Strabo, Geography, Book 7, chapter 3

(스트라본, 지리학, Book 7, chapter 3)

τὸ δὲ νότιον μέροσ τῆσ Γερμανίασ τὸ πέραν τοῦ Ἄλβιοσ τὸ μὲν συνεχὲσ ἀκμὴν ὑπὸ τῶν Σοήβων κατέχεται· εἶτ’ εὐθὺσ ἡ τῶν Γετῶν συνάπτει γῆ, κατ’ ἀρχὰσ μὲν στενή, παρατεταμένη τῷ Ἴστρῳ κατὰ τὸ νότιον μέροσ, κατὰ δὲ τοὐναντίον τῇ παρωρείᾳ τοῦ Ἑρκυνίου δρυμοῦ, μέροσ τι τῶν ὀρῶν καὶ αὐτὴ κατέχουσα, εἶτα πλατύνεται πρὸσ τὰσ ἄρκτουσ μέχρι Τυρεγετῶν· τοὺσ δὲ ἀκριβεῖσ ὁρ́ουσ οὐκ ἔχομεν φράζειν. διὰ δὲ τὴν ἄγνοιαν τῶν τόπων τούτων οἱ τὰ Ῥιπαῖα ὄρη καὶ τοὺσ Ὑπερβορείουσ μυθοποιοῦντεσ λόγου ἠξίωνται, καὶ ἃ Πυθέασ ὁ Μασσαλιώτησ κατεψεύσατο ταῦτα τῆσ παρωκεανίτιδοσ, προσχήματι χρώμενοσ τῇ περὶ τὰ οὐράνια καὶ τὰ μαθηματικὰ ἱστορίᾳ. ἐκεῖνοι μὲν οὖν ἐάσθωσαν· οὐδὲ γὰρ εἴ τινα Σοφοκλῆσ τραγῳδεῖ περὶ τῆσ Ὠρειθυίασ λέγων ὡσ ἀναρπαγεῖσα ὑπὸ Βορέου κομισθείη ὑπέρ τε πόντον πάντ’ ἐπ’ ἔσχατα χθονὸσ νυκτόσ τε πηγὰσ οὐρανοῦ τ’ ἀναπτυχάσ, Φοίβου παλαιὸν κῆπον, οὐδὲν ἂν εἰή πρὸσ τὰ νῦν, ἀλλ’ ἐατέον, ὥσπερ καὶ ἐν τῷ Φαίδρῳ ὁ Σωκράτησ. ἃ δὲ ἔκ τε τῆσ παλαιᾶσ ἱστορίασ καὶ τῆσ νῦν παρειλήφαμεν, ταῦτα λέγωμεν. οἱ τοίνυν Ἕλληνεσ τοὺσ Γέτασ Θρᾷκασ ὑπελάμβανον·

ᾤκουν δ’ ἐφ’ ἑκάτερα τοῦ Ἴστρου καὶ οὗτοι καὶ οἱ Μυσοὶ Θρᾷκεσ ὄντεσ καὶ αὐτοὶ καὶ οὓσ νῦν Μοισοὺσ καλοῦσιν, ἀφ’ ὧν ὡρμήθησαν καὶ οἱ νῦν μεταξὺ Λυδῶν καὶ Φρυγῶν καὶ Τρώων οἰκοῦντεσ Μυσοί. καὶ αὐτοὶ δ’ οἱ Φρύγεσ Βρίγεσ εἰσί, Θρᾴκιόν τι ἔθνοσ, καθάπερ καὶ Μυγδόνεσ καὶ Βέβρυκεσ καὶ Μαιδοβιθυνοὶ καὶ Βιθυνοὶ καὶ Θυνοὶ, δοκῶ δὲ καὶ τοὺσ Μαριανδυνούσ. οὗτοι μὲν οὖν τελέωσ ἐκλελοίπασι πάντεσ τὴν Εὐρώπην, οἱ δὲ Μυσοὶ συνέμειναν. καὶ Ὅμηρον δ’ ὀρθῶσ εἰκάζειν μοι δοκεῖ Ποσειδώνιοσ τοὺσ ἐν τῇ Εὐρώπῃ Μυσοὺσ κατονομάζειν λέγω δὲ τοὺσ ἐν τῇ Θρᾴκῃ ὅταν φῇ αὐτὸσ δὲ πάλιν τρέπεν ὄσσε φαεινώ, νόσφιν ἐφ’ ἱπποπόλων Θρῃκῶν καθορώμενοσ αἰᾶν Μυσῶν τ’ ἀγχεμάχων. ἐπεὶ εἴ γε τοὺσ κατὰ τὴν Ἀσίαν Μυσοὺσ δέχοιτό τισ, ἀπηρτημένοσ ἂν εἰή ὁ λόγοσ. τὸ γὰρ ἀπὸ τῶν Τρώων τρέψαντα τὴν ὁρ́ασιν ἐπὶ τὴν Θρᾳκῶν γῆν συγκαταλέγειν ταύτῃ τὴν τῶν Μυσῶν, τῶν οὐ νόσφιν ὄντων ἀλλ’ ὁμόρων τῇ Τρῳάδι καὶ ὄπισθεν αὐτῆσ ἱδρυμένων καὶ ἑκατέρωθεν, διειργομένων δ’ ἀπὸ τῆσ Θρᾴκησ πλατεῖ Ἑλλησπόντῳ, συγχέοντοσ ἂν εἰή τὰσ ἠπείρουσ καὶ ἅμα τῆσ φράσεωσ οὐκ ἀκούοντοσ. τὸ γὰρ πάλιν τρέπεν μάλιστα μέν ἐστιν εἰσ τοὐπίσω· ὁ δ’ ἀπὸ τῶν Τρώων μεταφέρων τὴν ὄψιν ἐπὶ τοὺσ μὴ ὄπισθεν αὐτῶν ἢ ἐκ πλαγίων ὄντασ προσωτέρω μὲν μεταφέρει, εἰσ τοὐπίσω δ’ οὐ πάνυ. καὶ τὸ ἐπιφερόμενον δ’ αὐτοῦ τούτου μαρτύριον, ὅτι τοὺσ ἱππημολγοὺσ καὶ γαλακτοφάγουσ καὶ ἀβίουσ συνῆψεν αὐτοῖσ, οἵπερ εἰσὶν οἱ ἁμάξοικοι Σκύθαι καὶ Σαρμάται. καὶ γὰρ νῦν ἀναμέμικται ταῦτα τὰ ἔθνη τοῖσ Θρᾳξὶ καὶ τὰ Βασταρνικά, μᾶλλον μὲν τοῖσ ἐκτὸσ Ἴστρου, ἀλλὰ καὶ τοῖσ ἐντόσ. τούτοισ δὲ καὶ τὰ Κελτικά, οἵ τε Βόιοι καὶ Σκορδίσκοι καὶ Ταυρίσκοι. τοὺσ δὲ Σκορδίσκουσ ἔνιοι Σκορδίστασ καλοῦσι· καὶ τοὺσ Ταυρίσκουσ δὲ Τευρίσκουσ καὶ Ταυρίστασ φασί. λέγει δὲ τοὺσ Μυσοὺσ ὁ Ποσειδώνιοσ καὶ ἐμψύχων ἀπέχεσθαι κατ’ εὐσέβειαν, διὰ δὲ τοῦτο καὶ θρεμμάτων·

μέλιτι δὲ χρῆσθαι καὶ γάλακτι καὶ τυρῷ ζῶντασ καθ’ ἡσυχίαν, διὰ δὲ τοῦτο καλεῖσθαι θεοσεβεῖσ τε καὶ καπνοβάτασ· εἶναι δέ τινασ τῶν Θρᾳκῶν οἳ χωρὶσ γυναικὸσ ζῶσιν, οὓσ κτίστασ καλεῖσθαι, ἀνιερῶσθαί τε διὰ τιμὴν καὶ μετὰ ἀδείασ ζῆν· τούτουσ δὴ συλλήβδην ἅπαντασ τὸν ποιητὴν εἰπεῖν ἀγαυοὺσ ἱππημολγοὺσ γλακτοφάγουσ ἀβίουσ τε, δικαιοτάτουσ ἀνθρώπουσ. ἀβίουσ δὲ προσαγορεύειν μάλιστα ὅτι χωρὶσ γυναικῶν, ἡγούμενον ἡμιτελῆ τινα βίον τὸν χῆρον, καθάπερ καὶ τὸν οἶκον ἡμιτελῆ τὸν Πρωτεσιλάου διότι χῆροσ· ἀγχεμάχουσ δὲ τοὺσ Μυσούσ, ὅτι ἀπόρθητοι, καθὰ οἱ ἀγαθοὶ πολεμισταί· δεῖν δὲ ἐν τῷ τρισκαιδεκάτῳ γράφειν ἀντὶ τοῦ Μυσῶν τ’ ἀγχεμάχων Μοισῶν τ’ ἀγχεμάχων. τὸ μὲν οὖν τὴν γραφὴν κινεῖν ἐκ τοσούτων ἐτῶν εὐδοκιμήσασαν περιττὸν ἴσωσ·

πολὺ γὰρ πιθανώτερον ὠνομάσθαι μὲν ἐξ ἀρχῆσ Μυσούσ, μετωνομάσθαι δὲ ὡσ νῦν. τοὺσ ἀβίουσ δὲ τοὺσ χήρουσ οὐ μᾶλλον ἢ τοὺσ ἀνεστίουσ καὶ τοὺσ ἁμαξοίκουσ δέξαιτ’ ἄν τισ· μάλιστα γὰρ περὶ τὰ συμβόλαια καὶ τὴν τῶν χρημάτων κτῆσιν συνισταμένων τῶν ἀδικημάτων, τοὺσ οὕτωσ ἀπ’ ὀλίγων εὐτελῶσ ζῶντασ δικαιοτάτουσ εὔλογον κληθῆναι· ἐπεὶ καὶ οἱ φιλόσοφοι τῇ σωφροσύνῃ τὴν δικαιοσύνην ἐγγυτάτω τιθέντεσ τὸ αὔταρκεσ καὶ τὸ λιτὸν ἐν τοῖσ πρώτοισ ἐζήλωσαν· ἀφ’ οὗ καὶ προεκπτώσεισ τινὰσ αὐτῶν παρέωσαν ἐπὶ τὸν κυνισμόν. τὸ δὲ χήρουσ γυναικῶν οἰκεῖν οὐδεμίαν τοιαύτην ἔμφασιν ὑπογράφει, καὶ μάλιστα παρὰ τοῖσ Θρᾳξὶ καὶ τούτων τοῖσ Γέταισ. ὁρ́α δ’ ἃ λέγει Μένανδροσ περὶ αὐτῶν οὐ πλάσασ, ὡσ εἰκόσ, ἀλλ’ ἐξ ἱστορίασ λαβών πάντεσ μὲν οἱ Θρᾷκεσ, μάλιστα δ’ οἱ Γέται ἡμεῖσ ἁπάντων καὶ γὰρ αὐτὸσ εὔχομαι ἐκεῖθεν εἶναι τὸ γένοσ οὐ σφόδρ’ ἐγκρατεῖσ ἐσμέν. καὶ ὑποβὰσ μικρὸν τῆσ περὶ τὰσ γυναῖκασ ἀκρασίασ τίθησι τὰ παραδείγματα· γαμεῖ γὰρ ἡμῶν οὐδὲ εἷσ, εἰ μὴ δέκ’ ἢ ἕνδεκα γυναῖκασ δώδεκά τ’ ἢ πλείουσ τινέσ· ἂν τέτταρασ δ’ ἢ πέντε γεγαμηκὼσ τύχῃ καταστροφῆσ τισ, ἀνυμέναιοσ ἄθλιοσ ἄνυμφοσ οὗτοσ ἐπικαλεῖτ’ ἐν τοῖσ ἐκεῖ. ταῦτα γὰρ ὁμολογεῖται μὲν καὶ παρὰ τῶν ἄλλων, οὐκ εἰκὸσ δὲ τοὺσ αὐτοὺσ ἅμα μὲν ἄθλιον νομίζειν βίον τὸν μὴ μετὰ πολλῶν γυναικῶν, ἅμα δὲ σπουδαῖον καὶ δίκαιον τὸν τῶν γυναικῶν χῆρον. τὸ δὲ δὴ καὶ θεοσεβεῖσ νομίζειν καὶ καπνοβάτασ τοὺσ ἐρήμουσ γυναικῶν σφόδρα ἐναντιοῦται ταῖσ κοιναῖσ ὑπολήψεσιν. ἅπαντεσ γὰρ τῆσ δεισιδαιμονίασ ἀρχηγοὺσ οἰόνται τὰσ γυναῖκασ· αὗται δὲ καὶ τοὺσ ἄνδρασ προκαλοῦνται πρὸσ τὰσ ἐπὶ πλέον θεραπείασ τῶν θεῶν καὶ ἑορτὰσ καὶ ποτνιασμούσ· σπάνιον δ’ εἴ τισ ἀνὴρ καθ’ αὑτὸν ζῶν εὑρίσκεται τοιοῦτοσ. ὁρ́α δὲ πάλιν τὸν αὐτὸν ποιητὴν ἃ λέγει εἰσάγων τὸν ἀχθόμενον ταῖσ περὶ τὰσ θυσίασ τῶν γυναικῶν δαπάναισ καὶ λέγοντα ἐπιτρίβουσι δ’ ἡμᾶσ οἱ θεοί, μάλιστα τοὺσ γήμαντασ· ἀεὶ γάρ τινα ἄγειν ἑορτήν ἐστ’ ἀνάγκη. τὸν δὲ μισογύνην αὐτὰ ταῦτα αἰτιώμενον ἐθύομεν δὲ πεντάκισ τῆσ ἡμέρασ, ἐκυμβάλιζον δ’ ἑπτὰ θεράπαιναι κύκλῳ, αἱ δ’ ὠλόλυζον. τὸ μὲν οὖν ἰδίωσ τοὺσ ἀγύνουσ τῶν Γετῶν εὐσεβεῖσ νομίζεσθαι παράλογόν τι ἐμφαίνει· τὸ δ’ ἰσχύειν ἐν τῷ ἔθνει τούτῳ τὴν περὶ τὸ θεῖον σπουδὴν ἔκ τε ὧν εἶπε Ποσειδώνιοσ οὐκ ἀπιστητέον καὶ ἐκ τῆσ ἄλλησ ἱστορίασ. λέγεται γάρ τινα τῶν Γετῶν ὄνομα Ζάμολξιν δουλεῦσαι Πυθαγόρᾳ καί τινα τῶν οὐρανίων παρ’ ἐκείνου μαθεῖν, τὰ δὲ καὶ παρ’ Αἰγυπτίων πλανηθέντα καὶ μέχρι δεῦρο·

ἐπανελθόντα δ’ εἰσ τὴν οἰκείαν σπουδασθῆναι παρὰ τοῖσ ἡγεμόσι καὶ τῷ ἔθνει προλέγοντα τὰσ ἐπισημασίασ, τελευτῶντα δὲ πεῖσαι τὸν βασιλέα κοινωνὸν τῆσ ἀρχῆσ αὐτὸν λαβεῖν ὡσ τὰ παρὰ τῶν θεῶν ἐξαγγέλλειν ἱκανόν· καὶ κατ’ ἀρχὰσ μὲν ἱερέα κατασταθῆναι τοῦ μάλιστα τιμωμένου παρ’ αὐτοῖσ θεοῦ, μετὰ ταῦτα δὲ καὶ θεὸν προσαγορευθῆναι, καὶ καταλαβόντα ἀντρῶδέσ τι χωρίον ἄβατον τοῖσ ἄλλοισ ἐνταῦθα διαιτᾶσθαι, σπάνιον ἐντυγχάνοντα τοῖσ ἐκτὸσ πλὴν τοῦ βασιλέωσ καὶ τῶν θεραπόντων· συμπράττειν δὲ τὸν βασιλέα ὁρῶντα τοὺσ ἀνθρώπουσ προσέχοντασ ἑαυτῷ πολὺ πλέον ἢ πρότερον, ὡσ ἐκφέροντι τὰ προστάγματα κατὰ συμβουλὴν θεῶν. τουτὶ δὲ τὸ ἔθοσ διέτεινεν ἄχρι καὶ εἰσ ἡμᾶσ, ἀεί τινοσ εὑρισκομένου τοιούτου τὸ ἦθοσ, ὃσ τῷ μὲν βασιλεῖ σύμβουλοσ ὑπῆρχε, παρὰ δὲ τοῖσ Γέταισ ὠνομάζετο θεόσ· καὶ τὸ ὄροσ ὑπελήφθη ἱερόν, καὶ προσαγορεύουσιν οὕτωσ· ὄνομα δ’ αὐτῷ Κωγαίονον ὁμώνυμον τῷ παραρρέοντι ποταμῷ. καὶ δὴ ὅτε Βυρεβίστασ ἦρχε τῶν Γετῶν, ἐφ’ ὃν ἤδη παρεσκευάσατο Καῖσαρ ὁ θεὸσ στρατεύειν, Δεκαίνεοσ εἶχε ταύτην τὴν τιμήν, καί πωσ τὸ τῶν ἐμψύχων ἀπέχεσθαι Πυθαγόρειον τοῦ Ζαμόλξιοσ ἔμεινε παραδοθέν. τοιαῦτα μὲν οὖν οὐ κακῶσ ἄν τισ διαποροίη περὶ τῶν κειμένων παρὰ τῷ ποιητῇ περί τε Μυσῶν καὶ ἀγαυῶν ἱππημολγῶν·

ἃ δ’ Ἀπολλόδωροσ ἐν τῷ δευτέρῳ περὶ νεῶν προοιμιαζόμενοσ εἴρηκεν ἥκιστα λέγοιτ’ ἄν. ἐπαινεῖ γὰρ Ἐρατοσθένουσ ἀπόφασιν, ὅτι φησὶν ἐκεῖνοσ καὶ Ὅμηρον καὶ τοὺσ ἄλλουσ τοὺσ παλαιοὺσ τὰ μὲν Ἑλληνικὰ εἰδέναι τῶν δὲ πόρρω πολλὴν ἔχειν ἀπειρίαν, ἀπείρουσ μὲν μακρῶν ὁδῶν ὄντασ ἀπείρουσ δὲ τοῦ ναυτίλλεσθαι. συνηγορῶν δὲ τούτοισ Ὅμηρόν φησι τὴν μὲν Αὐλίδα καλεῖν πετρήεσσαν, ὥσπερ καὶ ἔστι, πολύκνημον δὲ τὸν Ἐτεωνόν, πολυτρήρωνα δὲ τὴν Θίσβην, ποιήεντα δὲ τὸν Ἁλίαρτον· τὰ δ’ ἄπωθεν οὔτ’ αὐτὸν εἰδέναι οὔτε τοὺσ ἄλλουσ. ποταμῶν γοῦν περὶ τετταράκοντα ῥεόντων εἰσ τὸν Πόντον μηδὲ τῶν ἐνδοξοτάτων μηδενὸσ μεμνῆσθαι, οἱο͂ν Ἴστρου Τανάιδοσ Βορυσθένουσ Ὑπάνιοσ Φάσιδοσ Θερμώδοντοσ Ἅλυοσ· ἔτι δὲ Σκυθῶν μὲν μὴ μεμνῆσθαι, πλάττειν δὲ ἀγαυούσ τινασ ἱππημολγοὺσ καὶ γαλακτοφάγουσ ἀβίουσ τε, Παφλαγόνασ τε τοὺσ ἐν τῇ μεσογαίᾳ ἱστορηκέναι παρὰ τῶν πεζῇ τοῖσ τόποισ πλησιασάντων, τὴν παραλίαν δὲ ἀγνοεῖν· καὶ εἰκότωσ γε. ἄπλουν γὰρ εἶναι τότε τὴν θάλατταν ταύτην καὶ καλεῖσθαι Ἄξενον διὰ τὸ δυσχείμερον καὶ τὴν ἀγριότητα τῶν περιοικούντων ἐθνῶν καὶ μάλιστα τῶν Σκυθικῶν, ξενοθυτούντων καὶ σαρκοφαγούντων καὶ τοῖσ κρανίοισ ἐκπώμασι χρωμένων· ὕστερον δ’ Εὔξεινον κεκλῆσθαι τῶν Ιὤνων ἐν τῇ παραλίᾳ πόλεισ κτισάντων· ὁμοίωσ δ’ ἀγνοεῖν καὶ τὰ περὶ Αἴγυπτον καὶ Λιβύην, οἱο͂ν τὰσ ἀναβάσεισ τοῦ Νείλου καὶ προσχώσεισ τοῦ πελάγουσ, ὧν οὐδαμοῦ μεμνῆσθαι, οὐδὲ τοῦ ἰσθμοῦ τοῦ μεταξὺ τῆσ Ἐρυθρᾶσ καὶ τῆσ Αἰγυπτίασ θαλάττησ, οὐδὲ τῶν κατὰ τὴν Ἀραβίαν καὶ Αἰθιοπίαν καὶ τὸν ὠκεανόν, εἰ μὴ Ζήνωνι τῷ φιλοσόφῳ προσεκτέον γράφοντι Αἰθίοπάσ θ’ ἱκόμην καὶ Σιδονίουσ Ἄραβάσ τε. οὐ θαυμαστὸν δ’ εἶναι περὶ Ὁμήρου· καὶ γὰρ τοὺσ ἔτι νεωτέρουσ ἐκείνου πολλὰ ἀγνοεῖν καὶ τερατολογεῖν, Ἡσίοδον μὲν Ἡμίκυνασ λέγοντα καὶ Μεγαλοκεφάλουσ καὶ Πυγμαίουσ, Ἀλκμᾶνα δὲ Στεγανόποδασ, Αἰσχύλον δὲ κυνοκεφάλουσ καὶ στερνοφθάλμουσ καὶ μονομμάτουσ καὶ ἄλλα μυρία. ἀπὸ δὲ τούτων ἐπὶ τοὺσ συγγραφέασ βαδίζει Ῥιπαῖα ὄρη λέγοντασ καὶ τὸ Ὠγύιον ὄροσ καὶ τὴν τῶν Γοργόνων καὶ Ἑσπερίδων κατοικίαν, καὶ τὴν παρὰ Θεοπόμπῳ Μεροπίδα γῆν, παρ’ Ἑκαταίῳ δὲ Κιμμερίδα πόλιν, παρ’ Εὐημέρῳ δὲ τὴν Παγχαί̈αν γῆν, παρ’ Ἀριστοτέλει δὲ ποταμίουσ λίθουσ ἐξ ἄμμου . . . ἐκ δὲ τῶν ὄμβρων τήκεσθαι, ἐν δὲ τῇ Λιβύῃ Διονύσου πόλιν εἶναι, ταύτην δ’ οὐκ ἐνδέχεσθαι δὶσ τὸν αὐτὸν ἐξευρεῖν. ἐπιτιμᾷ δὲ καὶ τοῖσ περὶ Σικελίαν τὴν πλάνην λέγουσι καθ’ Ὅμηρον τὴν Ὀδυσσέωσ· εἰ γὰρ αὖ χρῆναι τὴν μὲν πλάνην ἐκεῖ γεγονέναι φάσκειν, τὸν δὲ ποιητὴν ἐξωκεανικέναι μυθολογίασ χάριν. καὶ τοῖσ μὲν ἄλλοισ συγγνώμην εἶναι, Καλλιμάχῳ δὲ μὴ πάνυ μεταποιουμένῳ γε γραμματικῆσ, ὃσ τὴν μὲν Γαῦδον Καλυψοῦσ νῆσόν φησι, τὴν δὲ Κόρκυραν Σχερίαν. ἄλλουσ δ’ αἰτιᾶται ψεύσασθαι περὶ Γερήνων καὶ τοῦ Ἀκακησίου καὶ Δήμου ἐν Ἰθάκῃ, Πελεθρονίου δ’ ἐν Πηλίῳ, Γλαυκωπίου δ’ ἐν Ἀθήναισ. τούτοισ δὲ μικρά τινα προσθεὶσ τοιαῦτα παύεται, τὰ πλεῖστα μετενέγκασ παρὰ τοῦ Ἐρατοσθένουσ, ὡσ καὶ πρότερον ἐμνήσθημεν, οὐκ εὖ εἰρημένα. τὸ μὲν γὰρ τοὺσ ὕστερον ἐμπειροτέρουσ γεγονέναι τῶν πάλαι περὶ τὰ τοιαῦτα καὶ Ἐρατοσθένει καὶ τούτῳ δοτέον· τὸ δ’ οὕτω πέρα τοῦ μετρίου προάγειν καὶ μάλιστα ἐφ’ Ὁμήρου, δοκεῖ μοι κἂν ἐπιπλῆξαί τισ δικαίωσ καὶ τοὐναντίον εἰπεῖν, ὡσ περὶ ὧν ἀγνοοῦσιν αὐτοί, περὶ τούτων τῷ ποιητῇ προφέρουσι. τὰ μὲν οὖν ἄλλα ἐν τοῖσ καθ’ ἕκαστα οἰκείασ μνήμησ τυγχάνει, τὰ δ’ ἐν τοῖσ καθόλου. νυνὶ δὲ περὶ Θρᾳκῶν ἐλέγομεν Μυσῶν τ’ ἀγχεμάχων καὶ ἀγαυῶν ἱππημολγῶν, γλακτοφάγων ἀβίων τε, δικαιοτάτων ἀνθρώπων, βουλόμενοι συγκρῖναι τά τε ὑφ’ ἡμῶν καὶ τὰ ὑπὸ Ποσειδωνίου λεχθέντα καὶ τὰ ὑπὸ τούτων·

πρότερον δ’ ὅτι τὴν ἐπιχείρησιν ὑπεναντίαν τοῖσ προτεθεῖσι πεποίηνται. προὔθεντο μὲν γὰρ διδάξαι διότι τῶν πόρρω τῆσ Ἑλλάδοσ πλείων ἦν ἄγνοια τοῖσ πρεσβυτέροισ ἢ τοῖσ νεωτέροισ, ἔδειξαν δὲ τἀναντία, καὶ οὐ κατὰ τὰ πόρρω μόνον ἀλλὰ καὶ τὰ ἐν αὐτῇ τῇ Ἑλλάδι. ἀλλ’, ὡσ ἔφην, τὰ ἄλλα μὲν ὑπερκείσθω, τὰ δὲ νῦν σκοπῶμεν. Σκυθῶν μὲν γὰρ μὴ μεμνῆσθαι κατ’ ἄγνοιάν φασι, μηδὲ τῆσ περὶ τοὺσ ξένουσ ὠμότητοσ αὐτῶν, καταθυόντων καὶ σαρκοφαγούντων καὶ τοῖσ κρανίοισ ἐκπώμασι χρωμένων, δι’ οὓσ Ἄξενοσ ὠνομάζετο ὁ πόντοσ, πλάττειν δ’ ἀγαυούσ τινασ ἱππημολγοὺσ γαλακτοφάγουσ ἀβίουσ τε, δικαιοτάτουσ ἀνθρώπουσ, τοὺσ οὐδαμοῦ γῆσ ὄντασ. πῶσ οὖν Ἄξενον ὠνόμαζον, εἰ μὴ ᾔδεισαν τὴν ἀγριότητα, μηδ’ αὐτοὺσ τοὺσ μάλιστα τοιούτουσ; οὗτοι δ’ εἰσὶ δήπου οἱ Σκύθαι. πότερον δ’ οὐδ’ ἱππημολγοὶ ἦσαν οἱ ἐπέκεινα τῶν Μυσῶν καὶ Θρᾳκῶν καὶ Γετῶν, οὐδὲ γαλακτοφάγοι καὶ ἄβιοι; ἀλλὰ καὶ νῦν εἰσιν ἁμάξοικοι καὶ νομάδεσ καλούμενοι, ζῶντεσ ἀπὸ θρεμμάτων καὶ γάλακτοσ καὶ τυροῦ καὶ μάλιστα ἱππείου, θησαυρισμὸν δ’ οὐκ εἰδότεσ οὐδὲ καπηλείαν πλὴν εἰ φόρτον ἀντὶ φόρτου. πῶσ οὖν ἠγνόει τοὺσ Σκύθασ ὁ ποιητήσ, ἱππημολγοὺσ καὶ γαλακτοφάγουσ τινὰσ προσαγορεύων; ὅτι γὰρ οἱ τότε τούτουσ ἱππημολγοὺσ ἐκάλουν, καὶ Ἡσίοδοσ μάρτυσ ἐν τοῖσ ὑπ’ Ἐρατοσθένουσ παρατεθεῖσιν ἔπεσιν Αἰθίοπασ τε Λίγυσ τε ἰδὲ Σκύθασ ἱππημολγούσ. τί δὲ θαυμαστόν, εἰ διὰ τὸ πλεονάζειν παρ’ ἡμῖν τὴν περὶ τὰ συμβόλαια ἀδικίαν δικαιοτάτουσ εἶπεν ἀνθρώπουσ τοὺσ ἥκιστα ἐν τοῖσ συμβολαίοισ καὶ τῷ ἀργυρισμῷ ζῶντασ, ἀλλὰ καὶ κοινὰ κεκτημένουσ πάντα πλὴν ξίφουσ καὶ ποτηρίου, ἐν δὲ τοῖσ πρῶτον τὰσ γυναῖκασ πλατωνικῶσ ἔχοντασ κοινὰσ καὶ τέκνα; καὶ Αἰσχύλοσ δ’ ἐμφαίνει συνηγορῶν τῷ ποιητῇ φήσασ περὶ τῶν Σκυθῶν ἀλλ’ ἱππάκησ βρωτῆρεσ εὔνομοι Σκύθαι αὕτη δ’ ἡ ὑπόληψισ καὶ νῦν ἔτι συμμένει παρὰ τοῖσ Ἕλλησιν· ἁπλουστάτουσ τε γὰρ αὐτοὺσ νομίζομεν καὶ ἥκιστα κακεντρεχεῖσ εὐτελεστέρουσ τε πολὺ ἡμῶν καὶ αὐταρκεστέρουσ· καίτοι ὅ γε καθ’ ἡμᾶσ βίοσ εἰσ πάντασ σχεδόν τι διατέτακε τὴν πρὸσ τὸ χεῖρον μεταβολήν, τρυφὴν καὶ ἡδονὰσ καὶ κακοτεχνίασ καὶ πλεονεξίασ μυρίασ πρὸσ ταῦτ’ εἰσάγων. πολὺ οὖν τῆσ τοιαύτησ κακίασ καὶ εἰσ τοὺσ βαρβάρουσ ἐμπέπτωκε τούσ τε ἄλλουσ καὶ τοὺσ νομάδασ· καὶ γὰρ θαλάττησ ἁψάμενοι χείρουσ γεγόνασι λῃστεύοντεσ καὶ ξενοκτονοῦντεσ, καὶ ἐπιπλεκόμενοι πολλοῖσ μεταλαμβάνουσι τῆσ ἐκείνων πολυτελείασ καὶ καπηλείασ· ἃ δοκεῖ μὲν εἰσ ἡμερότητα συντείνειν, διαφθείρει δὲ τὰ ἤθη καὶ ποικιλίαν ἀντὶ τῆσ ἁπλότητοσ τῆσ ἄρτι λεχθείσησ εἰσάγει. οἱ μέντοι πρὸ ἡμῶν καὶ μάλιστα οἱ ἐγγὺσ τοῖσ Ὁμήρου χρόνοισ τοιοῦτοί τινεσ ἦσαν καὶ ὑπελαμβάνοντο παρὰ τοῖσ Ἕλλησιν ὁποίουσ Ὅμηρόσ φησιν.

ὁρ́α δὲ ἃ λέγει Ἡρόδοτοσ περὶ τοῦ τῶν Σκυθῶν βασιλέωσ, ἐφ’ ὃν ἐστράτευσε Δαρεῖοσ, καὶ τὰ ἐπεσταλμένα παρ’ αὐτοῦ. ὁρ́α δὲ καὶ ἃ λέγει Χρύσιπποσ περὶ τῶν τοῦ Βοσπόρου βασιλέων τῶν περὶ Λεύκωνα. πλήρεισ δὲ καὶ αἱ Περσικαὶ ἐπιστολαὶ τῆσ ἁπλότητοσ ἧσ λέγω, καὶ τὰ ὑπὸ τῶν Αἰγυπτίων καὶ Βαβυλωνίων καὶ Ἰνδῶν ἀπομνημονευόμενα. διὰ τοῦτο δὲ καὶ ὁ Ἀνάχαρσισ καὶ Ἄβαρισ καί τινεσ ἄλλοι τοιοῦτοι παρὰ τοῖσ Ἕλλησιν εὐδοκίμουν, ὅτι ἐθνικόν τινα χαρακτῆρα ἐπέφαινον εὐκολίασ καὶ λιτότητοσ καὶ δικαιοσύνησ. καὶ τί δεῖ τοὺσ πάλαι λέγειν; Ἀλέξανδροσ γὰρ ὁ Φιλίππου κατὰ τὴν ἐπὶ Θρᾷκασ τοὺσ ὑπὲρ τοῦ Αἵμου στρατείαν ἐμβαλὼν εἰσ Τριβαλλούσ, ὁρῶν μέχρι τοῦ Ἴστρου καθήκοντασ καὶ τῆσ ἐν αὐτῷ νήσου Πεύκησ, τὰ πέραν δὲ Γέτασ ἔχοντασ, ἀφῖχθαι λέγεται μέχρι δεῦρο, καὶ εἰσ μὲν τὴν νῆσον ἀποβῆναι μὴ δύνασθαι σπάνει πλοίων ἐκεῖσε γὰρ καταφυγόντα τὸν τῶν Τριβαλλῶν βασιλέα Σύρμον ἀντισχεῖν πρὸσ τὴν ἐπιχείρησιν, εἰσ δὲ τοὺσ Γέτασ διαβάντα ἑλεῖν αὐτῶν πόλιν καὶ ἀναστρέψαι διὰ ταχέων εἰσ τὴν οἰκείαν, λαβόντα δῶρα παρὰ τῶν ἐθνῶν καὶ παρὰ τοῦ Σύρμου. φησὶ δὲ Πτολεμαῖοσ ὁ Λάγου κατὰ ταύτην τὴν στρατείαν συμμῖξαι τῷ Ἀλεξάνδρῳ Κελτοὺσ τοὺσ περὶ τὸν Ἀδρίαν φιλίασ καὶ ξενίασ χάριν, δεξάμενον δὲ αὐτοὺσ φιλοφρόνωσ τὸν βασιλέα ἐρέσθαι παρὰ πότον, τί μάλιστα εἰή ὃ φοβοῖντο, νομίζοντα αὐτὸν ἐρεῖν· αὐτοὺσ δ’ ἀποκρίνασθαι ὅτι οὐδὲν πλὴν εἰ ἄρα μὴ ὁ οὐρανὸσ αὐτοῖσ ἐπιπέσοι, φιλίαν γε μὴν ἀνδρὸσ τοιούτου περὶ παντὸσ τίθεσθαι. ταῦτα δὲ ἁπλότητοσ τῆσ τῶν βαρβάρων ἐστὶ σημεῖα, τοῦ τε μὴ συγχωρήσαντοσ μὲν τὴν ἀπόβασιν τὴν εἰσ τὴν νῆσον, δῶρα δὲ πέμψαντοσ καὶ συνθεμένου φιλίαν, καὶ τῶν φοβεῖσθαι μὲν οὐδένα φαμένων, φιλίαν δὲ περὶ παντὸσ τίθεσθαι μεγάλων ἀνδρῶν. ὅ τε Δρομιχαίτησ κατὰ τοὺσ διαδόχουσ ἦν Γετῶν βασιλεύσ· ἐκεῖνοσ τοίνυν λαβὼν ζωγρίᾳ Λυσίμαχον ἐπιστρατεύσαντα αὐτῷ, δείξασ τὴν πενίαν τήν τε ἑαυτοῦ καὶ τοῦ ἔθνουσ, ὁμοίωσ δὲ καὶ τὴν αὐτάρκειαν, ἐκέλευσε τοῖσ τοιούτοισ μὴ πολεμεῖν, ἀλλὰ φίλοισ χρῆσθαι· ταῦτα δ’ εἰπών, ξενίσασ καὶ συνθέμενοσ φιλίαν ἀπέλυσεν αὐτόν. ἔφοροσ δ’ ἐν τῇ τετάρτῃ μὲν τῆσ ἱστορίασ Εὐρώπῃ δ’ ἐπιγραφομένῃ βίβλῳ, περιοδεύσασ τὴν Εὐρώπην μέχρι Σκυθῶν ἐπὶ τέλει φησὶν εἶναι τῶν τε ἄλλων Σκυθῶν καὶ τῶν Σαυροματῶν τοὺσ βίουσ ἀνομοίουσ·

τοὺσ μὲν γὰρ εἶναι χαλεποὺσ ὥστε καὶ ἀνθρωποφαγεῖν, τοὺσ δὲ καὶ τῶν ἄλλων ζῴων ἀπέχεσθαι. οἱ μὲν οὖν ἄλλοι, φησί, τὰ περὶ τῆσ ὠμότητοσ αὐτῶν λέγουσιν, εἰδότεσ τὸ δεινόν τε καὶ τὸ θαυμαστὸν ἐκπληκτικὸν ὄν· δεῖν δὲ τἀναντία καὶ λέγειν καὶ παραδείγματα ποιεῖσθαι· καὶ αὐτὸσ οὖν περὶ τῶν δικαιοτάτοισ ἤθεσι χρωμένων ποιήσεσθαι τοὺσ λόγουσ· εἶναι γάρ τινασ τῶν νομάδων Σκυθῶν γάλακτι τρεφομένουσ ἵππων τῇ τε δικαιοσύνῃ πάντων διαφέρειν· μεμνῆσθαι δ’ αὐτῶν τοὺσ ποιητάσ, Ὅμηρον μὲν γλακτοφάγων Ἀβίων τε, δικαιοτάτων ἀνθρώπων φήσαντα τὴν γῆν καθορᾶν τὸν Δία, Ἡσίοδον δ’ ἐν τῇ καλουμένῃ γῆσ περιόδῳ τὸν Φινέα ὑπὸ τῶν Ἁρπυιῶν ἄγεσθαι γλακτοφάγων εἰσ γαῖαν ἀπήναισ οἰκί’ ἐχόντων. εἶτ’ αἰτιολογεῖ διότι ταῖσ διαίταισ εὐτελεῖσ ὄντεσ καὶ οὐ χρηματισταὶ πρόσ τε ἀλλήλουσ εὐνομοῦνται, κοινὰ πάντα ἔχοντεσ τά τε ἄλλα καὶ τὰσ γυναῖκασ καὶ τέκνα καὶ τὴν ὅλην συγγένειαν, πρόσ τε τοὺσ ἐκτὸσ ἄμαχοί εἰσι καὶ ἀνίκητοι, οὐδὲν ἔχοντεσ ὑπὲρ οὗ δουλεύσουσι. καλεῖ δὲ καὶ Χοιρίλον εἰπόντα ἐν τῇ διαβάσει τῆσ σχεδίασ ἣν ἔζευξε Δαρεῖοσ μηλονόμοι τε Σάκαι, γενεῇ Σκύθαι· αὐτὰρ ἔναιον Ἀσίδα πυροφόρον· νομάδων γε μὲν ἦσαν ἄποικοι, ἀνθρώπων νομίμων. καὶ τὸν Ἀνάχαρσιν δὲ σοφὸν καλῶν ὁ Ἔφοροσ τούτου τοῦ γένουσ φησὶν εἶναι· νομισθῆναι δὲ καὶ τῶν ἑπτὰ σοφῶν ἐπ’ εὐτελείᾳ σωφροσύνῃ καὶ συνέσει· εὑρήματά τε αὐτοῦ λέγει τά τε ζώπυρα καὶ τὴν ἀμφίβολον ἄγκυραν καὶ τὸν κεραμικὸν τροχόν. ταῦτα δὲ λέγω σαφῶσ μὲν εἰδὼσ ὅτι καὶ οὗτοσ αὐτὸσ οὐ τἀληθέστατα λέγει περὶ πάντων, καὶ δὴ καὶ τὸ τοῦ Ἀναχάρσιδοσ· πῶσ γὰρ ὁ τροχὸσ εὑρ́ημα αὐτοῦ, ὃν οἶδεν Ὅμηροσ πρεσβύτεροσ ὤν; ἀλλ’ ἐκεῖνα διασημῆναι βουλόμενοσ ὅτι κοινῇ τινι φήμῃ καὶ ὑπὸ τῶν παλαιῶν καὶ ὑπὸ τῶν ὑστέρων πεπιστεῦσθαι συνέβαινε τὸ τῶν νομάδων, τοὺσ μάλιστα ἀπῳκισμένουσ ἀπὸ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων γαλακτοφάγουσ τε εἶναι καὶ ἀβίουσ καὶ δικαιοτάτουσ, ἀλλ’ οὐχ ὑπὸ Ὁμήρου πεπλάσθαι. περί τε τῶν Μυσῶν δίκαιόσ ἐστιν ὑποσχεῖν λόγον τῶν ἐν τοῖσ ἔπεσι λεγομένων Ἀπολλόδωροσ, πότερ’ ἡγεῖται καὶ τούτουσ εἶναι πλάσμα, ὅταν φῇ ὁ ποιητὴσ Μυσῶν τ’ ἀγχεμάχων καὶ ἀγαυῶν ἱππημολγῶν, ἢ τοὺσ ἐν τῇ Ἀσίᾳ δέχεται.

τοὺσ μὲν οὖν ἐν τῇ Ἀσίᾳ δεχόμενοσ παρερμηνεύσει τὸν ποιητήν, ὡσ προείρηται, πλάσμα δὲ λέγων, ὡσ μὴ ὄντων ἐν τῇ Θρᾴκῃ Μυσῶν, παρὰ τὰ ὄντα ἐρεῖ. ἔτι γὰρ ἐφ’ ἡμῶν Αἴλιοσ Κάτοσ μετῴκισεν ἐκ τῆσ περαίασ τοῦ Ἴστρου πέντε μυριάδασ σωμάτων παρὰ τῶν Γετῶν, ὁμογλώττου τοῖσ Θρᾳξὶν ἔθνουσ, εἰσ τὴν Θρᾴκην· καὶ νῦν οἰκοῦσιν αὐτόθι Μοισοὶ καλούμενοι, ἤτοι καὶ τῶν πρότερον οὕτω καλουμένων, ἐν δὲ τῇ Ἀσίᾳ Μυσῶν μετονομασθέντων, ἢ ὅπερ οἰκειότερόν ἐστι τῇ ἱστορίᾳ καὶ τῇ ἀποφάσει τοῦ ποιητοῦ, τῶν ἐν τῇ Θρᾴκῃ Μυσῶν καλουμένων πρότερον. περὶ μὲν δὴ τούτων ἅλισ· ἐπάνειμι δὲ ἐπὶ τὴν ἑξῆσ περιήγησιν. τῶν δὴ Γετῶν τὰ μὲν παλαιὰ ἀφείσθω, τὰ δ’ εἰσ ἡμᾶσ ἤδη τοιαῦτα ὑπῆρξε.

Βοιρεβίστασ ἀνὴρ Γέτησ, ἐπιστὰσ ἐπὶ τὴν τοῦ ἔθνουσ ἐπιστασίαν, ἀνέλαβε κεκακωμένουσ τοὺσ ἀνθρώπουσ ὑπὸ συχνῶν πολέμων καὶ τοσοῦτον ἐπῆρεν ἀσκήσει καὶ νήψει καὶ τῷ προσέχειν τοῖσ προστάγμασιν, ὥστ’ ὀλίγων ἐτῶν μεγάλην ἀρχὴν κατεστήσατο καὶ τῶν ὁμόρων τοὺσ πλείστουσ ὑπέταξε τοῖσ Γέταισ· ἤδη δὲ καὶ Ῥωμαίοισ φοβερὸσ ἦν, διαβαίνων ἀδεῶσ τὸν Ἴστρον καὶ τὴν Θρᾴκην λεηλατῶν μέχρι Μακεδονίασ καὶ τῆσ Ἰλλυρίδοσ, τούσ τε Κελτοὺσ τοὺσ ἀναμεμιγμένουσ τοῖσ τε Θρᾳξὶ καὶ τοῖσ Ἰλλυριοῖσ ἐξεπόρθησε, Βοίουσ δὲ καὶ ἄρδην ἠφάνισε τοὺσ ὑπὸ Κριτασίρῳ καὶ Ταυρίσκουσ. πρὸσ δὲ τὴν εὐπείθειαν τοῦ ἔθνουσ συναγωνιστὴν ἔσχε Δεκαίνεον ἄνδρα γόητα, πεπλανημένον κατὰ τὴν Αἴγυπτον καὶ προσημασίασ ἐκμεμαθηκότα τινάσ, δι’ ὧν ὑπεκρίνετο τὰ θεῖα· καὶ δι’ ὀλίγου καθίστατο θεόσ, καθάπερ ἔφαμεν περὶ τοῦ Ζαμόλξεωσ διηγούμενοι. τῆσ δ’ εὐπειθείασ σημεῖον· ἐπείσθησαν γὰρ ἐκκόψαι τὴν ἄμπελον καὶ ζῆν οἴνου χωρίσ. ὁ μὲν οὖν Βοιρεβίστασ ἔφθη καταλυθεὶσ ἐπαναστάντων αὐτῷ τινων πρὶν ἢ Ῥωμαίουσ στεῖλαι στρατείαν ἐπ’ αὐτόν· οἱ δὲ διαδεξάμενοι τὴν ἀρχὴν εἰσ πλείω μέρη διέστησαν. καὶ δὴ καὶ νῦν, ἡνίκα ἔπεμψεν ἐπ’ αὐτοὺσ στρατείαν ὁ Σεβαστὸσ Καῖσαρ, εἰσ πέντε μερίδασ, τότε δὲ εἰσ τέτταρασ διεστῶτεσ ἐτύγχανον· οἱ μὲν οὖν τοιοῦτοι μερισμοὶ πρόσκαιροι καὶ ἄλλοτ’ ἄλλοι. γέγονε δὲ καὶ ἄλλοσ τῆσ χώρασ μερισμὸσ συμμένων ἐκ παλαιοῦ·

τοὺσ μὲν γὰρ Δακοὺσ προσαγορεύουσι τοὺσ δὲ Γέτασ, Γέτασ μὲν τοὺσ πρὸσ τὸν Πόντον κεκλιμένουσ καὶ πρὸσ τὴν ἑώ, Δακοὺσ δὲ τοὺσ εἰσ τἀναντία πρὸσ τὴν Γερμανίαν καὶ τὰσ τοῦ Ἴστρου πηγάσ, οὓσ οἶμαι Δάουσ καλεῖσθαι τὸ παλαιόν· ἀφ’ οὗ καὶ παρὰ τοῖσ Ἀττικοῖσ ἐπεπόλασε τὰ τῶν οἰκετῶν ὀνόματα Γέται καὶ Δᾶοι. τοῦτο γὰρ πιθανώτερον ἢ ἀπὸ τῶν Σκυθῶν οὓσ καλοῦσι Δάασ· πόρρω γὰρ ἐκεῖνοι περὶ τὴν Ὑρκανίαν, καὶ οὐκ εἰκὸσ ἐκεῖθεν κομίζεσθαι ἀνδράποδα εἰσ τὴν Ἀττικήν. ἐξ ὧν γὰρ ἐκομίζετο, ἢ τοῖσ ἔθνεσιν ἐκείνοισ ὁμωνύμουσ ἐκάλουν τοὺσ οἰκέτασ, ὡσ Λυδὸν καὶ Σύρον, ἢ τοῖσ ἐπιπολάζουσιν ἐκεῖ ὀνόμασι προσηγόρευον, ὡσ Μάνην ἢ Μίδαν τὸν Φρύγα, Τίβιον δὲ τὸν Παφλαγόνα. ἐπὶ τοσοῦτον δ’ ὑπὸ τοῦ Βοιρεβίστα τὸ ἔθνοσ ἐξαρθὲν ἐταπεινώθη τελέωσ ὑπό τε τῶν στάσεων καὶ τῶν Ῥωμαίων· ἱκανοὶ δ’ ὅμωσ εἰσὶν ἔτι καὶ νῦν στέλλειν τέτταρασ μυριάδασ. ῥεῖ δὲ δι’ αὐτῶν Μάρισοσ ποταμὸσ εἰσ τὸν Δανούιον, ᾧ τὰσ παρασκευὰσ ἀνεκόμιζον οἱ Ῥωμαῖοι τὰσ πρὸσ τὸν πόλεμον·

καὶ γὰρ τοῦ ποταμοῦ τὰ μὲν ἄνω καὶ πρὸσ ταῖσ πηγαῖσ μέρη μέχρι τῶν καταρακτῶν Δανούιον προσηγόρευον, ἃ μάλιστα διὰ τῶν Δακῶν φέρεται, τὰ δὲ κάτω μέχρι τοῦ Πόντου τὰ παρὰ τοὺσ Γέτασ καλοῦσιν Ἴστρον· ὁμόγλωττοι δ’ εἰσὶν οἱ Δακοὶ τοῖσ Γέταισ. παρὰ μὲν οὖν τοῖσ Ἕλλησιν οἱ Γέται γνωρίζονται μᾶλλον διὰ τὸ συνεχεῖσ τὰσ μεταναστάσεισ ἐφ’ ἑκάτερα τοῦ Ἴστρου ποιεῖσθαι καὶ τοῖσ Μοισοῖσ ἀναμεμῖχθαι· καὶ τὸ τῶν Τριβαλλῶν δ’ ἔθνοσ, Θρᾳκικὸν ὄν, τὸ αὐτὸ πέπονθε τοῦτο. μεταναστάσεισ γὰρ δέδεκται, τῶν πλησιοχώρων εἰσ τοὺσ ἀσθενεστέρουσ ἐξαναστάντων, τῶν μὲν ἐκ τῆσ περαίασ Σκυθῶν καὶ Βασταρνῶν καὶ Σαυροματῶν ἐπικρατούντων πολλάκισ, ὥστε καὶ ἐπιδιαβαίνειν τοῖσ ἐξελαθεῖσι καὶ καταμένειν τινὰσ αὐτῶν ἢ ἐν ταῖσ νήσοισ ἢ ἐν τῇ Θρᾴκῃ· τῶν δ’ ἐκ θατέρου μέρουσ ὑπ’ Ἰλλυριῶν μάλιστα κατισχυομένων. αὐξηθέντεσ δ’ οὖν ἐπὶ πλεῖστον οἵ τε Γέται οἵ τε Δακοί, ὥστε καὶ εἰκοσιμυριάδασ ἐκπέμπειν στρατείασ, νῦν ὅσον εἰσ τέτταρασ μυριάδασ συνεσταλμένοι τυγχάνουσι, καὶ ἐγγὺσ μὲν ἥκουσι τοῦ ὑπακούειν Ῥωμαίων, οὔπω δ’ εἰσὶν ὑποχείριοι τελέωσ διὰ τὰσ ἐκ τῶν Γερμανῶν ἐλπίδασ πολεμίων ὄντων τοῖσ Ῥωμαίοισ. μεταξὺ δὲ τῆσ Ποντικῆσ θαλάττησ τῆσ ἀπὸ Ἴστρου ἐπὶ Τύραν καὶ ἡ τῶν Γετῶν ἐρημία πρόκειται πεδιὰσ πᾶσα καὶ ἄνυδροσ, ἐν ᾗ Δαρεῖοσ ἀποληφθεὶσ ὁ Ὑστάσπεω, καθ’ ὃν καιρὸν διέβη τὸν Ἴστρον ἐπὶ τοὺσ Σκύθασ, ἐκινδύνευσε πανστρατιᾷ δίψῃ διαλυθῆναι·

συνῆκε δ’ ὀψὲ καὶ ἀνέστρεψε. Λυσίμαχοσ δ’ ὕστερον στρατεύσασ ἐπὶ Γέτασ καὶ τὸν βασιλέα Δρομιχαίτην οὐκ ἐκινδύνευσε μόνον, ἀλλὰ καὶ ἑάλω ζωγρίᾳ· πάλιν δ’ ἐσώθη τυχὼν εὐγνώμονοσ τοῦ βαρβάρου, καθάπερ εἶπον πρότερον. πρὸσ δὲ ταῖσ ἐκβολαῖσ μεγάλη νῆσόσ ἐστιν ἡ Πεύκη·

κατασχόντεσ δ’ αὐτὴν Βαστάρναι Πευκῖνοι προσηγορεύθησαν· εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλαι νῆσοι πολὺ ἐλάττουσ, αἱ μὲν ἀνωτέρω ταύτησ αἱ δὲ πρὸσ τῇ θαλάττῃ. ἑπτάστομοσ γάρ ἐστι· μέγιστον δὲ τὸ ἱερὸν στόμα καλούμενον, δι’ οὗ σταδίων ἀνάπλουσ ἐπὶ τὴν Πεύκην ἑκατὸν εἴκοσιν, ἧσ κατὰ τὸ κάτω μέροσ ἐποίησε τὸ ζεῦγμα Δαρεῖοσ· δύναιτο δ’ ἂν ζευχθῆναι καὶ κατὰ τὸ ἄνω. τοῦτο δὲ καὶ πρῶτόν ἐστι στόμα ἐν ἀριστερᾷ εἰσπλέοντι εἰσ τὸν Πόντον· τὰ δ’ ἑξῆσ ἐν παράπλῳ τῷ ἐπὶ τὸν Τύραν· διέχει δ’ ἀπ’ αὐτοῦ τὸ ἕβδομον στόμα περὶ τριακοσίουσ σταδίουσ. γίνονται οὖν μεταξὺ τῶν στομάτων νησῖδεσ. τὰ μὲν δὴ τρία στόματα τὰ ἐφεξῆσ τῷ ἱερῷ στόματί ἐστι μικρά, τὰ δὲ λοιπὰ τοῦ μὲν πολὺ ἐλάττονα τῶν δὲ μείζονα· Ἔφοροσ δὲ πεντάστομον εἴρηκε τὸν Ἴστρον. ἐντεῦθεν δ’ ἐπὶ Τύραν ποταμὸν πλωτὸν ἐνακόσιοι στάδιοι· ἐν δὲ τῷ μεταξὺ δύο λίμναι μεγάλαι, ἡ μὲν ἀνεῳγμένη πρὸσ τὴν θάλατταν ὥστε καὶ λιμένι χρῆσθαι, ἡ δ’ ἄστομοσ. ἐπὶ δὲ τῷ στόματι τοῦ Τύρα πύργοσ ἐστὶ Νεοπτολέμου καλούμενοσ καὶ κώμη Ἑρμώνακτοσ λεγομένη.

ἀναπλεύσαντι δὲ ἑκατὸν τετταράκοντα σταδίουσ ἐφ’ ἑκάτερα πόλεισ, ἡ μὲν Νικωνία ἡ δ’ ἐν ἀριστερᾷ Ὀφιοῦσσα· οἱ δὲ προσοικοῦντεσ τῷ ποταμῷ πόλιν φασὶν ἀνιόντι ἑκατὸν καὶ εἴκοσι σταδίουσ. διέχει δὲ τοῦ στόματοσ ἡ νῆσοσ ἡ Λευκὴ δίαρμα πεντακοσίων σταδίων, ἱερὰ τοῦ Ἀχιλλέωσ, πελαγία. εἶτα Βορυσθένησ ποταμὸσ πλωτὸσ ἐφ’ ἑξακοσίουσ σταδίουσ καὶ πλησίον ἄλλοσ ποταμὸσ Ὕπανισ καὶ νῆσοσ πρὸ τοῦ στόματοσ τοῦ Βορυσθένουσ ἔχουσα λιμένα.

πλεύσαντι δὲ τὸν Βορυσθένη σταδίουσ διακοσίουσ ὁμώνυμοσ τῷ ποταμῷ πόλισ· ἡ δ’ αὐτὴ καὶ Ὀλβία καλεῖται, μέγα ἐμπόριον, κτίσμα Μιλησίων. ἡ δὲ ὑπερκειμένη πᾶσα χώρα τοῦ λεχθέντοσ μεταξὺ Βορυσθένουσ καὶ Ἴστρου πρώτη μέν ἐστιν ἡ τῶν Γετῶν ἐρημία, ἔπειτα οἱ Τυρεγέται, μεθ’ οὓσ οἱ Ιἄζυγεσ Σαρμάται καὶ οἱ Βασίλειοι λεγόμενοι καὶ Οὖργοι, τὸ μὲν πλέον νομάδεσ, ὀλίγοι δὲ καὶ γεωργίασ ἐπιμελούμενοι· τούτουσ φασὶ καὶ παρὰ τὸν Ἴστρον οἰκεῖν, ἐφ’ ἑκάτερα πολλάκισ. ἐν δὲ τῇ μεσογαίᾳ Βαστάρναι μὲν τοῖσ Τυρεγέταισ ὅμοροι καὶ Γερμανοῖσ, σχεδόν τι καὶ αὐτοὶ τοῦ Γερμανικοῦ γένουσ ὄντεσ, εἰσ πλείω φῦλα διῃρημένοι. καὶ γὰρ Ἄτμονοι λέγονταί τινεσ καὶ Σιδόνεσ, οἱ δὲ τὴν Πεύκην κατασχόντεσ τὴν ἐν τῷ Ἴστρῳ νῆσον Πευκῖνοι, Ῥωξολανοὶ δ’ ἀρκτικώτατοι τὰ μεταξὺ τοῦ Τανάιδοσ καὶ Βορυσθένουσ νεμόμενοι πεδία. ἡ γὰρ προσάρκτιοσ πᾶσα ἀπὸ Γερμανίασ μέχρι τῆσ Κασπίασ πεδιάσ ἐστιν, ἣν ἴσμεν· ὑπὲρ δὲ τῶν Ῥωξολανῶν εἴ τινεσ οἰκοῦσιν οὐκ ἴσμεν. οἱ δὲ Ῥωξολανοὶ καὶ πρὸσ τοὺσ Μιθριδάτου τοῦ Εὐπάτοροσ στρατηγοὺσ ἐπολέμουν ἔχοντεσ ἡγεμόνα Τάσιον· ἧκον δὲ Παλάκῳ συμμαχήσοντεσ τῷ Σκιλούρου, καὶ ἐδόκουν μὲν εἶναι μάχιμοι, πρὸσ μέντοι συντεταγμένην φάλαγγα καὶ ὡπλισμένην καλῶσ τὸ βάρβαρον φῦλον ἀσθενὲσ πᾶν ἐστι καὶ τὸ γυμνητικόν. ἐκεῖνοι γοῦν περὶ πέντε μυριάδασ πρὸσ ἑξακισχιλίουσ τοὺσ Διοφάντῳ, τῷ τοῦ Μιθριδάτου στρατηγῷ, συμπαραταξαμένουσ οὐκ ἀντέσχον, ἀλλ’ οἱ πλεῖστοι διεφθάρησαν. χρῶνται δὲ ὠμοβοί̈νοισ κράνεσι καὶ θώραξι, γερροφόροι, ἀμυντήρια δ’ ἔχοντεσ καὶ λόγχασ καὶ τόξον καὶ ξίφοσ· τοιοῦτοι δὲ καὶ τῶν ἄλλων οἱ πλείουσ. τῶν δὲ νομάδων αἱ σκηναὶ πιλωταὶ πεπήγασιν ἐπὶ ταῖσ ἁμάξαισ, ἐν αἷσ διαιτῶνται· περὶ δὲ τὰσ σκηνὰσ τὰ βοσκήματα, ἀφ’ ὧν τρέφονται καὶ γάλακτι καὶ τυρῷ καὶ κρέασιν· ἀκολουθοῦσι δὲ ταῖσ νομαῖσ μεταλαμβάνοντεσ τόπουσ ἀεὶ τοὺσ ἔχοντασ πόαν, χειμῶνοσ μὲν ἐν τοῖσ ἕλεσι τοῖσ περὶ τὴν Μαιῶτιν, θέρουσ δὲ καὶ ἐν τοῖσ πεδίοισ. ἅπασα δ’ ἡ χώρα δυσχείμερόσ ἐστι μέχρι τῶν ἐπὶ θαλάττῃ τόπων τῶν μεταξὺ Βορυσθένουσ καὶ τοῦ στόματοσ τῆσ Μαιώτιδοσ·

αὐτῶν δὲ τῶν ἐπὶ θαλάττῃ τὰ ἀρκτικώτατα τό τε στόμα τῆσ Μαιώτιδοσ καὶ ἔτι μᾶλλον τὸ τοῦ Βορυσθένουσ καὶ ὁ μυχὸσ τοῦ Ταμυράκου κόλπου, τοῦ καὶ Καρκινίτου, καθ’ ὃν ὁ ἰσθμὸσ τῆσ μεγάλησ χερρονήσου. δηλοῖ δὲ τὰ ψύχη, καίπερ ἐν πεδίοισ οἰκούντων· ὄνουσ τε γὰρ οὐ τρέφουσι δύσριγον γὰρ τὸ ζῷον, οἵ τε βόεσ οἱ μὲν ἄκερῳ γεννῶνται, τῶν δ’ ἀπορρινῶσι τὰ κέρατα καὶ γὰρ τοῦτο δύσριγον τὸ μέροσ, οἵ τε ἵπποι μικροί, τὰ δὲ πρόβατα μεγάλα· ῥήττονται δὲ χαλκαῖ ὑδρίαι, τὰ δ’ ἐνόντα συμπήττεται. τῶν δὲ πάγων ἡ σφοδρότησ μάλιστα ἐκ τῶν συμβαινόντων περὶ τὸ στόμα τῆσ Μαιώτιδοσ δῆλόσ ἐστιν. ἁμαξεύεται γὰρ ὁ διάπλουσ ὁ εἰσ Φαναγόρειαν ἐκ τοῦ Παντικαπαίου, ὥστε καὶ πλοῦν εἶναι καὶ ὁδόν· Νεοπτόλεμον δέ φασι τὸν τοῦ Μιθριδάτου στρατηγὸν ἐν τῷ αὐτῷ πόρῳ θέρουσ μὲν ναυμαχίᾳ περιγενέσθαι τῶν βαρβάρων, χειμῶνοσ δ’ ἱππομαχίᾳ. ὀρυκτοί τέ εἰσιν ἰχθύεσ οἱ ἀποληφθέντεσ ἐν τῷ κρυστάλλῳ τῇ προσαγορευομένῃ γαγγάμῃ, καὶ μάλιστα οἱ ἀντακαῖοι, δελφῖσι πάρισοι τὸ μέγεθοσ. φασὶ δὲ καὶ τὴν ἄμπελον ἐν τῷ Βοσπόρῳ κατορύττεσθαι χειμῶνοσ, ἐπαμώντων πολὺ τῆσ γῆσ. λέγεται δὲ καὶ τὰ καύματα σφοδρὰ γίνεσθαι, τάχα μὲν τῶν σωμάτων ἀηθιζομένων, τάχα δὲ τῶν πεδίων ἀνηνεμούντων τότε, ἢ καὶ τοῦ πάχουσ τοῦ ἀέροσ ἐκθερμαινομένου πλέον, καθάπερ ἐν τοῖσ νέφεσιν οἱ παρήλιοι ποιοῦσιν. Ἀτέασ δὲ δοκεῖ τῶν πλείστων ἄρξαι τῶν ταύτῃ βαρβάρων ὁ πρὸσ Φίλιππον πολεμήσασ τὸν Ἀμύντου. μετὰ δὲ τὴν πρὸ τοῦ Βορυσθένουσ νῆσον ἑξῆσ πρὸσ ἀνίσχοντα ἥλιον ὁ πλοῦσ ἐπὶ ἄκραν τὴν τοῦ Ἀχιλλείου δρόμου, ψιλὸν μὲν χωρίον καλούμενον δ’ ἄλσοσ, ἱερὸν Ἀχιλλέωσ·

τὸν δὲ κόλπον καὶ Ταμυράκην καλοῦσιν ὁμωνύμωσ τῇ ἄκρᾳ. εἶθ’ ὁ Ἀχίλλειοσ δρόμοσ, ἁλιτενὴσ χερρόνησοσ· ἔστι γὰρ ταινία τισ ὅσον χιλίων σταδίων μῆκοσ ἐπὶ τὴν ἑώ, πλάτοσ δὲ τὸ μέγιστον δυεῖν σταδίων, ἐλάχιστον τεττάρων πλέθρων, διέχουσα τῆσ ἑκατέρωθεν τοῦ αὐχένοσ ἠπείρου σταδίουσ ἑξήκοντα, ἀμμώδησ, ὕδωρ ἔχουσα ὀρυκτόν· κατὰ μέσην δ’ ὁ τοῦ ἰσθμοῦ αὐχὴν ὅσον τετταράκοντα σταδίων· τελευτᾷ δὲ πρὸσ ἄκραν ἣν Ταμυράκην καλοῦσιν, ἔχουσαν ὕφορμον βλέποντα πρὸσ τὴν ἤπειρον· μεθ’ ἣν ὁ Καρκινίτησ κόλποσ εὐμεγέθησ, ἀνέχων πρὸσ τὰσ ἄρκτουσ ὅσον ἐπὶ σταδίουσ χιλίουσ, οἱ δὲ καὶ τριπλασίουσ φασὶ μέχρι τοῦ μυχοῦ . . . καλοῦνται δὲ Τάφριοι.

SEARCH

MENU NAVIGATION