Strabo, Geography, Book 8, chapter 6

(스트라본, 지리학, Book 8, chapter 6)

μετὰ δὲ Μαλέασ ὁ Ἀργολικὸσ ἐκδέχεται κόλποσ καὶ ὁ Ἑρμιονικόσ, ὁ μὲν μέχρι τοῦ Σκυλλαίου πλέοντι ὡσ πρὸσ ἑώ βλέπων καὶ πρὸσ τὰσ Κυκλάδασ, ὁ δὲ ἑωθινώτεροσ τούτου μέχρι πρὸσ Αἴγιναν καὶ τὴν Ἐπιδαυρίαν. τὰ μὲν δὴ πρῶτα τοῦ Ἀργολικοῦ Λάκωνεσ ἔχουσι, τὰ δὲ λοιπὰ Ἀργεῖοι· ἐν οἷσ ἐστι τῶν μὲν Λακώνων τὸ Δήλιον ἱερὸν Ἀπόλλωνοσ ὁμώνυμον τῷ Βοιωτιακῷ, καὶ Μινώα φρούριον ὁμώνυμοσ καὶ αὕτη τῇ Μεγαρικῇ, καὶ ἡ λιμηρὰ Ἐπίδαυροσ, ὡσ Ἀρτεμίδωρόσ φησιν. Ἀπολλόδωροσ δὲ Κυθήρων πλησίον ἱστορεῖ ταύτην, εὐλίμενον δὲ οὖσαν βραχέωσ καὶ ἐπιτετμημένωσ λιμηρὰν εἰρῆσθαι ὡσ ἂν λιμενηράν, μεταβεβληκέναι δὲ τοὔνομα. ἔστι δὲ τραχὺσ ὁ παράπλουσ εὐθὺσ ἀπὸ Μαλεῶν ἀρξάμενοσ μέχρι πολλοῦ ὁ Λακωνικόσ, ἔχει δ’ ὅμωσ ὑφόρμουσ καὶ λιμένασ. ἡ λοιπὴ δ’ ἐστὶ παραλία εὐλίμενοσ, νησίδιά τε πολλὰ πρόκειται αὐτῆσ οὐκ ἄξια μνήμησ. τῶν δ’ Ἀργείων αἵ τε Πρασιαὶ καὶ τὸ Τημένιον, ἐν ᾧ τέθαπται Τήμενοσ, καὶ ἔτι πρότερον τὸ χωρίον, δι’ οὗ ῥεῖ ποταμὸσ ἡ Λέρνη καλουμένη ὁμώνυμοσ τῇ λίμνῃ, ἐν ᾗ μεμύθευται τὰ περὶ τὴν Ὕδραν.

τὸ δὲ Τημένιον ἀπέχει τοῦ Ἄργουσ ἓξ καὶ εἴκοσι σταδίουσ ὑπὲρ τῆσ θαλάττησ, ἀπὸ δὲ τοῦ Ἄργουσ εἰσ τὸ Ἡραῖον τετταράκοντα, ἔνθεν δὲ εἰσ Μυκήνασ δέκα. μετὰ δὲ τὸ Τημένιον ἡ Ναυπλία, τὸ τῶν Ἀργείων ναύσταθμον· τὸ δ’ ἔτυμον ἀπὸ τοῦ ταῖσ ναυσὶ προσπλεῖσθαι. ἀπὸ τούτου δὲ πεπλάσθαι φασὶ τὸν Ναύπλιον καὶ τοὺσ παῖδασ αὐτοῦ παρὰ τοῖσ νεωτέροισ· οὐ γὰρ Ὅμηρον ἀμνημονῆσαι ἂν τούτων, τοῦ μὲν Παλαμήδουσ τοσαύτην σοφίαν καὶ σύνεσιν ἐπιδεδειγμένου, δολοφονηθέντοσ δὲ ἀδίκωσ, τοῦ δὲ Ναυπλίου τοσοῦτον ἀπεργασαμένου φθόρον ἀνθρώπων περὶ τὸν Καφηρέα. ἡ δὲ γενεαλογία πρὸσ τῷ μυθώδει καὶ τοῖσ χρόνοισ διημάρτηται· δεδόσθω γὰρ Ποσειδῶνοσ εἶναι, Ἀμυμώνησ δὲ πῶσ τὸν κατὰ τὰ Τρωικὰ ἔτι ζῶντα; ἐφεξῆσ δὲ τῇ Ναυπλίᾳ τὰ σπήλαια καὶ οἱ ἐν αὐτοῖσ οἰκοδομητοὶ λαβύρινθοι, Κυκλώπεια δ’ ὀνομάζουσιν. εἶτ’ ἄλλα χωρία καὶ ἐφεξῆσ ὁ Ἑρμιονικὸσ κόλποσ·

καὶ γὰρ τοῦτον Ὁμήρου τάξαντοσ ὑπὸ τῇ Ἀργείᾳ καὶ ἡμῖν οὐ παροπτέοσ ἐνέφηνεν ὁ μερισμὸσ τῆσ περιοδείασ οὗτοσ. ἄρχεται δ’ ἀπὸ Ἀσίνησ πολίχνησ· εἶθ’ Ἑρμιόνη καὶ Τροιζήν· ἐν παράπλῳ δὲ πρόκειται καὶ Καλαυρία νῆσοσ, κύκλον ἔχουσα τριάκοντα σταδίων, πορθμῷ δὲ τετρασταδίῳ διεστῶσα τῆσ ἠπείρου. εἶθ’ ὁ Σαρωνικὸσ κόλποσ·

ἀναλαβόντεσ δ’ ἐφοδεύσωμεν πάλιν τὰ κατὰ τὴν Ἀργείαν. οἱ δὲ πόντον λέγουσιν, οἱ δὲ πόρον, καθ’ ὃ καὶ πέλαγοσ λέγεται Σαρωνικὸν πᾶσ ὁ συνάπτων πόροσ ἀπὸ τῆσ Ἑρμιονικῆσ καὶ τῆσ περὶ τὸν Ἰσθμὸν θαλάττησ τῷ τε Μυρτῴῳ πελάγει καὶ τῷ Κρητικῷ. τοῦ δὲ Σαρωνικοῦ Ἐπίδαυρόσ τέ ἐστι καὶ ἡ προκειμένη νῆσοσ Αἴγινα· εἶτα Κεγχρεαὶ τὸ τῶν Κορινθίων ἐπὶ τὰ πρὸσ ἑώ μέρη ναύσταθμον· εἶτα λιμὴν Σχοινοῦσ πλεύσαντι τετταράκοντα καὶ πέντε σταδίουσ· ἀπὸ δὲ Μαλεῶν τοὺσ πάντασ περὶ χιλίουσ καὶ ὀκτακοσίουσ. κατὰ δὲ τὸν Σχοινοῦντα ὁ δίολκοσ τὸ στενώτατον τοῦ Ἰσθμοῦ, περὶ ὃν τὸ τοῦ Ἰσθμίου Ποσειδῶνοσ ἱερόν· ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὑπερκείσθω· ἔξω γάρ ἐστι τῆσ Ἀργείασ. καὶ πρῶτον ποσαχῶσ λέγεται παρὰ τῷ ποιητῇ τὸ Ἄργοσ καὶ καθ’ αὑτὸ καὶ μετὰ τοῦ ἐπιθέτου, Ἀχαιικὸν Ἄργοσ καλοῦντοσ ἢ Ιἄσον ἢ ἵππιον ἢ Πελασγικὸν ἢ ἱππόβοτον.

καὶ γὰρ ἡ πόλισ Ἄργοσ λέγεται Ἄργοσ τε Σπάρτη τε. οἱ δ’ Ἄργοσ τ’ εἶχον Τίρυνθά τε. καὶ ἡ Πελοπόννησοσ ἡμετέρῳ ἐνὶ οἴκῳ ἐν Ἄργεϊ. οὐ γὰρ ἡ πόλισ γε ἦν οἶκοσ αὐτοῦ. καὶ ὅλη ἡ Ἑλλάσ· Ἀργείουσ γοῦν καλεῖ πάντασ καθάπερ καὶ Δαναοὺσ καὶ Ἀχαιούσ. τὴν δ’ οὖν ὁμωνυμίαν τοῖσ ἐπιθέτοισ διαστέλλεται, τὴν μὲν Θετταλίαν Πελασγικὸν Ἄργοσ καλῶν νῦν αὖ τοὺσ ὅσσοι τὸ Πελασγικὸν Ἄργοσ ἔναιον. τὴν δὲ Πελοπόννησον Ἀχαιικὸν εἰ δέ κεν Ἄργοσ ἱκοίμεθ’ Ἀχαιικὸν ἢ οὐκ Ἄργεοσ ἠε͂ν Ἀχαιικοῦ. σημαίνων ἐνταῦθα, ὅτι καὶ Ἀχαιοὶ ἰδίωσ ὠνομάζοντο οἱ Πελοποννήσιοι κατ’ ἄλλην σημασίαν. Ιἄσόν τε Ἄργοσ τὴν Πελοπόννησον λέγει εἰ πάντεσ γ’ ἐσίδοιεν ἀν’ Ιἄσον Ἄργοσ Ἀχαιοί τὴν Πηνελόπην, ὅτι πλείουσ ἂν λάβοι μνηστῆρασ· οὐ γὰρ τοὺσ ἐξ ὅλησ τῆσ Ἑλλάδοσ εἰκόσ, ἀλλὰ τοὺσ ἐγγύσ. ἱππόβοτον δὲ καὶ ἵππιον κοινῶσ εἴρηκε. περὶ δὲ τῆσ Ἑλλάδοσ καὶ Ἑλλήνων καὶ Πανελλήνων ἀντιλέγεται.

Θουκυδίδησ μὲν γὰρ τὸν ποιητὴν μηδαμοῦ βαρβάρουσ εἰπεῖν φησι διὰ τὸ μηδὲ Ἕλληνάσ πω τὸ ἀντίπαλον εἰσ ἓν ὄνομα ἀποκεκρίσθαι. καὶ Ἀπολλόδωροσ δὲ μόνουσ τοὺσ ἐν Θετταλίᾳ καλεῖσθαί φησιν "Μυρμιδόνεσ δὲ καλεῦντο καὶ Ἕλληνεσ. " Ἡσίοδον μέντοι καὶ Ἀρχίλοχον ἤδη εἰδέναι καὶ Ἕλληνασ λεγομένουσ τοὺσ σύμπαντασ καὶ Πανέλληνασ, τὸν μὲν περὶ τῶν Προιτίδων λέγοντα ὡσ Πανέλληνεσ ἐμνήστευον αὐτάσ, τὸν δὲ ὡσ Πανελλήνων ὀιζὺσ ἐσ Θάσον συνέδραμεν. ἄλλοι δ’ ἀντιτιθέασιν ὅτι καὶ βαρβάρουσ εἴρηκεν, εἰπών γε βαρβαροφώνουσ τοὺσ Κᾶρασ, καὶ Ἕλληνασ τοὺσ πάντασ ἀνδρόσ, τοῦ κλέοσ εὐρὺ καθ’ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργοσ· καὶ πάλιν εἰ δ’ ἐθέλῃσ τραφθῆναι ἀν’ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργοσ. ἡ μὲν οὖν πόλισ ἡ τῶν Ἀργείων ἐν χωρίοισ ἐπιπέδοισ ἵδρυται τὸ πλέον, ἄκραν δ’ ἔχει τὴν καλουμένην Λάρισαν, λόφον εὐερκῆ μετρίωσ ἔχοντα ἱερὸν Διόσ·

ῥεῖ δ’ αὐτῆσ πλησίον ὁ Ἴναχοσ χαραδρώδησ ποταμὸσ τὰσ πηγὰσ ἔχων ἐκ Λυρκείου. περὶ δὲ τῶν μυθευομένων πηγῶν εἴρηται διότι πλάσματα ποιητῶν ἐστί· πλάσμα δὲ καὶ τὸ Ἄργοσ ἄνυδρον "θεοὶ δ’ αὖ θέσαν Ἄργοσ ἔνυδρον" τῆσ τε χώρασ κοίλησ οὔσησ καὶ ποταμοῖσ διαρρεομένησ καὶ ἕλη καὶ λίμνασ παρεχομένησ, καὶ τῆσ πόλεωσ εὐπορουμένησ ὕδασι φρεάτων πολλῶν καὶ ἐπιπολαίων. αἰτιῶνται δὲ τῆσ ἀπάτησ τὸ καί κεν ἐλέγχιστοσ πολυδίψιον Ἄργοσ ἱκοίμην. τοῦτο δ’ ἤτοι ἀντὶ τοῦ πολυπόθητον κεῖται, ἢ χωρὶσ τοῦ δ πολυίψιον, ὡσ πολύφθορόν τε δῶμα Πελοπιδῶν τόδε φησὶ Σοφοκλῆσ· τὸ γὰρ ἴψασθαι φθοράν τινα καὶ βλάβην σημαίνει νῦν μὲν πειρᾶται, τάχα δ’ ἴψεται υἱᾶσ Ἀχαιῶν κατὰ χρόα καλὸν ἰάψῃ· Αἴδι προίαψεν ἄλλωσ τε οὐ τὴν πόλιν λέγει τὸ Ἄργοσ οὐ γὰρ ἐκεῖσε ἔμελλεν ἀφίξεσθαι ἀλλὰ τὴν Πελοπόννησον, οὐ δήπου καὶ ταύτην διψηρὰν οὖσαν. καὶ σὺν τῷ <δ> δὲ ὑπερβατῶσ δέχονταί τινεσ κατὰ συναλιφὴν μετὰ τοῦ συνδέσμου τοῦ δέ, ἵν’ ᾖ οὕτωσ "καί κεν ἐλέγχιστοσ πολὺ δ’ ἴψιον Ἄργοσ ἱκοίμην," . . . πολυίψιον Ἄργοσδε ἱκοίμην ἀντὶ τοῦ εἰσ Ἄργοσ. εἷσ μὲν δὴ Ἴναχόσ ἐστιν ὁ διαρρέων τὴν Ἀργείαν·

" τὴν μὲν οὖν χώραν συγχωροῦσιν εὐυδρεῖν, αὐτὴν δὲ τὴν πόλιν ἐν ἀνύδρῳ χωρίῳ κεῖσθαι, φρεάτων δ’ εὐπορεῖν, ἃ ταῖσ Δαναί̈σιν ἀνάπτουσιν, ὡσ ἐκείνων ἐξευρουσῶν, ἀφ’ οὗ καὶ τὸ ἔποσ εἰπεῖν τοῦτο Ἄργοσ ἄνυδρον ἐὸν Δανααὶ θέσαν Ἄργοσ ἔνυδρον, τῶν δὲ φρεάτων τέτταρα καὶ ἱερὰ ἀποδειχθῆναι καὶ τιμᾶσθαι διαφερόντωσ, ἐν εὐπορίᾳ ὑδάτων ἀπορίαν εἰσάγοντεσ. ἄλλοσ δὲ ποταμὸσ Ἐρασῖνοσ ἐν τῇ Ἀργείᾳ ἐστίν· οὗτοσ δὲ τὰσ ἀρχὰσ ἐκ Στυμφάλου τῆσ Ἀρκαδίασ λαμβάνει καὶ τῆσ ἐκεῖ λίμνησ τῆσ καλουμένησ Στυμφαλίδοσ, ἐν ᾗ τὰσ ὄρνεισ μυθολογοῦσι τὰσ ὑπὸ τοῦ Ἡρακλέουσ τοξεύμασι καὶ τυμπάνοισ ἐξελαθείσασ, ἃσ καὶ αὐτὰσ καλοῦσι Στυμφαλίδασ· δύντα δ’ ὑπὸ γῆσ φασὶ τὸν ποταμὸν τοῦτον ἐκπίπτειν εἰσ τὴν Ἀργείαν καὶ ποιεῖν ἐπίρρυτον τὸ πεδίον· ῥεῖ δὲ καὶ ἄλλοσ ὁμώνυμοσ ἐκ τῆσ Ἀρκαδίασ εἰσ τὸν κατὰ Βοῦραν αἰγιαλόν· ἄλλοσ δ’ ἐστὶν ὁ Ἐρετρικόσ, καὶ ὁ ἐν τῇ Ἀττικῇ κατὰ Βραυρῶνα. δείκνυται δὲ καὶ Ἀμυμώνη τισ κρήνη κατὰ Λέρνην. ἡ δὲ Λέρνη λίμνη τῆσ Ἀργείασ ἐστὶ καὶ τῆσ Μυκηναίασ, ἐν ᾗ τὴν Ὕδραν ἱστοροῦσι· διὰ δὲ τοὺσ γινομένουσ καθαρμοὺσ ἐν αὐτῇ παροιμία τισ ἐξέπεσε "Λέρνη κακῶν. τὴν δὲ ἀκρόπολιν τῶν Ἀργείων οἰκίσαι λέγεται Δαναόσ, ὃσ τοσοῦτον τοὺσ πρὸ αὐτοῦ δυναστεύοντασ ἐν τοῖσ τόποισ ὑπερβαλέσθαι δοκεῖ ὥστε κατ’ Εὐριπίδην Πελασγιώτασ ὠνομασμένουσ τὸ πρὶν Δαναοὺσ καλεῖσθαι νόμον ἔθηκ’ ἀν’ Ἑλλάδα.

μάλιστα δ’ οἰόνται Μακεδονικὸν καὶ Θετταλικὸν εἶναι. ἔστι δὲ καὶ τάφοσ αὐτοῦ κατὰ μέσην τὴν τῶν Ἀργείων ἀγοράν· καλεῖται δὲ πλίνθοσ. οἶμαι δ’ ὅτι καὶ Πελασγιώτασ καὶ Δαναούσ, ὥσπερ καὶ Ἀργείουσ, ἡ δόξα τῆσ πόλεωσ ταύτησ ἀπ’ αὐτῆσ καὶ τοὺσ ἄλλουσ Ἕλληνασ καλεῖσθαι παρεσκεύασεν· οὕτω δὲ καὶ Ιἀσίδασ καὶ Ιἄσον Ἄργοσ. καὶ Ἀπίαν καὶ Ἀπιδόνασ οἱ νεώτεροί φασιν· Ὅμηροσ δ’ Ἀπιδόνασ μὲν οὐ λέγει, ἀπίαν δὲ τὴν πόρρω μᾶλλον. ὅτι δ’ Ἄργοσ τὴν Πελοπόννησον λέγει, προσλαβεῖν ἔστι καὶ τάδε Ἀργείη δ’ Ἑλένη καὶ ἔστι πόλισ Ἐφύρη μυχῷ Ἄργεοσ καὶ μέσον Ἄργοσ καὶ πολλῇσιν νήσοισι καὶ Ἄργεϊ παντὶ ἀνάσσειν. Ἄργοσ δὲ καὶ τὸ πεδίον λέγεται παρὰ τοῖσ νεωτέροισ, παρ’ Ὁμήρῳ δ’ οὐδ’ ἅπαξ· τῶν δ’ ἀπογόνων τοῦ Δαναοῦ διαδεξαμένων τὴν ἐν Ἄργει δυναστείαν, ἐπιμιχθέντων δὲ τούτοισ τῶν Ἀμυθαονιδῶν ὡρμημένων ἐκ τῆσ Πισάτιδοσ καὶ τῆσ Τριφυλίασ, οὐκ ἂν θαυμάσειέ τισ εἰ συγγενεῖσ ὄντεσ οὕτω διείλοντο τὴν χώραν εἰσ δύο βασιλείασ τὸ πρῶτον, ὥστε τὰσ ἡγεμονευούσασ ἐν αὐταῖσ δύο πόλεισ ἀποδειχθῆναι πλησίον ἀλλήλων ἱδρυμένασ ἐν ἐλάττοσιν ἢ πεντήκοντα σταδίοισ, τό τε Ἄργοσ καὶ τὰσ Μυκήνασ, καὶ τὸ Ἡραῖον εἶναι κοινὸν ἱερὸν τὸ πρὸσ ταῖσ Μυκήναισ ἀμφοῖν, ἐν ᾧ τὰ Πολυκλείτου ξόανα τῇ μὲν τέχνῃ κάλλιστα τῶν πάντων πολυτελείᾳ δὲ καὶ μεγέθει τῶν Φειδίου λειπόμενα.

τούτων δὲ περὶ μὲν τοῦ Ἄργουσ εἴρηται, περὶ δὲ τῶν ἄλλων λεκτέον. κατ’ ἀρχὰσ μὲν οὖν τὸ Ἄργοσ ἐπεκράτει μᾶλλον, εἶθ’ αἱ Μυκῆναι μείζονα ἐπίδοσιν λαβοῦσαι διὰ τὴν τῶν Πελοπιδῶν εἰσ αὐτὰσ μεθίδρυσιν· περιστάντων γὰρ εἰσ τοὺσ Ἀτρέωσ παῖδασ ἁπάντων, Ἀγαμέμνων ὢν πρεσβύτεροσ παραλαβὼν τὴν ἐξουσίαν ἅμα τύχῃ τε καὶ ἀρετῇ πρὸσ τοῖσ οὖσι πολλὴν προσεκτήσατο τῆσ χώρασ, καὶ δὴ καὶ τὴν Ἀργολικὴν τῇ Μυκηναίᾳ προσέθηκε. Μενέλαοσ μὲν δὴ τὴν Λακωνικὴν ἔσχε, Μυκήνασ δὲ καὶ τὰ μέχρι Κορίνθου καὶ Σικυῶνοσ καὶ τῆσ Ιὤνων μὲν τότε καὶ Αἰγιαλέων καλουμένησ Ἀχαιῶν δὲ ὕστερον Ἀγαμέμνων παρέλαβε. μετὰ δὲ τὰ Τρωικὰ τῆσ Ἀγαμέμνονοσ ἀρχῆσ καταλυθείσησ ταπεινωθῆναι συνέβη Μυκήνασ καὶ μάλιστα μετὰ τὴν τῶν Ἡρακλειδῶν κάθοδον. κατασχόντεσ γὰρ οὗτοι τὴν Πελοπόννησον ἐξέβαλον τοὺσ πρότερον κρατοῦντασ ὥσθ’ οἱ τὸ Ἄργοσ ἔχοντεσ εἶχον καὶ τὰσ Μυκήνασ συντελούσασ εἰσ ἕν· χρόνοισ δ’ ὕστερον κατεσκάφησαν ὑπ’ Ἀργείων ὥστε νῦν μηδ’ ἴχνοσ εὑρίσκεσθαι τῆσ Μυκηναίων πόλεωσ. ὅπου δὲ Μυκῆναι τοιαῦτα πεπόνθασιν, οὐ δεῖ θαυμάζειν οὐδ’ εἴ τινεσ τῶν ὑπὸ τῷ Ἄργει καταλεγομένων ἀφανεῖσ νῦν εἰσιν. ὁ μὲν δὴ κατάλογοσ ἔχει οὕτωσ οἳ δ’ Ἄργοσ τ’ εἶχον Τίρυνθά τε τειχιόεσσαν Ἑρμιόνην τ’ Ἀσίνην τε, βαθὺν κατὰ κόλπον ἐχούσασ, Τροιζῆν’ Ηιὄνασ τε καὶ ἀμπελόεντ’ Ἐπίδαυρον, οἵ τ’ ἔχον Αἴγιναν Μάσητά τε, κοῦροι Ἀχαιῶν. τῇ μὲν οὖν Τίρυνθι ὁρμητηρίῳ χρήσασθαι δοκεῖ Προῖτοσ καὶ τειχίσαι διὰ Κυκλώπων, οὓσ ἑπτὰ μὲν εἶναι καλεῖσθαι δὲ γαστερόχειρασ τρεφομένουσ ἐκ τῆσ τέχνησ, ἥκειν δὲ μεταπέμπτουσ ἐκ Λυκίασ·

καὶ ἴσωσ τὰ σπήλαια τὰ περὶ τὴν Ναυπλίαν καὶ τὰ ἐν αὐτοῖσ ἔργα τούτων ἐπώνυμά ἐστιν. ἡ δὲ ἀκρόπολισ Λίκυμνα ἐπώνυμοσ Λικυμνίου, διέχει δὲ τῆσ Ναυπλίασ περὶ δώδεκα σταδίουσ· ἔρημοσ δ’ ἐστὶ κἀκείνη καὶ ἡ πλησίον Μιδέα, ἑτέρα οὖσα τῆσ Βοιωτικῆσ· ἐκείνη γὰρ ἔστι Μίδεια ὡσ πρόνοια, αὕτη δὲ Μιδέα ὡσ Τεγέα· ταύτῃ δ’ ὅμοροσ Πρόσυμνα . . . αὕτη ἱερὸν ἔχουσα Ἥρασ· ἠρήμωσαν δὲ τὰσ πλείστασ οἱ Ἀργεῖοι ἀπειθούσασ. οἱ δ’ οἰκήτορεσ οἱ μὲν ἐκ τῆσ Τίρυνθοσ ἀπῆλθον εἰσ Ἐπίδαυρον, οἱ δὲ ἐκ τῆσ . . . εἰσ τοὺσ Ἁλιεῖσ καλουμένουσ, οἱ δ’ ἐκ τῆσ Ἀσίνησ ἔστι δ’ αὕτη κώμη τῆσ Ἀργείασ πλησίον Ναυπλίασ ὑπὸ Λακεδαιμονίων εἰσ τὴν Μεσσηνίαν μετῳκίσθησαν, ὅπου καὶ ἡ ὁμώνυμοσ τῇ Ἀργολικῇ Ἀσίνῃ πολίχνη. οἱ γὰρ Λακεδαιμόνιοι, φησὶν ὁ Θεόπομποσ, πολλὴν κατακτησάμενοι τῆσ ἀλλοτρίασ εἰσ ταύτην κατῴκιζον οὓσ ἂν ὑποδέξαιντο τῶν φυγόντων ἐπ’ αὐτούσ· καὶ οἱ ἐκ τῆσ Ναυπλίασ ἐκεῖσε ἀνεχώρησαν. Ἑρμιόνη δ’ ἐστὶ τῶν οὐκ ἀσήμων πόλεων, ἧσ τὴν παραλίαν ἔχουσιν Ἁλιεῖσ λεγόμενοι θαλαττουργοί τινεσ ἄνδρεσ.

παρ’ Ἑρμιονεῦσι δὲ τεθρύληται τὴν εἰσ Αἵδου κατάβασιν σύντομον εἶναι· διόπερ οὐκ ἐντιθέασιν ἐνταῦθα τοῖσ νεκροῖσ ναῦλον. Δρυόπων δ’ οἰκητήριόν φασι καὶ τὴν Ἀσίνην, εἴτ’ ἐκ τῶν περὶ Σπερχειὸν τόπων ὄντασ αὐτοὺσ Δρύοποσ τοῦ Ἀρκάδοσ κατοικίσαντοσ ἐνταῦθα, ὡσ Ἀριστοτέλησ φησίν, εἴθ’ Ἡρακλέουσ ἐκ τῆσ περὶ τὸν Παρνασσὸν Δωρίδοσ ἐξελάσαντοσ αὐτούσ.

τὸ δὲ Σκύλλαιον τὸ ἐν Ἑρμιόνῃ ὠνομάσθαι φασὶν ἀπὸ Σκύλλησ τῆσ Νίσου θυγατρόσ, ἣν ἐξ ἔρωτοσ προδοῦσαν Μίνῳ τὴν Νίσαιαν καταποντωθῆναί φασιν ὑπ’ αὐτοῦ, δεῦρο δ’ ἐκκυμανθεῖσαν ταφῆσ τυχεῖν. Ηιὄνεσ δὲ κώμη τισ ἦν, ἣν ἐρημώσαντεσ Μυκηναῖοι ναύσταθμον ἐποίησαν, ἀφανισθεῖσα δ’ ὕστερον οὐδὲ ναύσταθμόν ἐστιν. Τροιζὴν δὲ ἱερά ἐστι Ποσειδῶνοσ, ἀφ’ οὗ καὶ Ποσειδωνία ποτὲ ἐλέγετο·

ὑπέρκειται δὲ τῆσ θαλάττησ εἰσ πεντεκαίδεκα σταδίουσ, οὐδ’ αὕτη ἄσημοσ πόλισ. πρόκειται δὲ τοῦ λιμένοσ αὐτῆσ Πώγωνοσ τοὔνομα Καλαυρία νησίδιον ὅσον τριάκοντα σταδίων ἔχον τὸν κύκλον· ἐνταῦθα ἦν ἄσυλον Ποσειδῶνοσ ἱερόν, καί φασι τὸν θεὸν τοῦτον ἀλλάξασθαι πρὸσ μὲν Λητὼ τὴν Καλαυρίαν ἀντιδόντα Δῆλον, πρὸσ Ἀπόλλωνα δὲ Ταίναρον ἀντιδόντα Πυθώ. Ἔφοροσ δὲ καὶ τὸν χρησμὸν λέγει ἶσόν τοι Δῆλόν τε Καλαύρειάν τε νέμεσθαι, Πυθώ τ’ ἠγαθέην καὶ Ταίναρον ἠνεμόεντα. ἦν δὲ καὶ Ἀμφικτυονία τισ περὶ τὸ ἱερὸν τοῦτο ἑπτὰ πόλεων αἳ μετεῖχον τῆσ θυσίασ· ἦσαν δὲ Ἑρμιὼν Ἐπίδαυροσ Αἴγινα Ἀθῆναι Πρασιεῖσ Ναυπλιεῖσ Ὀρχομενὸσ ὁ Μινύειοσ· ὑπὲρ μὲν οὖν Ναυπλιέων Ἀργεῖοι συνετέλουν, ὑπὲρ Πρασιέων δὲ Λακεδαιμόνιοι. οὕτω δ’ ἐπεκράτησεν ἡ τιμὴ τοῦ θεοῦ τούτου παρὰ τοῖσ Ἕλλησιν ὥστε καὶ Μακεδόνεσ δυναστεύοντεσ ἤδη μέχρι δεῦρο ἐφύλαττόν πωσ τὴν ἀσυλίαν, καὶ τοὺσ ἱκέτασ ἀποσπᾶν ᾐδοῦντο τοὺσ εἰσ Καλαυρίαν καταφυγόντασ· ὅπου γε οὐδὲ Δημοσθένη ἐθάρρησεν Ἀρχίασ βιάσασθαι στρατιώτασ ἔχων, ᾧ προσετέτακτο ὑπὸ Ἀντιπάτρου ζῶντα ἀγαγεῖν κἀκεῖνον καὶ τῶν ἄλλων ῥητόρων ὃν ἂν εὑρ́ῃ τῶν ἐν ταῖσ αἰτίαισ ὄντων ταῖσ παραπλησίοισ, ἀλλὰ πείθειν ἐπειρᾶτο· οὐ μὴν ἔπεισέ γε, ἀλλ’ ἔφθη φαρμάκῳ παραλύσασ ἑαυτὸν τοῦ ζῆν. Τροιζὴν δὲ καὶ Πιτθεὺσ οἱ Πέλοποσ ὁρμηθέντεσ ἐκ τῆσ Πισάτιδοσ ὁ μὲν τὴν πόλιν ὁμώνυμον ἑαυτοῦ κατέλιπεν, ὁ δὲ Πιτθεὺσ ἐβασίλευσεν ἐκεῖνον διαδεξάμενοσ. Ἄνθησ δ’ ὁ προκατέχων πλεύσασ Ἁλικαρνασὸν ἔκτισεν· ἐροῦμεν δ’ ἐν τοῖσ Καρικοῖσ . . . ον καὶ τοῖσ Τρωικοῖσ. ἡ Ἐπίδαυροσ δ’ ἐκαλεῖτο Ἐπίταυροσ·

φησὶ δὲ Ἀριστοτέλησ κατασχεῖν αὐτὴν Κᾶρασ, ὥσπερ καὶ Ἑρμιόνα, τῶν δὲ Ἡρακλειδῶν κατελθόντων Ιὤνασ αὐτοῖσ συνοικῆσαι τοὺσ ἐκ τῆσ Ἀττικῆσ τετραπόλεωσ συνεπομένουσ εἰσ Ἄργοσ. καὶ αὕτη δ’ οὐκ ἄσημοσ ἡ πόλισ καὶ μάλιστα διὰ τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ Ἀσκληπιοῦ θεραπεύειν νόσουσ παντοδαπὰσ πεπιστευμένου, καὶ τὸ ἱερὸν πλῆρεσ ἔχοντοσ ἀεὶ τῶν τε καμνόντων καὶ τῶν ἀνακειμένων πινάκων, ἐν οἷσ ἀναγεγραμμέναι τυγχάνουσιν αἱ θεραπεῖαι, καθάπερ ἐν Κῷ τε καὶ Τρίκκῃ. κεῖται δ’ ἡ πόλισ ἐν μυχῷ τοῦ Σαρωνικοῦ κόλπου, τὸν περίπλουν ἔχουσα σταδίων πεντεκαίδεκα, βλέπουσα πρὸσ ἀνατολὰσ θερινάσ· περικλείεται δ’ ὄρεσιν ὑψηλοῖσ μέχρι πρὸσ τὴν θάλατταν, ὥστ’ ἐρυμνὴ κατεσκεύασται φυσικῶσ πανταχόθεν. μεταξὺ δὲ Τροιζῆνοσ καὶ Ἐπιδαύρου χωρίον ἦν ἐρυμνὸν Μέθανα καὶ χερρόνησοσ ὁμώνυμοσ τούτῳ· παρὰ Θουκυδίδῃ δὲ ἔν τισιν ἀντιγράφοισ Μεθώνη φέρεται ὁμωνύμωσ τῇ Μακεδονικῇ, ἐν ᾗ Φίλιπποσ ἐξεκόπη τὸν ὀφθαλμὸν πολιορκῶν· διόπερ οἰέταί τινασ ἐξαπατηθέντασ ὁ Σκήψιοσ Δημήτριοσ τὴν ἐν τῇ Τροιζηνίᾳ Μεθώνην ὑπονοεῖν, καθ’ ἧσ ἀράσασθαι λέγεται τοὺσ ὑπ’ Ἀγαμέμνονοσ πεμφθέντασ ναυτολόγουσ μηδέποτε παύσασθαι τοῦ τειχοδομεῖν, οὐ τούτων ἀλλὰ τῶν Μακεδόνων ἀνανευσάντων, ὥσ φησι Θεόπομποσ· τούτουσ δ’ οὐκ εἰκὸσ ἐγγὺσ ὄντασ ἀπειθῆσαι. Αἴγινα δ’ ἔστι μὲν καὶ τόποσ τισ τῆσ Ἐπιδαυρίασ, ἔστι δὲ καὶ νῆσοσ πρὸ τῆσ ἠπείρου ταύτησ, ἣν ἐν τοῖσ ἀρτίωσ παρατεθεῖσιν ἔπεσι βούλεται φράζειν ὁ ποιητήσ·

διὸ καὶ γράφουσί τινεσ "νῆσόν τ’ Αἴγιναν" ἀντὶ τοῦ "οἵ τ’ ἔχον Αἴγιναν," διαστελλόμενοι τὴν ὁμωνυμίαν. ὅτι μὲν οὖν τῶν σφόδρα γνωρίμων ἐστὶν ἡ νῆσοσ, τί δεῖ λέγειν; ἐντεῦθεν γὰρ Αἰακόσ τε λέγεται καὶ οἱ ἀπ’ αὐτοῦ. αὕτη δ’ ἐστὶν ἡ καὶ θαλαττοκρατήσασά ποτε καὶ περὶ πρωτείων ἀμφισβητήσασα πρὸσ Ἀθηναίουσ ἐν τῇ περὶ Σαλαμῖνα ναυμαχίᾳ κατὰ τὰ Περσικά. λέγεται δὲ σταδίων ἑκατὸν ὀγδοήκοντα ὁ κύκλοσ τῆσ νήσου, πόλιν δ’ ὁμώνυμον ἔχει τετραμμένην πρὸσ λίβα· περιέχουσι δ’ αὐτὴν ἥ τε Ἀττικὴ καὶ ἡ Μεγαρὶσ καὶ τῆσ Πελοποννήσου τὰ μέχρι Ἐπιδαύρου, σχεδόν τι ἑκατὸν σταδίουσ ἑκάστη διέχουσα· τὸ δὲ ἑωθινὸν μέροσ καὶ τὸ νότιον πελάγει κλύζεται τῷ τε Μυρτῴῳ καὶ τῷ Κρητικῷ· νησίδια δὲ περίκειται πολλὰ μὲν πρὸσ τῇ ἠπείρῳ, Βέλβινα δὲ πρὸσ τὸ πέλαγοσ ἀνατείνουσα. ἡ δὲ χώρα αὐτῆσ κατὰ βάθουσ μὲν γεώδησ ἐστί, πετρώδησ δ’ ἐπιπολῆσ καὶ μάλιστα ἡ πεδιάσ· διόπερ ψιλὴ πᾶσά ἐστι, κριθοφόροσ δὲ ἱκανῶσ. Μυρμιδόνασ δὲ κληθῆναί φασιν οὐχ ὡσ ὁ μῦθοσ τοὺσ Αἰγινήτασ, ὅτι λοιμοῦ μεγάλου συμπεσόντοσ οἱ μύρμηκεσ ἄνθρωποι γένοιντο κατ’ εὐχὴν Αἰακοῦ, ἀλλ’ ὅτι μυρμήκων τρόπον ὀρύττοντεσ τὴν γῆν ἐπισπείροιεν ἐπὶ τὰσ πέτρασ, ὥστ’ ἔχειν γεωργεῖν, ἐν δὲ τοῖσ ὀρύγμασιν οἰκεῖν φειδόμενοι πλίνθων. ὠνομάζετο δ’ Οἰνώνη πάλαι ὁμωνύμωσ δυσὶ δήμοισ τῆσ Ἀττικῆσ, τῷ τε πρὸσ Ἐλευθεραῖσ Οἰνώνῃ σύγχορτα ναίειν πεδία ταῖσ δ’ Ἐλευθεραῖσ. ἐπῴκησαν δ’ αὐτὴν Ἀργεῖοι καὶ Κρῆτεσ καὶ Ἐπιδαύριοι καὶ Δωριεῖσ, ὕστερον δὲ κατεκληρούχησαν τὴν νῆσον Ἀθηναῖοι· ἀφελόμενοι δὲ Λακεδαιμόνιοι τοὺσ Ἀθηναίουσ τὴν νῆσον ἀπέδοσαν τοῖσ ἀρχαίοισ οἰκήτορσιν. ἀποίκουσ δ’ ἔστειλαν Αἰγινῆται εἴσ τε Κυδωνίαν τὴν ἐν Κρήτῃ καὶ εἰσ Ὀμβρικούσ. Ἔφοροσ δ’ ἐν Αἰγίνῃ ἄργυρον πρῶτον κοπῆναί φησιν ὑπὸ Φείδωνοσ· ἐμπόριον γὰρ γενέσθαι, διὰ τὴν λυπρότητα τῆσ χώρασ τῶν ἀνθρώπων θαλαττουργούντων ἐμπορικῶσ, ἀφ’ οὗ τὸν ῥῶπον Αἰγιναίαν ἐμπολὴν λέγεσθαι. ὁ δὲ ποιητὴσ ἔνια μὲν χωρία λέγει συνεχῶσ ὥσπερ καὶ κεῖται οἵ θ’ Ὑρίην ἐνέμοντο καὶ Αὐλίδα οἳ δ’ Ἄργοσ τ’ εἶχον Τίρυνθά τε Ἑρμιόνην τ’ Ἀσίνην τε Τροιζῆν’ Ηιὄνασ τε.

ἄλλοτε δ’ οὐχ ὡσ ἔστι τῇ τάξει Σχοῖνόν τε Σκῶλόν τε Θέσπειαν Γραῖάν τε. τά τ’ ἐν ἠπείρῳ ταῖσ νήσοισ συμφράζει οἵ ῥ’ Ἰθάκην εἶχον, καὶ Κροκύλει’ ἐνέμοντο. τὰ γὰρ Κροκύλεια ἐν τοῖσ Ἀκαρνᾶσιν. οὕτω δὲ καὶ νῦν τῇ Αἰγίνῃ τὸν Μάσητα συνῆψεν ὄντα τῆσ Ἀργολικῆσ ἠπείρου. Θυρέασ δὲ Ὅμηροσ μὲν οὐκ ὠνόμασεν, οἱ δ’ ἄλλοι θρυλοῦσι· περὶ ὧν Ἀργείοισ καὶ Λακεδαιμονίοισ συνέστη ἀγὼν τριακοσίοισ πρὸσ τριακοσίουσ· ἐνίκων δὲ Λακεδαιμόνιοι στρατηγοῦντοσ Ὀθρυάδα· εἶναι δέ φησι τὸ χωρίον τοῦτο Θουκυδίδησ ἐν τῇ Κυνουρίᾳ κατὰ τὴν μεθορίαν τῆσ Ἀργείασ καὶ τῆσ Λακωνικῆσ. εἰσὶ δὲ καὶ Ὑσίαι τόποσ γνώριμοσ τῆσ Ἀργολικῆσ καὶ Κεγχρεαί, αἳ κεῖνται ἐπὶ τῇ ὁδῷ τῇ ἐκ Τεγέασ εἰσ Ἄργοσ διὰ τοῦ Παρθενίου ὄρουσ. Ὅμηροσ δ’ αὐτὰσ οὐκ οἶδεν. τῶν δὴ κατὰ Πελοπόννησον πόλεων ἐνδοξόταται γεγόνασι καὶ μέχρι νῦν εἰσιν Ἄργοσ τε Σπάρτη τε, διὰ δὲ τὸ πολυθρύλητον ἥκιστα δεῖ μακρολογεῖν περὶ αὐτῶν·

τὰ γὰρ ὑπὸ πάντων εἰρημένα λέγειν δόξομεν. τὸ παλαιὸν μὲν οὖν ηὐδοκίμει τὸ Ἄργοσ μᾶλλον, ὕστερον δὲ καὶ μέχρι παντὸσ ὑπερεβάλοντο Λακεδαιμόνιοι καὶ διετέλεσαν τὴν αὐτονομίαν φυλάττοντεσ, πλὴν εἴ τί που μικρὸν προσπταίειν αὐτοὺσ συνέβαινεν. Ἀργεῖοι δὲ Πύρρον μὲν οὐκ ἐδέξαντο ἀλλὰ καὶ πρὸ τοῦ τείχουσ ἔπεσε γρᾳδίου τινόσ, ὡσ ἐοίκε, κεραμίδα ἀφέντοσ ἄνωθεν ἐπὶ τὴν κεφαλήν ὑπ’ ἄλλοισ δ’ ἐγένοντο βασιλεῦσι, μετασχόντεσ δὲ τοῦ τῶν Ἀχαιῶν συστήματοσ σὺν ἐκείνοισ εἰσ τὴν τῶν Ῥωμαίων ἐξουσίαν ἦλθον, καὶ νῦν συνέστηκεν ἡ πόλισ δευτερεύουσα τῇ τάξει μετὰ τὴν Σπάρτην. ἑξῆσ δὲ λέγωμεν περὶ τῶν ὑπὸ Μυκήναισ καὶ τῷ Ἀγαμέμνονι τεταγμένων τόπων ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν νεῶν·

ἔχει δ’ οὕτω τὰ ἔπη οἳ δὲ Μυκήνασ εἶχον, ἐυκτίμενον πτολίεθρον, ἀφνειόν τε Κόρινθον ἐυκτιμένασ τε Κλεωνάσ, Ὀρνειάσ τ’ ἐνέμοντο Ἀραιθυρέην τ’ ἐρατεινὴν καὶ Σικυῶν’, ὅθ’ ἄρ’ Ἄδρηστοσ πρῶτ’ ἐμβασίλευεν, οἵ θ’ Ὑπερησίην τε καὶ αἰπεινὴν Γονόεσσαν Πελλήνην τ’ εἶχον, ἠδ’ Αἴγιον ἀμφενέμοντο, Αἰγιαλόν τ’ ἀνὰ πάντα καὶ ἀμφ’ Ἑλίκην εὐρεῖαν. αἱ μὲν οὖν Μυκῆναι νῦν οὐκέτ’ εἰσίν, ἔκτισε δ’ αὐτὰσ Περσεύσ, διεδέξατο δὲ Σθένελοσ, εἶτ’ Εὐρυσθεύσ· οἱ δ’ αὐτοὶ καὶ τοῦ Ἄργουσ ἦρξαν. Εὐρυσθεὺσ μὲν οὖν στρατεύσασ εἰσ Μαραθῶνα ἐπὶ τοὺσ Ἡρακλέουσ παῖδασ καὶ Ιὄλαον βοηθησάντων Ἀθηναίων ἱστορεῖται πεσεῖν ἐν τῇ μάχῃ, καὶ τὸ μὲν ἄλλο σῶμα Γαργηττοῖ ταφῆναι, τὴν δὲ κεφαλὴν χωρὶσ ἐν Τρικορύνθῳ, ἀποκόψαντοσ αὐτὴν Ιὀλάου περὶ τὴν κρήνην τὴν Μακαρίαν ὑπὸ ἁμαξιτόν· καὶ ὁ τόποσ καλεῖται Εὐρυσθέωσ κεφαλή. αἱ δὲ Μυκῆναι μετέπεσον εἰσ τοὺσ Πελοπίδασ ὁρμηθέντασ ἐκ τῆσ Πισάτιδοσ, εἶτ’ εἰσ τοὺσ Ἡρακλείδασ καὶ τὸ Ἄργοσ ἔχοντασ. μετὰ δὲ τὴν ἐν Σαλαμῖνι ναυμαχίαν Ἀργεῖοι μετὰ Κλεωναίων καὶ Τεγεατῶν ἐπελθόντεσ ἄρδην τὰσ Μυκήνασ ἀνεῖλον καὶ τὴν χώραν διενείμαντο. διὰ δὲ τὴν ἐγγύτητα τὰσ δύο πόλεισ ὡσ μίαν οἱ τραγικοὶ συνωνύμωσ προσαγορεύουσιν, Εὐριπίδησ δὲ καὶ ἐν τῷ αὐτῷ δράματι τοτὲ μὲν Μυκήνασ καλῶν τοτὲ δ’ Ἄργοσ τὴν αὐτὴν πόλιν, καθάπερ ἐν Ἰφιγενείᾳ καὶ Ὀρέστῃ. Κλεωναὶ δ’ εἰσὶ πόλισμα ἐπὶ τῇ ὁδῷ κείμενον τῇ ἐξ Ἄργουσ εἰσ Κόρινθον ἐπὶ λόφου περιοικουμένου πανταχόθεν καὶ τετειχισμένου καλῶσ, ὥστ’ οἰκείωσ εἰρῆσθαί μοι δοκεῖ τὸ ἐυκτιμένασ Κλεωνάσ. ἐνταῦθα δὲ καὶ ἡ Νεμέα μεταξὺ Κλεωνῶν καὶ Φλιοῦντοσ καὶ τὸ ἄλσοσ, ἐν ᾧ καὶ τὰ Νέμεα συντελεῖν ἔθοσ τοῖσ Ἀργείοισ, καὶ τὰ περὶ τὸν Νεμεαῖον λέοντα μυθευόμενα, καὶ ἡ Βέμβινα κώμη· διέχουσι δ’ αἱ Κλεωναὶ τοῦ μὲν Ἄργουσ σταδίουσ ἑκατὸν εἴκοσι, Κορίνθου δὲ ὀγδοήκοντα. καὶ ἡμεῖσ ἀπὸ τοῦ Ἀκροκορίνθου κατωπτεύσαμεν τὸ κτίσμα. ὁ δὲ Κόρινθοσ ἀφνειὸσ μὲν λέγεται διὰ τὸ ἐμπόριον, ἐπὶ τῷ Ἰσθμῷ κείμενοσ καὶ δυεῖν λιμένων ὢν κύριοσ, ὧν ὁ μὲν τῆσ Ἀσίασ ὁ δὲ τῆσ Ἰταλίασ ἐγγύσ ἐστι .

. . καὶ ῥᾳδίασ ποιεῖ τὰσ ἑκατέρωθεν ἀμοιβὰσ τῶν φορτίων πρὸσ ἀλλήλουσ τοῖσ τοσοῦτον ἀφεστῶσιν. ἦν δ’ ὥσπερ ὁ πορθμὸσ οὐκ εὔπλουσ ὁ κατὰ τὴν Σικελίαν τὸ παλαιόν, οὕτω καὶ τὰ πελάγη καὶ μάλιστα τὸ ὑπὲρ Μαλεῶν διὰ τὰσ ἀντιπνοίασ· ἀφ’ οὗ καὶ παροιμιάζονται Μαλέασ δὲ κάμψασ ἐπιλάθου τῶν οἴκαδε. ἀγαπητὸν οὖν ἑκατέροισ ἦν τοῖσ τε ἐκ τῆσ Ἰταλίασ καὶ ἐκ τῆσ Ἀσίασ ἐμπόροισ, ἀφεῖσι τὸν περὶ Μαλέασ πλοῦν, κατάγεσθαι τὸν φόρτον αὐτόθι· καὶ πεζῇ δὲ τῶν ἐκκομιζομένων ἐκ τῆσ Πελοποννήσου καὶ τῶν εἰσαγομένων ἔπιπτε τὰ τέλη τοῖσ τὰ κλεῖθρα ἔχουσι. διέμεινε δὲ τοῦτο καὶ εἰσ ὕστερον μέχρι παντόσ· τοῖσ δ’ ὕστερον καὶ πλείω προσεγίνετο πλεονεκτήματα· καὶ γὰρ ὁ Ἰσθμικὸσ ἀγὼν ἐκεῖ συντελούμενοσ ὄχλουσ ἐπήγετο, καὶ οἱ Βακχιάδαι τυραννήσαντεσ, πλούσιοι καὶ πολλοὶ καὶ γένοσ λαμπροί, διακόσια ἔτη σχεδόν τι κατέσχον τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ ἐμπόριον ἀδεῶσ ἐκαρπώσαντο· τούτουσ δὲ Κύψελοσ καταλύσασ αὐτὸσ ἐτυράννησε, καὶ μέχρι τριγονίασ ὁ οἶκοσ αὐτοῦ συνέμεινε· τοῦ δὲ περὶ τὸν οἶκον τοῦτον πλούτου μαρτύριον τὸ Ὀλυμπίασιν ἀνάθημα Κυψέλου, σφυρήλατοσ χρυσοῦσ ἀνδριὰσ εὐμεγέθησ Διόσ. Δημάρατόσ τε, εἷσ τῶν ἐν Κορίνθῳ δυναστευσάντων, φεύγων τὰσ ἐκεῖ στάσεισ τοσοῦτον ἠνέγκατο πλοῦτον οἴκοθεν εἰσ τὴν Τυρρηνίαν ὥστε αὐτὸσ μὲν ἦρξε τῆσ δεξαμένησ αὐτὸν πόλεωσ, ὁ δ’ υἱὸσ αὐτοῦ καὶ Ῥωμαίων κατέστη βασιλεύσ. τό τε τῆσ Ἀφροδίτησ ἱερὸν οὕτω πλούσιον ὑπῆρξεν ὥστε πλείουσ ἢ χιλίασ ἱεροδούλουσ ἐκέκτητο ἑταίρασ, ἃσ ἀνετίθεσαν τῇ θεῷ καὶ ἄνδρεσ καὶ γυναῖκεσ. καὶ διὰ ταύτασ οὖν πολυωχλεῖτο ἡ πόλισ καὶ ἐπλουτίζετο· οἱ γὰρ ναύκληροι ῥᾳδίωσ ἐξανηλίσκοντο, καὶ διὰ τοῦτο ἡ παροιμία φησίν οὐ παντὸσ ἀνδρὸσ ἐσ Κόρινθόν ἐσθ’ ὁ πλοῦσ. καὶ δὴ καὶ μνημονεύεταί τισ ἑταίρα πρὸσ τὴν ὀνειδίζουσαν, ὅτι οὐ φιλεργὸσ εἰή οὐδ’ ἐρίων ἅπτοιτο, εἰπεῖν "ἐγὼ "μέντοι ἡ τοιαύτη τρεῖσ ἤδη καθεῖλον ἱστοὺσ ἐν βραχεῖ χρόνῳ τούτῳ. τὴν δὲ τοποθεσίαν τῆσ πόλεωσ, ἐξ ὧν Ιἑρώνυμόσ τε εἴρηκε καὶ Εὔδοξοσ καὶ ἄλλοι καὶ αὐτοὶ δὲ εἴδομεν νεωστὶ ἀναληφθείσησ ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων, τοιάνδε εἶναι συμβαίνει.

ὄροσ ὑψηλὸν ὅσον τριῶν ἥμισυ σταδίων ἔχον τὴν κάθετον, τὴν δ’ ἀνάβασιν καὶ τριάκοντα σταδίων, εἰσ ὀξεῖαν τελευτᾷ κορυφήν· καλεῖται δὲ Ἀκροκόρινθοσ, οὗ τὸ μὲν πρὸσ ἄρκτον μέροσ ἐστὶ τὸ μάλιστα ὄρθιον, ὑφ’ ᾧ κεῖται ἡ πόλισ ἐπὶ τραπεζώδουσ ἐπιπέδου χωρίου πρὸσ αὐτῇ τῇ ῥίζῃ τοῦ Ἀκροκορίνθου. αὐτῆσ μὲν οὖν τῆσ πόλεωσ ὁ κύκλοσ καὶ τετταράκοντα σταδίων ὑπῆρχεν· ἐτετείχιστο δ’ ὅσον τῆσ πόλεωσ γυμνὸν ἦν τοῦ ὄρουσ· συμπεριείληπτο δὲ τῷ περιβόλῳ τούτῳ καὶ τὸ ὄροσ αὐτὸ ὁ Ἀκροκόρινθοσ ᾗ δυνατὸν ἦν τειχισμὸν δέξασθαι, καὶ ἡμῖν ἀναβαίνουσιν ἦν δῆλα τὰ ἐρείπια τῆσ σχοινίασ· ὥσθ’ ἡ πᾶσα περίμετροσ ἐγίνετο περὶ πέντε καὶ ὀγδοήκοντα σταδίων. ἀπὸ δὲ τῶν ἄλλων μερῶν ἧττον ὄρθιόν ἐστι τὸ ὄροσ, ἀνατέταται μέντοι ἐνθένδε ἱκανῶσ καὶ περίοπτόν ἐστιν. ἡ μὲν οὖν κορυφὴ ναί̈διον ἔχει Ἀφροδίτησ, ὑπὸ δὲ τῇ κορυφῇ τὴν Πειρήνην εἶναι συμβαίνει κρήνην, ἔκρυσιν μὲν οὐκ ἔχουσαν μεστὴν δ’ ἀεὶ διαυγοῦσ καὶ ποτίμου ὕδατοσ. φασὶ δὲ καὶ ἐνθένδε καὶ ἐξ ἄλλων ὑπονόμων τινῶν φλεβίων συνθλίβεσθαι τὴν πρὸσ τῇ ῥίζῃ τοῦ ὄρουσ κρήνην ἐκρέουσαν εἰσ τὴν πόλιν ὥσθ’ ἱκανῶσ ἀπ’ αὐτῆσ ὑδρεύεσθαι. ἔστι δὲ καὶ φρεάτων εὐπορία κατὰ τὴν πόλιν, λέγουσι δὲ καὶ κατὰ τὸν Ἀκροκόρινθον· οὐ μὴν ἡμεῖσ γε εἴδομεν. τοῦ δ’ οὖν Εὐριπίδου φήσαντοσ οὕτωσ ἥκω περίκλυστον προλιποῦσ’ Ἀκροκόρινθον, ἱερὸν ὄχθον, πόλιν Ἀφροδίτασ, τὸ περίκλυστον ἤτοι κατὰ βάθουσ δεκτέον, ἐπεὶ καὶ φρέατα καὶ ὑπόνομοι λιβάδεσ διήκουσι δι’ αὐτοῦ, ἢ τὸ παλαιὸν ὑποληπτέον τὴν Πειρήνην ἐπιπολάζειν καὶ κατάρρυτον ποιεῖν τὸ ὄροσ. ἐνταῦθα δέ φασι πίνοντα τὸν Πήγασον ἁλῶναι ὑπὸ Βελλεροφόντου, πτηνὸν ἵππον ἐκ τοῦ τραχήλου τοῦ Μεδούσησ ἀναπαλέντα κατὰ τὴν γοργοτομίαν· τὸν δ’ αὐτόν φασι καὶ τὴν Ἵππου κρήνην ἀναβαλεῖν ἐν τῷ Ἑλικῶνι πλήξαντα τῷ ὄνυχι τὴν ὑποῦσαν πέτραν. ὑπὸ δὲ τῇ Πειρήνῃ τὸ Σισύφειόν ἐστιν, ἱεροῦ τινοσ ἢ βασιλείου λευκῶν λίθων πεποιημένου διασῶζον ἐρείπια οὐκ ὀλίγα. ἀπὸ δὲ τῆσ κορυφῆσ πρὸσ ἄρκτον μὲν ἀφορᾶται ὅ τε Παρνασσὸσ καὶ ὁ Ἑλικών, ὄρη ὑψηλὰ καὶ νιφόβολα, καὶ ὁ Κρισαῖοσ κόλποσ ὑποπεπτωκὼσ ἀμφοτέροισ, περιεχόμενοσ ὑπὸ τῆσ Φωκίδοσ καὶ τῆσ Βοιωτίασ καὶ τῆσ Μεγαρίδοσ καὶ τῆσ ἀντιπόρθμου τῇ Φωκίδι Κορινθίασ καὶ Σικυωνίασ· πρὸσ ἑσπέραν δὲ . . . ὑπέρκειται δὲ τούτων ἁπάντων τὰ καλούμενα Ὄνεια ὄρη διατείνοντα μέχρι Βοιωτίασ καὶ Κιθαιρῶνοσ ἀπὸ τῶν Σκιρωνίδων πετρῶν, ἀπὸ τῆσ παρὰ ταύτασ ὁδοῦ πρὸσ τὴν Ἀττικήν. ἀρχὴ δὲ τῆσ παραλίασ ἑκατέρασ τῆσ μὲν τὸ Λέχαιον τῆσ δὲ Κεγχρεαὶ κώμη καὶ λιμὴν ἀπέχων τῆσ πόλεωσ ὅσον ἑβδομήκοντα σταδίουσ·

τούτῳ μὲν οὖν χρῶνται πρὸσ τοὺσ ἐκ τῆσ Ἀσίασ πρὸσ δὲ τοὺσ ἐκ τῆσ Ἰταλίασ τῷ Λεχαίῳ. τὸ δὲ Λέχαιον ὑποπέπτωκε τῇ πόλει κατοικίαν ἔχον οὐ πολλήν· σκέλη δὲ καθείλκυσται σταδίων περὶ δώδεκα ἑκατέρωθεν τῆσ ὁδοῦ τῆσ ἐπὶ τὸ Λέχαιον. ἐντεῦθεν δὲ παρεκτείνουσα ἡ ᾐὼν μέχρι Παγῶν τῆσ Μεγαρίδοσ κλύζεται μὲν ὑπὸ τοῦ Κορινθιακοῦ κόλπου, κοίλη δ’ ἐστὶ καὶ ποιεῖ τὸν δίολκον πρὸσ τὴν ἑτέραν ᾐόνα τὴν κατὰ Σχοινοῦντα πλησίον ὄντα τῶν Κεγχρεῶν. ἐν δὲ τῷ μεταξὺ τοῦ Λεχαίου καὶ Παγῶν τὸ τῆσ Ἀκραίασ μαντεῖον Ἥρασ ὑπῆρχε τὸ παλαιόν, καὶ αἱ Ὀλμιαὶ τὸ ποιοῦν ἀκρωτήριον τὸν κόλπον ἐν ᾧ ἥ τε Οἰνόη καὶ Παγαί, τὸ μὲν τῶν Μεγαρέων φρούριον ἡ δὲ Οἰνόη τῶν Κορινθίων. ἀπὸ δὲ τῶν Κεγχρεῶν ὁ Σχοινοῦσ, καθ’ ὃν τὸ στενὸν τοῦ διόλκου· ἔπειθ’ ἡ Κρομμυωνία. πρόκειται δὲ τῆσ ᾐόνοσ ταύτησ ὅ τε Σαρωνικὸσ κόλποσ καὶ ὁ Ἐλευσινιακόσ, τρόπον τινὰ ὁ αὐτὸσ ὤν, συνεχὴσ τῷ Ἑρμιονικῷ. ἐπὶ δὲ τῷ Ἰσθμῷ καὶ τὸ τοῦ Ἰσθμίου Ποσειδῶνοσ ἱερὸν ἄλσει πιτυώδει συνηρεφέσ, ὅπου τὸν ἀγῶνα τῶν Ἰσθμίων Κορίνθιοι συνετέλουν. ἡ δὲ Κρομμυὼν ἔστι κώμη τῆσ Κορινθίασ, πρότερον δὲ τῆσ Μεγαρίδοσ, ἐν ᾗ μυθεύουσι τὰ περὶ τὴν Κρομμυωνίαν ὗν, ἣν μητέρα τοῦ Καλυδωνίου κάπρου φασί· καὶ τῶν Θησέωσ ἄθλων ἕνα τοῦτον παραδιδόασι τὴν τῆσ ὑὸσ ταύτησ ἐξαίρεσιν. καὶ ἡ Τενέα δ’ ἐστὶ κώμη τῆσ Κορινθίασ, ἐν ᾗ τοῦ Τενεάτου Ἀπόλλωνοσ ἱερόν· λέγεται δὲ καὶ Ἀρχίᾳ τῷ στείλαντι τὴν εἰσ Συρακούσασ ἀποικίαν τοὺσ πλείστουσ τῶν ἐποίκων ἐντεῦθεν συνεπακολουθῆσαι, καὶ μετὰ ταῦτα εὐθηνεῖν μάλιστα τῶν ἄλλων τὴν κατοικίαν ταύτην, τὰ δ’ ὕστατα καὶ καθ’ αὑτοὺσ πολιτεύεσθαι, προσθέσθαι τε τοῖσ Ῥωμαίοισ ἀποστάντασ Κορινθίων καὶ κατασκαφείσησ τῆσ πόλεωσ συμμεῖναι. φέρεται δὲ καὶ χρησμὸσ ὁ δοθείσ τινι τῶν ἐκ τῆσ Ἀσίασ ἐρωτῶντι εἰ λῷον εἰή μετοικεῖν εἰσ Κόρινθον εὐδαίμων ὁ Κόρινθοσ, ἐγὼ δ’ εἰήν Τενεάτησ. ὅπερ κατ’ ἄγνοιάν τινεσ παρατρέπουσιν "ἐγὼ δ’ εἰήν Τεγεάτησ. " λέγεται δ’ ἐνταῦθα ἐκθρέψαι Πόλυβοσ τὸν Οἰδίπουν. δοκεῖ δὲ καὶ συγγένειά τισ εἶναι Τενεδίοισ πρὸσ τούτουσ ἀπὸ Τέννου τοῦ Κύκνου, καθάπερ εἴρηκεν Ἀριστοτέλησ· καὶ ἡ τοῦ Ἀπόλλωνοσ δὲ τιμὴ παρ’ ἀμφοτέροισ ὁμοία οὖσα δίδωσιν οὐ μικρὰ σημεῖα. Κορίνθιοι δ’ ὑπὸ Φιλίππῳ ὄντεσ ἐκείνῳ τε συνεφιλονείκησαν καὶ ἰδίᾳ πρὸσ Ῥωμαίουσ ὑπεροπτικῶσ εἶχον, ὥστε τινὲσ καὶ τῶν πρέσβεων παριόντων τὴν οἰκίαν αὐτῶν ἐθάρρησαν καταντλῆσαι βόρβορον.

ἀντὶ τούτων μὲν οὖν καὶ ἄλλων ὧν ἐξήμαρτον ἔτισαν δίκασ αὐτίκα· πεμφθείσησ γὰρ ἀξιολόγου στρατιᾶσ, αὐτή τε κατέσκαπτο ὑπὸ Λευκίου Μομμίου καὶ τἆλλα μέχρι Μακεδονίασ ὑπὸ Ῥωμαίοισ ἐγένετο, ἐν ἄλλοισ ἄλλων πεμπομένων στρατηγῶν· τὴν δὲ χώραν ἔσχον Σικυώνιοι τὴν πλείστην τῆσ Κορινθίασ. Πολύβιοσ δὲ τὰ συμβάντα περὶ τὴν ἅλωσιν ἐν οἴκτου μέρει λέγων προστίθησι καὶ τὴν στρατιωτικὴν ὀλιγωρίαν τὴν περὶ τὰ τῶν τεχνῶν ἔργα καὶ τὰ ἀναθήματα. φησὶ γὰρ ἰδεῖν παρὼν ἐρριμμένουσ πίνακασ ἐπ’ ἐδάφουσ, πεττεύοντασ δὲ τοὺσ στρατιώτασ ἐπὶ τούτων. ὀνομάζει δ’ αὐτῶν Ἀριστείδου γραφὴν τοῦ Διονύσου, ἐφ’ οὗ τινεσ εἰρῆσθαί φασι τὸ "οὐδὲν πρὸσ τὸν Διόνυσον," καὶ τὸν Ἡρακλέα τὸν καταπονούμενον τῷ τῆσ Δηιανείρασ χιτῶνι. τοῦτον μὲν οὖν οὐχ ἑωράκαμεν ἡμεῖσ, τὸν δὲ Διόνυσον ἀνακείμενον ἐν τῷ Δημητρείῳ τῷ ἐν Ῥώμῃ κάλλιστον ἔργον ἑωρῶμεν· ἐμπρησθέντοσ δὲ τοῦ νεὼ συνηφανίσθη καὶ ἡ γραφὴ νεωστί. σχεδὸν δέ τι καὶ τῶν ἄλλων ἀναθημάτων τῶν ἐν Ῥώμῃ τὰ πλεῖστα καὶ ἄριστα ἐντεῦθεν ἀφῖχθαι· τινὰ δὲ καὶ αἱ κύκλῳ τῆσ Ῥώμησ πόλεισ ἔσχον. μεγαλόφρων γὰρ ὢν μᾶλλον ἢ φιλότεχνοσ ὁ Μόμμιοσ, ὥσ φασι, μετεδίδου ῥᾳδίωσ τοῖσ δεηθεῖσι. Λεύκολλοσ δὲ κατασκευάσασ τὸ τῆσ Εὐτυχίασ ἱερὸν καὶ στοάν τινα χρῆσιν ᾐτήσατο ὧν εἶχεν ἀνδριάντων ὁ Μόμμιοσ, ὡσ κοσμήσων τὸ ἱερὸν μέχρι ἀναδείξεωσ, εἶτ’ ἀποδώσων· οὐκ ἀπέδωκε δέ, ἀλλ’ ἀνέθηκε κελεύσασ αἴρειν εἰ βούλεται· πράωσ δ’ ἤνεγκεν ἐκεῖνοσ οὐ φροντίσασ οὐδέν, ὥστ’ ηὐδοκίμει τοῦ ἀναθέντοσ μᾶλλον. πολὺν δὲ χρόνον ἐρήμη μείνασα ἡ Κόρινθοσ ἀνελήφθη πάλιν ὑπὸ Καίσαροσ τοῦ θεοῦ διὰ τὴν εὐφυί̈αν, ἐποίκουσ πέμψαντοσ τοῦ ἀπελευθερικοῦ γένουσ πλείστουσ· οἳ τὰ ἐρείπια κινοῦντεσ καὶ τοὺσ τάφουσ συνανασκάπτοντεσ εὑρ́ισκον ὀστρακίνων τορευμάτων πλήθη, πολλὰ δὲ καὶ χαλκώματα· θαυμάζοντεσ δὲ τὴν κατασκευὴν οὐδένα τάφον ἀσκευώρητον εἰάσαν, ὥστε εὐπορήσαντεσ τῶν τοιούτων καὶ διατιθέμενοι πολλοῦ νεκροκορινθίων ἐπλήρωσαν τὴν Ῥώμην· οὕτω γὰρ ἐκάλουν τὰ ἐκ τῶν τάφων ληφθέντα, καὶ μάλιστα τὰ ὀστράκινα. κατ’ ἀρχὰσ μὲν οὖν ἐτιμήθη σφόδρα ὁμοίωσ τοῖσ χαλκώμασι τοῖσ κορινθιουργέσιν, εἶτ’ ἐπαύσαντο τῆσ σπουδῆσ, ἐκλιπόντων τῶν ὀστράκων καὶ οὐδὲ κατωρθωμένων τῶν πλείστων. ἡ μὲν δὴ πόλισ ἡ τῶν Κορινθίων μεγάλη τε καὶ πλουσία διὰ παντὸσ ὑπῆρξεν, ἀνδρῶν τε ηὐπόρησεν ἀγαθῶν εἴσ τε τὰ πολιτικὰ καὶ εἰσ τὰσ τέχνασ τὰσ δημιουργικάσ· μάλιστα γὰρ καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐν Σικυῶνι ηὐξήθη γραφική τε καὶ πλαστικὴ καὶ πᾶσα ἡ τοιαύτη δημιουργία. χώραν δ’ ἔσχεν οὐκ εὔγεων σφόδρα, ἀλλὰ σκολιάν τε καὶ τραχεῖαν, ἀφ’ οὗ πάντεσ ὀφρυόεντα Κόρινθον εἰρήκασι καὶ παροιμιάζονται Κόρινθοσ ὀφρυᾷ τε καὶ κοιλαίνεται. Ὀρνεαὶ δ’ εἰσὶν ἐπώνυμοι τῷ παραρρέοντι ποταμῷ, νῦν μὲν ἔρημοι πρότερον δ’ οἰκούμεναι καλῶσ, ἱερὸν ἔχουσαι Πριάπου τιμώμενον, ἀφ’ ὧν καὶ ὁ τὰ Πριάπεια ποιήσασ Εὐφορίων Ὀρνεάτην καλεῖ τὸν θεόν·

κεῖνται δ’ ὑπὲρ τοῦ πεδίου τοῦ Σικυωνίων, τὴν δὲ χώραν ἔσχον Ἀργεῖοι. Ἀραιθυρέα δ’ ἐστὶν ἡ νῦν Φλιασία καλουμένη, πόλιν δ’ εἶχεν ὁμώνυμον τῇ χώρᾳ πρὸσ ὄρει Κηλώσσῃ· οἱ δ’ ὕστερον ἀναστάντεσ ἐκεῖθεν πρὸ τριάκοντα σταδίων ἔκτισαν πόλιν, ἣν ἐκάλεσαν Φλιοῦντα· τῆσ δὲ Κηλώσσησ μέροσ ὁ Καρνεάτησ, ὅθεν λαμβάνει τὴν ἀρχὴν Ἀσωπὸσ ὁ παραρρέων τὴν Σικυῶνα καὶ ποιῶν τὴν Ἀσωπίαν χώραν, μέροσ οὖσαν τῆσ Σικυωνίασ. ἔστι δ’ Ἀσωπὸσ καὶ ὁ παρὰ Θήβασ ῥέων καὶ Πλαταιὰσ καὶ Τάναγραν, ἄλλοσ δ’ ἔστιν ἐν Ἡρακλείᾳ τῇ Τραχινίᾳ παρὰ κώμην ῥέων ἣν Παρασωπίουσ ὀνομάζουσι, τέταρτοσ δ’ ὁ ἐν Πάρῳ. κεῖται δ’ ὁ Φλιοῦσ ἐν μέσῳ Σικυωνίασ Ἀργείασ Κλεωνῶν καὶ Στυμφάλου κύκλῳ περιεχόμενοσ· τιμᾶται δ’ ἐν Φλιοῦντι καὶ Σικυῶνι τὸ τῆσ Δίασ ἱερόν· καλοῦσι δ’ οὕτω τὴν Ἥβην. τὴν δὲ Σικυῶνα πρότερον Μηκώνην ἐκάλουν, ἔτι δὲ πρότερον Αἰγιαλεῖσ·

ἀνῴκισε δ’ αὐτὴν ἀπὸ θαλάττησ ὅσον εἴκοσι σταδίοισ οἱ δὲ δώδεκά φασιν ἐπὶ λόφον ἐρυμνὸν Δημήτριοσ· τὸ δὲ παλαιὸν κτίσμα ἐπίνειόν ἐστιν ἔχον λιμένα. ὁρίζει δὲ τὴν Σικυωνίαν καὶ τὴν Κορινθίαν ποταμὸσ Νεμέα· ἐτυραννήθη δὲ πλεῖστον χρόνον, ἀλλ’ ἀεὶ τοὺσ τυράννουσ ἐπιεικεῖσ ἄνδρασ ἔσχεν, Ἄρατον δ’ ἐπιφανέστατον, ὃσ καὶ τὴν πόλιν ἠλευθέρωσε, καὶ Ἀχαιῶν ἦρξε παρ’ ἑκόντων λαβὼν τὴν ἐξουσίαν, καὶ τὸ σύστημα ηὔξησε προσθεὶσ αὐτῷ τήν τε πατρίδα καὶ τὰσ ἄλλασ πόλεισ τὰσ ἐγγύσ. Ὑπερησίην δὲ καὶ τὰσ ἑξῆσ πόλεισ ἃσ ὁ ποιητὴσ λέγει, καὶ τὸν Αἰγιαλὸν τῶν Ἀχαιῶν ἤδη συμβέβηκεν εἶναι μέχρι Δύμησ καὶ τῶν ὁρ́ων τῆσ Ἠλείασ.

SEARCH

MENU NAVIGATION