάνων καὶ ποδήρη καθύπερθεν ὑακίνθινον, ἔνδυμα στρογγύλον θυσανωτόν·

τῶν δὲ θυσάνων ἀπήρτηντο κώδωνεσ χρύσεοι καὶ ῥοαὶ παράλληλοι, βροντῆσ μὲν οἱ κώδωνεσ, ἀστραπῆσ δ’ αἱ ῥοαὶ σημεῖον. ἡ δὲ τὸ ἔνδυμα τῷ στέρνῳ προσηλοῦσα ταινία πέντε διηνθισμένη ζώναισ πεποίκιλτο, χρυσοῦ τε καὶ πορφύρασ καὶ κόκκου πρὸσ δὲ βύσσου καὶ ὑακίνθου, δι’ ὧν ἔφαμεν καὶ τὰ τοῦ ναοῦ καταπετάσματα συνυφάνθαι.

τούτοισ δὲ καὶ ἐπωμίδα κεκραμένην εἶχεν, ἐν ᾗ πλείων χρυσὸσ ἦν.

σχῆμα μὲν οὖν ἐνδυτοῦ θώρακοσ εἶχεν, δύο δ’ αὐτὴν ἐνεπόρπων ἀσπιδίσκαι χρυσαῖ, κατεκέκλειντο δ’ ἐν ταύταισ κάλλιστοί τε καὶ μέγιστοι σαρδόνυχεσ, τοὺσ ἐπωνύμουσ τῶν τοῦ ἔθνουσ φυλῶν ἐπιγεγραμμέναι. κατὰ δὲ θάτερον ἄλλοι προσήρτηντο λίθοι δώδεκα, κατὰ τρεῖσ εἰσ τέσσαρα μέρη διῃρημένοι, σάρδιον τόπαζοσ σμάραγδοσ, ἄνθραξ ἰάσπισ σάπφειροσ, ἀχάτησ ἀμέθυστοσ λιγύριον, ὄνυξ βήρυλλοσ χρυσόλιθοσ, ὧν ἐφ’ ἑκάστου πάλιν εἷσ τῶν ἐπωνύμων ἐγέγραπτο.

τὴν δὲ κεφαλὴν βυσσίνη μὲν ἔσκεπεν τιάρα, κατέστεπτο δ’ ὑακίνθῳ, περὶ ἣν χρυσοῦσ ἄλλοσ ἦν στέφανοσ ἔκτυπα φέρων τὰ ἱερὰ γράμματα·

ταῦτα δ’ ἐστὶ φωνήεντα τέσσαρα. ταύτην μὲν οὖν τὴν ἐσθῆτα οὐκ ἐφόρει χρόνιον, λιτοτέραν δ’ ἀνελάμβανεν, ὁπότε δ’ εἰσίοι εἰσ τὸ ἄδυτον·

εἰσῄει δ’ ἅπαξ κατ’ ἐνιαυτὸν μόνοσ ἐν ᾗ νηστεύειν ἔθοσ ἡμέρᾳ πάντασ τῷ θεῷ. καὶ τὰ μὲν περὶ τῆσ πόλεωσ καὶ τοῦ ναοῦ τῶν τε περὶ τοῦτον ἐθῶν καὶ νόμων αὖθισ ἀκριβέστερον ἐροῦμεν·

οὐ γὰρ ὀλίγοσ περὶ αὐτῶν καταλείπεται λόγοσ. Ἡ δ’ Ἀντωνία κατὰ γωνίαν μὲν δύο στοῶν ἔκειτο τοῦ πρώτου ἱεροῦ, τῆσ τε πρὸσ ἑσπέραν καὶ τῆσ πρὸσ ἄρκτον, δεδόμητο δὲ ὑπὲρ πέτρασ πεντηκονταπήχουσ μὲν ὕψοσ, περικρήμνου δὲ πάσησ·

ἔργον δ’ ἦν Ἡρώδου τοῦ βασιλέωσ, ἐν ᾧ μάλιστα τὸ φύσει μεγαλόνουν ἐπεδείξατο. πρῶτον μὲν γὰρ ἐκ ῥίζησ ἡ πέτρα πλαξὶ κεκάλυπτο λείαισ λίθων, εἴσ τε κάλλοσ καὶ ὡσ ἀπολισθάνοι πᾶσ ὁ προσβαίνειν ἢ κατιέναι πειρώμενοσ.

ἔπειτα πρὸ τῆσ τοῦ πύργου δομήσεωσ τριῶν πηχῶν τεῖχοσ ἦν, ἐνδοτέρω δὲ τούτου τὸ πᾶν ἀνάστημα τῆσ Ἀντωνίασ ἐπὶ τεσσαράκοντα πήχεισ ἠγείρετο.

τὸ δ’ ἔνδον βασιλείων εἶχε χώραν καὶ διάθεσιν·

μεμέριστο γὰρ εἰσ πᾶσαν οἴκων ἰδέαν τε καὶ χρῆσιν περίστοά τε καὶ βαλανεῖα καὶ στρατοπέδων αὐλαῖσ πλατείαισ, ὡσ τῷ μὲν πάντ’ ἔχειν τὰ χρειώδη πόλισ εἶναι δοκεῖν, τῇ πολυτελείᾳ δὲ βασίλειον. πυργοειδὴσ δὲ οὖσα τὸ πᾶν σχῆμα κατὰ γωνίαν τέσσαρσιν ἑτέροισ διείληπτο πύργοισ, ὧν οἱ μὲν ἄλλοι πεντήκοντα τὸ ὕψοσ, ὁ δ’ ἐπὶ τῇ μεσημβρινῇ καὶ κατὰ ἀνατολὴν γωνίᾳ κείμενοσ ἑβδομήκοντα πηχῶν ἦν, ὡσ καθορᾶν ὅλον ἀπ’ αὐτοῦ τὸ ἱερόν.

καθὰ δὲ συνῆπτε ταῖσ τοῦ ἱεροῦ στοαῖσ εἰσ ἀμφοτέρασ εἶχε καταβάσεισ, δι’ ὧν κατῄεσαν οἱ φρουροί·

καθῆστο γὰρ [ἀεὶ] ἐπ’ αὐτῆσ τάγμα Ῥωμαίων, καὶ διιστάμενοι περὶ τὰσ στοὰσ μετὰ τῶν ὅπλων ἐν ταῖσ ἑορταῖσ τὸν δῆμον, ὡσ μή τι νεωτερισθείη, παρεφύλαττον·

φρούριον γὰρ ἐπέκειτο τῇ πόλει μὲν τὸ ἱερόν, τῷ ἱερῷ δ’ ἡ Ἀντωνία, κατὰ δὲ ταύτην οἱ τῶν τριῶν φύλακεσ ἦσαν·

καὶ τῆσ ἄνω δὲ πόλεωσ ἴδιον φρούριον ἦν τὰ Ἡρώδου βασίλεια. ἡ Βεζαθὰ δὲ λόφοσ διῄρητο μέν, ὡσ ἔφην, ἀπὸ τῆσ Ἀντωνίασ, πάντων δ’ ὑψηλότατοσ ὢν μέρει τῆσ καινῆσ πόλεωσ προσῴκιστο.

καὶ μόνοσ τὸ ἱερὸν κατ’ ἄρκτον ἐπεσκότει.

περὶ μὲν δὴ τῆσ πόλεωσ καὶ τῶν τειχῶν αὖθισ εἰπεῖν ἀκριβέστερον ἕκαστα προτεθειμένοισ ἐπὶ τοῦ παρόντοσ ἀπόχρη. Τὸ μάχιμον δ’ ἐν αὐτῇ καὶ στασιάζον πλῆθοσ περὶ Σίμωνα μὲν ἦσαν μύριοι δίχα τῶν Ἰδουμαίων, πεντήκοντα δ’ ἡγεμόνεσ τῶν μυρίων, ἐφ’ οἷσ οὗτοσ κύριοσ τῶν ὅλων.

Ἰδουμαῖοι δ’ αὐτῷ συντελοῦντεσ εἰσ πεντακισχιλίουσ ἄρχοντασ εἶχον δέκα·

τούτων προύχειν ἐδόκουν ὅ τε τοῦ Σωσᾶ Ιἄκωβοσ καὶ Σίμων υἱὸσ Καθλᾶ. Ιωἄννησ δὲ τὸ ἱερὸν κατειληφὼσ ἑξακισχιλίουσ ὁπλίτασ εἶχεν ὑφ’ ἡγεμόνασ εἴκοσι.

προσεγένοντο δὲ αὐτῷ τότε καὶ οἱ ζηλωταὶ παυσάμενοι τοῦ διαφέρεσθαι, δισχίλιοι μὲν ὄντεσ καὶ τετρακόσιοι, χρώμενοι δ’ ἄρχοντι τῷ καὶ πρότερον Ἐλεαζάρῳ καὶ Σίμωνι τῷ τοῦ Ἀρινοῦ. πολεμούντων δὲ τούτων, ὡσ ἔφαμεν, ἆθλον ὁ δῆμοσ ἦν ἑκατέρων, καὶ τὸ μὴ συναδικοῦν τοῦ λαοῦ μέροσ ὑπ’ ἀμφοῖν διηρπάζετο.

κατεῖχεν δ’ ὁ μὲν Σίμων τήν τε ἄνω πόλιν καὶ τὸ μέγα τεῖχοσ ἄχρι τοῦ Κεδρῶνοσ τοῦ τε ἀρχαίου τείχουσ ὅσον ἀπὸ τῆσ Σιλωᾶσ ἀνακάμπτον εἰσ ἀνατολὴν μέχρι τῆσ Μονοβάζου κατέβαινεν αὐλῆσ·

βασιλεὺσ δ’ οὗτοσ ἦν τῶν ὑπὲρ Εὐφράτην Ἀδιαβηνῶν·

κατεῖχε δὲ καὶ τὴν πηγὴν καὶ τῆσ Ἄκρασ, αὕτη δ’ ἦν ἡ κάτω πόλισ, τὰ μέχρι τῶν Ἑλένησ βασιλείων τῆσ τοῦ Μονοβάζου μητρόσ, ὁ δ’ Ιωἄννησ τό θ’ ἱερὸν καὶ τὰ πέριξ ἐπ’ οὐκ ὀλίγον τόν τε Ὀφλᾶν καὶ τὴν Κεδρῶνα καλουμένην φάραγγα. τὸ μεταξὺ δὲ τούτων ἐμπρήσαντεσ τῷ πρὸσ ἀλλήλουσ πολέμῳ χώραν ἀνεῖσαν·

οὐδὲ γὰρ πρὸσ τοῖσ τείχεσιν ἐστρατοπεδευμένων Ῥωμαίων ἔνδον ἡ στάσισ ἠρέμει, βραχὺ δὲ πρὸσ τὴν πρώτην ὑπονήψαντεσ ἐκδρομὴν ἀνενόσουν καὶ κατὰ σφᾶσ πάλιν διαστάντεσ ἐμάχοντο, τὰ κατ’ εὐχήν τε πάντα τοῖσ πολιορκοῦσιν ἔπραττον.

οὔτε γοῦν αὐτοί τι χεῖρον ὑπὸ Ῥωμαίων ἔπαθον ὧν ἀλλήλουσ ἔδρασαν, οὔτε μετὰ τούτουσ ἡ πόλισ ἐπειράθη καινοτέρου πάθουσ, ἀλλ’ ἡ μὲν χαλεπώτερόν τι πρὸ τοῦ πεσεῖν ἠτύχησεν, οἱ δ’ ἑλόντεσ αὐτὴν κατώρθωσάν τι μεῖζον.

φημὶ γὰρ ὡσ τὴν μὲν πόλιν ἡ στάσισ, Ῥωμαῖοι δ’ εἷλον τὴν στάσιν, ἥπερ ἦν πολὺ τῶν τειχῶν ὀχυρωτέρα·

καὶ τὸ μὲν σκυθρωπὸν τοῖσ οἰκείοισ, τὸ δίκαιον δ’ ἄν τισ εὐλόγωσ Ῥωμαίοισ προσγράφοι. νοείτω δὲ ὅπῃ τοῖσ πράγμασιν ἕκαστοσ ἄγεται. Τῶν γε μὴν ἔνδον οὕτωσ διακειμένων ὁ Τίτοσ μετ’ ἐπιλέκτων ἱππέων περιιὼν ἔξωθεν ᾗ προσβάλλοι τοῖσ τείχεσι κατεσκέπτετο.

ἀπορουμένῳ δὲ πάντοθεν, οὔτε γὰρ κατὰ τὰσ φάραγγασ ἦν προσιτὸν καὶ κατὰ θάτερα τὸ πρῶτον τεῖχοσ ἐφαίνετο τῶν ὀργάνων στερεώτερον, ἐδόκει κατὰ τὸ Ιωἄννου τοῦ ἀρχιερέωσ μνημεῖον προσβαλεῖν·

ταύτῃ γὰρ τό τε πρῶτον ἦν ἔρυμα χθαμαλώτερον καὶ τὸ δεύτερον οὐ συνῆπτεν ἀμελησάντων καθὰ μὴ λίαν ἡ καινὴ πόλισ συνῴκιστο τειχίζειν, ἀλλ’ ἐπὶ τὸ τρίτον ἦν εὐπέτεια, δι’ οὗ τὴν ἄνω πόλιν καὶ διὰ τῆσ Ἀντωνίασ τὸ ἱερὸν αἱρήσειν ἐπενόει.

ἐν δὲ τούτῳ περιιόντοσ αὐτοῦ τοξεύεταί τισ τῶν φίλων, ὄνομα Νικάνωρ, κατὰ τὸν λαιὸν ὦμον, ἔγγιον μετὰ τοῦ Ιὠσήπου προσελθὼν καὶ πειρώμενοσ εἰρηνικὰ τοῖσ ἐπὶ τοῦ τείχουσ, οὐ γὰρ ἄγνωστοσ ἦν, διαλέγεσθαι.

διὰ τούτου τὰσ ὁρμὰσ αὐτῶν ἐπιγνοὺσ Καῖσαρ, εἰ μηδὲ τῶν ἐπὶ σωτηρίᾳ προσιόντων ἀπέχοιντο, παροξύνεται πρὸσ τὴν πολιορκίαν, ἅμα τε καὶ τοῖσ τάγμασι δῃοῦν τὰ πρὸ τῆσ πόλεωσ ἠφίει καὶ συμφέροντασ ἐκέλευσε τὴν ὕλην ἐγείρειν χώματα.

τριχῆ δὲ διατάξασ τὴν στρατιὰν πρὸσ τὰ ἔργα μέσουσ ἵστησι τῶν χωμάτων τούσ τε ἀκοντιστὰσ καὶ τοξότασ καὶ πρὸ τούτων τοὺσ ὀξυβελεῖσ καὶ καταπέλτασ καὶ τὰσ λιθοβόλουσ μηχανάσ, ὡσ τάσ τε ἐκδρομὰσ εἴργοι τῶν πολεμίων ἐπὶ τὰ ἔργα καὶ τοὺσ ἀπὸ τοῦ τείχουσ κωλύειν πειρωμένουσ.

κοπτομένων δὲ τῶν δένδρων τὰ προάστεια μὲν ἐν τάχει γεγύμνωτο, συμφερομένων δ’ ἐπὶ τὰ χώματα τῶν ξύλων καὶ τῆσ στρατιᾶσ ἁπάσησ ἐπὶ τὸ ἔργον ὡρμημένησ οὐδὲ τὰ παρὰ τῶν Ιοὐδαίων ἠρέμει.

τὸν μὲν οὖν δῆμον ἐν ἁρπαγαῖσ ὄντα καὶ φόνοισ συνέβαινε τότε θαρρεῖν·

ἀναπνεύσειν τε γὰρ περισπωμένων πρὸσ τοὺσ ἔξωθεν ὑπελάμβανον καὶ λήψεσθαι παρὰ τῶν αἰτίων αὐτοὶ δίκασ, εἰ Ῥωμαῖοι περιγένοιντο. Ιωἄννησ δὲ καίτοι χωρεῖν ἐπὶ τοὺσ ἔξωθεν πολεμίουσ τῶν περὶ αὐτὸν ὡρμημένων, δέει τοῦ Σίμωνοσ ἔμενεν.

οὐ μὴν ὁ Σίμων ἠρέμει, καὶ γὰρ ἦν ἐγγίων τῇ πολιορκίᾳ, τὰ δ’ ἀφετήρια διίστησιν ἐπὶ τοῦ τείχουσ, ὅσα Κέστιόν τε ἀφῄρηντο πρότερον καὶ τὴν ἐπὶ τῆσ Ἀντωνίασ φρουρὰν ἑλόντεσ ἔλαβον.

ἀλλὰ τούτων μὲν τοῖσ πολλοῖσ ἀχρεῖοσ ἡ κτῆσισ ἦν δι’ ἀπειρίαν·

ὀλίγοι δ’ ὑπὸ τῶν αὐτομόλων διδαχθέντεσ ἐχρῶντο κακῶσ τοῖσ ὀργάνοισ, χερμάσι δὲ καὶ τόξοισ τοὺσ χωννύντασ ἔβαλλον ἀπὸ τοῦ τείχουσ καὶ κατὰ συντάξεισ ἐκτρέχοντεσ αὐτοῖσ συνεπλέκοντο. τοῖσ δὲ ἐργαζομένοισ ἀπὸ μὲν τῶν βελῶν ἦν σκέπη γέρρα τῶν χαρακωμάτων ὑπερτεταμένα, τὰ δ’ ἀφετήρια πρὸσ τοὺσ ἐκθέοντασ·

θαυμαστὰ δὲ πᾶσι μὲν κατεσκεύαστο τοῖσ τάγμασι, διαφόρωσ δὲ τῷ δεκάτῳ βιαιότεροί τε ὀξυβελεῖσ καὶ μείζονα λιθοβόλα, δι’ ὧν οὐ μόνον τὰσ ἐκδρομὰσ ἀλλὰ καὶ τοὺσ ἐπὶ τοῦ τείχουσ ἀνέτρεπον. ταλαντιαῖοι μὲν γὰρ ἦσαν αἱ βαλλόμεναι πέτραι, δύο δὲ καὶ πλείονασ ᾔεσαν σταδίουσ·

ἡ πληγὴ δ’ οὐ τοῖσ προεντυχοῦσι μόνον, ἐπὶ πολὺ δὲ καὶ τοῖσ μετ’ ἐκείνουσ ἦν ἀνυπόστατοσ. οἵ γε μὴν Ιοὐδαῖοι τὸ πρῶτον ἐφυλάττοντο τὴν πέτραν·

λευκὴ γὰρ ἦν, ὥστε μὴ τῷ ῥοίζῳ σημαίνεσθαι μόνον, ἀλλὰ καὶ τῇ λαμπρότητι προορᾶσθαι. σκοποὶ οὖν αὐτοῖσ ἐπὶ τῶν πύργων καθεζόμενοι προεμήνυον, ὁπότε σχασθείη τὸ ὄργανον καὶ ἡ πέτρα φέροιτο, τῇ πατρίῳ γλώσσῃ βοῶντεσ "ὁ υἱὸσ ἔρχεται.

" διίσταντο δὲ καθ’ οὓσ ᾔει καὶ προκατεκλίνοντο, καὶ συνέβαινε φυλαττομένων ἄπρακτον διεκπίπτειν τὴν πέτραν. ἀντεπινοοῦσι δὲ Ῥωμαῖοι μελαίνειν αὐτήν·

τότε γὰρ οὐκέθ’ ὁμοίωσ προορωμένησ εὐστόχουν καὶ πολλοὺσ ἅμα βολῇ μιᾷ διέφθειρον. ἀλλ’ οὐδὲ κακούμενοι μετ’ ἀδείασ παρεῖχον Ῥωμαίοισ ἐγείρειν τὰ χώματα, πάσῃ δ’ ἐπινοίᾳ καὶ τόλμῃ χρώμενοι καὶ νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν εἶργον.

Τῶν δ’ ἔργων συντετελεσμένων μολιβίδι μὲν καὶ λίνῳ διαμετροῦσιν οἱ τέκτονεσ τὸ διάστημα πρὸσ τὸ τεῖχοσ, ἀπὸ τῶν χωμάτων ῥίψαντεσ·

οὐ γὰρ ἐνῆν ἄλλωσ ἄνωθεν βαλλομένοισ· εὑρόντεσ δ’ ἐξικνεῖσθαι δυναμένασ τὰσ ἑλεπόλεισ προσῆγον. καὶ Τίτοσ ἐγγυτέρω τὰ ἀφετήρια διαστήσασ, ὡσ μὴ τοὺσ κριοὺσ εἴργοιεν ἀπὸ τοῦ τείχουσ, ἐκέλευσε τύπτειν.

τριχόθεν δ’ ἐξαισίου κτύπου περιηχήσαντοσ αἰφνιδίωσ τὴν πόλιν κραυγή τε παρὰ τῶν ἔνδον ἤρθη καὶ τοῖσ στασιασταῖσ ἴσον ἐμπίπτει δέοσ.

κοινὸν δ’ ἑκάτεροι τὸν κίνδυνον ἰδόντεσ κοινὴν ἐπενόουν ἤδη ποιεῖσθαι καὶ τὴν ἄμυναν. διαβοώντων δὲ πρὸσ ἀλλήλουσ τῶν διαφόρων ὡσ πάντα πράττοιεν ὑπὲρ τῶν πολεμίων, δέον, εἰ καὶ μὴ διηνεκῆ δίδωσιν αὐτοῖσ ὁμόνοιαν ὁ θεόσ, ἐν γοῦν τῷ παρόντι τὴν πρὸσ ἀλλήλουσ φιλονεικίαν ὑπερθεμένουσ κατὰ Ῥωμαίων συνελθεῖν, κηρύσσει μὲν ἄδειαν ὁ Σίμων τοῖσ ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ παρελθεῖν ἐπὶ τὸ τεῖχοσ, ἐπιτρέπει δὲ καίπερ ἀπιστῶν ὁ Ιωἄννησ.

οἱ τολμηρότεροι δὲ κατὰ στίφη προπηδῶντεσ τὰ γέρρα τῶν μηχανημάτων ἐσπάραττον καὶ τοῖσ ἐπ’ αὐτῶν προσπίπτοντεσ ἐπιστήμῃ μὲν ὀλίγα, τόλμῃ δὲ τὰ πλείω περιεγίνοντο.

προσεβοήθει δὲ τοῖσ πονοῦσιν αὐτὸσ ἀεὶ Τίτοσ, καὶ παρ’ ἑκάτερον τῶν ὀργάνων τούσ τε ἱππέασ καὶ τοὺσ τοξότασ διαστήσασ εἶργεν μὲν τοὺσ τὸ πῦρ ἐπιφέροντασ, ἀνέστελλεν δὲ τοὺσ ἀπὸ τῶν πύργων βάλλοντασ, ἐνεργοὺσ δ’ ἐποίει τὰσ ἑλεπόλεισ.

οὐ μὴν ταῖσ πληγαῖσ ὑπήκουε τὸ τεῖχοσ, εἰ μὴ καθόσον ὁ τοῦ πεντεκαιδεκάτου τάγματοσ κριὸσ γωνίαν διεκίνησε πύργου.

τὸ δὲ τεῖχοσ ἀκέραιον ἦν·

οὐδὲ γὰρ εὐθέωσ συνεκινδύνευε τῷ πύργῳ προύχοντι πολὺ καὶ μὴ δυναμένῳ συναπορρῆξαί τι ῥᾳδίωσ τοῦ περιβόλου. Παυσάμενοι δὲ τῶν ἐκδρομῶν πρὸσ ὀλίγον καὶ τοὺσ Ῥωμαίουσ ἐπιτηρήσαντεσ ἐσκεδασμένουσ ἐπὶ τὰ ἔργα καὶ κατὰ τὰ στρατόπεδα, καμάτῳ γὰρ ἀναχωρῆσαι καὶ δέει τοὺσ Ιοὐδαίουσ ἠξίουν, ἐκθέουσι κατὰ τὸν Ἱππικὸν πύργον διὰ πύλησ ἀφανοῦσ πάντεσ πῦρ τε τοῖσ ἔργοισ ἐπιφέροντεσ καὶ μέχρι τῶν ἐρυμάτων ἐπὶ τοὺσ Ῥωμαίουσ προελθεῖν ὡρμημένοι.

πρὸσ δὲ τὴν κραυγὴν αὐτῶν οἵ τε πλησίον συνίσταντο ταχέωσ καὶ οἱ πόρρωθεν συνέθεον.

ἔφθανε δ’ ἡ Ιοὐδαίων τόλμα τὴν Ῥωμαίων εὐταξίαν, καὶ τοὺσ προεντυγχάνοντασ τρεψάμενοι προσέκειντο καὶ τοῖσ συλλεγομένοισ. δεινὴ δὲ περὶ τὰσ μηχανὰσ συμπίπτει μάχη, τῶν μὲν ὑποπιμπράναι, τῶν δὲ κωλύειν βιαζομένων, κραυγή τε παρ’ ἀμφοτέρων ἀσήμαντοσ ἦν, καὶ πολλοὶ τῶν προαγωνιζομένων ἔπιπτον.

Ιοὐδαῖοι δ’ ὑπερεῖχον ἀπονοίᾳ, καὶ τῶν ἔργων ἥπτετο τὸ πῦρ, καταφλεγῆναί τ’ ἂν ἐκινδύνευσε πάντα μετὰ τῶν ὀργάνων, εἰ μὴ τῶν ἀπ’ Ἀλεξανδρείασ ἐπιλέκτων ἀντέστησαν οἱ πολλοὶ παρὰ τὴν σφετέραν ὑπόληψιν ἀνδρισάμενοι·

καὶ γὰρ τῶν ἐνδοξοτέρων διήνεγκαν κατὰ ταύτην τὴν μάχην· μέχρι Καῖσαρ τοὺσ τῶν ἱππέων δυνατωτάτουσ ἀναλαβὼν ἐμβάλλει τοῖσ πολεμίοισ. καὶ δώδεκα μὲν αὐτὸσ τῶν προμάχων ἀναιρεῖ, πρὸσ δὲ τὸ τούτων πάθοσ ἐγκλίνοντοσ τοῦ λοιποῦ πλήθουσ ἑπόμενοσ συνελαύνει πάντασ εἰσ τὴν πόλιν κἀκ τοῦ πυρὸσ διασώζει τὰ ἔργα.

συνέβη δ’ ἐν ταύτῃ τῇ μάχῃ καὶ ζωγρηθῆναί τινα τῶν Ιοὐδαίων, ὃν ὁ Τίτοσ ἀνασταυρῶσαι πρὸ τοῦ τείχουσ ἐκέλευσεν, εἴ τι πρὸσ τὴν ὄψιν ἐνδοῖεν οἱ λοιποὶ καταπλαγέντεσ.

μετὰ δὲ τὴν ἀναχώρησιν καὶ Ιωἄννησ ὁ τῶν Ἰδουμαίων ἡγεμὼν πρὸ τοῦ τείχουσ γνωρίμῳ τινὶ στρατιώτῃ διαλεγόμενοσ ὑπό τινοσ τῶν Ἀράβων κατὰ τοῦ στέρνου τοξεύεται καὶ παραχρῆμα θνήσκει, μέγιστον τοῖσ τε Ἰδουμαίοισ πένθοσ καὶ λύπην τοῖσ στασιασταῖσ ἀπολιπών·

καὶ γὰρ κατά τε χεῖρα καὶ συνέσει διάσημοσ ἦν. Τῇ δ’ ἐπιούσῃ νυκτὶ ταραχὴ καὶ τοῖσ Ῥωμαίοισ ἐμπίπτει παράλογοσ.

τοῦ γὰρ Τίτου πύργουσ τρεῖσ κατασκευάσαι κελεύσαντοσ πεντηκονταπήχεισ, ἵν’ ἑκάστου χώματοσ ἐπιστήσασ ἀπὸ τούτων τοὺσ ἐπὶ τοῦ τείχουσ τρέποιτο, συνέβη πεσεῖν αὐτομάτωσ ἕνα μέσησ νυκτόσ.

μεγίστου δὲ ἀρθέντοσ ψόφου δέοσ ἐμπίπτει τῷ στρατῷ, καὶ τοὺσ πολεμίουσ ἐπιχειρεῖν σφίσι δόξαντεσ ἐπὶ τὰ ὅπλα πάντεσ ἔθεον.

καὶ τὸ σύνθημα μετὰ σπουδῆσ ἕκαστοσ τὸν πλησίον ἐπηρώτα καθάπερ Ιοὐδαίων ἐμβεβληκότων εἰσ τὰ στρατόπεδα, πανικῷ τε δείματι κυκλουμένοισ παρεῴκεσαν, ἄχρι μαθὼν τὸ συμβὰν Τίτοσ διαγγέλλειν ἐκέλευσε πᾶσι, καὶ μόλισ ἐπαύσαντο τῆσ ταραχῆσ.

Ιοὐδαίουσ γε μὴν πρὸσ τὰ λοιπὰ καρτερῶσ ἀντέχοντασ ἐκάκωσαν οἱ πύργοι·

καὶ γὰρ τῶν ὀργάνων τοῖσ κουφοτέροισ ἀπ’ αὐτῶν ἐβάλλοντο καὶ τοῖσ ἀκοντισταῖσ καὶ τοξόταισ καὶ λιθοβόλοισ. οὔτε δὲ τούτων αὐτοὶ διὰ τὸ ὕψοσ ἐφικνοῦντο καὶ τοὺσ πύργουσ ἦν ἀμήχανον ἑλεῖν, μήτ’ ἀνατραπῆναι ῥᾳδίωσ διὰ τὸ βρῖθοσ μήτ’ ἐμπρησθῆναι διὰ τὸν σίδηρον δυναμένουσ, ᾧ κατεκαλύπτοντο.

τρεπόμενοι δὲ ἐξωτέρω βέλουσ οὐκέτι ἐκώλυον τῶν κριῶν τὰσ ἐμβολάσ, οἳ ἀδιαλείπτωσ παίοντεσ ἤνυον κατ’ ὀλίγον.

ἄλλωσ δ’ ὑπὸ ῥᾳστώνησ καὶ τοῦ βουλεύεσθαι πάντα κακῶσ περιττὸν αὐτοῖσ δόξαν τὸ τεῖχοσ ἑτέρων μετ’ αὐτὸ λειπομένων δύο, μαλακισθέντεσ ἀνεχώρουν οἱ πολλοί.

καὶ τῶν Ῥωμαίων ἐπιβάντων καθὸ παρέρρηξεν ὁ Νίκων, καταλιπόντεσ τὰσ φυλακὰσ πάντεσ εἰσ τὸ δεύτερον τεῖχοσ ἀναφεύγουσιν.

οἱ δ’ ὑπερβάντεσ τὰσ πύλασ ἀνοίξαντεσ πᾶσαν εἰσδέχονται τὴν στρατιάν. καὶ Ῥωμαῖοι μὲν οὕτω τοῦ πρώτου τείχουσ πεντεκαιδεκάτῃ κρατήσαντεσ ἡμέρᾳ, ἑβδόμη δὲ ἦν Ἀρτεμισίου μηνόσ, αὐτοῦ τε πολὺ κατασκάπτουσι καὶ τὰ προσάρκτια τῆσ πόλεωσ, ἃ καὶ πρότερον Κέστιοσ.

Μεταστρατοπεδεύεται δὲ Τίτοσ εἴσω κατὰ τὴν Ἀσσυρίων παρεμβολὴν καλουμένην, ἐπισχὼν πᾶν τὸ μεταξὺ μέχρι τοῦ Κεδρῶνοσ, ἀπὸ δὲ τοῦ δευτέρου τείχουσ ὅσον ἐξωτέρω βέλουσ εἶναι·

προσβολὰσ δ’ εὐθέωσ ἐποιεῖτο.

ἐμμερισθέντεσ δὲ οἱ Ιοὐδαῖοι καρτερῶσ ἀπημύναντο τοῦ τείχουσ, οἱ μὲν περὶ τὸν Ιωἄννην ἀπό τε τῆσ Ἀντωνίασ καὶ τῆσ προσαρκτίου στοᾶσ τοῦ ἱεροῦ καὶ πρὸ τῶν Ἀλεξάνδρου τοῦ βασιλέωσ αὐτῶν μνημείων μαχόμενοι, τὸ δὲ τοῦ Σίμωνοσ τάγμα τὴν παρὰ τὸ Ιωἄννου τοῦ ἀρχιερέωσ μνημεῖον ἐμβολὴν διαλαβόντεσ ἐφράξαντο μέχρι πύλησ καθ’ ἣν τὸ ὕδωρ ἐπὶ τὸν Ἱππικὸν πύργον εἰσῆκτο. προπηδῶντέσ τε πολλάκισ ἐκ τῶν πυλῶν συστάδην ἐπολέμουν καὶ συνδιωχθέντεσ ἀπὸ τοῦ τείχουσ κατὰ μὲν τὰσ συμπλοκὰσ ἡττῶντο τῆσ Ῥωμαίων ἐπιστήμησ ὄντεσ ἄπειροι, περιῆσαν δ’ ἐν ταῖσ τειχομαχίαισ.

καὶ τοὺσ μὲν μετ’ ἰσχύοσ ἐμπειρία παρεκρότει, Ιοὐδαίουσ δὲ τόλμα δέει τρεφομένη καὶ τὸ φύσει καρτερικὸν ἐν συμφοραῖσ·

προσῆν δ’ ἐλπὶσ ἔτι σωτηρίασ ἡ καὶ Ῥωμαίοισ τοῦ ταχέωσ κρατήσειν. οὐδετέρων δὲ ἥπτετο κόποσ, ἀλλὰ προσβολαὶ καὶ τειχομαχίαι καὶ κατὰ λόχουσ ἐκδρομαὶ συνεχεῖσ δι’ ὅλησ ἡμέρασ ἦσαν, οὐδ’ ἔστιν ἥτισ ἰδέα μάχησ ἀπελείπετο.

νὺξ δὲ ἀνέπαυε μόλισ ἑώθεν ἀρχομένουσ·

ἦν δ’ ἀύπνοσ ἀμφοτέροισ καὶ χαλεπωτέρα τῆσ ἡμέρασ, δέει τῶν μὲν ὅσον οὔπω καταληφθήσεσθαι τὸ τεῖχοσ, τῶν δ’ ἐπιθήσεσθαι Ιοὐδαίουσ τοῖσ στρατοπέδοισ, ἔν τε τοῖσ ὅπλοισ ἑκάτεροι διανυκτερεύοντεσ ὑπὸ τὰσ πρώτασ αὐγὰσ ἕτοιμοι πρὸσ μάχην ἦσαν. καὶ παρὰ μὲν Ιοὐδαίοισ ἔρισ ἦν ὅστισ προκινδυνεύσασ χαρίσαιτο τοῖσ ἡγεμόσιν, μάλιστα δὲ τοῦ Σίμωνοσ αἰδὼσ ἦν καὶ δέοσ, οὕτωσ τε προσεῖχεν ἕκαστοσ αὐτῷ τῶν ὑποτεταγμένων, ὡσ καὶ πρὸσ αὐτοχειρίαν ἑτοιμότατοσ εἶναι κελεύσαντοσ·

Ῥωμαίοισ δὲ ἐπ’ ἀνδρείαν ἦν προτροπὴ τοῦ τε κρατεῖν ἔθοσ καὶ ἥττησ ἀήθεια συνεχήσ τε στρατεία καὶ διηνεκεῖσ μελέται καὶ μέγεθοσ ἡγεμονίασ, πρὸ δὲ πάντων Τίτοσ ἀεὶ πᾶσιν πανταχοῦ παρατυγχάνων.

τό τε γὰρ μαλακισθῆναι παρόντοσ καὶ συναγωνιζομένου Καίσαροσ δεινὸν ἐδόκει, καὶ τῷ καλῶσ ἀγωνισαμένῳ μάρτυσ αὐτὸσ ὁ καὶ τιμήσων παρῆν·

κέρδοσ δ’ ἦν ἤδη καὶ τὸ γνωσθῆναι Καίσαρι γενναῖον ὄντα. διὰ τοῦτο πολλοὶ τῆσ κατὰ σφᾶσ ἰσχύοσ ἀμείνουσ τῇ προθυμίᾳ διεφάνησαν. καὶ διασκεδασθέντων πρὸσ τὴν ἐμβολὴν δύο τοὺσ γενναιοτάτουσ ἀναιρεῖ, τὸν μὲν κατὰ στόμα πλήξασ ὑπαντιάσαντα, τὸν δ’ ἀνασπάσασ ἐκ τοῦ προτέρου τὸ δόρυ κατὰ πλευρὰν διαπείρει τραπόμενον, ἐκ μέσων τε τῶν πολεμίων ἄτρωτοσ εἰσ τοὺσ σφετέρουσ ἔδραμεν.

ὁ μὲν οὖν δι’ ἀρετὴν ἐπίσημοσ ἦν, ζηλωταὶ δὲ τῆσ ἀνδρείασ ἐγίνοντο πολλοί.

καὶ Ιοὐδαῖοι μὲν ἀμελοῦντεσ τοῦ παθεῖν τὸ διαθεῖναι μόνον ἐσκόπουν, ὅ τε θάνατοσ αὐτοῖσ ἐδόκει κουφότατοσ εἰ μετὰ τοῦ κτεῖναί τινα τῶν πολεμίων προσπέσοι·

Τίτοσ δὲ τῆσ τῶν στρατιωτῶν ἀσφαλείασ οὐχ ἧττον τοῦ κρατεῖν προυνόει, καὶ τὴν μὲν ἀπερίσκεπτον ὁρμὴν ἀπόνοιαν λέγων, μόνην δ’ ἀρετὴν τὴν μετὰ προνοίασ καὶ τοῦ μηδὲν τὸν δρῶντα παθεῖν, ἐν ἀκινδύνῳ τῷ κατὰ σφᾶσ ἐκέλευσεν ἀνδρίζεσθαι.

Προσάγει δ’ αὐτὸσ τοῦ βορείου τείχουσ τῷ μέσῳ πύργῳ τὴν ἑλέπολιν, ἐν ᾧ τῶν Ιοὐδαίων τισ ἀνὴρ γόησ ὄνομα Κάστωρ ἐλόχα μεθ’ ὁμοίων δέκα, τῶν λοιπῶν φυγόντων διὰ τοὺσ τοξότασ.

οὗτοι μέχρι μέν τινοσ ὑπεπτηχότεσ τοῖσ θωρακίοισ ἠρέμουν, λυομένου δὲ τοῦ πύργου διανίστανται, καὶ προτείνασ ὁ Κάστωρ τὰσ χεῖρασ ὡσ ἱκετεύων δῆθεν ἐκάλει τὸν Καίσαρα καὶ τῇ φωνῇ κατοικτιζόμενοσ ἐλεῆσαι σφᾶσ παρεκάλει.

πιστεύσασ δ’ ἐξ ἁπλότητοσ ὁ Τίτοσ καὶ μετανοεῖν ἤδη τοὺσ Ιοὐδαίουσ ἐλπίσασ, ἐπέχει μὲν τοῦ κριοῦ τὴν ἐμβολὴν κωλύει τε τοξεύειν τοὺσ ἱκέτασ, λέγειν δ’ ἐκέλευσεν ὅ τι βούλεται τῷ Κάστορι.

τοῦ δ’ εἰπόντοσ ἐπὶ δεξιᾷ καταβῆναι θέλειν, ὁ Τίτοσ συνήδεσθαι μὲν αὐτῷ τῆσ εὐβουλίασ ἔφη, συνήδεσθαι δὲ εἰ πάντεσ ταῦτα ἤδη φρονοῦσι καὶ τῇ πόλει διδόναι τε πίστιν ἑτοίμωσ.

τῶν δέκα δὲ οἱ πέντε μὲν αὐτῷ συνυπεκρίνοντο τὴν ἱκετηρίαν, οἱ λοιποὶ δ’ οὐκ ἄν ποτε δουλεύσειν Ῥωμαίοισ ἐβόων παρὸν ἐλευθέρουσ ἀποθανεῖν.

καὶ μέχρι πολλοῦ διαφερομένων ἐτρίβετο μὲν ἡ προσβολή, πέμπων δ’ ὁ Κάστωρ πρὸσ τὸν Σίμωνα σχολῇ βουλεύεσθαι περὶ τῶν ἐπειγόντων ἔλεγεν, ὡσ οὐκ ἐπ’ ὀλίγον αὐτὸσ διαπαίζοι τὴν Ῥωμαίων ἀρχήν.

ἅμα δὲ ταῦτα πέμπων καταφανὴσ ἦν καὶ τοὺσ ἀπειθοῦντασ ἐπὶ τὴν δεξιὰν παρακαλῶν. οἱ δὲ ὥσπερ ἀγανακτοῦντεσ ὑπὲρ τὰ θωράκια διῄρουν τε τὰ ξίφη γυμνὰ καὶ τοὺσ θώρακασ αὑτῶν πλήξαντεσ ὡσ ἀπεσφαγμένοι κατέπεσον.

θάμβοσ δὲ τὸν Τίτον καὶ τοὺσ περὶ αὐτὸν εἰσῄει τοῦ τῶν ἀνδρῶν παραστήματοσ, καὶ μὴ δυνάμενοι κάτωθεν ἀκριβῶσ τὸ γεγενημένον ἰδεῖν ἐθαύμαζόν τε τῆσ εὐτολμίασ αὐτοὺσ καὶ τοῦ πάθουσ ἠλέουν.

τοξεύει δέ τισ ἐν τούτῳ παρὰ τὴν ῥῖνα τὸν Κάστορα, κἀκεῖνοσ εὐθέωσ ἀνασπάσασ τὸ βέλοσ ἐπεδείκνυ τῷ Τίτῳ καὶ ὡσ οὐ δίκαια πάσχων κατεμέμφετο.

πρὸσ δὲ τὸν βαλόντα σχετλιάσασ Καῖσαρ ἔπεμπε παρεστῶτα τὸν Ιὤσηπον δοῦναι τῷ Κάστορι δεξιάν. ἀλλ’ ὁ μὲν οὔτ’ αὐτὸσ ἔφη προσελεύσεσθαι, φρονεῖν γὰρ οὐδὲν ὑγιὲσ τοὺσ δεομένουσ, καὶ τοὺσ ὡρμημένουσ τῶν φίλων κατέσχεν·

Αἰνείασ δέ τισ τῶν αὐτομόλων αὐτὸσ ἔφη προσελεύσεσθαι. καὶ τοῦ Κάστοροσ καλοῦντοσ, ὅπωσ δέξαιτό τισ καὶ τὸ ἀργύριον ὃ φέροι μεθ’ αὑτοῦ, σπουδαιότερον ὁ Αἰνείασ διαπετάσασ τὸν κόλπον προσέδραμεν.

ἀράμενοσ δὲ ὁ Κάστωρ πέτραν ἐπαφίησιν αὐτῷ, καὶ τούτου μὲν διήμαρτε φυλαξαμένου, τιτρώσκει δὲ στρατιώτην ἕτερον προσελθόντα.

συννοήσασ δὲ Καῖσαρ τὴν ἀπάτην πρὸσ βλάβησ μὲν ἔγνω τὸν ἐν πολέμοισ ἔλεον, τὸ γὰρ ἀπηνέστερον ἧττον ὑποπίπτειν τῷ πανούργῳ, τὰσ δ’ ἐμβολὰσ τῆσ ἑλεπόλεωσ ὀργῇ τῆσ χλεύησ ἐποιεῖτο δυνατωτέρασ.

ὑποδιδόντα δὲ τὸν πύργον ἐμπιπρᾶσιν οἱ περὶ τὸν Κάστορα, καὶ διὰ τῆσ φλογὸσ εἰσ τὴν ὑπ’ αὐτῷ κρυπτὴν ἁλλόμενοι πάλιν δόξαν ἀνδρείασ Ῥωμαίοισ παρέσχον ὡσ ῥίψαντεσ σφᾶσ αὐτοὺσ εἰσ τὸ πῦρ.

Αἱρεῖ δὲ Καῖσαρ ταύτῃ τὸ τεῖχοσ ἡμέρᾳ πέμπτῃ μετὰ τὸ πρῶτον, καὶ τῶν Ιοὐδαίων φυγόντων ἀπ’ αὐτοῦ παρέρχεται μετὰ χιλίων ἔνδον ὁπλιτῶν καὶ τῶν περὶ αὐτὸν ἐπιλέκτων, καθὸ καὶ τῆσ καινῆσ πόλεωσ ἐριοπώλιά τε ἦν καὶ χαλκεῖα καὶ ἱματίων ἀγορά, πρόσ τε τὸ τεῖχοσ πλάγιοι κατέτεινον οἱ στενωποί.

εἰ μὲν οὖν ἢ τοῦ τείχουσ εὐθέωσ πλέον διέλυσεν ἢ πολέμου νόμῳ παρελθὼν ἐπόρθει τὸ ληφθέν, οὐκ ἂν οἶμαί τισ ἐμίγη βλάβη τῷ κράτει.

νῦν δὲ Ιοὐδαίουσ μὲν ἐλπίσασ δυσωπήσειν ἐξὸν κακοῦν τῷ μὴ θέλειν, πρὸσ δ’ ἀναχώρησιν εὐμαρῆ τὴν εἰσβολὴν οὐκ ἐπλάτυνεν·

οὐ γὰρ ἐπιβουλεύσειν οὓσ εὐεργετεῖν ὑπελάμβανεν. παρελθὼν γοῦν οὔτε κτείνειν τινὰ τῶν καταλαμβανομένων ἐπέτρεψεν οὔτε ὑποπιμπράναι τὰσ οἰκίασ, ἀλλὰ τοῖσ μὲν στασιασταῖσ εἰ βούλοιντο μάχεσθαι δίχα τῆσ τοῦ δήμου βλάβησ ἄδειαν ἐξόδου, τῷ δήμῳ δὲ τὰσ κτήσεισ ὑπισχνεῖτο δώσειν·

περὶ πλείστου γὰρ ἐποιεῖτο σῶσαι τὴν μὲν πόλιν αὑτῷ, τὸν δὲ ναὸν τῇ πόλει. τὸν μὲν οὖν λαὸν ἕτοιμον εἶχεν εἰσ ἃ προύτρεπεν καὶ πάλαι, τοῖσ μαχίμοισ δ’ ἐδόκει τὸ φιλάνθρωπον ἀσθένεια, καὶ τὸν Τίτον ἀδυναμίᾳ τοῦ τὴν ἄλλην πόλιν ἑλεῖν ταῦτα προτείνειν ὑπελάμβανον.

διαπειλοῦντεσ δὲ τοῖσ δημόταισ θάνατον, εἰ περὶ παραδόσεωσ μνησθείη τισ αὐτῶν, καὶ τοὺσ παραφθεγγομένουσ εἰρήνην ἀποσφάττοντεσ, ἐπιτίθενται καὶ τοῖσ εἰσελθοῦσι Ῥωμαίων, οἱ μὲν κατὰ τοὺσ στενωποὺσ ὑπαντιάσαντεσ, οἱ δ’ ἀπὸ τῶν οἰκιῶν, ἄλλοι δ’ ἔξω τοῦ τείχουσ κατὰ τὰσ ἄνω προπηδήσαντεσ πύλασ.

πρὸσ οὓσ ταραχθέντεσ οἱ φρουροὶ τοῦ τείχουσ καθαλλόμενοι τῶν πύργων ἀνεχώρουν εἰσ τὰ στρατόπεδα.

κραυγὴ δ’ ἦν τῶν μὲν εἴσω πάντοθεν πολεμίοισ κεκυκλωμένων, τῶν δ’ ἔξωθεν περὶ τοῖσ ἀπολειφθεῖσι δεδοικότων.

πληθύνοντεσ δ’ ἀεὶ Ιοὐδαῖοι καὶ πολλὰ πλεονεκτοῦντεσ κατ’ ἐμπειρίαν τῶν στενωπῶν ἐτίτρωσκόν τε πολλοὺσ καὶ προσπίπτοντεσ ἐξώθουν. οἱ δὲ κατ’ ἀνάγκην τὸ πλέον ἀντεῖχον, οὐ γὰρ ἦν ἀθρόουσ διαφυγεῖν διὰ στενοῦ τοῦ τείχουσ, δοκοῦσί τε ἂν κατακοπῆναι πάντεσ οἱ παρελθόντεσ μὴ προσαμύναντοσ τοῦ Τίτου.

διαστήσασ γὰρ ἐπ’ ἄκροισ τοῖσ στενωποῖσ τοὺσ τοξότασ καὶ κατὰ τὸν μάλιστα πληθύοντα σταθεὶσ αὐτόσ, ἀνέστελλε τοῖσ βέλεσι τοὺσ πολεμίουσ, καὶ σὺν αὐτῷ Δομέτιοσ Σαβῖνοσ, ἀνὴρ ἀγαθὸσ καὶ κατὰ ταύτην φανεὶσ τὴν μάχην.

παρέμεινε δὲ συνεχῶσ τοξεύων Καῖσαρ καὶ τοὺσ Ιοὐδαίουσ κωλύων παρελθεῖν, μέχρι πάντεσ ἀνεχώρησαν οἱ στρατιῶται.

Ῥωμαῖοι μὲν οὕτωσ κρατήσαντεσ τοῦ δευτέρου τείχουσ ἐξεώσθησαν, τῶν δ’ ἀνὰ τὸ ἄστυ μαχίμων ἐπήρθη τὰ φρονήματα, καὶ μετέωροι πρὸσ τὴν εὐπραγίαν ἦσαν, οὔτ’ ἂν Ῥωμαίουσ εἰσ τὴν πόλιν τολμήσειν ἔτι παρελθεῖν οὔτ’ αὐτοὶ παρελθόντων ἡττηθήσεσθαι δοκοῦντεσ.

ἐπεσκότει γὰρ αὐτῶν ταῖσ γνώμαισ διὰ τὰσ παρανομίασ ὁ θεόσ, καὶ οὔτε τὴν Ῥωμαίων ἰσχὺν ὅσῳ πλείων κατελείπετο τῆσ ἐξελαθείσησ ἔβλεπον οὔτε τὸν ὑφέρποντα λιμὸν αὐτοῖσ·

ἔτι γὰρ παρῆν ἐσθίειν ἐκ τῶν δημοσίων κακῶν καὶ τὸ τῆσ πόλεωσ αἷμα πίνειν·

ἔνδεια δὲ τοὺσ ἀγαθοὺσ ἐπεῖχε πάλαι, καὶ σπάνει τῶν ἐπιτηδείων διελύοντο πολλοί. τὴν δὲ τοῦ λαοῦ φθορὰν ἑαυτῶν οἱ στασιασταὶ κουφισμὸν ὑπελάμβανον·

μόνουσ γὰρ ἠξίουν σώζεσθαι τοὺσ μὴ ζητοῦντασ εἰρήνην καὶ κατὰ Ῥωμαίων ζῆν προῃρημένουσ, τὸ δ’ ἐναντίον πλῆθοσ ὥσπερ βάρβαρον ἥδοντο δαπανώμενον. τοιοῦτοι μὲν δὴ πρὸσ τοὺσ ἔνδον ἦσαν·

Ῥωμαίουσ δὲ πάλιν τῆσ εἰσόδου πειρωμένουσ ἐκώλυον φραξάμενοι καὶ τὸ καταρριφθὲν ἀντιτειχίσαντεσ τοῖσ σώμασι τρισὶ μὲν ἀντέσχον ἡμέραισ καρτερῶσ ἀμυνόμενοι, τῇ τετάρτῃ δὲ προσβαλόντα γενναίωσ Τίτον οὐκ ἤνεγκαν, ἀλλὰ βιασθέντεσ ᾗ καὶ πρότερον ἀναφεύγουσιν. ὁ δὲ πάλιν τοῦ τείχουσ κρατήσασ τὸ προσάρκτιον μὲν εὐθέωσ κατέρριψε πᾶν, ἐπὶ δὲ τοῦ κατὰ μεσημβρίαν φρουρὰσ τοῖσ πύργοισ ἐγκαταστήσασ τῷ τρίτῳ προσβάλλειν ἐπενόει.

Δόξαν δ’ ἐπανεῖναι πρὸσ ὀλίγον τὴν πολιορκίαν καὶ διωρίαν βουλῆσ τοῖσ στασιασταῖσ παρέχειν, εἴ τι πρὸσ τὴν καθαίρεσιν ἐνδοῖεν τοῦ δευτέρου τείχουσ ἢ καὶ τὸν λιμὸν ὑποδείσαντεσ, οὐ γὰρ εἰσ πολὺ τὰσ ἁρπαγὰσ αὐτοῖσ ἐξαρκέσειν, εἰσ δέον κατεχρῆτο τὴν ἄνεσιν·

ἐνστάσησ γὰρ τῆσ προθεσμίασ, καθ’ ἣν ἔδει διαδοῦναι τοῖσ στρατιώταισ τροφάσ, ἐν ἀπόπτῳ τοῖσ πολεμίοισ ἐκέλευσε τοὺσ ἡγεμόνασ ἐκτάξαντασ τὴν δύναμιν ἀπαριθμεῖν ἑκάστῳ τἀργύριον.

οἱ δέ, ὥσπερ ἔθοσ, ἀποκαλύψαντεσ τὰ ὅπλα θήκαισ ἐσκεπασμένα τέωσ κατάφρακτοι προῄεσαν καὶ τοὺσ ἵππουσ ἄγοντεσ οἱ ἱππεῖσ κεκοσμημένουσ.

ἐπὶ πλεῖστον δὲ τὰ πρὸ τῆσ πόλεωσ ἀργύρῳ καὶ χρυσῷ περιελάμπετο, καὶ τῆσ ὄψεωσ ἐκείνησ οὐδὲν οὔτε τοῖσ σφετέροισ ἐπιτερπέστερον οὔτε τοῖσ πολεμίοισ παρέστη φοβερώτερον.

κατεπλήσθη γὰρ ἀφορώντων τό τε ἀρχαῖον τεῖχοσ ἅπαν καὶ τοῦ ἱεροῦ τὸ βόρειον κλίμα, τάσ τε οἰκίασ μεστὰσ ἦν προκυπτόντων ἰδεῖν, καὶ τῆσ πόλεωσ οὐδὲν ὃ μὴ κεκάλυπτο πλήθει διεφαίνετο.

κατάπληξισ δὲ δεινὴ καὶ τοῖσ τολμηροτάτοισ ἐνέπεσε τήν τε δύναμιν ἐπὶ ταὐτὸ πᾶσαν ὁρῶσι καὶ τὸ κάλλοσ τῶν ὅπλων καὶ τὴν εὐταξίαν τῶν ἀνδρῶν·

δοκοῦσί τε ἄν μοι πρὸσ ἐκείνην οἱ στασιασταὶ μεταβαλέσθαι τὴν ὄψιν, εἰ μὴ δι’ ὑπερβολὴν ὧν τὸν δῆμον ἔδρασαν κακῶν συγγνώμην παρὰ Ῥωμαίοισ ἀπήλπιζον.

ἀποκειμένου δὲ τοῦ μετὰ κολάσεωσ, εἰ παύσαιντο, πολὺ κρείττονα τὸν ἐν πολέμῳ θάνατον ἡγοῦντο.

καὶ τὸ χρεὼν δ’ ἐκράτει τούσ τε ἀναιτίουσ τοῖσ αἰτίοισ συναπολέσθαι καὶ τῇ στάσει τὴν πόλιν. Τέσσαρσιν μὲν οὖν ἡμέραισ οἱ Ῥωμαῖοι καθ’ ἕκαστον τάγμα διετέλεσαν τὰσ τροφὰσ κομιζόμενοι, τῇ πέμπτῃ δ’ ὡσ οὐδὲν ἀπήντα παρὰ τῶν Ιοὐδαίων εἰρηνικόν, διχῆ διελὼν τὰ τάγματα Τίτοσ ἤρχετο τῶν χωμάτων κατά τε τὴν Ἀντωνίαν καὶ τὸ τοῦ Ιωἄννου μνημεῖον, ταύτῃ μὲν τὴν ἄνω πόλιν αἱρήσειν ἐπινοῶν, τὸ δ’ ἱερὸν κατὰ τὴν Ἀντωνίαν·

τούτου γὰρ μὴ ληφθέντοσ οὐδὲ τὸ ἄστυ κατέχειν ἀκίνδυνον ἦν·

πρὸσ ἑκατέρῳ δὲ μέρει δύο χώματα ἠγείρετο καθ’ ἓν ἑκάστου τάγματοσ. καὶ τοὺσ μὲν παρὰ τὸ μνημεῖον ἐργαζομένουσ οἵ τε Ἰδουμαῖοι καὶ τὸ μετὰ τοῦ Σίμωνοσ ὁπλιτικὸν εἶργον ἐπεκθέοντεσ, τοὺσ δὲ πρὸ τῆσ Ἀντωνίασ οἱ περὶ τὸν Ιωἄννην καὶ τὸ τῶν ζηλωτῶν πλῆθοσ.

ἐπλεονέκτουν δὲ οὐ κατὰ χεῖρα μόνον ἀφ’ ὑψηλοτέρων μαχόμενοι, καὶ τοῖσ ὀργάνοισ δὲ ἤδη χρῆσθαι μεμαθηκότεσ·

ἡ γὰρ καθ’ ἡμέραν τριβὴ κατὰ μικρὸν ἔθρεψε τὴν ἐμπειρίαν. εἶχον δ’ ὀξυβελεῖσ μὲν τριακοσίουσ, τεσσαράκοντα δὲ τῶν λιθοβόλων, δι’ ὧν τὰ χώματα τοῖσ Ῥωμαίοισ ἐποίουν δυσέργαστα. τοῖσ δ’ ἔργοισ ἀνέμισγε συμβουλίαν, καὶ πολλάκισ γινώσκων ἀνυτικώτερον ὅπλων τὸν λόγον αὐτόσ τε σώζεσθαι παρεκάλει παραδόντασ τὴν πόλιν ἤδη παρειλημμένην καὶ τὸν Ιὤσηπον καθίει τῇ πατρίῳ γλώσσῃ διαλέγεσθαι, τάχ’ ἂν ἐνδοῦναι πρὸσ ὁμόφυλον δοκῶν αὐτούσ.

Οὗτοσ περιιὼν τὸ τεῖχοσ καὶ πειρώμενοσ ἔξω τε βέλουσ εἶναι καὶ ἐν ἐπηκόῳ, πολλὰ κατηντιβόλει φείσασθαι μὲν αὑτῶν καὶ τοῦ δήμου, φείσασθαι δὲ τῆσ πατρίδοσ καὶ τοῦ ἱεροῦ μηδὲ γενέσθαι πρὸσ ταῦτα τῶν ἀλλοφύλων ἀπαθεστέρουσ.

Ῥωμαίουσ μέν γε τοὺσ μὴ μετέχοντασ ἐντρέπεσθαι τὰ τῶν πολεμίων ἅγια καὶ μέχρι νῦν τὰσ χεῖρασ ἐπέχειν, τοὺσ δ’ ἐντραφέντασ αὐτοῖσ κἂν περισωθῇ μόνουσ ἕξοντασ ὡρμῆσθαι πρὸσ ἀπώλειαν αὐτῶν.

ἦ μὴν τὰ καρτερώτερα μὲν αὐτῶν ὁρᾶν τείχη πεπτωκότα, λειπόμενον δὲ τὸ τῶν ἑαλωκότων ἀσθενέστερον·

γινώσκειν δὲ τὴν Ῥωμαίων ἰσχὺν ἀνυπόστατον καὶ τὸ δουλεύειν τούτοισ οὐκ ἀπείρατον αὐτοῖσ. εἰ γὰρ δὴ καὶ πολεμεῖν ὑπὲρ ἐλευθερίασ καλόν, χρῆναι τὸ πρῶτον·

τὸ δ’ ἅπαξ ὑποπεσόντασ καὶ μακροῖσ εἴξαντασ χρόνοισ ἔπειτα ἀποσείεσθαι τὸν ζυγὸν δυσθανατούντων, οὐ φιλελευθέρων εἶναι. δεῖν μέντοι καὶ δεσπότασ ἀδοξεῖν ταπεινοτέρουσ, οὐχ οἷσ ὑποχείρια τὰ πάντα.

τί γὰρ Ῥωμαίουσ διαπεφευγέναι, πλὴν εἰ μή τι διὰ θάλποσ ἢ κρύοσ ἄχρηστον; μεταβῆναι γὰρ πρὸσ αὐτοὺσ πάντοθεν τὴν τύχην, καὶ κατὰ ἔθνοσ τὸν θεὸν ἐμπεριάγοντα τὴν ἀρχὴν νῦν ἐπὶ τῆσ Ἰταλίασ εἶναι.

νόμον γε μὴν ὡρίσθαι καὶ παρὰ θηρσὶν ἰσχυρότατον καὶ παρὰ ἀνθρώποισ, εἴκειν τοῖσ δυνατωτέροισ καὶ τὸ κρατεῖν παρ’ οἷσ ἀκμὴ τῶν ὅπλων εἶναι. διὰ τοῦτο καὶ τοὺσ προγόνουσ αὐτῶν καὶ ταῖσ ψυχαῖσ καὶ τοῖσ σώμασιν ἔτι δὲ καὶ ταῖσ ἄλλαισ ἀφορμαῖσ ἀμείνουσ ὄντασ εἶξαι Ῥωμαίοισ, οὐκ ἂν εἰ μὴ τὸν θεὸν ᾔδεσαν σὺν αὐτοῖσ τοῦθ’ ὑπομείναντασ.

αὐτοὺσ δὲ τίνι καὶ πεποιθότασ ἀντέχειν, ἑαλωκυίασ μὲν ἐκ πλείστου τῆσ πόλεωσ μέρουσ, τῶν δ’ ἔνδον, εἰ καὶ τὰ τείχη παρέμενεν, ἁλώσεωσ χεῖρον διακειμένων;

οὐ γὰρ λανθάνειν Ῥωμαίουσ τὸν ἐν τῇ πόλει λιμόν, ᾧ νῦν μὲν τὸν δῆμον, μετ’ οὐ πολὺ δὲ διαφθαρήσεσθαι καὶ τοὺσ μαχίμουσ.

εἰ γὰρ δὴ καὶ παύσαιντο Ῥωμαῖοι τῆσ πολιορκίασ μηδ’ ἐπιπίπτοιεν τῇ πόλει ξιφήρεισ, αὐτοῖσ γε τὸν ἄμαχον πόλεμον ἔνδον παρακαθῆσθαι καθ’ ἑκάστην ὡρ́αν τρεφόμενον, εἰ μὴ καὶ πρὸσ τὸν λιμὸν ἆραι τὰ ὅπλα καὶ μάχεσθαι δύνανται μόνοι τε καὶ παθῶν ἐπικρατεῖν.

προσετίθει δὲ ὡσ καλὸν πρὸ ἀνηκέστου συμφορᾶσ μεταβαλέσθαι καὶ πρὸσ τὸ σωτήριον ἑώσ ἔξεστι ῥέψαι·

καὶ γὰρ οὐδὲ μνησικακήσειν αὐτοῖσ Ῥωμαίουσ τῶν γεγενημένων, εἰ μὴ μέχρι τέλουσ ἀπαυθαδίσαιντο· φύσει τε γὰρ ἐν τῷ κρατεῖν ἡμέρουσ εἶναι καὶ πρὸ τῶν θυμῶν θήσεσθαι τὸ συμφέρον. τοῦτο δ’ εἶναι μήτε τὴν πόλιν ἀνδρῶν κενὴν μήτε τὴν χώραν ἔρημον ἔχειν.

διὸ καὶ νῦν Καίσαρα βούλεσθαι δεξιὰν αὐτοῖσ παρασχεῖν· οὐ γὰρ ἂν σῶσαί τινα βίᾳ λαβόντα τὴν πόλιν, καὶ μάλιστα μηδ’ ἐν ἐσχάταισ συμφοραῖσ ὑπακουσάντων παρακαλοῦντι. τοῦ γε μὴν ταχέωσ τὸ τρίτον τεῖχοσ ἁλώσεσθαι τὰ προεαλωκότα πίστιν εἶναι·

κἂν ἄρρηκτον δὲ ᾖ τὸ ἔρυμα, τὸν λιμὸν ὑπὲρ Ῥωμαίων αὐτοῖσ μαχεῖσθαι. Ταῦτα τὸν Ιὤσηπον παραινοῦντα πολλοὶ μὲν ἔσκωπτον ἀπὸ τοῦ τείχουσ, πολλοὶ δ’ ἐβλασφήμουν, ἔνιοι δ’ ἔβαλλον.

ὁ δ’ ὡσ ταῖσ φανεραῖσ οὐκ ἔπειθε συμβουλίαισ, ἐπὶ τὰσ ὁμοφύλουσ μετέβαινεν ἱστορίασ "ἆ δειλοί, βοῶν, καὶ τῶν ἰδίων ἀμνήμονεσ συμμάχων, ὅπλοισ καὶ χερσὶ πολεμεῖτε Ῥωμαίοισ; τίνα γὰρ ἄλλον οὕτωσ ἐνικήσαμεν;

πότε δ’ οὐ θεὸσ ὁ κτίσασ ἂν ἀδικῶνται Ιοὐδαίων ἔκδικοσ;

οὐκ ἐπιστραφέντεσ ὄψεσθε πόθεν ὁρμώμενοι μάχεσθε καὶ πηλίκον ἐμιάνατε σύμμαχον; οὐκ ἀναμνήσεσθε πατέρων ἔργα δαιμόνια, καὶ τὸν ἅγιον τόνδε χῶρον ἡλίκουσ ἡμῖν πάλαι πολέμουσ καθεῖλεν; ἐγὼ μὲν φρίττω τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ λέγων εἰσ ἀναξίουσ ἀκοάσ·

ἀκούετε δ’ ὅμωσ, ἵνα γνῶτε μὴ μόνον Ῥωμαίοισ πολεμοῦντεσ ἀλλὰ καὶ τῷ θεῷ. βασιλεὺσ ὁ τότε Νεχαὼσ Αἰγυπτίων, ὁ δ’ αὐτὸσ ἐκαλεῖτο καὶ Φαραώ, μυρίᾳ χειρὶ καταβὰσ ἡρ́πασε Σάρραν βασιλίδα, τὴν μητέρα τοῦ γένουσ ἡμῶν.

τί οὖν ὁ ταύτησ ἀνὴρ Ἁβραάμ, προπάτωρ δὲ ἡμέτεροσ;

ἆρα τὸν ὑβριστὴν ἠμύνατο τοῖσ ὅπλοισ, καίτοι ὀκτωκαίδεκα μὲν καὶ τριακοσίουσ ὑπάρχουσ ἔχων, δύναμιν δὲ ἐφ’ ἑκάστῳ τούτων ἄπειρον; ἢ αὐτοὺσ μὲν ἐρημίαν ἡγήσατο μὴ συμπαρόντοσ θεοῦ, καθαρὰσ δ’ ἀνατείνασ τὰσ χεῖρασ εἰσ ὃν νῦν ἐμιάνατε χῶρον ὑμεῖσ τὸν ἀνίκητον αὐτῷ βοηθὸν ἐστρατολόγησεν; οὐ μετὰ μίαν ἑσπέραν ἄχραντοσ μὲν ἡ βασίλισσα ἀνεπέμφθη πρὸσ τὸν ἄνδρα, προσκυνῶν δὲ τὸν ὑφ’ ὑμῶν αἱμαχθέντα χῶρον ὁμοφύλῳ φόνῳ καὶ τρέμων ἀπὸ τῶν ἐν νυκτὶ φαντασμάτων ἔφευγεν ὁ Αἰγύπτιοσ, ἀργύρῳ δὲ καὶ χρυσῷ τοὺσ θεοφιλεῖσ Ἑβραίουσ ἐδωρεῖτο;

εἴπω τὴν εἰσ Αἴγυπτον μετοικίαν τῶν πατέρων;

οὐ τυραννούμενοι καὶ βασιλεῦσιν ἀλλοφύλοισ ὑποπεπτωκότεσ τετρακοσίοισ ἔτεσι παρὸν ὅπλοισ ἀμύνεσθαι καὶ χερσὶ σφᾶσ αὐτοὺσ ἐπέτρεψαν τῷ θεῷ; τίσ οὐκ οἶδεν τὴν παντὸσ θηρίου καταπλησθεῖσαν Αἴγυπτον καὶ πάσῃ φθαρεῖσαν νόσῳ, τὴν ἄκαρπον [γῆν], τὸν ἐπιλείποντα Νεῖλον, τὰσ ἐπαλλήλουσ δέκα πληγάσ, τοὺσ διὰ ταῦτα μετὰ φρουρᾶσ προπεμπομένουσ πατέρασ ἡμῶν ἀναιμάκτουσ ἀκινδύνουσ, οὓσ ὁ θεὸσ αὑτῷ νεωκόρουσ ἦγεν;

σηπόμενοι δὲ τὰ κρυπτὰ τοῦ σώματοσ καὶ δι’ αὐτῶν τὰ σπλάγχνα μετὰ τῶν σιτίων καταφέροντεσ, χερσὶ ταῖσ λῃσαμέναισ ἀνεκόμισαν κυμβάλων καὶ τυμπάνων ἤχῳ καὶ πᾶσι μειλικτηρίοισ ἱλασκόμενοι τὸ ἅγιον;

θεὸσ ἦν ὁ ταῦτα πατράσιν ἡμετέροισ στρατηγῶν, ὅτι τὰσ χεῖρασ καὶ τὰ ὅπλα παρέντεσ αὐτῷ κρῖναι τὸ ἔργον ἐπέτρεψαν.

βασιλεὺσ Ἀσσυρίων Σενναχηρεὶμ ὅτε πᾶσαν τὴν Ἀσίαν ἐπισυρόμενοσ τήνδε περιεστρατοπεδεύσατο τὴν πόλιν, ἆρα χερσὶν ἀνθρωπίναισ ἔπεσεν;

οὐχ αἱ μὲν ἀπὸ τῶν ὅπλων ἠρεμοῦσαι ἐν προσευχαῖσ ἦσαν, ἄγγελοσ δὲ τοῦ θεοῦ μιᾷ νυκτὶ τὴν ἄπειρον στρατιὰν ἐλυμήνατο, καὶ μεθ’ ἡμέραν ἀναστὰσ ὁ Ἀσσύριοσ ὀκτωκαίδεκα μυριάδασ ἐπὶ πεντακισχιλίοισ νεκρῶν εὑρ͂ε, μετὰ δὲ τῶν καταλειπομένων ἀνόπλουσ καὶ μὴ διώκοντασ Ἑβραίουσ ἔφυγεν;

ἴστε καὶ τὴν ἐν Βαβυλῶνι δουλείαν, ἔνθα μετανάστησ ὁ λαὸσ ὢν ἔτεσιν ἑβδομήκοντα οὐ πρότερον εἰσ ἐλευθερίαν ἀνεχαίτισεν ἢ Κῦρον τοῦτο χαρίσασθαι τῷ θεῷ·

προυπέμφθησαν γοῦν ὑπ’ αὐτοῦ, καὶ πάλιν τὸν αὑτῶν σύμμαχον ἐνεωκόρουν. καθόλου δ’ εἰπεῖν, οὐκ ἔστιν ὅ τι κατώρθωσαν οἱ πατέρεσ ἡμῶν τοῖσ ὅπλοισ ἢ δίχα τούτων διήμαρτον ἐπιτρέψαντεσ τῷ θεῷ·

μένοντεσ μέν γε κατὰ χώραν ἐνίκων ὡσ ἐδόκει τῷ κριτῇ, μαχόμενοι δὲ ἔπταισαν ἀεί. τοῦτο μέν, ἡνίκα βασιλεὺσ Βαβυλωνίων ἐπολιόρκει ταύτην τὴν πόλιν, συμβαλὼν Σεδεκίασ ὁ ἡμέτεροσ βασιλεὺσ παρὰ τὰσ Ιἑρεμίου προφητείασ αὐτόσ τε ἑάλω καὶ τὸ ἄστυ μετὰ τοῦ ναοῦ κατασκαπτόμενον εἶδε·

καίτοι πόσῳ μετριώτεροσ ὁ μὲν βασιλεὺσ ἐκεῖνοσ τῶν ὑμετέρων ἡγεμόνων ἦν, ὁ δ’ ὑπ’ αὐτῷ λαὸσ ὑμῶν. βοῶντα γοῦν τὸν Ιἑρεμίαν, ὡσ ἀπέχθοιντο μὲν τῷ θεῷ διὰ τὰσ εἰσ αὐτὸν πλημμελείασ, ἁλώσοιντο δ’ εἰ μὴ παραδοῖεν τὴν πόλιν, οὔθ’ ὁ βασιλεὺσ οὔθ’ ὁ δῆμοσ ἀνεῖλεν.

ἀλλ’ ὑμεῖσ, ἵν’ ἐάσω τἄνδον, οὐ γὰρ ἂν ἑρμηνεῦσαι δυναίμην τὰσ παρανομίασ ὑμῶν ἀξίωσ, ἐμὲ τὸν παρακαλοῦντα πρὸσ σωτηρίαν ὑμᾶσ βλασφημεῖτε καὶ βάλλετε, παροξυνόμενοι πρὸσ τὰσ ὑπομνήσεισ τῶν ἁμαρτημάτων καὶ μηδὲ τοὺσ λόγουσ φέροντεσ ὧν τἆργα δρᾶτε καθ’ ἡμέραν.

τοῦτο δ’, ἡνίκα Ἀντιόχου τοῦ κληθέντοσ Ἐπιφανοῦσ προσκαθεζομένου τῇ πόλει πολλὰ πρὸσ τὸ θεῖον ἐξυβρικότοσ, οἱ πρόγονοι μετὰ τῶν ὅπλων προῆλθον, αὐτοὶ μὲν ἀπεσφάγησαν ἐν τῇ μάχῃ, διηρπάγη δὲ τὸ ἄστυ τοῖσ πολεμίοισ, ἠρημώθη δ’ ἔτη τρία καὶ μῆνασ ἓξ τὸ ἅγιον.

καὶ τί δεῖ τἆλλα λέγειν; ἀλλὰ Ῥωμαίουσ τίσ ἐστρατολόγησε κατὰ τοῦ ἔθνουσ;

οὐχ ἡ τῶν ἐπιχωρίων ἀσέβεια; πόθεν δ’ ἠρξάμεθα δουλείασ; ἆρ’ οὐχὶ ἐκ στάσεωσ τῶν προγόνων, ὅτε ἡ Ἀριστοβούλου καὶ Ὑρκανοῦ μανία καὶ πρὸσ ἀλλήλουσ ἔρισ Πομπήιον ἐπήγαγεν τῇ πόλει καὶ Ῥωμαίοισ ὑπέταξεν ὁ θεὸσ τοὺσ οὐκ ἀξίουσ ἐλευθερίασ;

τρισὶ γοῦν μησὶ πολιορκηθέντεσ ἑαυτοὺσ παρέδοσαν, οὔθ’ ἁμαρτόντεσ εἰσ τὰ ἅγια καὶ τοὺσ νόμουσ ἡλίκα ὑμεῖσ καὶ πολὺ μείζοσιν ἀφορμαῖσ πρὸσ τὸν πόλεμον χρώμενοι.

τὸ δ’ Ἀντιγόνου τέλοσ τοῦ Ἀριστοβούλου παιδὸσ οὐκ ἴσμεν, οὗ βασιλεύοντοσ ὁ θεὸσ ἁλώσει πάλιν τὸν λαὸν ἤλαυνε πλημμελοῦντα, καὶ Ἡρώδησ μὲν ὁ Ἀντιπάτρου Σόσσιον, Σόσσιοσ δὲ Ῥωμαίων στρατιὰν ἤγαγεν, περισχεθέντεσ δ’ ἐπὶ μῆνασ ἓξ ἐπολιορκοῦντο, μέχρι δίκασ τῶν ἁμαρτιῶν δόντεσ ἑάλωσαν καὶ διηρπάγη τοῖσ πολεμίοισ ἡ πόλισ;

οὕτωσ οὐδέποτε τῷ ἔθνει τὰ ὅπλα δέδοται, τῷ δὲ πολεμεῖσθαι καὶ τὸ ἁλώσεσθαι πάντωσ πρόσεστι.

δεῖ γάρ, οἶμαι, τοὺσ χωρίον ἅγιον νεμομένουσ ἐπιτρέπειν πάντα τῷ θεῷ δικάζειν καὶ καταφρονεῖν τότε χειρὸσ ἀνθρωπίνησ, ὅταν αὐτοὶ πείθωσι τὸν ἄνω δικαστήν.

ὑμῖν δὲ τί τῶν εὐλογηθέντων ὑπὸ τοῦ νομοθέτου πέπρακται;

τί δὲ τῶν ὑπ’ ἐκείνου κατηραμένων παραλέλειπται; πόσῳ δ’ ἐστὲ τῶν τάχιον ἁλόντων ἀσεβέστεροι; οὐ τὰ κρυπτὰ μὲν τῶν ἁμαρτημάτων ἠδοξήκατε, κλοπὰσ λέγω καὶ ἐνέδρασ καὶ μοιχείασ, ἁρπαγαῖσ δ’ ἐρίζετε καὶ φόνοισ καὶ ξένασ καινοτομεῖτε κακίασ ὁδούσ, ἐκδοχεῖον δὲ πάντων τὸ ἱερὸν γέγονεν καὶ χερσὶν ἐμφυλίοισ ὁ θεῖοσ μεμίανται χῶροσ, ὃν καὶ Ῥωμαῖοι πόρρωθεν προσεκύνουν, πολλὰ τῶν ἰδίων ἐθῶν εἰσ τὸν ὑμέτερον παραλύοντεσ νόμον.

εἶτ’ ἐπὶ τούτοισ τὸν ἀσεβηθέντα σύμμαχον προσδοκᾶτε;

πάνυ γοῦν ἐστὲ δίκαιοι ἱκέται καὶ χερσὶ καθαραῖσ τὸν βοηθὸν ὑμῶν παρακαλεῖτε. τοιαύταισ ὁ βασιλεὺσ ἡμῶν ἱκέτευσεν ἐπὶ τὸν Ἀσσύριον, ὅτε τὸν μέγαν ἐκεῖνον στρατὸν μιᾷ νυκτὶ κατέστρωσεν ὁ θεόσ;

ὅμοια δὲ τῷ Ἀσσυρίῳ Ῥωμαῖοι δρῶσιν, ἵνα καὶ ἄμυναν ὑμεῖσ ὁμοίαν ἐλπίσητε; οὐχ ὁ μὲν χρήματα παρὰ τοῦ βασιλέωσ ἡμῶν λαβὼν ἐφ’ ᾧ μὴ πορθήσει τὴν πόλιν κατέβη παρὰ τοὺσ ὁρ́κουσ ἐμπρῆσαι τὸν ναόν, Ῥωμαῖοι δὲ τὸν συνήθη δασμὸν αἰτοῦσιν, ὃν οἱ πατέρεσ ἡμῶν τοῖσ ἐκείνων πατράσι παρέσχον;

καὶ τούτου τυχόντεσ οὔτε πορθοῦσι τὴν πόλιν οὔτε ψαύουσι τῶν ἁγίων, διδόασι δὲ ὑμῖν τὰ ἄλλα, γενεάσ τ’ ἐλευθέρασ καὶ κτήσεισ τὰσ ἑαυτῶν νέμεσθαι καὶ τοὺσ ἱεροὺσ νόμουσ σώζουσι.

μανία δὴ τὸν θεὸν προσδοκᾶν ἐπὶ δικαίοισ οἱο͂σ ἐπ’ ἀδίκοισ ἐφάνη.

καὶ παραχρῆμα δὲ ἀμύνειν οἶδεν ὅταν δέῃ· τοὺσ γοῦν Ἀσσυρίουσ κατὰ νύκτα τὴν πρώτην παραστρατοπεδευσαμένουσ ἔκλασεν· ὥστ’ εἰ καὶ τὴν ἡμετέραν γενεὰν ἐλευθερίασ ἢ Ῥωμαίουσ κολάσεωσ ἀξίουσ ἔκρινε, κἂν παραχρῆμα καθάπερ τοῖσ Ἀσσυρίοισ ἐνέσκηψεν, ὅτε τοῦ ἔθνουσ ἥπτετο Πομπήιοσ, ὅτε μετ’ αὐτὸν ἀνῄει Σόσσιοσ, ὅτε Οὐεσπασιανὸσ ἐπόρθει τὴν Γαλιλαίαν, τὰ τελευταῖα νῦν, ὅτε ἤγγιζε Τίτοσ τῇ πόλει.

καίτοι Μάγνοσ μὲν καὶ Σόσσιοσ πρὸσ τῷ μηδὲν παθεῖν καὶ ἀνὰ κράτοσ ἔλαβον τὴν πόλιν, Οὐεσπασιανὸσ δ’ ἐκ τοῦ πρὸσ ἡμᾶσ πολέμου καὶ βασιλείασ ἤρξατο·

Τίτῳ μὲν γὰρ καὶ πηγαὶ πλουσιώτεραι ῥέουσιν αἱ ξηρανθεῖσαι πρότερον ὑμῖν· πρὸ γοῦν τῆσ αὐτοῦ παρουσίασ τήν τε Σιλωὰν ἐπιλείπουσαν ἴστε καὶ τὰσ πρὸ τοῦ ἄστεοσ ἁπάσασ, ὥστε πρὸσ ἀμφορέασ ὠνεῖσθαι τὸ ὕδωρ·

τὸ δὲ νῦν οὕτωσ πληθύουσι τοῖσ πολεμίοισ ὑμῶν, ὡσ μὴ μόνον αὐτοῖσ καὶ κτήνεσιν, ἀλλὰ καὶ κήποισ διαρκεῖν. τό γε μὴν τέρασ τοῦτο πεπείραται καὶ πρότερον ἐφ’ ἁλώσει τῆσ πόλεωσ γεγενημένον, ὅτε ὁ προειρημένοσ Βαβυλώνιοσ ἐπεστράτευσεν, ὃσ τήν τε πόλιν ἑλὼν ἐνέπρησε καὶ τὸν ναόν, οὐδὲν οἶμαι τῶν τότε ἠσεβηκότων τηλικοῦτον ἡλίκα ὑμεῖσ·

ὥστε ἐγὼ πεφευγέναι μὲν ἐκ τῶν ἁγίων οἶμαι τὸ θεῖον, ἑστάναι δὲ παρ’ οἷσ πολεμεῖτε νῦν.

ἀλλ’ ἀνὴρ μὲν ἀγαθὸσ οἰκίαν ἀσελγῆ φεύξεται καὶ τοὺσ ἐν αὐτῇ στυγήσει, τὸν δὲ θεὸν ἔτι πείθεσθε τοῖσ οἰκείοισ κακοῖσ παραμένειν, ὃσ τά τε κρυπτὰ πάντα ἐφορᾷ καὶ τῶν σιγωμένων ἀκούει;

τί δὲ σιγᾶται παρ’ ὑμῖν ἢ τί κρύπτεται;

τί δ’ οὐχὶ καὶ τοῖσ ἐχθροῖσ φανερὸν γέγονε; πομπεύετε γὰρ παρανομοῦντεσ καὶ καθ’ ἡμέραν ἐρίζετε, τίσ χείρων γένηται, τῆσ ἀδικίασ ὥσπερ ἀρετῆσ ἐπίδειξιν ποιούμενοι. καταλείπεται δὲ ὅμωσ ἔτι σωτηρίασ ὁδόσ, ἐὰν θέλητε, καὶ τὸ θεῖον εὐδιάλλακτον ἐξομολογουμένοισ καὶ μετανοοῦσιν.

ὦ σιδήρειοι, ῥίψατε τὰσ πανοπλίασ, λάβετε ἤδη κατερειπομένησ αἰδῶ πατρίδοσ, ἐπιστράφητε καὶ θεάσασθε τὸ κάλλοσ ἧσ προδίδοτε, οἱο͂ν ἄστυ, οἱο͂ν ἱερόν, ὅσων ἐθνῶν δῶρα.

ἐπὶ ταῦτά τισ ὁδηγεῖ φλόγα;

ταῦτά τισ μηκέτ’ εἶναι θέλει; καὶ τί σώζεσθαι τούτων ἀξιώτερον, ἄτεγκτοι καὶ λίθων ἀπαθέστεροι. καὶ εἰ μὴ ταῦτα γνησίοισ ὄμμασιν βλέπετε, γενεὰσ γοῦν ὑμετέρασ οἰκτείρατε, καὶ πρὸ ὀφθαλμῶν ἑκάστῳ γενέσθω τέκνα καὶ γυνὴ καὶ γονεῖσ, οὓσ ἀναλώσει μετὰ μικρὸν ἢ λιμὸσ ἢ πόλεμοσ.

οἶδ’ ὅτι μοι συγκινδυνεύει μήτηρ καὶ γυνὴ καὶ γένοσ οὐκ ἄσημον καὶ πάλαι λαμπρὸσ οἶκοσ, καὶ τάχα δοκῶ διὰ ταῦτα συμβουλεύειν.

ἀποκτείνατε αὐτούσ, λάβετε μισθὸν τῆσ ἑαυτῶν σωτηρίασ τὸ ἐμὸν αἷμα· κἀγὼ θνήσκειν ἕτοιμοσ, εἰ μετ’ ἐμὲ σωφρονεῖν μέλλετε. Τοιαῦτα τοῦ Ιὠσήπου μετὰ δακρύων ἐμβοῶντοσ οἱ στασιασταὶ μὲν οὔτε ἐνέδοσαν οὔτ’ ἀσφαλῆ τὴν μεταβολὴν ἔκριναν, ὁ δὲ δῆμοσ ἐκινήθη πρὸσ αὐτομολίαν.

καὶ οἱ μὲν τὰσ κτήσεισ ἐλαχίστου πωλοῦντεσ, οἱ δὲ τὰ πολυτελέστερα τῶν κειμηλίων, τοὺσ μὲν χρυσοῦσ, ὡσ μὴ φωραθεῖεν ὑπὸ τῶν λῃστῶν, κατέπινον, ἔπειτα πρὸσ τοὺσ Ῥωμαίουσ διαδιδράσκοντεσ, ὁπότε κατενέγκαιεν εὐπόρουν πρὸσ ἃ δέοιντο.

διηφίει γὰρ τοὺσ πολλοὺσ ὁ Τίτοσ εἰσ τὴν χώραν ὅποι βούλοιτο ἕκαστοσ, καὶ τοῦτ’ αὐτὸ μᾶλλον πρὸσ αὐτομολίαν παρεκάλει τῶν μὲν εἴσω κακῶν στερησομένουσ, μὴ δουλεύσοντασ δὲ Ῥωμαίοισ.

οἱ δὲ περὶ τὸν Ιωἄννην καὶ τὸν Σίμωνα περιεφύλαττον τὰσ τούτων ἐξόδουσ πλέον ἢ τὰσ Ῥωμαίων εἰσόδουσ, καὶ σκιάν τισ ὑπονοίασ παρασχὼν μόνον εὐθέωσ ἀπεσφάττετο.

Τοῖσ γε μὴν εὐπόροισ καὶ τὸ μένειν πρὸσ ἀπώλειαν ἴσον ἦν·

προφάσει γὰρ αὐτομολίασ ἀνῃρεῖτό τισ διὰ τὴν οὐσίαν. τῷ λιμῷ δ’ ἡ ἀπόνοια τῶν στασιαστῶν συνήκμαζε, καὶ καθ’ ἡμέραν ἀμφότερα προσεξεκαίετο τὰ δεινά. φανερὸσ μὲν γὰρ οὐδαμοῦ σῖτοσ ἦν, ἐπεισπηδῶντεσ δὲ διηρεύνων τὰσ οἰκίασ, ἔπειθ’ εὑρόντεσ μὲν ὡσ ἀρνησαμένουσ ᾐκίζοντο, μὴ εὑρόντεσ δ’ ὡσ ἐπιμελέστερον κρύψαντασ ἐβασάνιζον.

τεκμήριον δὲ τοῦ τ’ ἔχειν καὶ μὴ τὰ σώματα τῶν ἀθλίων, ὧν οἱ μὲν ἔτι συνεστῶτεσ εὐπορεῖν τροφῆσ ἐδόκουν, οἱ τηκόμενοι δὲ ἤδη παρωδεύοντο, καὶ κτείνειν ἄλογον ἐδόκει τοὺσ ὑπ’ ἐνδείασ τεθνηξομένουσ αὐτίκα.

πολλοὶ δὲ λάθρα τὰσ κτήσεισ ἑνὸσ ἀντηλλάξαντο μέτρου πυρῶν μὲν εἰ πλουσιώτεροι τυγχάνοιεν ὄντεσ, οἱ δὲ πενέστεροι κριθῆσ, ἔπειτα κατακλείοντεσ αὑτοὺσ εἰσ τὰ μυχαίτατα τῶν οἰκιῶν τινὲσ μὲν ὑπ’ ἄκρασ ἐνδείασ ἀνέργαστον τὸν σῖτον ἤσθιον, οἱ δ’ ἔπεσσον ὡσ ἥ τε ἀνάγκη καὶ τὸ δέοσ παρῄνει.

καὶ τράπεζα μὲν οὐδαμοῦ παρετίθετο, τοῦ δὲ πυρὸσ ὑφέλκοντεσ ἔτ’ ὠμὰ τὰ σιτία διήρπαζον.

Ἐλεεινὴ δὲ ἦν ἡ τροφὴ καὶ δακρύων ἄξιοσ ἡ θέα, τῶν μὲν δυνατωτέρων πλεονεκτούντων, τῶν δ’ ἀσθενῶν ὀδυρομένων.

πάντων μὲν δὴ παθῶν ὑπερίσταται λιμόσ, οὐδὲν δ’ οὕτωσ ἀπόλλυσιν ὡσ αἰδῶ· τὸ γὰρ ἄλλωσ ἐντροπῆσ ἄξιον ἐν τούτῳ καταφρονεῖται. γυναῖκεσ γοῦν ἀνδρῶν καὶ παῖδεσ πατέρων, καὶ τὸ οἰκτρότατον, μητέρεσ νηπίων ἐξήρπαζον ἐξ αὐτῶν τῶν στομάτων τὰσ τροφάσ, καὶ τῶν φιλτάτων ἐν χερσὶ μαραινομένων οὐκ ἦν φειδὼ τοὺσ τοῦ ζῆν ἀφελέσθαι σταλαγμούσ.

τοιαῦτα δ’ ἐσθίοντεσ ὅμωσ οὐ διελάνθανον, πανταχοῦ δ’ ἐφίσταντο οἱ στασιασταὶ καὶ τούτων ταῖσ ἁρπαγαῖσ.

ὁπότε γὰρ κατίδοιεν ἀποκεκλεισμένην οἰκίαν, σημεῖον ἦν τοῦτο τοὺσ ἔνδον προσφέρεσθαι τροφῆσ·

εὐθέωσ δ’ ἐξαράξαντεσ τὰσ θύρασ εἰσεπήδων, καὶ μόνον οὐκ ἐκ τῶν φαρύγγων ἀναθλίβοντεσ τὰσ ἀκόλουσ ἀνέφερον. ἐτύπτοντο δὲ γέροντεσ ἀντεχόμενοι τῶν σιτίων, καὶ κόμησ ἐσπαράττοντο γυναῖκεσ συγκαλύπτουσαι τὰ ἐν χερσίν.

οὐδέ τισ ἦν οἶκτοσ πολιᾶσ ἢ νηπίων, ἀλλὰ συνεπαίροντεσ τὰ παιδία τῶν ψωμῶν ἐκκρεμάμενα κατέσειον εἰσ ἔδαφοσ. τοῖσ δὲ φθάσασι τὴν εἰσδρομὴν αὐτῶν καὶ προκαταπιοῦσι τὸ ἁρπαγησόμενον ὡσ ἀδικηθέντεσ ἦσαν ὠμότεροι.

δεινὰσ δὲ βασάνων ὁδοὺσ ἐπενόουν πρὸσ ἔρευναν τροφῆσ, ὀρόβοισ μὲν ἐμφράττοντεσ τοῖσ ἀθλίοισ τοὺσ τῶν αἰδοίων πόρουσ, ῥάβδοισ δ’ ὀξείαισ ἀναπείροντεσ τὰσ ἕδρασ, τὰ φρικτὰ δὲ καὶ ἀκοαῖσ ἔπασχέ τισ εἰσ ἐξομολόγησιν ἑνὸσ ἄρτου καὶ ἵνα μηνύσῃ δράκα μίαν κεκρυμμένην ἀλφίτων.

οἱ βασανισταὶ δ’ οὐκ ἐπείνων, καὶ γὰρ ἧττον ἂν ὠμὸν ἦν τὸ μετ’ ἀνάγκησ, γυμνάζοντεσ δὲ τὴν ἀπόνοιαν καὶ προπαρασκευάζοντεσ αὑτοῖσ εἰσ τὰσ ἑξῆσ ἡμέρασ ἐφόδια.

τοῖσ δ’ ἐπὶ τὴν Ῥωμαίων φρουρὰν νύκτωρ ἐξερπύσασιν ἐπὶ λαχάνων συλλογὴν ἀγρίων καὶ πόασ ὑπαντῶντεσ, ὅτ’ ἤδη διαπεφευγέναι τοὺσ πολεμίουσ ἐδόκουν, ἀφήρπαζον τὰ κομισθέντα, καὶ πολλάκισ ἱκετευόντων καὶ τὸ φρικτὸν ἐπικαλουμένων ὄνομα τοῦ θεοῦ μεταδοῦναί τι μέροσ αὐτοῖσ ὧν κινδυνεύσαντεσ ἤνεγκαν, οὐδ’ ὁτιοῦν μετέδοσαν·

ἀγαπητὸν δ’ ἦν τὸ μὴ καὶ προσαπολέσθαι σεσυλημένον.

Οἱ μὲν δὴ ταπεινότεροι τοιαῦτα πρὸσ τῶν δορυφόρων ἔπασχον, οἱ δ’ ἐν ἀξιώματι καὶ πλούτῳ πρὸσ τοὺσ τυράννουσ ἀνήγοντο.

τούτων οἱ μὲν ἐπιβουλὰσ ψευδεῖσ ἐπικαλούμενοι διεφθείροντο, οἱ δὲ ὡσ προδιδοῖεν Ῥωμαίοισ τὴν πόλιν, τὸ δ’ ἑτοιμότατον ἦν μηνυτὴσ ὑπόβλητοσ ὡσ αὐτομολεῖν διεγνωκότων. ὁ δ’ ὑπὸ Σίμωνοσ γυμνωθεὶσ πρὸσ Ιωἄννην ἀνεπέμπετο, καὶ τὸν ὑπὸ Ιωἄννου σεσυλημένον ὁ Σίμων μετελάμβανεν·

ἀντιπροέπινον δὲ ἀλλήλοισ τὸ αἷμα τῶν δημοτῶν καὶ τὰ πτώματα τῶν ἀθλίων διεμερίζοντο. καὶ τοῦ μὲν κρατεῖν στάσισ ἦν ἐν ἀμφοτέροισ, τῶν δ’ ἀσεβημάτων ὁμόνοια·

καὶ γὰρ ὁ μὴ μεταδοὺσ ἐκ τῶν ἀλλοτρίων κακῶν θατέρῳ μονοτρόπωσ ἐδόκει πονηρόσ, καὶ ὁ μὴ μεταλαβὼν ὡσ ἀγαθοῦ τινοσ ἤλγει τὸν νοσφισμὸν τῆσ ὠμότητοσ. οἵ γε τελευταῖον καὶ τὸ γένοσ ἐφαύλιζον τῶν Ἑβραίων, ὡσ ἧττον ἀσεβεῖσ δοκοῖεν πρὸσ ἀλλοτρίουσ, ἐξωμολογήσαντο δ’ ὅπερ ἦσαν εἶναι δοῦλοι καὶ σύγκλυδεσ καὶ νόθα τοῦ ἔθνουσ φθάρματα.

τὴν μέν γε πόλιν ἀνέτρεψαν αὐτοί, Ῥωμαίουσ δ’ ἄκοντασ ἠνάγκασαν ἐπιγραφῆναι σκυθρωπῷ κατορθώματι καὶ μόνον οὐχ εἵλκυσαν ἐπὶ τὸν ναὸν βραδῦνον τὸ πῦρ.

ἀμέλει καιόμενον ἐκ τῆσ ἄνω πόλεωσ ἀφορῶντεσ οὔτ’ ἤλγησαν οὔτ’ ἐδάκρυσαν, ἀλλὰ ταῦτα τὰ πάθη παρὰ Ῥωμαίοισ εὑρέθη.

καὶ ταῦτα μὲν κατὰ χώραν ὕστερον μετ’ ἀποδείξεωσ τῶν πραγμάτων ἐροῦμεν. Τίτῳ δὲ τὰ μὲν χώματα προύκοπτεν καίτοι πολλὰ κακουμένων ἀπὸ τοῦ τείχουσ τῶν στρατιωτῶν, πέμψασ δ’ αὐτὸσ μοῖραν τῶν ἱππέων ἐκέλευσεν τοὺσ κατὰ τὰσ φάραγγασ ἐπὶ συγκομιδῇ τροφῆσ ἐξιόντασ ἐνεδρεύειν.

ἦσαν δέ τινεσ καὶ τῶν μαχίμων οὐκέτι διαρκούμενοι ταῖσ ἁρπαγαῖσ, τὸ δὲ πλέον ἐκ τοῦ δήμου πένητεσ, οὓσ αὐτομολεῖν ἀπέτρεπε τὸ περὶ τῶν οἰκείων δέοσ·

οὔτε γὰρ λήσεσθαι τοὺσ στασιαστὰσ ἤλπιζον μετὰ γυναικῶν καὶ παιδίων διαδιδράσκοντεσ καὶ καταλιπεῖν τοῖσ λῃσταῖσ ταῦτα οὐχ ὑπέμενον ὑπὲρ αὐτῶν σφαγησόμενα·

τολμηροὺσ δὲ πρὸσ τὰσ ἐξόδουσ ὁ λιμὸσ ἐποίει, καὶ κατελείπετο λανθάνοντασ τοὺσ πολεμίουσ ἁλίσκεσθαι.

λαμβανόμενοι δὲ κατ’ ἀνάγκην ἠμύνοντο, καὶ μετὰ μάχην ἱκετεύειν ἀώρον ἐδόκει. μαστιγούμενοι δὴ καὶ προβασανιζόμενοι τοῦ θανάτου πᾶσαν αἰκίαν ἀνεσταυροῦντο τοῦ τείχουσ ἀντικρύ. Τίτῳ μὲν οὖν οἰκτρὸν τὸ πάθοσ κατεφαίνετο πεντακοσίων ἑκάστησ ἡμέρασ ἔστι δὲ ὅτε καὶ πλειόνων ἁλισκομένων, οὔτε δὲ τοὺσ βίᾳ ληφθέντασ ἀφεῖναι ἀσφαλὲσ καὶ φυλάττειν τοσούτουσ φρουρὰν τῶν φυλαξόντων ἑώρα·

τό γε μὴν πλέον οὐκ ἐκώλυεν τάχ’ ἂν ἐνδοῦναι πρὸσ τὴν ὄψιν ἐλπίσασ αὐτούσ, εἰ μὴ παραδοῖεν, ὅμοια πεισομένουσ. προσήλουν δὲ οἱ στρατιῶται δι’ ὀργὴν καὶ μῖσοσ τοὺσ ἁλόντασ ἄλλον ἄλλῳ σχήματι πρὸσ χλεύην, καὶ διὰ τὸ πλῆθοσ χώρα τε ἐνέλειπε τοῖσ σταυροῖσ καὶ σταυροὶ τοῖσ σώμασιν.

Οἱ στασιασταὶ δὲ τοσοῦτον ἀπεδέησαν τοῦ μεταβαλέσθαι πρὸσ τὸ πάθοσ, ὥστε καὶ τοὐναντίον αὐτοὶ σοφίσασθαι πρὸσ τὸ λοιπὸν πλῆθοσ.

σύροντεσ γὰρ τοὺσ τῶν αὐτομόλων οἰκείουσ ἐπὶ τὸ τεῖχοσ καὶ τῶν δημοτῶν τοὺσ ἐπὶ πίστιν ὡρμημένουσ, οἱᾶ πάσχουσιν οἱ Ῥωμαίοισ προσφεύγοντεσ ἐπεδείκνυσαν καὶ τοὺσ κεκρατημένουσ ἱκέτασ ἔλεγον, οὐκ αἰχμαλώτουσ.

τοῦτο πολλοὺσ τῶν αὐτομολεῖν ὡρμημένων μέχρι τἀληθὲσ ἐγνώσθη κατέσχεν·

εἰσὶ δ’ οἳ καὶ παραχρῆμα διέδρασαν ὡσ ἐπὶ βέβαιον τιμωρίαν, ἀνάπαυσιν ἡγούμενοι τὸν ἐκ τῶν πολεμίων θάνατον ἐν λιμοῦ συγκρίσει. νῦν γε ἤδη παύσασθαι παραινῶν καὶ μὴ πρὸσ ἀναίρεσιν τῆσ πόλεωσ αὐτὸν βιάζεσθαι, κερδῆσαι δ’ ἐκ τῆσ ἐν ὑστάτοισ μεταμελείασ τάσ τε αὐτῶν ψυχὰσ καὶ τηλικαύτην πατρίδα καὶ ναὸν ἀκοινώνητον ἄλλοισ.

περιιὼν δὲ τὰ χώματα τοὺσ ἐργαζομένουσ ἅμα κατήπειγεν ὡσ οὐκ εἰσ μακρὰν ἀκολουθήσων ἔργοισ τῷ λόγῳ.

πρὸσ ταῦτα αὐτόν τε ἐβλασφήμουν ἀπὸ τοῦ τείχουσ Καίσαρα καὶ τὸν πατέρα αὐτοῦ, καὶ τοῦ μὲν θανάτου καταφρονεῖν ἐβόων, ᾑρῆσθαι γὰρ αὐτὸν πρὸ δουλείασ καλῶσ, ἐργάσεσθαι δὲ ὅσα ἂν δύνωνται κακὰ Ῥωμαίουσ ἑώσ ἐμπνέωσι, πατρίδοσ δὲ οὐ μέλειν τῆσ ὡσ αὐτόσ φησιν ἀπολουμένησ, καὶ ναοῦ [ἀπολομένου] ἀμείνω τούτου τῷ θεῷ τὸν κόσμον εἶναι.

σωθήσεσθαί γε μὴν καὶ τοῦτον ὑπὸ τοῦ κατοικοῦντοσ, ὃν καὶ αὐτοὶ σύμμαχον ἔχοντεσ πᾶσαν χλευάσειν ἀπειλὴν ὑστεροῦσαν ἔργων·

τὸ γὰρ τέλοσ εἶναι τοῦ θεοῦ. τοιαῦτα ταῖσ λοιδορίαισ ἀναμίσγοντεσ ἐκεκράγεσαν. Ἐν δὲ τούτῳ καὶ ὁ Ἐπιφανὴσ Ἀντίοχοσ παρῆν ἄλλουσ τε ὁπλίτασ συχνοὺσ ἔχων καὶ περὶ αὑτὸν στῖφοσ Μακεδόνων καλούμενον, ἥλικασ πάντασ, ὑψηλούσ, ὀλίγον ὑπὲρ ἀντίπαιδασ, τὸν Μακεδονικὸν τρόπον ὡπλισμένουσ τε καὶ πεπαιδευμένουσ, ὅθεν καὶ τὴν ἐπίκλησιν εἶχον ὑστεροῦντεσ οἱ πολλοὶ τοῦ γένουσ.

εὐδαιμονῆσαι γὰρ δὴ μάλιστα τῶν ὑπὸ Ῥωμαίοισ βασιλέων τὸν Κομμαγηνὸν συνέβη πρὶν γεύσασθαι μεταβολῆσ·

ἀπέφηνε δὲ κἀκεῖνοσ ἐπὶ γήρωσ, ὡσ οὐδένα χρὴ λέγειν πρὸ θανάτου μακάριον. ἀλλ’ ὅ γε παῖσ ἀκμάζοντοσ αὐτοῦ τηνικαῦτα παρὼν θαυμάζειν ἔφασκε, τί δήποτε Ῥωμαῖοι κατοκνοῖεν προσιέναι τῷ τείχει·

πολεμιστὴσ δέ τισ αὐτὸσ ἦν καὶ φύσει παράβολοσ κατά τε ἀλκὴν τοσοῦτοσ, ὡσ ὀλίγῳ τὰ τῆσ τόλμησ διαμαρτάνειν. μειδιάσαντοσ δὲ τοῦ Τίτου καὶ "κοινὸσ ὁ πόνοσ" εἰπόντοσ, ὡσ εἶχεν ὡρ́μησεν ὁ Ἀντίοχοσ μετὰ τῶν Μακεδόνων πρὸσ τὸ τεῖχοσ.

αὐτὸσ μὲν οὖν διά τε ἰσχὺν καὶ κατ’ ἐμπειρίαν ἐφυλάττετο τὰ τῶν Ιοὐδαίων βέλη τοξεύων εἰσ αὐτούσ, τὰ μειράκια δὲ αὐτῷ συνετρίβη πάντα πλὴν ὀλίγων·

διὰ γὰρ αἰδῶ τῆσ ὑποσχέσεωσ προσεφιλονείκει μαχόμενα· καὶ τέλοσ ἀνεχώρουν τραυματίαι πολλοί, συννοοῦντεσ ὅτι καὶ τοῖσ ἀληθῶσ Μακεδόσιν, εἰ μέλλοιεν κρατεῖν, δεῖ τῆσ Ἀλεξάνδρου τύχησ.

Τοῖσ δὲ Ῥωμαίοισ ἀρξαμένοισ δωδεκάτῃ μηνὸσ Ἀρτεμισίου συνετελέσθη τὰ χώματα μόλισ ἐνάτῃ καὶ εἰκάδι ταῖσ δεχεπτὰ συνεχῶσ πονουμένων ἡμέραισ·

μέγιστα γὰρ ἐχώσθη τὰ τέσσαρα, καὶ θάτερον μὲν τὸ ἐπὶ τὴν Ἀντωνίαν ὑπὸ τοῦ πέμπτου τάγματοσ ἐβλήθη κατὰ μέσον τῆσ Στρουθίου καλουμένησ κολυμβήθρασ, τὸ δ’ ἕτερον ὑπὸ τοῦ δωδεκάτου διεστῶτοσ ὅσον εἰσ πήχεισ εἴκοσι.

τῷ δεκάτῳ δὲ τάγματι διέχοντι πολὺ τούτων κατὰ τὸ βόρειον κλίμα τὸ ἔργον ἦν καὶ κολυμβήθραν Ἀμύγδαλον προσαγορευομένην·

τούτου δὲ τὸ πεντεκαιδέκατον ἀπὸ τριάκοντα πηχῶν ἔχου κατὰ τὸ τοῦ ἀρχιερέωσ μνημεῖον. προσαγομένων δὲ ἤδη αὐτῶν ὁ μὲν Ιωἄννησ ἔνδοθεν ὑπορύξασ τὸ κατὰ τὴν Ἀντωνίαν μέχρι τῶν χωμάτων καὶ διαλαβὼν σταυροῖσ τοὺσ ὑπονόμουσ ἀνακρήμνησιν τὰ ἔργα, πίσσῃ δὲ καὶ ἀσφάλτῳ διακεχρισμένην τὴν ὕλην εἰσκομίσασ ἐνίησι πῦρ.

καὶ τῶν σταυρῶν ὑποκαέντων ἥ τε διώρυξ ἐνέδωκεν ἀθρόα, καὶ μετὰ μεγίστου ψόφου κατεσείσθη τὰ χώματα εἰσ αὐτήν.

τὸ μὲν οὖν πρῶτον μετὰ τοῦ κονιορτοῦ καπνὸσ ἠγείρετο βαθὺσ πνιγομένου τῷ πταίσματι τοῦ πυρόσ, τῆσ δὲ θλιβούσησ ὕλησ διαβιβρωσκομένησ ἤδη φανερὰ φλὸξ ἐρρήγνυτο.

καὶ τοῖσ Ῥωμαίοισ ἔκπληξισ μὲν πρὸσ τὸ αἰφνίδιον, ἀθυμία δὲ πρὸσ τὴν ἐπίνοιαν ἐμπίπτει, καὶ κρατήσειν οἰομένοισ ἤδη τὸ συμβὰν καὶ πρὸσ τὸ μέλλον ἔψυξε τὴν ἐλπίδα·

τὸ δὲ ἀμύνειν ἀχρεῖον ἐδόκει πρὸσ τὸ πῦρ, καὶ εἰ σβεσθείη τῶν χωμάτων καταποθέντων. Μετὰ δ’ ἡμέρασ δύο καὶ τοῖσ ἄλλοισ ἐπιτίθενται χώμασιν οἱ περὶ τὸν Σίμωνα·

καὶ γὰρ δὴ προσαγαγόντεσ ταύτῃ τὰσ ἑλεπόλεισ οἱ Ῥωμαῖοι διέσειον τὸ τεῖχοσ. Τεφθέοσ δέ τισ ἀπὸ Γάρισ πόλεωσ τῆσ Γαλιλαίασ, καὶ Μαγάσσαροσ τῶν βασιλικῶν Μαριάμμησ θεράπων, μεθ’ ὧν Ἀδιαβηνόσ τισ υἱὸσ Ναβαταίου, τοὔνομα κληθεὶσ ἀπὸ τῆσ τύχησ καὶ ἀγίρασ, ὅπερ σημαίνει χωλόσ, ἁρπάσαντεσ λαμπάδασ προεπήδησαν ἐπὶ τὰσ μηχανάσ.

τούτων τῶν ἀνδρῶν οὔτε τολμηρότεροι κατὰ τόνδε τὸν πόλεμον ἐκ τῆσ πόλεωσ ἐφάνησαν οὔτε φοβερώτεροι·

καθάπερ γὰρ εἰσ φίλουσ ἐκτρέχοντεσ οὐ πολεμίων στῖφοσ οὔτ’ ἐμέλλησαν οὔτ’ ἀπέστησαν, ἀλλὰ διὰ μέσων ἐνθορόντεσ τῶν ἐχθρῶν ὑφῆψαν τὰσ μηχανάσ.

βαλλόμενοι δὲ καὶ τοῖσ ξίφεσιν ἀνωθούμενοι πάντοθεν οὐ πρότερον ἐκ τοῦ κινδύνου μετεκινήθησαν ἢ δράξασθαι τῶν ὀργάνων τὸ πῦρ.

αἰρομένησ δὲ ἤδη τῆσ φλογὸσ Ῥωμαῖοι μὲν ἀπὸ τῶν στρατοπέδων συνθέοντεσ ἐβοήθουν, Ιοὐδαῖοι δ’ ἐκ τοῦ τείχουσ ἐκώλυον καὶ τοῖσ σβεννύειν πειρωμένοισ συνεπλέκοντο κατὰ μηδὲν τῶν ἰδίων φειδόμενοι σωμάτων.

καὶ οἱ μὲν εἷλκον ἐκ τοῦ πυρὸσ τὰσ ἑλεπόλεισ τῶν ὑπὲρ αὐτὰσ γέρρων φλεγομένων, οἱ δ’ Ιοὐδαῖοι καὶ διὰ τῆσ φλογὸσ ἀντελαμβάνοντο καὶ τοῦ σιδήρου ζέοντοσ δρασσόμενοι τοὺσ κριοὺσ οὐ μεθίεσαν·

διέβαινε δ’ ἀπὸ τούτων ἐπὶ τὰ χώματα τὸ πῦρ καὶ τοὺσ ἀμύνοντασ προελάμβανεν. Ιοὐδαῖοι δὲ προσέκειντο πλείουσ ἀεὶ γινόμενοι τῶν ἔνδοθεν προσβοηθούντων καὶ τῷ κρατεῖν τεθαρρηκότεσ ἀταμιεύτοισ ἐχρῶντο ταῖσ ὀργαῖσ, προελθόντεσ δὲ μέχρι τῶν ἐρυμάτων ἤδη συνεπλέκοντο τοῖσ φρουροῖσ.

τάξισ ἐστὶν ἐκ διαδοχῆσ ἱσταμένη πρὸ τοῦ στρατοπέδου, καὶ δεινὸσ ἐπ’ αὐτῇ Ῥωμαίων νόμοσ τὸν ὑποχωρήσαντα καθ’ ἣν δήποτ’ οὖν αἰτίαν θνήσκειν.

οὗτοι τοῦ μετὰ κολάσεωσ τὸν μετ’ ἀρετῆσ θάνατον προκρίναντεσ ἵστανται, καὶ πρὸσ τὴν τούτων ἀνάγκην πολλοὶ τῶν τραπέντων ἐπεστράφησαν αἰδούμενοι.

διαθέντεσ δὲ καὶ τοὺσ ὀξυβελεῖσ ἐπὶ τοῦ τείχουσ εἶργον τὸ προσγινόμενον πλῆθοσ ἐκ τῆσ πόλεωσ οὐδὲν εἰσ ἀσφάλειαν ἢ φυλακὴν τῶν σωμάτων προνοουμένουσ·

συνεπλέκοντο γὰρ Ιοὐδαῖοι τοῖσ προστυχοῦσι καὶ ταῖσ αἰχμαῖσ ἀφυλάκτωσ ἐμπίπτοντεσ αὐτοῖσ τοῖσ σώμασι τοὺσ ἐχθροὺσ ἔπαιον. οὔτε δὲ ἔργοισ αὐτοὶ πλέον ἢ τῷ θαρρεῖν περιῆσαν καὶ Ῥωμαῖοι τῇ τόλμῃ πλέον εἶκον ἢ τῷ κακοῦσθαι.

Παρῆν δ’ ἤδη Τίτοσ ἀπὸ τῆσ Ἀντωνίασ, ὅπου κεχώριστο κατασκεπτόμενοσ τόπον ἄλλοισ χώμασι, καὶ πολλὰ τοὺσ στρατιώτασ φαυλίσασ, εἰ κρατοῦντεσ τῶν πολεμίων τειχῶν κινδυνεύουσι τοῖσ ἰδίοισ καὶ πολιορκουμένων ὑπομένουσιν αὐτοὶ τύχην ὥσπερ ἐκ δεσμωτηρίου καθ’ αὑτῶν Ιοὐδαίουσ ἀνέντεσ, περιῄει μετὰ τῶν ἐπιλέκτων κατὰ πλευρὰ τοὺσ πολεμίουσ αὐτόσ.

οἱ δὲ κατὰ στόμα παιόμενοι καὶ πρὸσ τοῦτον ἐπιστραφέντεσ ἐκαρτέρουν.

μιγείσησ δὲ τῆσ παρατάξεωσ ὁ μὲν κονιορτὸσ τῶν ὀμμάτων, ἡ κραυγὴ δὲ τῶν ἀκοῶν ἐπεκράτει, καὶ οὐδετέρῳ παρῆν ἔτι τεκμήρασθαι τὸ ἐχθρὸν ἢ τὸ φίλιον. Ιοὐδαίων δὲ οὐ τοσοῦτον ἔτι κατ’ ἀλκὴν ὅσον ἀπογνώσει σωτηρίασ παραμενόντων καὶ Ῥωμαίουσ ἐτόνωσεν αἰδὼσ δόξησ τε καὶ τῶν ὅπλων καὶ προκινδυνεύοντοσ Καίσαροσ·

ὥστε μοι δοκοῦσι τὰ τελευταῖα δι’ ὑπερβολὴν θυμῶν κἂν ἁρπάσαι τὸ τῶν Ιοὐδαίων πλῆθοσ, εἰ μὴ τὴν ῥοπὴν τῆσ παρατάξεωσ φθάσαντεσ ἀνεχώρησαν εἰσ τὴν πόλιν.

διεφθαρμένων δὲ τῶν χωμάτων Ῥωμαῖοι μὲν ἦσαν ἐν ἀθυμίαισ τὸν μακρὸν κάματον ἐπὶ μιᾶσ ὡρ́ασ ἀπολέσαντεσ·

καὶ πολλοὶ μὲν ταῖσ συνήθεσι μηχαναῖσ ἀπήλπιζον ἁλώσεσθαι τὴν πόλιν. Τίτοσ δὲ μετὰ τῶν ἡγεμόνων ἐβουλεύετο, καὶ τοῖσ μὲν θερμοτέροισ πᾶσαν ἐδόκει προσφέρειν τὴν δύναμιν ἀποπειρᾶσθαί τε τοῦ τείχουσ βίᾳ·

μέχρι μὲν γὰρ νῦν κατὰ σπάσμα Ιοὐδαίοισ συμπεπλέχθαι, προσιόντων δ’ ἀθρόων οὐδὲ τὴν ἔφοδον οἴσειν·

καταχωσθήσεσθαι γὰρ ὑπὸ τῶν βελῶν.

τῶν δ’ ἀσφαλεστέρων οἱ μὲν καὶ τὰ χώματα ποιεῖν πάλιν, οἱ δὲ καὶ δίχα τούτων προσκαθέζεσθαι μόνον παραφυλάττοντασ τάσ τε ἐξόδουσ αὐτῶν καὶ τὰσ εἰσκομιδὰσ τῶν ἐπιτηδείων παρῄνουν καὶ τῷ λιμῷ καταλείπειν τὴν πόλιν, μηδὲ συμπλέκεσθαι κατὰ χεῖρα τοῖσ πολεμίοισ· ἄμαχον γὰρ εἶναι τὴν ἀπόγνωσιν οἷσ εὐχὴ μὲν τὸ σιδήρῳ πεσεῖν, ἀπόκειται δὲ καὶ δίχα τούτου πάθοσ χαλεπώτερον.

αὐτῷ δὲ τὸ μὲν ἀργεῖν καθόλου μετὰ τοσαύτησ δυνάμεωσ οὐκ ἐδόκει πρέπειν καὶ τὸ μάχεσθαι περιττὸν πρὸσ ἀλλήλων φθαρησομένοισ, βάλλεσθαι δὲ χώματα δύσεργον ἀπέφαινεν ὕλησ ἀπορίᾳ καὶ τὸ παραφυλάττειν τὰσ ἐξόδουσ δυσεργότερον·

κυκλώσασθαί τε γὰρ τῇ στρατιᾷ τὴν πόλιν διὰ μέγεθοσ καὶ δυσχωρίαν οὐκ εὐμαρὲσ εἶναι καὶ σφαλερὸν ἄλλωσ πρὸσ τὰσ ἐπιθέσεισ.

τῶν δὲ φανερῶν φυλαττομένων ἀφανεῖσ ἐπινοεῖσθαι Ιοὐδαίοισ ὁδοὺσ κατά τε ἀνάγκην καὶ δι’ ἐμπειρίαν·

εἰ δέ τι λάθρα παρεισκομισθήσοιτο, τριβὴν ἔσεσθαι πλείονα τῇ πολιορκίᾳ. δεδιέναι τε μὴ τὴν δόξαν τοῦ κατορθώματοσ αὐτῷ τὸ μῆκοσ ἐλαττώσῃ τοῦ χρόνου·

τούτῳ μὲν γὰρ εἶναι πᾶν ἀνύσιμον, πρὸσ δὲ τῆσ εὐκλείασ τὸ τάχοσ. δεῖν γε μήν, εἰ καὶ τῷ τάχει μετ’ ἀσφαλείασ βούλοιτο χρήσασθαι, περιτειχίζειν ὅλην τὴν πόλιν·

μόνωσ γὰρ οὕτωσ ἂν πάσασ ἀποφράξαι τὰσ ἐξόδουσ, καὶ Ιοὐδαίουσ ἢ πρὸσ ἅπαντα ἀπογνόντασ τὴν σωτηρίαν παραδώσειν τὴν πόλιν ἢ λιμώττοντασ χειρωθήσεσθαι ῥᾳδίωσ· οὐδὲ γὰρ ἠρεμήσειν αὐτὸσ ἄλλωσ, ἀλλὰ καὶ τῶν χωμάτων ἐπιμελήσεσθαι πάλιν χρώμενοσ τοῖσ κωλύουσιν ἀτονωτέροισ.

εἰ δέ τῳ μέγα δοκεῖ καὶ δυσήνυτον τὸ ἔργον, χρῆναι σκοπεῖν, ὡσ οὔτε Ῥωμαίοισ τι μικρὸν ἐνεργεῖν πρέπει, καὶ δίχα πόνου κατορθοῦν τι τῶν μεγάλων οὐδενὶ ῥᾴδιον.

Τούτοισ πείσασ τοὺσ ἡγεμόνασ διανέμειν ἐκέλευσε τὰσ δυνάμεισ ἐπὶ τὸ ἔργον.

ὁρμὴ δέ τισ ἐμπίπτει δαιμόνιοσ τοῖσ στρατιώταισ, καὶ μερισαμένων τὸν περίβολον οὐ μόνον τῶν ταγμάτων ἦν ἔρισ, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐν αὐτοῖσ τάξεων πρὸσ ἀλλήλασ, καὶ στρατιώτησ μὲν δεκαδάρχην, δεκαδάρχησ δ’ ἑκατοντάρχην, οὗτοσ δ’ ἐσπούδαζεν ἀρέσασθαι χιλίαρχον, τῶν δὲ χιλιάρχων ἐπὶ τοὺσ ἡγεμόνασ ἔτεινεν ἡ φιλοτιμία καὶ τῶν ἡγεμόνων τὴν ἅμιλλαν ἐβράβευε Καῖσαρ· περιιὼν γὰρ αὐτὸσ ἑκάστησ ἡμέρασ πολλάκισ ἐπεσκόπει τὸ ἔργον.

ἀρξάμενοσ δὲ ἀπὸ τῆσ Ἀσσυρίων παρεμβολῆσ, καθ’ ἣν αὐτὸσ ἐστρατοπεδεύσατο, ἐπὶ τὴν κατωτέρω Καινόπολιν ἦγε τὸ τεῖχοσ, ἔνθεν διὰ τοῦ Κεδρῶνοσ ἐπὶ τὸ Ἐλαιῶν ὄροσ·

εἶτ’ ἀνακάμπτων κατὰ μεσημβρίαν περιλαμβάνει τὸ ὄροσ ἄχρι τῆσ Περιστερεῶνοσ καλουμένησ πέτρασ τόν τε ἑξῆσ λόφον, ὃσ ἐπίκειται τῇ κατὰ τὴν Σιλωὰμ φάραγγι, κἀκεῖθεν ἐκκλίνασ πρὸσ δύσιν εἰσ τὴν τῆσ πηγῆσ κατῄει φάραγγα.

καὶ προελθὼν μέχρι κώμησ τινόσ, Ἐρεβίνθων οἶκοσ καλεῖται, καὶ μετ’ ἐκείνην τὸ Ἡρώδου μνημεῖον περισχὼν κατὰ ἀνατολὴν τῷ ἰδίῳ στρατοπέδῳ συνῆπτεν, ὅθεν ἤρξατο.

τὸ μὲν οὖν τεῖχοσ ἑνὸσ δέοντοσ τεσσαράκοντα σταδίων ἦν, ἔξωθεν δ’ αὐτῷ προσῳκοδομήθη τρισκαίδεκα φρούρια, καὶ τούτων οἱ κύκλοι δέκα συνηριθμοῦντο σταδίων.

τρισὶ δ’ ᾠκοδομήθη τὸ πᾶν ἡμέραισ, ὡσ τὸ μὲν ἔργον μηνῶν [εἶναι] ἄξιον, τὸ τάχοσ δ’ ἡττᾶσθαι πίστεωσ.

περικλείσασ δὲ τῷ τείχει τὴν πόλιν καὶ δύναμιν τοῖσ φρουρίοισ ἐγκαταστήσασ τὴν μὲν πρώτην φυλακὴν τῆσ νυκτὸσ περιιὼν αὐτὸσ ἐπεσκέπτετο, τὴν δευτέραν δ’ ἐπέτρεψεν Ἀλεξάνδρῳ, τὴν τρίτην δ’ ἔλαχον οἱ τῶν ταγμάτων ἡγεμόνεσ.

διεκληροῦντο δ’ οἱ φύλακεσ τοὺσ ὕπνουσ, καὶ δι’ ὅλησ νυκτὸσ περιῄεσαν κατὰ διαστήματα τῶν φρουρίων.

Ιοὐδαίοισ δὲ μετὰ τῶν ἐξόδων ἀπεκόπη πᾶσα σωτηρίασ ἐλπίσ, καὶ βαθύνασ αὑτὸν ὁ λιμὸσ κατ’ οἴκουσ καὶ γενεὰσ τὸν δῆμον ἐπεβόσκετο.

καὶ τὰ μὲν τέγη πεπλήρωτο γυναικῶν καὶ βρεφῶν λελυμένων, οἱ στενωποὶ δὲ γερόντων νεκρῶν, παῖδεσ δὲ καὶ νεανίαι διοιδοῦντεσ ὥσπερ εἴδωλα κατὰ τὰσ ἀγορὰσ ἀνειλοῦντο καὶ κατέπιπτον ὅπῃ τινὰ τὸ πάθοσ καταλαμβάνοι.

θάπτειν δὲ τοὺσ προσήκοντασ οὔτε ἴσχυον οἱ κάμνοντεσ καὶ τὸ διευτονοῦν ὤκνει διά τε πλῆθοσ τῶν νεκρῶν καὶ διὰ τὸ κατὰ σφᾶσ ἄδηλον·

πολλοὶ γοῦν τοῖσ ὑπ’ αὐτῶν θαπτομένοισ ἐπαπέθνησκον, πολλοὶ δὲ ἐπὶ τὰσ θήκασ πρὶν ἐπιστῆναι τὸ χρεὼν προῆλθον. οὔτε δὲ θρῆνοσ ἐν ταῖσ συμφοραῖσ οὔτ’ ὀλοφυρμὸσ ἦν, ἀλλ’ ὁ λιμὸσ ἤλεγχε τὰ πάθη, ξηροῖσ δὲ τοῖσ ὄμμασι καὶ σεσηρόσι τοῖσ στόμασιν οἱ δυσθανατοῦντεσ ἐφεώρων τοὺσ φθάσαντασ ἀναπαύσασθαι, βαθεῖα δὲ περιεῖχεν τὴν πόλιν σιγὴ καὶ νὺξ θανάτου γέμουσα καὶ τούτων οἱ λῃσταὶ χαλεπώτεροι.

τυμβωρυχοῦντεσ γοῦν τὰσ οἰκίασ ἐσύλων τοὺσ νεκροὺσ καὶ τὰ καλύμματα τῶν σωμάτων περισπῶντεσ μετὰ γέλωτοσ ἐξῄεσαν, τάσ τε ἀκμὰσ τῶν ξιφῶν ἐδοκίμαζον ἐν τοῖσ πτώμασιν, καί τινασ τῶν ἐρριμμένων ἔτι ζῶντασ διήλαυνον ἐπὶ πείρᾳ τοῦ σιδήρου·

τοὺσ δ’ ἱκετεύοντασ χρῆσαι σφίσι δεξιὰν καὶ ξίφοσ τῷ λιμῷ κατέλειπον ὑπερηφανοῦντεσ, καὶ τῶν ἐκπνεόντων ἕκαστοσ ἀτενίσασ εἰσ τὸν ναὸν ἀφεώρα τοὺσ στασιαστὰσ ζῶντασ ἀπολιπών.

οἱ δὲ τὸ μὲν πρῶτον ἐκ τοῦ δημοσίου θησαυροῦ τοὺσ νεκροὺσ θάπτειν ἐκέλευον τὴν ὀσμὴν οὐ φέροντεσ, ἔπειθ’ ὡσ οὐ διήρκουν ἀπὸ τῶν τειχῶν ἔρριπτον εἰσ τὰσ φάραγγασ.

Περιιὼν δὲ ταύτασ ὁ Τίτοσ ὡσ ἐθεάσατο πεπλησμένασ τῶν νεκρῶν καὶ βαθὺν ἰχῶρα μυδώντων ὑπορρέοντα τῶν σωμάτων, ἐστέναξέ τε καὶ τὰσ χεῖρασ ἀνατείνασ κατεμαρτύρατο τὸν θεόν, ὡσ οὐκ εἰή τὸ ἔργον αὐτοῦ.

τὰ μὲν δὴ κατὰ τὴν πόλιν εἶχεν οὕτωσ, Ῥωμαῖοι δὲ μηδενὸσ ἔτι τῶν στασιαστῶν ἐκτρέχοντοσ, ἤδη γὰρ καὶ τούτων ἀθυμία καὶ λιμὸσ ἐφήπτετο, ἐπ’ εὐθυμίαισ ἦσαν σίτου τε ἀφθονίαν καὶ τῶν ἄλλων ἐπιτηδείων ἐκ τῆσ Συρίασ καὶ τῶν πλησίον ἐπαρχιῶν ἔχοντεσ·

ἱστάμενοι δὲ πολλοὶ τοῦ τείχουσ πλησίον καὶ πολὺ πλῆθοσ τῶν·

ἐδωδίμων ἐπιδεικνύμενοι τῷ κατὰ σφᾶσ κόρῳ τὸν λιμὸν τῶν πολεμίων ἐξέκαιον. πρὸσ δὲ τὸ πάθοσ τῶν στασιαστῶν μηδὲν ἐνδιδόντων Τίτοσ οἰκτείρων τὰ λείψανα τοῦ δήμου καὶ σπουδάζων τὸ γοῦν περιὸν ἐξαρπάσαι, πάλιν ἤρχετο χωμάτων χαλεπῶσ αὐτῷ τῆσ ὕλησ ποριζομένησ·

ἡ μὲν γὰρ περὶ τὴν πόλιν πᾶσα τοῖσ προτέροισ ἔργοισ ἐκέκοπτο, συνεφόρουν δὲ ἄλλην ἀπ’ ἐνενήκοντα σταδίων οἱ στρατιῶται.

καὶ πρὸσ μόνησ ὕψουν τῆσ Ἀντωνίασ κατὰ μέρη τέσσαρα πολὺ μείζονα τῶν προτέρων χώματα. περιιὼν δὲ ὁ Καῖσαρ τὰ τάγματα καὶ κατεπείγων τὸ ἔργον ἐπεδείκνυ τοῖσ λῃσταῖσ, ὡσ ἐν χερσὶν εἰήσαν αὐτοῦ.

μόνοισ δὲ ἐκείνοισ ἄρα κακῶν ἀπολώλει μεταμέλεια, καὶ τὰσ ψυχὰσ χωρίσαντεσ ἀπὸ τῶν σωμάτων ἀμφοτέροισ ὡσ ἀλλοτρίοισ ἐχρῶντο.

οὔτε γὰρ πάθοσ αὐτῶν ἡμέρου τὴν ψυχὴν οὔτ’ ἀλγηδὼν ἥπτετο τοῦ σώματοσ, οἵ γε καὶ νεκρὸν τὸν δῆμον ὥσπερ κύνεσ ἐσπάραττον καὶ τὰ δεσμωτήρια τῶν ἀρρώστων ἐνεπίμπλασαν.

Σίμων γοῦν οὐδὲ Ματθίαν, δι’ ὃν κατέσχε τὴν πόλιν, ἀβασάνιστον ἀνεῖλε·

Βοηθοῦ παῖσ ἦν οὗτοσ ἐκ τῶν ἀρχιερέων ἐν τοῖσ μάλιστα τῷ δήμῳ πιστὸσ καὶ τίμιοσ· ὃσ ὑπὸ τοῖσ ζηλωταῖσ κακουμένου τοῦ πλήθουσ, οἷσ ἤδη καὶ Ιωἄννησ προσῆν, πείθει τὸν δῆμον εἰσαφεῖναι τὸν Σίμωνα βοηθόν, οὐδὲν οὔτε προσυνθέμενοσ οὔτε προσδοκήσασ φαῦλον ἐξ αὐτοῦ.

παρελθὼν δ’ ἐκεῖνοσ ὡσ ἐκράτησε τῆσ πόλεωσ, ἐχθρὸν ἐν ἴσῳ τοῖσ ἄλλοισ ἡγεῖτο καὶ τὸν ὑπὲρ αὐτοῦ σύμβουλον ὡσ ἂν ἐξ ἁπλότητοσ γεγενημένον.

ἀχθέντα δὲ τηνικαῦτα καὶ κατηγορούμενον τὰ τῶν Ῥωμαίων φρονεῖν κατακρίνει μὲν θανάτῳ μηδ’ ἀπολογίασ ἀξιώσασ σὺν τρισὶν υἱοῖσ·

ὁ γὰρ τέταρτοσ ἔφθη διαδρὰσ πρὸσ Τίτον· ἱκετεύοντα δὲ ἀναιρεθῆναι πρὸ τῶν τέκνων καὶ ταύτην αἰτούμενον τὴν χάριν ἀνθ’ ὧν ἀνοίξειεν αὐτῷ τὴν πόλιν, τελευταῖον ἀνελεῖν ἐκέλευσεν. ὁ μὲν οὖν ἐν ὄψει φονευθεῖσιν ἐπεσφάγη τοῖσ παισὶν ἄντικρυσ Ῥωμαίων προαχθείσ·

οὕτω γὰρ ὁ Σίμων Ἀνάνῳ τῷ Βαγαδάτου προσέταξεν, ὃσ ἦν ὠμότατοσ αὐτῷ τῶν δορυφόρων, ἐπειρωνευόμενοσ, εἴ τι βοηθήσουσιν αὐτῷ πρὸσ οὓσ ἐξελθεῖν εἵλετο· θάπτειν τ’ ἀπεῖπε τὰ σώματα. μετὰ τούτουσ ἱερεύσ τισ Ἀνανίασ υἱὸσ Μασβάλου τῶν ἐπισήμων καὶ ὁ γραμματεὺσ τῆσ βουλῆσ Ἀριστεύσ, γένοσ ἐξ Ἀμμαοῦσ, καὶ σὺν τούτοισ πεντεκαίδεκα τῶν ἀπὸ τοῦ δήμου λαμπρῶν ἀναιροῦνται.

τὸν δὲ τοῦ Ιὠσήπου πατέρα συγκλείσαντεσ ἐφύλαττον, κηρύττουσι δὲ μηδένα τῶν κατὰ τὴν πόλιν μήτε συνομιλεῖν μήτε ἐπὶ ταὐτὸ συναθροίζεσθαι δέει προδοσίασ, καὶ τοὺσ συνολοφυρομένουσ πρὸ ἐξετάσεωσ ἀνῄρουν.

Ταῦτα ὁρῶν Ιοὔδησ τισ υἱὸσ Ιοὔδου, τῶν ὑπάρχων τοῦ Σίμωνοσ εἷσ ὢν καὶ πεπιστευμένοσ ὑπ’ αὐτοῦ πύργον φυλάττειν, τάχα μέν τι καὶ οἴκτῳ τῶν ὠμῶσ ἀπολλυμένων, τὸ δὲ πλέον αὑτοῦ προνοίᾳ, συγκαλέσασ τοὺσ πιστοτάτουσ τῶν ὑπ’ αὐτὸν δέκα, "μέχρι τίνοσ ἀνθέξομεν, ἔφη, τοῖσ κακοῖσ;

ἢ τίνα σωτηρίασ ἔχομεν ἐλπίδα πιστοὶ πονηρῷ μένοντεσ;

οὐχ ὁ μὲν λιμὸσ ἤδη καθ’ ἡμῶν, Ῥωμαῖοι δὲ παρὰ μικρὸν ἔνδον, Σίμων δὲ καὶ πρὸσ εὐεργέτασ ἄπιστοσ, καὶ δέοσ μὲν ἤδη παρ’ αὐτοῦ κολάσεωσ, ἡ δὲ παρὰ Ῥωμαίοισ δεξιὰ βέβαιοσ;

φέρε, παραδόντεσ τὸ τεῖχοσ σώσωμεν ἑαυτοὺσ καὶ τὴν πόλιν.

πείσεται δὲ οὐδὲν δεινὸν Σίμων, ἐὰν ἀπεγνωκὼσ ἑαυτὸν τάχιον δῷ δίκην. " τούτοισ τῶν δέκα πεισθέντων ὑπὸ τὴν ἑώ τοὺσ λοιποὺσ τῶν ὑποτεταγμένων ἄλλον ἀλλαχόσε διέπεμπεν, ὡσ μὴ φωραθείη τι τῶν βεβουλευμένων, αὐτὸσ δὲ περὶ τρίτην ὡρ́αν ἀπὸ τοῦ πύργου τοὺσ Ῥωμαίουσ ἐκάλει.

τῶν δὲ οἱ μὲν ὑπερηφάνουν, οἱ δὲ ἠπίστουν, οἱ πολλοὶ δὲ ὤκνουν ὡσ μετὰ μικρὸν ἀκινδύνωσ ληψόμενοι τὴν πόλιν.

ἐν ὅσῳ δὲ Τίτοσ μεθ’ ὁπλιτῶν παρῄει πρὸσ τὸ τεῖχοσ, ἔφθη γνοὺσ ὁ Σίμων, καὶ μετὰ τάχουσ τόν τε πύργον προκαταλαμβάνει καὶ τοὺσ ἄνδρασ συλλαβὼν ἐν ὄψει τῶν Ῥωμαίων ἀναιρεῖ καὶ πρὸ τοῦ τείχουσ λωβησάμενοσ ἔρριψε τὰ σώματα.

Κἀν τούτῳ περιιὼν Ιὤσηποσ, οὐ γὰρ ἀνίει παρακαλῶν, βάλλεται τὴν κεφαλὴν λίθῳ καὶ παραχρῆμα πίπτει καρωθείσ.

ἐκδρομὴ δὲ ἐπὶ τὸ πτῶμα τῶν Ιοὐδαίων γίνεται, κἂν ἔφθη συρεὶσ εἰσ τὴν πόλιν, εἰ μὴ ταχέωσ Καῖσαρ ἔπεμψε τοὺσ ὑπερασπίζοντασ. μαχομένων δὲ τούτων ὁ Ιὤσηποσ μὲν αἴρεται βραχύ τι τῶν πραττομένων ἐπαί̈ων, οἱ στασιασταὶ δ’ ὡσ ἀνελόντεσ ὃν ἐπεθύμουν μάλιστα μετὰ χαρᾶσ ἀνεβόων.

διαγγέλλεταί τε εἰσ τὴν πόλιν, καὶ τὸ καταλειπόμενον πλῆθοσ ἐπέσχεν ἀθυμία πεπεισμένουσ οἴχεσθαι τῷ ὄντι δι’ ὃν αὐτομολεῖν ἐθάρρουν.

ἀκούσασα δὲ ἡ τοῦ Ιὠσήπου μήτηρ ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ τεθνάναι τὸν υἱόν, πρὸσ μὲν τοὺσ φύλακασ ἀπὸ Ιὠταπάτων τοῦτο ἔφη πεπεῖσθαι·

καὶ γὰρ οὐδὲ ζῶντοσ ἀπολαύειν· ἰδίᾳ δὲ ὀλοφυρομένη πρὸσ τὰσ θεραπαινίδασ τοῦτον εἰληφέναι τῆσ εὐτεκνίασ ἔλεγε καρπὸν τὸ μηδὲ θάψαι τὸν υἱόν, ὑφ’ οὗ ταφήσεσθαι προσεδόκησεν.

ἀλλὰ γὰρ οὔτε ταύτην ἐπὶ πλέον ὠδύνα τὸ ψεῦδοσ οὔτε τοὺσ λῃστὰσ ἔθαλπε·

ταχέωσ γὰρ ἐκ τῆσ πληγῆσ ἀνήνεγκεν ὁ Ιὤσηποσ, καὶ προελθὼν τοὺσ μὲν οὐκ εἰσ μακρὰν ἐβόα δίκασ αὐτῷ δώσειν τοῦ τραύματοσ, τὸν δὲ δῆμον ἐπὶ πίστιν πάλιν προυκαλεῖτο. θάρσοσ δὲ τῷ λαῷ καὶ τοῖσ στασιασταῖσ ἔκπληξισ ἐμπίπτει πρὸσ τὴν ὄψιν αὐτοῦ.

Τῶν δ’ αὐτομόλων οἱ μὲν ὑπ’ ἀνάγκησ ἀπὸ τοῦ τείχουσ ἐπήδων ταχέωσ, οἱ δὲ προϊόντεσ ὡσ ἐπὶ μάχῃ μετὰ χερμάδων ἔπειτα πρὸσ τοὺσ Ῥωμαίουσ ἔφευγον.

συνείπετο δὲ τούτοισ τύχη τῶν εἴσω χαλεπωτέρα, καὶ τοῦ παρὰ σφίσι λιμοῦ συντονώτερον εὑρ́ισκον πρὸσ ὄλεθρον τὸν παρὰ Ῥωμαίοισ κόρον. παρεγίνοντο μὲν γὰρ ἀπὸ τῆσ ἐνδείασ πεφυσημένοι καὶ ὥσπερ ὑδρωπιῶντεσ, ἔπειτα ἀθρόωσ κενοῖσ ὑπερεμπιπλάμενοι τοῖσ σώμασιν ἐρρήγνυντο πλὴν τῶν δι’ ἐμπειρίαν ταμιευσαμένων τὰσ ὀρέξεισ καὶ κατ’ ὀλίγον προσθέντων τροφὴν ἀπειθισμένῳ τῷ σώματι φέρειν.

καὶ τοὺσ οὕτω δὲ σωζομένουσ ἑτέρα πληγὴ μετελάμβανε·

τῶν γὰρ παρὰ τοῖσ Σύροισ τισ αὐτομόλων φωρᾶται τῶν τῆσ γαστρὸσ λυμάτων χρυσοῦσ ἐκλέγων· καταπίνοντεσ δέ, ὡσ ἔφαμεν, αὐτοὺσ προῄεσαν, ἐπειδὴ διηρεύνων πάντασ οἱ στασιασταί, καὶ πολὺ πλῆθοσ ἦν ἐν τῇ πόλει χρυσοῦ· δώδεκα γοῦν Ἀττικῶν ὠνοῦντο πρότερον ἰσχύοντασ πέντε καὶ εἴκοσιν. ἀλλά τοι τῆσ ἐπινοίασ ἐλεγχθείσησ δι’ ἑνὸσ ἀναπίμπλαται μὲν φήμησ τὰ στρατόπεδα, ὡσ μεστοὶ χρυσίου παρεῖεν οἱ αὐτόμολοι, τὸ δὲ τῶν Ἀράβων πλῆθοσ καὶ οἱ Σύροι τοὺσ ἱκέτασ ἀνατέμνοντεσ ἠρεύνων τὰσ γαστέρασ.

καὶ τούτου τοῦ πάθουσ οὐδὲν ἔμοιγε δοκεῖ συμβῆναι Ιοὐδαίοισ χαλεπώτερον·

μιᾷ γοῦν ἀνεσχίσθησαν νυκτὶ πρὸσ δισχιλίουσ. Καὶ γνοὺσ τὴν παρανομίαν Τίτοσ ὀλίγου μὲν ἐδέησε τὸ ἱππικὸν περιστήσασ κατακοντίσαι τοὺσ αἰτίουσ, εἰ μὴ πολὺ πλῆθοσ ἐνείχετο καὶ τῶν ἀνῃρημένων πολλαπλασίουσ ἦσαν οἱ κολασθησόμενοι.

εἰ τῶν μὲν σὺν αὐτῷ στρατευομένων τινὲσ τοιαῦτα δρῶσιν κέρδουσ ἕνεκεν ἀδήλου, μηδὲ τὰ ὅπλα σφῶν αὐτῶν αἰδούμενοι πεποιημένα ἀργύρου τε καὶ χρυσοῦ, τοῖσ δὲ Ἄραψι καὶ [τοῖσ] Σύροισ, εἰ πρῶτον μὲν ἐν ἀλλοτρίῳ πολέμῳ τοῖσ πάθεσιν αὐτεξουσίωσ χρῶνται, ἔπειτα τῇ περὶ φόνουσ ὠμότητι καὶ τῷ πρὸσ Ιοὐδαίουσ μίσει Ῥωμαίουσ ἐπιγράφουσι·

καὶ γὰρ νῦν ἐνίουσ αὐτῷ τῶν στρατιωτῶν συναπολαύειν τῆσ κακοδοξίασ.

τούτοισ μὲν οὖν διηπείλησε θάνατον, εἴ τισ εὑρεθείη πάλιν τὸ αὐτὸ τολμῶν, τοῖσ δὲ ἀπὸ τῶν ταγμάτων ἐπέστελλεν ἐρευνήσαντασ τοὺσ ὑπόπτουσ ἀνάγειν ἐπ’ αὐτόν.

κατεφρόνει δ’, ὡσ ἐοίκε, φιλοχρηματία πάσησ κολάσεωσ, καὶ δεινὸσ ἐμπέφυκεν ἀνθρώποισ τοῦ κερδαίνειν ἔρωσ, οὐδέν τε οὕτωσ πάθοσ πλεονεξία παραβάλλεται.

ἢ ταῦτα μὲν ἄλλωσ καὶ μέτρον ἔχει καὶ φόβοισ ὑποτάσσεται, θεὸσ δὲ ἦν ὁ τοῦ λαοῦ παντὸσ κατακρίνασ καὶ πᾶσαν αὐτοῖσ σωτηρίασ ὁδὸν εἰσ ἀπώλειαν ἀποστρέφων.

ὃ γοῦν μετ’ ἀπειλῆσ ἀπεῖπεν ὁ Καῖσαρ λάθρα κατὰ τῶν αὐτομόλων ἐτολμᾶτο, καὶ τοὺσ διαδιδράσκοντασ πρὶν πᾶσιν ὀφθῆναι προαπαντῶντεσ ἔσφαττον οἱ βάρβαροι, περισκοπούμενοι δὲ μή τισ ἐπίδοι Ῥωμαίων, ἀνέσχιζον κἀκ τῶν σπλάγχνων τὸ μιαρὸν κέρδοσ εἷλκον.

ὀλίγοισ δ’ ἐνευρίσκετο, καὶ τοὺσ πολλοὺσ παρανήλισκεν ἐλπὶσ μόνη.

τοῦτο μὲν δὴ τὸ πάθοσ πολλοὺσ τῶν αὐτομόλων ἐπανήγαγεν. Ιωἄννησ δ’ ὡσ ἐπέλειπον αἱ ἁρπαγαὶ παρὰ τοῦ δήμου, πρὸσ ἱεροσυλίαν ἐτρέπετο, καὶ πολλὰ μὲν ἐκ τῶν ἀναθημάτων κατεχώνευε τοῦ ναοῦ, πολλὰ δὲ τῶν πρὸσ τὰσ λειτουργίασ ἀναγκαίων σκεύη, κρατῆρασ καὶ πίνακασ καὶ τραπέζασ·

ἀπέσχετο δ’ οὐδὲ τῶν ὑπὸ τοῦ Σεβαστοῦ καὶ τῆσ γυναικὸσ αὐτοῦ πεμφθέντων ἀκρατοφόρων. οἱ μέν γε Ῥωμαίων βασιλεῖσ ἐτίμησάν τε καὶ προσεκόσμησαν τὸ ἱερὸν ἀεί, τότε δὲ ὁ Ιοὐδαῖοσ καὶ τὰ τῶν ἀλλοφύλων κατέσπα.

πρὸσ δὲ τοὺσ συνόντασ ἔλεγεν, ὡσ δεῖ μετ’ ἀδείασ καταχρήσασθαι τοῖσ θείοισ ὑπὲρ τοῦ θείου καὶ τοὺσ τῷ ναῷ στρατευομένουσ ἐξ αὐτοῦ τρέφεσθαι.

διὰ τοῦτο καὶ τὸν ἱερὸν οἶνον καὶ τὸ ἔλαιον, ὃ τοῖσ ὁλοκαυτώμασιν οἱ ἱερεῖσ ἐφύλαττον [ἐπιχεῖν], ἐκκενώσασ, ἦν δ’ ἐν τῷ ἔνδον ἱερῷ, διένεμε τῷ πλήθει, κἀκεῖνοι δίχα φρίκησ ἠλείφοντο καὶ ἔπινον [ἐξ αὐτῶν].

οὐκ ἂν ὑποστειλαίμην εἰπεῖν ἅ μοι κελεύει τὸ πάθοσ·

οἶμαι Ῥωμαίων βραδυνόντων ἐπὶ τοὺσ ἀλιτηρίουσ ἢ καταποθῆναι ἂν ὑπὸ χάσματοσ ἢ κατακλυσθῆναι τὴν πόλιν ἢ τοὺσ τῆσ Σοδομηνῆσ μεταλαβεῖν κεραυνούσ· πολὺ γὰρ τῶν ταῦτα παθόντων ἤνεγκε γενεὰν ἀθεωτέραν· τῇ γοῦν τούτων ἀπονοίᾳ πᾶσ ὁ λαὸσ συναπώλετο. Καὶ τί δεῖ κατὰ μέροσ ἐκδιηγεῖσθαι τὰσ συμφοράσ;

ἀλλὰ πρὸσ Τίτον ἐν ταύταισ ταῖσ ἡμέραισ Μαννέοσ ὁ Λαζάρου φυγὼν διὰ μιᾶσ ἔλεγεν ἐκκεκομίσθαι πύλησ, ἣν αὐτὸσ ἐπεπίστευτο, μυριάδασ ἕνδεκα νεκρῶν ἐπὶ πεντακισχιλίοισ ὀκτακοσίοισ ὀγδοήκοντα, ἀφ’ ἧσ αὐτοῖσ ἡμέρασ παρεστρατοπεδεύσατο τεσσαρεσκαιδεκάτῃ Ξανθικοῦ μηνὸσ ἄχρι Πανέμου νουμηνίασ. τοῦτο δ’ ἦν πλῆθοσ ἀπόρων·

καὶ οὐδὲ αὐτὸσ ἐφεστώσ, ἀλλὰ δημοσίᾳ μισθὸν διδοὺσ ἐξ ἀνάγκησ ἠρίθμει. τοὺσ δὲ λοιποὺσ οἱ προσήκοντεσ ἔθαπτον· ταφὴ δ’ ἦν τὸ προκομίσαντασ ἐκ τοῦ ἄστεοσ ῥῖψαι. μετὰ δὲ τοῦτον διαδράντεσ πολλοὶ τῶν ἐπισήμων τὰσ πάσασ τῶν ἀπόρων νεκρῶν ἀπήγγελλον μυριάδασ ἑξήκοντα διὰ τῶν πυλῶν ἐκριφῆναι, τῶν δ’ ἄλλων ἀνεξερεύνητον εἶναι τὸν ἀριθμόν.

μηκέτι δ’ εὐτονούντων τοὺσ πτωχοὺσ ἐκφέρειν [ἔλεγον] συσσωρεύοντασ εἰσ τοὺσ μεγίστουσ οἴκουσ τὰ πτώματα ἀποκλείειν.

καὶ τοῦ μὲν σίτου τὸ μέτρον πραθῆναι ταλάντου, μετὰ ταῦτα δ’ ὡσ οὐδὲ ποηλογεῖν ἔθ’ οἱο͂́ν τ’ ἦν περιτειχισθείσησ τῆσ πόλεωσ, προελθεῖν τινασ εἰσ τοσοῦτον ἀνάγκησ, ὥστε τὰσ ἀμάρασ ἐρευνῶντασ καὶ παλαιὸν ὄνθον βοῶν προσφέρεσθαι τὰ ἐκ τούτων σκύβαλα, καὶ τὸ μηδ’ ὄψει φορητὸν πάλαι τότε γενέσθαι τροφήν.

ταῦτα Ῥωμαῖοι μὲν ἀκούοντεσ ἠλέησαν, οἱ στασιασταὶ δὲ καὶ βλέποντεσ οὐ μετενόουν, ἀλλ’ ἠνείχοντο μέχρισ αὐτῶν προελθεῖν·

πεπήρωντο γὰρ ὑπὸ τοῦ χρεών, ὃ τῇ τε πόλει καὶ αὐτοῖσ ἤδη παρῆν.

SEARCH

MENU NAVIGATION