Plutarch, De virtute morali, section 3

(플루타르코스, De virtute morali, section 3)

κοινῶσ δ’ ἅπαντεσ οὗτοι τὴν ἀρετὴν τοῦ ἡγεμονικοῦ τῆσ ψυχῆσ διάθεσίν τινα καὶ δύναμιν γεγενημένην ὑπὸ λόγου, μᾶλλον δὲ λόγον οὖσαν αὐτὴν ὁμολογούμενον καὶ βέβαιον καὶ ἀμετάπτωτον ὑποτίθενται· ἕξιν ἢ διάθεσιν μεταβολαῖσ κακίαν τε γίνεσθαι καὶ ἀρετήν, καὶ μηδὲν ἔχειν ἄλογον ἐν ἑαυτῷ·

λέγεσθαι δ’ ἄλογον, ὅταν τῷ πλεονάζοντι τῆσ ὁρμῆσ ἰσχυρῷ γενομένῳ καὶ κρατήσαντι πρόσ τι τῶν ἀτόπων παρὰ τὸν αἱροῦντα λόγον ἐκφέρηται·

καὶ γὰρ τὸ πάθοσ εἶναι λόγον πονηρὸν καὶ ἀκόλαστον ἐκ φαύλησ καὶ διημαρτημένησ κρίσεωσ σφοδρότητα καὶ ῥώμην προσλαβούσησ. ἐοίκε δὲ λαθεῖν τούτουσ ἅπαντασ, ᾗ διττὸσ ἡμῶν ὡσ ἀληθῶσ ἕκαστόσ ἐστι καὶ σύνθετοσ·

τὴν γὰρ ἑτέραν διπλόην οὐ κατεῖδον, ἀλλὰ τὴν ψυχῆσ καὶ σώματοσ μῖξιν ἐμφανεστέραν οὖσαν· ἐκ κακίασ, ἀλλά τινοσ ἑτέρασ πειθοῦσ συνεργοῦ καὶ πλάσεωσ καὶ τιθασεύσεωσ δεόμενον, εἰ μὴ παντάπασι μέλλοι φιλοσοφίᾳ δυσμεταχείριστον εἶναι καὶ ἀπειθέσ.

κατὰ λόγουσ καὶ ἀριθμοὺσ ἐοικότασ ἐκείνοισ οὐχ ἁπλῆ τίσ ἐστιν οὐδ’ ὁμοιοπαθήσ, ἀλλ’ ἕτερον μὲν ἔχει τὸ νοερὸν καὶ λογιστικόν, ᾧ κρατεῖν τοῦ ἀνθρώπου κατὰ φύσιν καὶ ἄρχειν προσῆκόν ἐστιν·

ἕτερον δὲ τὸ παθητικὸν καὶ ἄλογον καὶ πολυπλανὲσ καὶ ἄτακτον ἐξ ἑαυτοῦ δεόμενον.

δύναμιν, θυμοειδέσ.

ἀποδείκνυσι δὲ τὴν διαφορὰν μάλιστα τῇ τοῦ λογιζομένου καὶ φρονοῦντοσ ἀντιβάσει πρὸσ τὸ ἐπιθυμοῦν καὶ θυμούμενον, ὡσ τὸ ἕτερον εἶναι πολλάκισ ἀπειθοῦν τε καὶ δυσμαχοῦν πρὸσ τὸ βέλτιστον. ταύταισ ἐχρήσατο ταῖσ ἀρχαῖσ ἐπὶ πλέον Ἀριστοτέλησ, ὡσ δῆλόν ἐστιν ἐξ ὧν ἔγραψεν ὕστερον δὲ τὸ μὲν θυμοειδὲσ τῷ ἐπιθυμητικῷ προσένειμεν, ὡσ ἐπιθυμίαν τινὰ τὸν θυμὸν ὄντα καὶ ὄρεξιν ἀντιλυπήσεωσ.

τῷ μέντοι παθητικῷ καὶ ἀλόγῳ μέχρι παντὸσ ὡσ διαφέροντι τοῦ λογιστικοῦ χρώμενοσ διετέλεσεν, οὐχ ὅτι παντελῶσ ἄλογόν ἐστιν ὥσπερ τὸ αἰσθητικὸν ἢ τὸ θρεπτικὸν καὶ φυτικὸν τῆσ ψυχῆσ μέροσ·

ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὅλωσ ἀνήκοα λόγου καὶ κωφὰ τρόπον τινὰ τῆσ σαρκὸσ ἐκβεβλάστηκε καὶ περὶ τὸ σῶμα παντελῶσ καταπέφυκε·

τρέπεσθαι πρὸσ ἐκεῖνο καὶ ὑπείκειν καὶ κατασχηματίζεσθαι πέφυκεν, ἐὰν μὴ τέλεον ᾗ διεφθαρμένον ὑφ’ ἡδονῆσ ἀμαθοῦσ καὶ ἀκολάστου διαίτησ.

SEARCH

MENU NAVIGATION