Plato, Cratylus, Theaetetus, Sophist, Statesman, Πολιτικός

(플라톤, Cratylus, Theaetetus, Sophist, Statesman, Πολιτικός)

ἦ πολλὴν χάριν ὀφείλω σοι τῆσ Θεαιτήτου γνωρίσεωσ, ὦ Θεόδωρε, ἅμα καὶ τῆσ τοῦ ξένου. τάχα δέ γε, ὦ Σώκρατεσ, ὀφειλήσεισ ταύτησ τριπλασίαν· ἐπειδὰν τόν τε πολιτικὸν ἀπεργάσωνταί σοι καὶ τὸν φιλόσοφον. εἰε͂ν· οὕτω τοῦτο, ὦ φίλε Θεόδωρε, φήσομεν ἀκηκοότεσ εἶναι τοῦ περὶ λογισμοὺσ καὶ τὰ γεωμετρικὰ κρατίστου; πῶσ, ὦ Σώκρατεσ;

τῶν ἀνδρῶν ἕκαστον θέντοσ τῆσ ἴσησ ἀξίασ, οἳ τῇ τιμῇ πλέον ἀλλήλων ἀφεστᾶσιν ἢ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τὴν τῆσ ὑμετέρασ τέχνησ. εὖ γε νὴ τὸν ἡμέτερον θεόν, ὦ Σώκρατεσ, τὸν Ἄμμωνα, καὶ δικαίωσ, καὶ πάνυ μὲν οὖν μνημονικῶσ ἐπέπληξάσ μοι τὸ περὶ τοὺσ λογισμοὺσ ἁμάρτημα. καὶ σὲ μὲν ἀντὶ τούτων εἰσ αὖθισ μέτειμι· σὺ δ’ ἡμῖν, ὦ ξένε, μηδαμῶσ ἀποκάμῃσ χαριζόμενοσ, ἀλλ’ ἑξῆσ, εἴτε τὸν πολιτικὸν ἄνδρα πρότερον εἴτε τὸν φιλόσοφον προαιρῇ, προελόμενοσ διέξελθε. ταῦτ’, ὦ Θεόδωρε, ποιητέον·

ἐπείπερ ἅπαξ γε ἐγκεχειρήκαμεν, καὶ οὐκ ἀποστατέον πρὶν ἂν αὐτῶν πρὸσ τὸ τέλοσ ἔλθωμεν. ἀλλὰ γὰρ περὶ Θεαιτήτου τοῦδε τί χρὴ δρᾶν με; τοῦ πέρι; διαναπαύσωμεν αὐτὸν μεταλαβόντεσ αὐτοῦ τὸν συγγυμναστὴν τόνδε Σωκράτη; ἢ πῶσ συμβουλεύεισ; καθάπερ εἶπεσ, μεταλάμβανε· νέω γὰρ ὄντε ῥᾷον οἴσετον πάντα πόνον ἀναπαυομένω. καὶ μὴν κινδυνεύετον, ὦ ξένε, ἄμφω ποθὲν ἐμοὶ συγγένειαν ἔχειν τινά.

τὸν μέν γε οὖν ὑμεῖσ κατὰ τὴν τοῦ προσώπου φύσιν ὅμοιον ἐμοὶ φαίνεσθαί φατε, τοῦ δ’ ἡμῖν ἡ κλῆσισ ὁμώνυμοσ οὖσα καὶ ἡ πρόσρησισ παρέχεταί τινα οἰκειότητα. δεῖ δὴ τούσ γε συγγενεῖσ ἡμᾶσ ἀεὶ προθύμωσ διὰ λόγων ἀναγνωρίζειν.

Θεαιτήτῳ μὲν οὖν αὐτόσ τε συνέμειξα χθὲσ διὰ λόγων καὶ νῦν ἀκήκοα ἀποκρινομένου, Σωκράτουσ δὲ οὐδέτερα· δεῖ δὲ σκέψασθαι καὶ τοῦτον. ἐμοὶ μὲν οὖν εἰσ αὖθισ, σοὶ δὲ νῦν ἀποκρινέσθω. ταῦτ’ ἔσται. ὦ Σώκρατεσ, ἀκούεισ δὴ Σωκράτουσ; ναί. συγχωρεῖσ οὖν οἷσ λέγει; πάνυ μὲν οὖν. οὐ τὰ σὰ κωλύειν φαίνεται, δεῖ δὲ ἴσωσ ἔτι ἧττον τἀμὰ διακωλύειν.

ἀλλὰ δὴ μετὰ τὸν σοφιστὴν ἀναγκαῖον, ὡσ ἐμοὶ φαίνεται, πολιτικὸν τὸν ἄνδρα διαζητεῖν νῷν· καί μοι λέγε πότερον τῶν ἐπιστημόνων τιν’ ἡμῖν καὶ τοῦτον θετέον, ἢ πῶσ; οὕτωσ. τὰσ ἐπιστήμασ ἄρα διαληπτέον, ὥσπερ ἡνίκα τὸν πρότερον ἐσκοποῦμεν; τάχ’ ἄν. οὐ μὲν δὴ κατὰ ταὐτόν γε, ὦ Σώκρατεσ, φαίνεταί μοι τμῆμα. τί μήν; κατ’ ἄλλο.

ἐοίκέν γε. τὴν οὖν πολιτικὴν ἀτραπὸν πῇ τισ ἀνευρήσει; δεῖ γὰρ αὐτὴν ἀνευρεῖν, καὶ χωρὶσ ἀφελόντασ ἀπὸ τῶν ἄλλων ἰδέαν αὐτῇ μίαν ἐπισφραγίσασθαι, καὶ ταῖσ ἄλλαισ ἐκτροπαῖσ ἓν ἄλλο εἶδοσ ἐπισημηναμένουσ πάσασ τὰσ ἐπιστήμασ ὡσ οὔσασ δύο εἴδη διανοηθῆναι τὴν ψυχὴν ἡμῶν ποιῆσαι. τοῦτ’ ἤδη σὸν οἶμαι τὸ ἔργον, ὦ ξένε, ἀλλ’ οὐκ ἐμὸν γίγνεται. δεῖ γε μήν, ὦ Σώκρατεσ, αὐτὸ εἶναι καὶ σόν, ὅταν ἐμφανὲσ ἡμῖν γένηται.

καλῶσ εἶπεσ. ἆρ’ οὖν οὐκ ἀριθμητικὴ μὲν καί τινεσ ἕτεραι ταύτῃ συγγενεῖσ τέχναι ψιλαὶ τῶν πράξεών εἰσι, τὸ δὲ γνῶναι παρέσχοντο μόνον; ἔστιν οὕτωσ. αἱ δέ γε περὶ τεκτονικὴν αὖ καὶ σύμπασαν χειρουργίαν ὥσπερ ἐν ταῖσ πράξεσιν ἐνοῦσαν σύμφυτον τὴν ἐπιστήμην κέκτηνται, καὶ συναποτελοῦσι τὰ γιγνόμενα ὑπ’ αὐτῶν σώματα πρότερον οὐκ ὄντα. τί μήν;

ταύτῃ τοίνυν συμπάσασ ἐπιστήμασ διαίρει, τὴν μὲν πρακτικὴν προσειπών, τὴν δὲ μόνον γνωστικήν. ἔστω σοι ταῦθ’ ὡσ μιᾶσ ἐπιστήμησ τῆσ ὅλησ εἴδη δύο. πότερον οὖν τὸν πολιτικὸν καὶ βασιλέα καὶ δεσπότην καὶ ἔτ’ οἰκονόμον θήσομεν ὡσ ἓν πάντα ταῦτα προσαγορεύοντεσ, ἢ τοσαύτασ τέχνασ αὐτὰσ εἶναι φῶμεν ὅσαπερ ὀνόματα ἐρρήθη; μᾶλλον δέ μοι δεῦρο ἕπου. πῇ; τῇδε.

εἴ τῴ τισ τῶν δημοσιευόντων ἰατρῶν ἱκανὸσ συμβουλεύειν ἰδιωτεύων αὐτόσ, ἆρ’ οὐκ ἀναγκαῖον αὐτῷ προσαγορεύεσθαι τοὔνομα τῆσ τέχνησ ταὐτὸν ὅπερ ᾧ συμβουλεύει; ναί. τί δ’; ὅστισ βασιλεύοντι χώρασ ἀνδρὶ παραινεῖν δεινὸσ ἰδιώτησ ὢν αὐτόσ, ἆρ’ οὐ φήσομεν ἔχειν αὐτὸν τὴν ἐπιστήμην ἣν ἔδει τὸν ἄρχοντα αὐτὸν κεκτῆσθαι; φήσομεν. ἀλλὰ μὴν ἥ γε ἀληθινοῦ βασιλέωσ βασιλική;

ναί. ταύτην δὲ ὁ κεκτημένοσ οὐκ, ἄντε ἄρχων ἄντε ἰδιώτησ ὢν τυγχάνῃ, πάντωσ κατά γε τὴν τέχνην αὐτὴν βασιλικὸσ ὀρθῶσ προσρηθήσεται; δίκαιον γοῦν. καὶ μὴν οἰκονόμοσ γε καὶ δεσπότησ ταὐτόν. τί μήν; τί δέ; μεγάλησ σχῆμα οἰκήσεωσ ἢ σμικρᾶσ αὖ πόλεωσ ὄγκοσ μῶν τι πρὸσ ἀρχὴν διοίσετον; οὐδέν. οὐκοῦν, ὃ νυνδὴ διεσκοπούμεθα, φανερὸν ὡσ ἐπιστήμη μία περὶ πάντ’ ἐστὶ ταῦτα·

ταύτην δὲ εἴτε βασιλικὴν εἴτε πολιτικὴν εἴτε οἰκονομικήν τισ ὀνομάζει, μηδὲν αὐτῷ διαφερώμεθα. τί γάρ; ἀλλὰ μὴν τόδε γε δῆλον, ὡσ βασιλεὺσ ἅπασ χερσὶ καὶ σύμπαντι τῷ σώματι σμίκρ’ ἄττα εἰσ τὸ κατέχειν τὴν ἀρχὴν δύναται πρὸσ τὴν τῆσ ψυχῆσ σύνεσιν καὶ ῥώμην. δῆλον. τῆσ δὴ γνωστικῆσ μᾶλλον ἢ τῆσ χειροτεχνικῆσ καὶ ὅλωσ πρακτικῆσ βούλει τὸν βασιλέα φῶμεν οἰκειότερον εἶναι; τί μήν;

τὴν ἄρα πολιτικὴν καὶ πολιτικὸν καὶ βασιλικὴν καὶ βασιλικὸν εἰσ ταὐτὸν ὡσ ἓν πάντα ταῦτα συνθήσομεν; δῆλον. οὐκοῦν πορευοίμεθ’ ἂν ἑξῆσ, εἰ μετὰ ταῦτα τὴν γνωστικὴν διοριζοίμεθα; πάνυ γε. πρόσεχε δὴ τὸν νοῦν ἂν ἄρα ἐν αὐτῇ τινα διαφυὴν κατανοήσωμεν. φράζε ποίαν. τοιάνδε.

λογιστική πού τισ ἡμῖν ἦν τέχνη. ναί. τῶν γνωστικῶν γε οἶμαι παντάπασι τεχνῶν. πῶσ δ’ οὔ; γνούσῃ δὴ λογιστικῇ τὴν ἐν τοῖσ ἀριθμοῖσ διαφορὰν μῶν τι πλέον ἔργον δώσομεν ἢ τὰ γνωσθέντα κρῖναι; τί μήν; καὶ γὰρ ἀρχιτέκτων γε πᾶσ οὐκ αὐτὸσ ἐργατικὸσ ἀλλ’ ἐργατῶν ἄρχων. ναί. παρεχόμενόσ γέ που γνῶσιν ἀλλ’ οὐ χειρουργίαν. οὕτωσ. δικαίωσ δὴ μετέχειν ἂν λέγοιτο τῆσ γνωστικῆσ ἐπιστήμησ.

πάνυ γε. τούτῳ δέ γε οἶμαι προσήκει κρίναντι μὴ τέλοσ ἔχειν μηδ’ ἀπηλλάχθαι, καθάπερ ὁ λογιστὴσ ἀπήλλακτο, προστάττειν δὲ ἑκάστοισ τῶν ἐργατῶν τό γε πρόσφορον ἑώσ ἂν ἀπεργάσωνται τὸ προσταχθέν. ὀρθῶσ. οὐκοῦν γνωστικαὶ μὲν αἵ τε τοιαῦται σύμπασαι καὶ ὁπόσαι συνέπονται τῇ λογιστικῇ, κρίσει δὲ καὶ ἐπιτάξει διαφέρετον ἀλλήλοιν τούτω τὼ γένη; φαίνεσθον.

ἆρ’ οὖν συμπάσησ τῆσ γνωστικῆσ εἰ τὸ μὲν ἐπιτακτικὸν μέροσ, τὸ δὲ κριτικὸν διαιρούμενοι προσείποιμεν, ἐμμελῶσ ἂν φαῖμεν διῃρῆσθαι; κατά γε τὴν ἐμὴν δόξαν. ἀλλὰ μὴν τοῖσ γε κοινῇ τι πράττουσιν ἀγαπητὸν ὁμονοεῖν. πῶσ δ’ οὔ; τούτου τοίνυν μέχριπερ ἂν αὐτοὶ κοινωνῶμεν, ἐατέον τά γε τῶν ἄλλων δοξάσματα χαίρειν. τί μήν; φέρε δή, τούτοιν τοῖν τέχναιν ἡμῖν τὸν βασιλικὸν ἐν ποτέρᾳ θετέον;

ἆρ’ ἐν τῇ κριτικῇ, καθάπερ τινὰ θεατήν, ἢ μᾶλλον τῆσ ἐπιτακτικῆσ ὡσ ὄντα αὐτὸν τέχνησ θήσομεν, δεσπόζοντά γε; πῶσ γὰρ οὐ μᾶλλον; τὴν ἐπιτακτικὴν δὴ τέχνην πάλιν ἂν εἰή θεατέον εἴ πῃ διέστηκεν. καί μοι δοκεῖ τῇδέ πῃ, καθάπερ ἡ τῶν καπήλων τέχνη τῆσ τῶν αὐτοπωλῶν διώρισται τέχνησ, καὶ τὸ βασιλικὸν γένοσ ἐοίκεν ἀπὸ τοῦ τῶν κηρύκων γένουσ ἀφωρίσθαι. πῶσ;

πωληθέντα που πρότερον ἔργα ἀλλότρια παραδεχόμενοι δεύτερον πωλοῦσι πάλιν οἱ κάπηλοι. πάνυ μὲν οὖν. οὐκοῦν καὶ τὸ κηρυκικὸν φῦλον ἐπιταχθέντ’ ἀλλότρια νοήματα παραδεχόμενον αὐτὸ δεύτερον ἐπιτάττει πάλιν ἑτέροισ. ἀληθέστατα. τί οὖν; εἰσ ταὐτὸν μείξομεν βασιλικὴν ἑρμηνευτικῇ, κελευστικῇ, μαντικῇ, κηρυκικῇ, καὶ πολλαῖσ ἑτέραισ τούτων τέχναισ συγγενέσιν, αἳ σύμπασαι τό γ’ ἐπιτάττειν ἔχουσιν; ἢ βούλει, καθάπερ ᾐκάζομεν νυνδή, καὶ τοὔνομα παρεικάσωμεν, ἐπειδὴ καὶ σχεδὸν ἀνώνυμον ὂν τυγχάνει τὸ τῶν αὐτεπιτακτῶν γένοσ, καὶ ταύτῃ ταῦτα διελώμεθα, τὸ μὲν τῶν βασιλέων γένοσ εἰσ τὴν αὐτεπιτακτικὴν θέντεσ, τοῦ δὲ ἄλλου παντὸσ ἀμελήσαντεσ, ὄνομα ἕτερον αὐτοῖσ παραχωρήσαντεσ θέσθαι τινά;

τοῦ γὰρ ἄρχοντοσ ἕνεκα ἡμῖν ἡ μέθοδοσ ἦν ἀλλ’ οὐχὶ τοῦ ἐναντίου. πάνυ μὲν οὖν.

οὐκοῦν ἐπειδὴ τοῦτο μετρίωσ ἀφέστηκεν ἀπ’ ἐκείνων, ἀλλοτριότητι διορισθὲν πρὸσ οἰκειότητα, τοῦτο αὐτὸ πάλιν αὖ διαιρεῖν ἀναγκαῖον, εἴ τινα τομὴν ἔτι ἔχομεν ὑπείκουσαν ἐν τούτῳ; πάνυ γε. καὶ μὴν φαινόμεθα ἔχειν· ἀλλ’ ἐπακολουθῶν σύντεμνε. πῇ; πάντασ ὁπόσουσ ἂν ἄρχοντασ διανοηθῶμεν ἐπιτάξει προσχρωμένουσ ἆρ’ οὐχ εὑρήσομεν γενέσεώσ τινοσ ἕνεκα προστάττοντασ; πῶσ δ’ οὔ;

καὶ μὴν τά γε γιγνόμενα πάντα δίχα διαλαβεῖν οὐ παντάπασι χαλεπόν. πῇ; τὰ μὲν ἄψυχα αὐτῶν ἐστί που συμπάντων, τὰ δ’ ἔμψυχα. ναί. τούτοισ δέ γε αὐτοῖσ τὸ τοῦ γνωστικοῦ μέροσ ἐπιτακτικὸν ὄν, εἴπερ βουλόμεθα τέμνειν, τεμοῦμεν. κατὰ τί; τὸ μὲν ἐπὶ ταῖσ τῶν ἀψύχων γενέσεσιν αὐτοῦ τάττοντεσ, τὸ δ’ ἐπὶ <ταῖσ> τῶν ἐμψύχων· καὶ πᾶν οὕτωσ ἤδη διαιρήσεται δίχα.

παντάπασί γε. τὸ μὲν τοίνυν αὐτῶν παραλίπωμεν, τὸ δ’ ἀναλάβωμεν, ἀναλαβόντεσ δὲ μερισώμεθα εἰσ δύο τὸ σύμπαν. λέγεισ δ’ αὐτοῖν ἀναληπτέον εἶναι πότερον; πάντωσ που τὸ περὶ τὰ ζῷα ἐπιτακτικόν. οὐ γὰρ δὴ τό γε τῆσ βασιλικῆσ ἐπιστήμησ ἐστί ποτε τῶν ἀψύχων ἐπιστατοῦν, οἱο͂ν ἀρχιτεκτονικόν, ἀλλὰ γενναιότερον, ἐν τοῖσ ζῴοισ καὶ περὶ αὐτὰ ταῦτα τὴν δύναμιν ἀεὶ κεκτημένον. ὀρθῶσ.

τήν γε μὴν τῶν ζῴων γένεσιν καὶ τροφὴν τὴν μέν τισ ἂν ἴδοι μονοτροφίαν οὖσαν, τὴν δὲ κοινὴν τῶν ἐν ταῖσ ἀγέλαισ θρεμμάτων ἐπιμέλειαν. ὀρθῶσ. ἀλλ’ οὐ μὴν τόν γε πολιτικὸν εὑρήσομεν ἰδιοτρόφον, ὥσπερ βοηλάτην ἤ τινα ἱπποκόμον, ἀλλ’ ἱπποφορβῷ τε καὶ βουφορβῷ μᾶλλον προσεοικότα. φαίνεταί γε δὴ ῥηθὲν νῦν. πότερον οὖν τῆσ ζῳοτροφίασ τὴν τῶν συμπόλλων κοινὴν τροφὴν ἀγελαιοτροφίαν ἢ κοινοτροφικήν τινα ὀνομάζομεν;

ὁπότερον ἂν ἐν τῷ λόγῳ συμβαίνῃ. καλῶσ γε, ὦ Σώκρατεσ· κἂν διαφυλάξῃσ τὸ μὴ σπουδάζειν ἐπὶ τοῖσ ὀνόμασιν, πλουσιώτεροσ εἰσ τὸ γῆρασ ἀναφανήσῃ φρονήσεωσ. νῦν δὲ τοῦτο μέν, καθάπερ διακελεύῃ, ποιητέον· τὴν δὲ ἀγελαιοτροφικὴν ἆρ’ ἐννοεῖσ πῇ τισ δίδυμον ἀποφήνασ τὸ ζητούμενον ἐν διπλασίοισι τὰ νῦν ἐν τοῖσ ἡμίσεσιν εἰσ τότε ποιήσει ζητεῖσθαι; προθυμήσομαι.

καί μοι δοκεῖ τῶν μὲν ἀνθρώπων ἑτέρα τισ εἶναι, τῶν δ’ αὖ θηρίων ἄλλη τροφή. παντάπασί γε προθυμότατα καὶ ἀνδρειότατα διῄρησαι· μὴ μέντοι τοῦτό γε εἰσ αὖθισ κατὰ δύναμιν πάσχωμεν. τὸ ποῖον; μὴ σμικρὸν μόριον ἓν πρὸσ μεγάλα καὶ πολλὰ ἀφαιρῶμεν, μηδὲ εἴδουσ χωρίσ· ἀλλὰ τὸ μέροσ ἅμα εἶδοσ ἐχέτω.

κάλλιστον μὲν γὰρ ἀπὸ τῶν ἄλλων εὐθὺσ διαχωρίζειν τὸ ζητούμενον, ἂν ὀρθῶσ ἔχῃ, καθάπερ ὀλίγον σὺ πρότερον οἰηθεὶσ ἔχειν τὴν διαίρεσιν ἐπέσπευσασ τὸν λόγον, ἰδὼν ἐπ’ ἀνθρώπουσ πορευόμενον· ἀλλὰ γάρ, ὦ φίλε, λεπτουργεῖν οὐκ ἀσφαλέσ, διὰ μέσων δὲ ἀσφαλέστερον ἰέναι τέμνοντασ, καὶ μᾶλλον ἰδέαισ ἄν τισ προστυγχάνοι. τοῦτο δὲ διαφέρει τὸ πᾶν πρὸσ τὰσ ζητήσεισ. πῶσ, ὦ ξένε, λέγεισ τοῦτο;

πειρατέον ἔτι σαφέστερον φράζειν εὐνοίᾳ τῆσ σῆσ φύσεωσ, ὦ Σώκρατεσ. ἐν τῷ μὲν οὖν παρεστηκότι τὰ νῦν δηλῶσαι μηδὲν ἐνδεῶσ ἀδύνατον· ἐπιχειρητέον δέ τι καὶ σμικρῷ πλέον αὐτὸ προαγαγεῖν εἰσ τὸ πρόσθεν σαφηνείασ ἕνεκα. ποῖον οὖν δὴ φράζεισ διαιρουμένουσ ἡμᾶσ οὐκ ὀρθῶσ ἄρτι δρᾶν; τοιόνδε, οἱο͂ν εἴ τισ τἀνθρώπινον ἐπιχειρήσασ δίχα διελέσθαι γένοσ διαιροῖ καθάπερ οἱ πολλοὶ τῶν ἐνθάδε διανέμουσι, τὸ μὲν Ἑλληνικὸν ὡσ ἓν ἀπὸ πάντων ἀφαιροῦντεσ χωρίσ, σύμπασι δὲ τοῖσ ἄλλοισ γένεσιν, ἀπείροισ οὖσι καὶ ἀμείκτοισ καὶ ἀσυμφώνοισ πρὸσ ἄλληλα, βάρβαρον μιᾷ κλήσει προσειπόντεσ αὐτὸ διὰ ταύτην τὴν μίαν κλῆσιν καὶ γένοσ ἓν αὐτὸ εἶναι προσδοκῶσιν· ἢ τὸν ἀριθμόν τισ αὖ νομίζοι κατ’ εἴδη δύο διαιρεῖν μυριάδα ἀποτεμνόμενοσ ἀπὸ πάντων, ὡσ ἓν εἶδοσ ἀποχωρίζων, καὶ τῷ λοιπῷ δὴ παντὶ θέμενοσ ἓν ὄνομα διὰ τὴν κλῆσιν αὖ καὶ τοῦτ’ ἀξιοῖ γένοσ ἐκείνου χωρὶσ ἕτερον ἓν γίγνεσθαι.

κάλλιον δέ που καὶ μᾶλλον κατ’ εἴδη καὶ δίχα διαιροῖτ’ ἄν, εἰ τὸν μὲν ἀριθμὸν ἀρτίῳ καὶ περιττῷ τισ τέμνοι, τὸ δὲ αὖ τῶν ἀνθρώπων γένοσ ἄρρενι καὶ θήλει, Λυδοὺσ δὲ ἢ Φρύγασ ἤ τινασ ἑτέρουσ πρὸσ ἅπαντασ τάττων ἀποσχίζοι τότε, ἡνίκα ἀποροῖ γένοσ ἅμα καὶ μέροσ εὑρίσκειν ἑκάτερον τῶν σχισθέντων.

ὀρθότατα·

ἀλλὰ γὰρ τοῦτο αὐτό, ὦ ξένε, πῶσ ἄν τισ γένοσ καὶ μέροσ ἐναργέστερον γνοίη, ὡσ οὐ ταὐτόν ἐστον ἀλλ’ ἕτερον ἀλλήλοιν; ὦ βέλτιστε ἀνδρῶν, οὐ φαῦλον προστάττεισ, Σώκρατεσ. ἡμεῖσ μὲν καὶ νῦν μακροτέραν τοῦ δέοντοσ ἀπὸ τοῦ προτεθέντοσ λόγου πεπλανήμεθα, σὺ δὲ ἔτι πλέον ἡμᾶσ κελεύεισ πλανηθῆναι. νῦν μὲν οὖν, ὥσπερ εἰκόσ, ἐπανίωμεν πάλιν· ταῦτα δὲ εἰσ αὖθισ κατὰ σχολὴν καθάπερ ἰχνεύοντεσ μέτιμεν.

οὐ μὴν ἀλλὰ τοῦτό γε αὖ παντάπασιν φύλαξαι, μή ποτε παρ’ ἐμοῦ δόξῃσ αὐτὸ ἐναργῶσ διωρισμένον ἀκηκοέναι. τὸ ποῖον; εἶδόσ τε καὶ μέροσ ἕτερον ἀλλήλων εἶναι. τί μήν; ὡσ εἶδοσ μὲν ὅταν ᾖ του, καὶ μέροσ αὐτὸ ἀναγκαῖον εἶναι τοῦ πράγματοσ ὅτουπερ ἂν εἶδοσ λέγηται· μέροσ δὲ εἶδοσ οὐδεμία ἀνάγκη. ταύτῃ με ἢ ’κείνῃ μᾶλλον, ὦ Σώκρατεσ, ἀεὶ φάθι λέγειν. ταῦτ’ ἔσται. φράσον δή μοι τὸ μετὰ τοῦτο.

ποῖον; τὸ τῆσ ἀποπλανήσεωσ ὁπόθεν ἡμᾶσ δεῦρ’ ἤγαγεν. οἶμαι μὲν γὰρ μάλιστα, ὅθεν ἐρωτηθεὶσ σὺ τὴν ἀγελαιοτροφίαν ὅπῃ διαιρετέον εἶπεσ μάλα προθύμωσ δύ’ εἶναι ζῴων γένη, τὸ μὲν ἀνθρώπινον, ἕτερον δὲ τῶν ἄλλων συμπάντων θηρίων ἕν. ἀληθῆ. καὶ ἔμοιγε δὴ τότ’ ἐφάνησ μέροσ ἀφαιρῶν ἡγεῖσθαι καταλιπεῖν τὸ λοιπὸν αὖ πάντων γένοσ ἕν, ὅτι πᾶσι ταὐτὸν ἐπονομάζειν ἔσχεσ ὄνομα, θηρία καλέσασ. ἦν καὶ ταῦτα οὕτωσ.

τὸ δέ γε, ὦ πάντων ἀνδρειότατε, τάχ’ ἄν, εἴ που φρόνιμόν ἐστί τι ζῷον ἕτερον, οἱο͂ν δοκεῖ τὸ τῶν γεράνων, ἤ τι τοιοῦτον ἄλλο, ὃ κατὰ ταὐτὰ ἴσωσ διονομάζει καθάπερ καὶ σύ, γεράνουσ μὲν ἓν γένοσ ἀντιτιθὲν τοῖσ ἄλλοισ ζῴοισ καὶ σεμνῦνον αὐτὸ ἑαυτό, τὰ δὲ ἄλλα μετὰ τῶν ἀνθρώπων συλλαβὸν εἰσ ταὐτὸ οὐδὲν ἄλλο πλὴν ἴσωσ θηρία προσείποι. πειραθῶμεν οὖν ἡμεῖσ ἐξευλαβεῖσθαι πάνθ’ ὁπόσα τοιαῦτα.

πῶσ; μὴ πᾶν τὸ τῶν ζῴων γένοσ διαιρούμενοι, ἵνα ἧττον αὐτὰ πάσχωμεν. οὐδὲν γὰρ δεῖ. καὶ γὰρ οὖν καὶ τότε ἡμαρτάνετο ταύτῃ. τί δή; τῆσ γνωστικῆσ ὅσον ἐπιτακτικὸν ἡμῖν μέροσ ἦν που τοῦ ζῳοτροφικοῦ γένουσ, ἀγελαίων μὴν ζῴων. ἦ γάρ; ναί. διῄρητο τοίνυν ἤδη καὶ τότε σύμπαν τὸ ζῷον τῷ τιθασῷ καὶ ἀγρίῳ.

τὰ μὲν γὰρ ἔχοντα τιθασεύεσθαι φύσιν ἥμερα προσείρηται, τὰ δὲ μὴ ’θέλοντα ἄγρια. καλῶσ. ἣν δέ γε θηρεύομεν ἐπιστήμην, ἐν τοῖσ ἡμέροισ ἦν τε καὶ ἔστιν, ἐπὶ τοῖσ ἀγελαίοισ μὴν ζητητέα θρέμμασιν. ναί. μὴ τοίνυν διαιρώμεθα ὥσπερ τότε πρὸσ ἅπαντα ἀποβλέψαντεσ, μηδὲ σπεύσαντεσ, ἵνα δὴ ταχὺ γενώμεθα πρὸσ τῇ πολιτικῇ. πεποίηκε γὰρ ἡμᾶσ καὶ νῦν παθεῖν τὸ κατὰ τὴν παροιμίαν πάθοσ. ποῖον;

οὐ γὰρ δὴ προστυχήσ γε αὐτὸσ οἶδ’ ὅτι γέγονασ ταῖσ ἐν τῷ Νείλῳ τιθασείαισ τῶν ἰχθύων καὶ τῶν ἐν ταῖσ βασιλικαῖσ λίμναισ. οὐχ ἡσύχουσ εὖ διαιροῦντασ ἠνυκέναι βραδύτερον. καὶ καλῶσ γε, ὦ ξένε, πεποίηκε. ταῦτ’ ἔστω. πάλιν δ’ οὖν ἐξ ἀρχῆσ τὴν κοινοτροφικὴν πειρώμεθα διαιρεῖν· ἴσωσ γὰρ καὶ τοῦτο ὃ σὺ προθυμῇ διαπεραινόμενοσ ὁ λόγοσ αὐτόσ σοι κάλλιον μηνύσει. καί μοι φράζε. ποῖον δή; τόδε, εἴ τινων πολλάκισ ἄρα διακήκοασ· ἐν μὲν γὰρ κρήναισ τάχ’ ἂν ἴσωσ εἰήσ ᾐσθημένοσ.

πάνυ μὲν οὖν καὶ ταῦτα τεθέαμαι κἀκεῖνα πολλῶν ἀκήκοα. καὶ μὴν χηνοβωτίασ γε καὶ γερανοβωτίασ, εἰ καὶ μὴ πεπλάνησαι περὶ τὰ Θετταλικὰ πεδία, πέπυσαι γοῦν καὶ πιστεύεισ εἶναι. τί μήν; τοῦδ’ ἕνεκά τοι πάντα ἠρώτησα ταῦτα, διότι τῆσ τῶν ἀγελαίων τροφῆσ ἔστι μὲν ἔνυδρον, ἔστι δὲ καὶ ξηροβατικόν.

ἔστι γὰρ οὖν. ἆρ’ οὖν καὶ σοὶ συνδοκεῖ ταύτῃ δεῖν διχάζειν τὴν κοινοτροφικὴν ἐπιστήμην, ἐφ’ ἑκατέρῳ τούτων τὸ μέροσ αὐτῆσ ἐπινέμοντασ ἑκάτερον, τὸ μὲν ἕτερον ὑγροτροφικὸν ὀνομάζοντασ, τὸ δ’ ἕτερον ξηροτροφικόν; ἔμοιγε. καὶ μὴν καὶ τὸ βασιλικὸν οὕτωσ οὐ ζητήσομεν ὁποτέρασ ἐστὶ τῆσ τέχνησ· δῆλον δὴ γὰρ παντί.

πῶσ δ’ οὔ; πᾶσ μὲν δὴ τό γε ξηροτροφικὸν τῆσ ἀγελαιοτροφίασ διέλοιτ’ ἂν φῦλον. πῶσ; τῷ πτηνῷ τε καὶ πεζῷ διορισάμενοσ. ἀληθέστατα. τί δέ; τὸ πολιτικὸν ἦ περὶ τὸ πεζὸν ζητητέον; ἢ οὐκ οἰεί καὶ τὸν ἀφρονέστατον ὡσ ἔποσ εἰπεῖν δοξάζειν οὕτωσ; ἔγωγε. τὴν δὲ πεζονομικήν, καθάπερ ἄρτι τὸν ἀριθμόν, δεῖ τεμνομένην δίχα ἀποφαίνειν. δῆλον. καὶ μὴν ἐφ’ ὅ γε μέροσ ὡρ́μηκεν ἡμῖν ὁ λόγοσ, ἐπ’ ἐκεῖνο δύο τινὲ καθορᾶν ὁδὼ τεταμένα φαίνεται, τὴν μὲν θάττω, πρὸσ μέγα μέροσ σμικρὸν διαιρουμένην, τὴν δέ, ὅπερ ἐν τῷ πρόσθεν ἐλέγομεν ὅτι δεῖ μεσοτομεῖν ὡσ μάλιστα, τοῦτ’ ἔχουσαν μᾶλλον, μακροτέραν γε μήν.

ἔξεστιν οὖν ὁποτέραν ἂν βουληθῶμεν, ταύτην πορευθῆναι. τί δέ; ἀμφοτέρασ ἀδύνατον; ἅμα γ’, ὦ θαυμαστέ· ἐν μέρει γε μὴν δῆλον ὅτι δυνατόν. ἐν μέρει τοίνυν ἔγωγε ἀμφοτέρασ αἱροῦμαι.

τῷ τῶν μὲν τὴν γένεσιν ἄκερων εἶναι, τῶν δὲ κερασφόρον. ῥᾴδιον, ἐπειδὴ τὸ λοιπὸν βραχύ· κατ’ ἀρχὰσ μὴν καὶ μεσοῦσιν ἅμα τῆσ πορείασ χαλεπὸν ἂν ἦν ἡμῖν τὸ πρόσταγμα. νῦν δ’, ἐπειδὴ δοκεῖ ταύτῃ, τὴν μακροτέραν πρότερον ἰώμεν· νεαλέστεροι γὰρ ὄντεσ ῥᾷον αὐτὴν πορευσόμεθα. τὴν δὲ δὴ διαίρεσιν ὁρ́α. λέγε. τὰ πεζὰ ἡμῖν τῶν ἡμέρων, ὅσαπερ ἀγελαῖα, διῃρημένα ἐστὶ φύσει δίχα. τίνι; φαίνεται.

τὴν δὴ πεζονομικὴν διελὼν ἀπόδοσ ἑκατέρῳ τῷ μέρει λόγῳ χρώμενοσ. ἂν γὰρ ὀνομάζειν αὐτὰ βουληθῇσ, ἔσται σοι περιπεπλεγμένον μᾶλλον τοῦ δέοντοσ. πῶσ οὖν χρὴ λέγειν; ὧδε· τῆσ πεζονομικῆσ ἐπιστήμησ δίχα διαιρεθείσησ τὸ μόριον θάτερον ἐπὶ τῷ κερασφόρῳ μέρει τῷ τῆσ ἀγέλησ ἐπιτετάχθαι, τὸ δὲ ἕτερον ἐπὶ τῷ τῆσ ἀκεράτου. ταῦτ’ ἔστω ταύτῃ λεχθέντα·

πάντωσ γὰρ ἱκανῶσ δεδήλωται. καὶ μὴν ὅ γε βασιλεὺσ ἡμῖν αὖ καταφανὴσ ὅτι κολοβὸν ἀγέλην τινὰ κεράτων νομεύει. πῶσ γὰρ οὐ δῆλοσ; ταύτην τοίνυν καταθραύσαντεσ τὸ γιγνόμενον αὐτῷ πειρώμεθα ἀποδοῦναι. πάνυ γε. πότερον οὖν βούλει τῷ σχιστῷ τε καὶ τῷ καλουμένῳ μώνυχι διαιρεῖν αὐτὴν ἢ τῇ κοινογονίᾳ τε καὶ ἰδιογονίᾳ; μανθάνεισ γάρ που. τὸ ποῖον; ὅτι τὸ μὲν τῶν ἵππων καὶ ὄνων πέφυκεν ἐξ ἀλλήλων γεννᾶν.

ναί. τὸ δέ γε λοιπὸν ἔτι τῆσ λείασ ἀγέλησ τῶν ἡμέρων ἀμιγὲσ γένει πρὸσ ἄλληλα. πῶσ δ’ οὔ; τί δ’; ὁ πολιτικὸσ ἄρ’ ἐπιμέλειαν ἔχειν φαίνεται πότερα κοινογενοῦσ φύσεωσ ἤ τινοσ ἰδιογενοῦσ; δῆλον ὅτι τῆσ ἀμείκτου. ταύτην δὴ δεῖ καθάπερ τὰ ἔμπροσθεν, ὡσ ἐοίκεν, ἡμᾶσ δίχα διαστέλλειν. δεῖ γὰρ οὖν. καὶ μὴν τό γε ζῷον, ὅσον ἥμερον καὶ ἀγελαῖον, σχεδὸν πλὴν γενοῖν δυοῖν πᾶν ἤδη κατακεκερμάτισται.

τὸ γὰρ τῶν κυνῶν οὐκ ἐπάξιον καταριθμεῖν γένοσ ὡσ ἐν ἀγελαίοισ θρέμμασιν. οὐ γὰρ οὖν. ἀλλὰ τίνι δὴ τὼ δύο διαιροῦμεν; ὡῖπερ καὶ δίκαιόν γε Θεαίτητόν τε καὶ σὲ διανέμειν, ἐπειδὴ καὶ γεωμετρίασ ἅπτεσθον. τῷ; τῇ διαμέτρῳ δήπου καὶ πάλιν τῇ τῆσ διαμέτρου διαμέτρῳ. πῶσ εἶπεσ; ἡ φύσισ, ἣν τὸ γένοσ ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων κέκτηται, μῶν ἄλλωσ πωσ εἰσ τὴν πορείαν πέφυκεν ἢ καθάπερ ἡ διάμετροσ ἡ δυνάμει δίπουσ;

οὐκ ἄλλωσ. καὶ μὴν ἥ γε τοῦ λοιποῦ γένουσ πάλιν ἐστὶ κατὰ δύναμιν αὖ τῆσ ἡμετέρασ δυνάμεωσ διάμετροσ, εἴπερ δυοῖν γέ ἐστι ποδοῖν δὶσ πεφυκυῖα. πῶσ δ’ οὐκ ἔστι; καὶ δὴ καὶ σχεδὸν ὃ βούλει δηλοῦν μανθάνω. πρὸσ δὴ τούτοισ ἕτερον αὖ τι τῶν πρὸσ γέλωτα εὐδοκιμησάντων ἄν, ὦ Σώκρατεσ, ἆρα καθορῶμεν ἡμῖν γεγονὸσ ἐν τοῖσ διῃρημένοισ; τὸ ποῖον;

τἀνθρώπινον ἡμῶν ἅμα γένοσ συνειληχὸσ καὶ συνδεδραμηκὸσ γένει τῷ τῶν ὄντων γενναιοτάτῳ καὶ ἅμα εὐχερεστάτῳ. καθορῶ καὶ μάλ’ ἀτόπωσ συμβαῖνον. τί δ’; οὐκ εἰκὸσ ὕστατα ἀφικνεῖσθαι τὰ βραδύτατα; ναί, τοῦτό γε. τόδε δὲ οὐκ ἐννοοῦμεν, ὡσ ἔτι γελοιότεροσ ὁ βασιλεὺσ φαίνεται μετὰ τῆσ ἀγέλησ συνδιαθέων καὶ σύνδρομα πεπορευμένοσ τῷ τῶν ἀνδρῶν αὖ πρὸσ τὸν εὐχερῆ βίον ἄριστα γεγυμνασμένῳ; παντάπασι μὲν οὖν.

νῦν γάρ, ὦ Σώκρατεσ, ἐκεῖνό ἐστι καταφανὲσ μᾶλλον τὸ ῥηθὲν τότ’ ἐν τῇ περὶ τὸν σοφιστὴν ζητήσει. τὸ ποῖον; ὅτι τῇ τοιᾷδε μεθόδῳ τῶν λόγων οὔτε σεμνοτέρου μᾶλλον ἐμέλησεν ἢ μή, τόν τε σμικρότερον οὐδὲν ἠτίμακε πρὸ τοῦ μείζονοσ, ἀεὶ δὲ καθ’ αὑτὴν περαίνει τἀληθέστατον. ἐοίκεν. οὐκοῦν μετὰ τοῦτο, ἵνα μή με φθῇσ ἐρωτήσασ τὴν βραχυτέραν ὁδὸν ἥτισ τότε ἦν ἐπὶ τὸν τοῦ βασιλέωσ ὁρ́ον, αὐτόσ σοι πρότερον ἔλθω; σφόδρα γε.

λέγω δὴ δεῖν τότε εὐθὺσ τὸ πεζὸν τῷ δίποδι πρὸσ τὸ τετράπουν γένοσ διανεῖμαι, κατιδόντα δὲ τἀνθρώπινον ἔτι μόνῳ τῷ πτηνῷ συνειληχὸσ τὴν δίποδα ἀγέλην πάλιν τῷ ψιλῷ καὶ τῷ πτεροφυεῖ τέμνειν, τμηθείσησ δὲ αὐτῆσ καὶ τότ’ ἤδη τῆσ ἀνθρωπονομικῆσ δηλωθείσησ τέχνησ, φέροντα τὸν πολιτικὸν καὶ βασιλικὸν οἱο͂ν ἡνίοχον εἰσ αὐτὴν ἐνστήσαντα, παραδοῦναι τὰσ τῆσ πόλεωσ ἡνίασ ὡσ οἰκείασ καὶ αὐτῷ ταύτησ οὔσησ τῆσ ἐπιστήμησ. καλῶσ καὶ καθαπερεὶ χρέοσ ἀπέδωκάσ μοι τὸν λόγον, προσθεὶσ τὴν ἐκτροπὴν οἱο͂ν τόκον καὶ ἀναπληρώσασ αὐτόν.

φέρε δὴ καὶ συνείρωμεν ἐπανελθόντεσ ἐπὶ τὴν ἀρχὴν μέχρι τῆσ τελευτῆσ τὸν λόγον τοῦ ὀνόματοσ τῆσ τοῦ πολιτικοῦ τέχνησ. πάνυ μὲν οὖν. τῆσ γνωστικῆσ τοίνυν ἐπιστήμησ ἡμῖν ἦν κατ’ ἀρχὰσ μέροσ ἐπιτακτικόν· τούτου δὲ ἀπεικασθὲν τὸ μόριον αὐτεπιτακτικὸν ἐρρήθη. ζῳοτροφικὴ δὲ πάλιν αὐτεπιτακτικῆσ οὐ τὸ σμικρότατον τῶν γενῶν ἀπεσχίζετο·

καὶ ζῳοτροφικῆσ εἶδοσ ἀγελαιοτροφικόν, ἀγελαιοτροφικοῦ δ’ αὖ πεζονομικόν· τοῦ δὲ πεζονομικοῦ μάλιστα ἀπετέμνετο τέχνη τῆσ ἀκεράτου φύσεωσ θρεπτική. ταύτησ δ’ αὖ τὸ μέροσ οὐκ ἔλαττον τριπλοῦν συμπλέκειν ἀναγκαῖον, ἂν εἰσ ἕν τισ αὐτὸ ὄνομα συναγαγεῖν βουληθῇ, γενέσεωσ ἀμείκτου νομευτικὴν ἐπιστήμην προσαγορεύων. τὸ δ’ ἀπὸ τούτου τμῆμα, ἐπὶ ποίμνῃ δίποδι μέροσ ἀνθρωπονομικὸν ἔτι λειφθὲν μόνον, τοῦτ’ αὐτό ἐστιν ἤδη τὸ ζητηθέν, ἅμα βασιλικὸν ταὐτὸν κληθὲν καὶ πολιτικόν.

παντάπασι μὲν οὖν. ἆρά γ’, ὦ Σώκρατεσ, ἀληθῶσ ἡμῖν τοῦτο καθάπερ σὺ νῦν εἴρηκασ οὕτωσ ἐστὶ καὶ πεπραγμένον; τὸ ποῖον δή; τὸ παντάπασιν ἱκανῶσ εἰρῆσθαι τὸ προτεθέν; ἢ τοῦτ’ αὐτὸ καὶ μάλιστα ἡ ζήτησισ ἐλλείπει, τὸ τὸν λόγον εἰρῆσθαι μέν πωσ, οὐ μὴν παντάπασί γε τελέωσ ἀπειργάσθαι; πῶσ εἶπεσ;

ἐγὼ νῷν πειράσομαι τοῦτ’ αὐτὸ ὃ διανοοῦμαι νῦν ἔτι μᾶλλον δηλῶσαι. λέγοισ ἄν. οὐκοῦν τῶν νομευτικῶν ἡμῖν πολλῶν φανεισῶν ἄρτι τεχνῶν μία τισ ἦν ἡ πολιτικὴ καὶ μιᾶσ τινοσ ἀγέλησ ἐπιμέλεια; ναί. ταύτην δέ γε διώριζεν ὁ λόγοσ οὐχ ἵππων εἶναι τροφὸν οὐδ’ ἄλλων θηρίων, ἀλλ’ ἀνθρώπων κοινοτροφικὴν ἐπιστήμην. οὕτωσ. τὸ δὴ τῶν νομέων πάντων διάφορον καὶ τὸ τῶν βασιλέων θεασώμεθα.

τὸ ποῖον; εἴ τισ τῶν ἄλλων τῳ, τέχνησ ἄλλησ ὄνομα ἔχων, κοινῇ τῆσ ἀγέλησ σύντροφοσ εἶναί φησι καὶ προσποιεῖται. πῶσ φῄσ; οἱο͂ν οἱ ἔμποροι καὶ γεωργοὶ καὶ σιτουργοὶ πάντεσ, καὶ πρὸσ τούτοισ γυμνασταὶ καὶ τὸ τῶν ἰατρῶν γένοσ, οἶσθ’ ὅτι τοῖσ περὶ τὰ ἀνθρώπινα νομεῦσιν, οὓσ πολιτικοὺσ ἐκαλέσαμεν, παντάπασι τῷ λόγῳ διαμάχοιντ’ ἂν οὗτοι σύμπαντεσ, ὡσ σφεῖσ τῆσ τροφῆσ ἐπιμελοῦνται τῆσ ἀνθρωπίνησ, οὐ μόνον ἀγελαίων ἀνθρώπων ἀλλὰ καὶ τῆσ τῶν ἀρχόντων αὐτῶν; οὐκοῦν ὀρθῶσ ἂν λέγοιεν;

ἴσωσ. καὶ τοῦτο μὲν ἐπισκεψόμεθα, τόδε δὲ ἴσμεν, ὅτι βουκόλῳ γε οὐδεὶσ ἀμφισβητήσει περὶ τούτων οὐδενόσ, ἀλλ’ αὐτὸσ τῆσ ἀγέλησ τροφὸσ ὁ βουφορβόσ, αὐτὸσ ἰατρόσ, αὐτὸσ οἱο͂ν νυμφευτὴσ καὶ περὶ τοὺσ τῶν γιγνομένων τόκουσ καὶ λοχείασ μόνοσ ἐπιστήμων τῆσ μαιευτικῆσ. ἔτι τοίνυν παιδιᾶσ καὶ μουσικῆσ ἐφ’ ὅσον αὐτοῦ τὰ θρέμματα φύσει μετείληφεν, οὐκ ἄλλοσ κρείττων παραμυθεῖσθαι καὶ κηλῶν πραύ̈νειν, μετά τε ὀργάνων καὶ ψιλῷ τῷ στόματι τὴν τῆσ αὑτοῦ ποίμνησ ἄριστα μεταχειριζόμενοσ μουσικήν. καὶ δὴ καὶ τῶν ἄλλων πέρι νομέων ὁ αὐτὸσ τρόποσ. ἦ γάρ;

ὀρθότατα. πῶσ οὖν ἡμῖν ὁ λόγοσ ὀρθὸσ φανεῖται καὶ ἀκέραιοσ ὁ περὶ τοῦ βασιλέωσ, ὅταν αὐτὸν νομέα καὶ τροφὸν ἀγέλησ ἀνθρωπίνησ θῶμεν μόνον ἐκκρίνοντεσ μυρίων ἄλλων ἀμφισβητούντων; οὐδαμῶσ.

οὐκοῦν ὀρθῶσ ὀλίγον ἔμπροσθεν ἐφοβήθημεν ὑποπτεύσαντεσ μὴ λέγοντεσ μέν τι τυγχάνοιμεν σχῆμα βασιλικόν, οὐ μὴν ἀπειργασμένοι γε εἶμέν πω δι’ ἀκριβείασ τὸν πολιτικόν, ἑώσ ἂν τοὺσ περικεχυμένουσ αὐτῷ καὶ τῆσ συννομῆσ αὐτῷ ἀντιποιουμένουσ περιελόντεσ καὶ χωρίσαντεσ ἀπ’ ἐκείνων καθαρὸν μόνον αὐτὸν ἀποφήνωμεν; ὀρθότατα μὲν οὖν.

τοῦτο τοίνυν, ὦ Σώκρατεσ, ἡμῖν ποιητέον, εἰ μὴ μέλλομεν ἐπὶ τῷ τέλει καταισχῦναι τὸν λόγον. ἀλλὰ μὴν οὐδαμῶσ τοῦτό γε δραστέον. πάλιν τοίνυν ἐξ ἄλλησ ἀρχῆσ δεῖ καθ’ ἑτέραν ὁδὸν πορευθῆναί τινα. ποίαν δή; σχεδὸν παιδιὰν ἐγκερασαμένουσ· συχνῷ γὰρ μέρει δεῖ μεγάλου μύθου προσχρήσασθαι, καὶ τὸ λοιπὸν δή, καθάπερ ἐν τοῖσ πρόσθεν, μέροσ ἀεὶ μέρουσ ἀφαιρουμένουσ ἐπ’ ἄκρον ἀφικνεῖσθαι τὸ ζητούμενον. οὐκοῦν χρή;

πάνυ μὲν οὖν. ἀλλὰ δὴ τῷ μύθῳ μου πάνυ πρόσεχε τὸν νοῦν, καθάπερ οἱ παῖδεσ· πάντωσ οὐ πολλὰ ἐκφεύγεισ παιδιὰσ ἔτη. λέγοισ ἄν. ἦν τοίνυν καὶ ἔτι ἔσται τῶν πάλαι λεχθέντων πολλά τε ἄλλα καὶ δὴ καὶ τὸ περὶ τὴν Ἀτρέωσ τε καὶ Θυέστου λεχθεῖσαν ἔριν φάσμα. ἀκήκοασ γάρ που καὶ ἀπομνημονεύεισ ὅ φασι γενέσθαι τότε. τὸ περὶ τῆσ χρυσῆσ ἀρνὸσ ἴσωσ σημεῖον φράζεισ. οὐδαμῶσ, ἀλλὰ τὸ περὶ τῆσ μεταβολῆσ δύσεώσ τε καὶ ἀνατολῆσ ἡλίου καὶ τῶν ἄλλων ἄστρων, ὡσ ἄρα ὅθεν μὲν ἀνατέλλει νῦν εἰσ τοῦτον τότε τὸν τόπον ἐδύετο, ἀνέτελλε δ’ ἐκ τοῦ ἐναντίου, τότε δὲ δὴ μαρτυρήσασ ἄρα ὁ θεὸσ Ἀτρεῖ μετέβαλεν αὐτὸ ἐπὶ τὸ νῦν σχῆμα.

λέγεται γὰρ οὖν δὴ καὶ τοῦτο. καὶ μὴν αὖ καὶ τήν γε βασιλείαν ἣν ἦρξε Κρόνοσ πολλῶν ἀκηκόαμεν. πλείστων μὲν οὖν.

τί δέ; τὸ τοὺσ ἔμπροσθεν φύεσθαι γηγενεῖσ καὶ μὴ ἐξ ἀλλήλων γεννᾶσθαι; καὶ τοῦτο ἓν τῶν πάλαι λεχθέντων. ταῦτα τοίνυν ἔστι μὲν σύμπαντα ἐκ ταὐτοῦ πάθουσ, καὶ πρὸσ τούτοισ ἕτερα μυρία καὶ τούτων ἔτι θαυμαστότερα, διὰ δὲ χρόνου πλῆθοσ τὰ μὲν αὐτῶν ἀπέσβηκε, τὰ δὲ διεσπαρμένα εἴρηται χωρὶσ ἕκαστα ἀπ’ ἀλλήλων. ὃ δ’ ἐστὶν πᾶσι τούτοισ αἴτιον τὸ πάθοσ οὐδεὶσ εἴρηκεν, νῦν δὲ δὴ λεκτέον· εἰσ γὰρ τὴν τοῦ βασιλέωσ ἀπόδειξιν πρέψει ῥηθέν.

κάλλιστ’ εἶπεσ, καὶ λέγε μηδὲν ἐλλείπων. ἀκούοισ ἄν. τὸ γὰρ πᾶν τόδε τοτὲ μὲν αὐτὸσ ὁ θεὸσ συμποδηγεῖ πορευόμενον καὶ συγκυκλεῖ, τοτὲ δὲ ἀνῆκεν, ὅταν αἱ περίοδοι τοῦ προσήκοντοσ αὐτῷ μέτρον εἰλήφωσιν ἤδη χρόνου, τὸ δὲ πάλιν αὐτόματον εἰσ τἀναντία περιάγεται, ζῷον ὂν καὶ φρόνησιν εἰληχὸσ ἐκ τοῦ συναρμόσαντοσ αὐτὸ κατ’ ἀρχάσ. τοῦτο δὲ αὐτῷ τὸ ἀνάπαλιν ἰέναι διὰ τόδ’ ἐξ ἀνάγκησ ἔμφυτον γέγονε. διὰ τὸ ποῖον δή;

τὸ κατὰ ταὐτὰ καὶ ὡσαύτωσ ἔχειν ἀεὶ καὶ ταὐτὸν εἶναι τοῖσ πάντων θειοτάτοισ προσήκει μόνοισ, σώματοσ δὲ φύσισ οὐ ταύτησ τῆσ τάξεωσ. ὃν δὲ οὐρανὸν καὶ κόσμον ἐπωνομάκαμεν, πολλῶν μὲν καὶ μακαρίων παρὰ τοῦ γεννήσαντοσ μετείληφεν, ἀτὰρ οὖν δὴ κεκοινώνηκέ γε καὶ σώματοσ· ὅθεν αὐτῷ μεταβολῆσ ἀμοίρῳ γίγνεσθαι διὰ παντὸσ ἀδύνατον, κατὰ δύναμίν γε μὴν ὅτι μάλιστα ἐν τῷ αὐτῷ κατὰ ταὐτὰ μίαν φορὰν κινεῖται·

διὸ τὴν ἀνακύκλησιν εἴληχεν, ὅτι σμικροτάτην τῆσ αὑτοῦ κινήσεωσ παράλλαξιν. αὐτὸ δὲ ἑαυτὸ στρέφειν ἀεὶ σχεδὸν οὐδενὶ δυνατὸν πλὴν τῷ τῶν κινουμένων αὖ πάντων ἡγουμένῳ· κινεῖν δὲ τούτῳ τοτὲ μὲν ἄλλωσ, αὖθισ δὲ ἐναντίωσ οὐ θέμισ. περιαγωγάσ, μήτ’ αὖ δύο τινὲ θεὼ φρονοῦντε ἑαυτοῖσ ἐναντία στρέφειν αὐτόν, ἀλλ’ ὅπερ ἄρτι ἐρρήθη καὶ μόνον λοιπόν, τοτὲ μὲν ὑπ’ ἄλλησ συμποδηγεῖσθαι θείασ αἰτίασ, τὸ ζῆν πάλιν ἐπικτώμενον καὶ λαμβάνοντα ἀθανασίαν ἐπισκευαστὴν παρὰ τοῦ δημιουργοῦ, τοτὲ δ’ ὅταν ἀνεθῇ, δι’ ἑαυτοῦ αὐτὸν ἰέναι, κατὰ καιρὸν ἀφεθέντα τοιοῦτον, ὥστε ἀνάπαλιν πορεύεσθαι πολλὰσ περιόδων μυριάδασ διὰ δὴ τὸ μέγιστον ὂν καὶ ἰσορροπώτατον ἐπὶ μικροτάτου βαῖνον ποδὸσ ἰέναι.

φαίνεται γοῦν δὴ καὶ μάλα εἰκότωσ εἰρῆσθαι πάνθ’ ὅσα διελήλυθασ.

λογισάμενοι δὴ συννοήσωμεν τὸ πάθοσ ἐκ τῶν νῦν λεχθέντων, ὃ πάντων ἔφαμεν εἶναι τῶν θαυμαστῶν αἴτιον. ἔστι γὰρ οὖν δὴ τοῦτ’ αὐτό. τὸ ποῖον; τὸ τὴν τοῦ παντὸσ φορὰν τοτὲ μὲν ἐφ’ ἃ νῦν κυκλεῖται φέρεσθαι, τοτὲ δ’ ἐπὶ τἀναντία. πῶσ δή; ταύτην τὴν μεταβολὴν ἡγεῖσθαι δεῖ τῶν περὶ τὸν οὐρανὸν γιγνομένων τροπῶν πασῶν εἶναι μεγίστην καὶ τελεωτάτην τροπήν. ἐοίκε γοῦν. μεγίστασ τοίνυν καὶ μεταβολὰσ χρὴ νομίζειν γίγνεσθαι τότε τοῖσ ἐντὸσ ἡμῖν οἰκοῦσιν αὐτοῦ. καὶ τοῦτο εἰκόσ. μεταβολὰσ δὲ μεγάλασ καὶ πολλὰσ καὶ παντοίασ συμφερομένασ ἆρ’ οὐκ ἴσμεν τὴν τῶν ζῴων φύσιν ὅτι χαλεπῶσ ἀνέχεται; πῶσ δ’ οὔ;

φθοραὶ τοίνυν ἐξ ἀνάγκησ τότε μέγισται συμβαίνουσι τῶν τε ἄλλων ζῴων, καὶ δὴ καὶ τὸ τῶν ἀνθρώπων γένοσ ὀλίγον τι περιλείπεται· περὶ δὲ τούτουσ ἄλλα τε παθήματα πολλὰ καὶ θαυμαστὰ καὶ καινὰ συμπίπτει, μέγιστον δὲ τόδε καὶ συνεπόμενον τῇ τοῦ παντὸσ ἀνειλίξει τότε, ὅταν ἡ τῆσ νῦν καθεστηκυίασ ἐναντία γίγνηται τροπή.

τὸ ποῖον; ἣν ἡλικίαν ἕκαστον εἶχε τῶν ζῴων, αὕτη πρῶτον μὲν ἔστη πάντων, καὶ ἐπαύσατο πᾶν ὅσον ἦν θνητὸν ἐπὶ τὸ γεραίτερον ἰδεῖν πορευόμενον, μεταβάλλον δὲ πάλιν ἐπὶ τοὐναντίον οἱο͂ν νεώτερον καὶ ἁπαλώτερον ἐφύετο· καὶ τῶν μὲν πρεσβυτέρων αἱ λευκαὶ τρίχεσ ἐμελαίνοντο, τῶν δ’ αὖ γενειώντων αἱ παρειαὶ λεαινόμεναι πάλιν ἐπὶ τὴν παρελθοῦσαν ὡρ́αν ἕκαστον καθίστασαν, τῶν δὲ ἡβώντων τὰ σώματα λεαινόμενα καὶ σμικρότερα καθ’ ἡμέραν καὶ νύκτα ἑκάστην γιγνόμενα πάλιν εἰσ τὴν τοῦ νεογενοῦσ παιδὸσ φύσιν ἀπῄει, κατά τε τὴν ψυχὴν καὶ κατὰ τὸ σῶμα ἀφομοιούμενα·

τὸ δ’ ἐντεῦθεν ἤδη μαραινόμενα κομιδῇ τὸ πάμπαν ἐξηφανίζετο. τῶν δ’ αὖ βιαίωσ τελευτώντων ἐν τῷ τότε χρόνῳ τὸ τοῦ νεκροῦ σῶμα τὰ αὐτὰ ταῦτα πάσχον παθήματα διὰ τάχουσ ἄδηλον ἐν ὀλίγαισ ἡμέραισ διεφθείρετο. γένεσισ δὲ δὴ τίσ τότ’ ἦν, ὦ ξένε, ζῴων;

καὶ τίνα τρόπον ἐξ ἀλλήλων ἐγεννῶντο; δῆλον, ὦ Σώκρατεσ, ὅτι τὸ μὲν ἐξ ἀλλήλων οὐκ ἦν ἐν τῇ τότε φύσει γεννώμενον, τὸ δὲ γηγενὲσ εἶναί ποτε γένοσ λεχθὲν τοῦτ’ ἦν τὸ κατ’ ἐκεῖνον τὸν χρόνον ἐκ γῆσ πάλιν ἀναστρεφόμενον, ἀπεμνημονεύετο δὲ ὑπὸ τῶν ἡμετέρων προγόνων τῶν πρώτων, οἳ τελευτώσῃ μὲν τῇ προτέρᾳ περιφορᾷ τὸν ἑξῆσ χρόνον ἐγειτόνουν, τῆσδε δὲ κατ’ ἀρχὰσ ἐφύοντο· τούτων γὰρ οὗτοι κήρυκεσ ἐγένονθ’ ἡμῖν τῶν λόγων, οἳ νῦν ὑπὸ πολλῶν οὐκ ὀρθῶσ ἀπιστοῦνται.

τὸ γὰρ ἐντεῦθεν οἶμαι χρὴ συννοεῖν. ἑπόμενον γάρ ἐστι τῷ τοὺσ πρεσβύτασ ἐπὶ τὴν τοῦ παιδὸσ ἰέναι φύσιν, ἐκ τῶν τετελευτηκότων αὖ, κειμένων δὲ ἐν γῇ, πάλιν ἐκεῖ συνισταμένουσ καὶ ἀναβιωσκομένουσ, ἕπεσθαι τῇ τροπῇ συνανακυκλουμένησ εἰσ τἀναντία τῆσ γενέσεωσ, καὶ γηγενεῖσ δὴ κατὰ τοῦτον τὸν λόγον ἐξ ἀνάγκησ φυομένουσ, οὕτωσ ἔχειν τοὔνομα καὶ τὸν λόγον, ὅσουσ μὴ θεὸσ αὐτῶν εἰσ ἄλλην μοῖραν ἐκόμισεν. κομιδῇ μὲν οὖν τοῦτό γε ἕπεται τοῖσ ἔμπροσθεν.

ἀλλὰ δὴ τὸν βίον ὃν ἐπὶ τῆσ Κρόνου φῂσ εἶναι δυνάμεωσ, πότερον ἐν ἐκείναισ ἦν ταῖσ τροπαῖσ ἢ ἐν ταῖσδε; τὴν μὲν γὰρ τῶν ἄστρων τε καὶ ἡλίου μεταβολὴν δῆλον ὡσ ἐν ἑκατέραισ συμπίπτει ταῖσ τροπαῖσ γίγνεσθαι. καλῶσ τῷ λόγῳ συμπαρηκολούθηκασ. ὃ δ’ ἤρου περὶ τοῦ πάντα αὐτόματα γίγνεσθαι τοῖσ ἀνθρώποισ, ἥκιστα τῆσ νῦν ἐστι καθεστηκυίασ φορᾶσ, ἀλλ’ ἦν καὶ τοῦτο τῆσ ἔμπροσθεν. τότε γὰρ αὐτῆσ πρῶτον τῆσ κυκλήσεωσ ἦρχεν ἐπιμελούμενοσ ὅλησ ὁ θεόσ, ὣσ δ’ αὖ κατὰ τόπουσ ταὐτὸν τοῦτο, ὑπὸ θεῶν ἀρχόντων πάντ’ ἦν τὰ τοῦ κόσμου μέρη διειλημμένα·

καὶ δὴ καὶ τὰ ζῷα κατὰ γένη καὶ ἀγέλασ οἱο͂ν νομῆσ θεῖοι διειλήφεσαν δαίμονεσ, αὐτάρκησ εἰσ πάντα ἕκαστοσ ἑκάστοισ ὢν οἷσ αὐτὸσ ἔνεμεν, ὥστε οὔτ’ ἄγριον ἦν οὐδὲν οὔτε ἀλλήλων ἐδωδαί, πόλεμόσ τε οὐκ ἐνῆν οὐδὲ στάσισ τὸ παράπαν· ἄλλα θ’ ὅσα τῆσ τοιαύτησ ἐστὶ κατακοσμήσεωσ ἑπόμενα, μυρία ἂν εἰή λέγειν.

τὸ δ’ οὖν τῶν ἀνθρώπων λεχθὲν αὐτομάτου πέρι βίου διὰ τὸ τοιόνδε εἴρηται. θεὸσ ἔνεμεν αὐτοὺσ αὐτὸσ ἐπιστατῶν, καθάπερ νῦν ἄνθρωποι, ζῷον ὂν ἕτερον θειότερον, ἄλλα γένη φαυλότερα αὑτῶν νομεύουσι· νέμοντοσ δὲ ἐκείνου πολιτεῖαί τε οὐκ ἦσαν οὐδὲ κτήσεισ γυναικῶν καὶ παίδων· ἐκ γῆσ γὰρ ἀνεβιώσκοντο πάντεσ, οὐδὲν μεμνημένοι τῶν πρόσθεν·

ἀλλὰ τὰ μὲν τοιαῦτα ἀπῆν πάντα, καρποὺσ δὲ ἀφθόνουσ εἶχον ἀπό τε δένδρων καὶ πολλῆσ ὕλησ ἄλλησ, οὐχ ὑπὸ γεωργίασ φυομένουσ, ἀλλ’ αὐτομάτησ ἀναδιδούσησ τῆσ γῆσ. γυμνοὶ δὲ καὶ ἄστρωτοι θυραυλοῦντεσ τὰ πολλὰ ἐνέμοντο· τὸ γὰρ τῶν ὡρῶν αὐτοῖσ ἄλυπον ἐκέκρατο, μαλακὰσ δὲ εὐνὰσ εἶχον ἀναφυομένησ ἐκ γῆσ πόασ ἀφθόνου. τὸν δὴ βίον, ὦ Σώκρατεσ, ἀκούεισ μὲν τὸν τῶν ἐπὶ Κρόνου·

τόνδε δ’ ὃν λόγοσ ἐπὶ Διὸσ εἶναι, τὸν νυνί, παρὼν αὐτὸσ ᾔσθησαι· κρῖναι δ’ αὐτοῖν τὸν εὐδαιμονέστερον ἆρ’ ἂν δύναιό τε καὶ ἐθελήσειασ; οὐδαμῶσ. βούλει δῆτα ἐγώ σοι τρόπον τινὰ διακρίνω; πάνυ μὲν οὖν. εἰ μὲν τοίνυν οἱ τρόφιμοι τοῦ Κρόνου, παρούσησ αὐτοῖσ οὕτω πολλῆσ σχολῆσ καὶ δυνάμεωσ πρὸσ τὸ μὴ μόνον ἀνθρώποισ ἀλλὰ καὶ θηρίοισ διὰ λόγων δύνασθαι συγγίγνεσθαι, κατεχρῶντο τούτοισ σύμπασιν ἐπὶ φιλοσοφίαν, μετά τε θηρίων καὶ μετ’ ἀλλήλων ὁμιλοῦντεσ, καὶ πυνθανόμενοι παρὰ πάσησ φύσεωσ εἴ τινά τισ ἰδίαν δύναμιν ἔχουσα ᾔσθετό τι διάφορον τῶν ἄλλων εἰσ συναγυρμὸν φρονήσεωσ, εὔκριτον ὅτι τῶν νῦν οἱ τότε μυρίῳ πρὸσ εὐδαιμονίαν διέφερον· εἰ δ’ ἐμπιμπλάμενοι σίτων ἅδην καὶ ποτῶν διελέγοντο πρὸσ ἀλλήλουσ καὶ τὰ θηρία μύθουσ οἱᾶ δὴ καὶ τὰ νῦν περὶ αὐτῶν λέγονται, καὶ τοῦτο, ὥσ γε κατὰ τὴν ἐμὴν δόξαν ἀποφήνασθαι, καὶ μάλ’ εὔκριτον.

ὅμωσ δ’ οὖν ταῦτα μὲν ἀφῶμεν, ἑώσ ἂν ἡμῖν μηνυτήσ τισ ἱκανὸσ φανῇ, ποτέρωσ οἱ τότε τὰσ ἐπιθυμίασ εἶχον περί τε ἐπιστημῶν καὶ τῆσ τῶν λόγων χρείασ·

οὗ δ’ ἕνεκα τὸν μῦθον ἠγείραμεν, τοῦτο λεκτέον, ἵνα τὸ μετὰ τοῦτο εἰσ τὸ πρόσθεν περαίνωμεν. δὴ καὶ τὸ γήινον ἤδη πᾶν ἀνήλωτο γένοσ, πάσασ ἑκάστησ τῆσ ψυχῆσ τὰσ γενέσεισ ἀποδεδωκυίασ, ὅσα ἦν ἑκάστῃ προσταχθὲν τοσαῦτα εἰσ γῆν σπέρματα πεσούσησ, τότε δὴ τοῦ παντὸσ ὁ μὲν κυβερνήτησ, οἱο͂ν πηδαλίων οἰάκοσ ἀφέμενοσ, εἰσ τὴν αὑτοῦ περιωπὴν ἀπέστη, τὸν δὲ δὴ κόσμον πάλιν ἀνέστρεφεν εἱμαρμένη τε καὶ σύμφυτοσ ἐπιθυμία.

πάντεσ οὖν οἱ κατὰ τοὺσ τόπουσ συνάρχοντεσ τῷ μεγίστῳ δαίμονι θεοί, γνόντεσ ἤδη τὸ γιγνόμενον, ἀφίεσαν αὖ τὰ μέρη τοῦ κόσμου τῆσ αὑτῶν ἐπιμελείασ· ὁ δὲ μεταστρεφόμενοσ καὶ συμβάλλων, ἀρχῆσ τε καὶ τελευτῆσ ἐναντίαν ὁρμὴν ὁρμηθείσ, σεισμὸν πολὺν ἐν ἑαυτῷ ποιῶν ἄλλην αὖ φθορὰν ζῴων παντοίων ἀπηργάσατο.

μετὰ δὲ ταῦτα προελθόντοσ ἱκανοῦ χρόνου, θορύβων τε καὶ ταραχῆσ ἤδη παυόμενοσ καὶ τῶν σεισμῶν γαλήνησ ἐπιλαβόμενοσ εἴσ τε τὸν εἰωθότα δρόμον τὸν ἑαυτοῦ κατακοσμούμενοσ ᾔει, ἐπιμέλειαν καὶ κράτοσ ἔχων αὐτὸσ τῶν ἐν αὑτῷ τε καὶ ἑαυτοῦ, τὴν τοῦ δημιουργοῦ καὶ πατρὸσ ἀπομνημονεύων διδαχὴν εἰσ δύναμιν. κατ’ ἀρχὰσ μὲν οὖν ἀκριβέστερον ἀπετέλει, τελευτῶν δὲ ἀμβλύτερον·

τούτων δὲ αὐτῷ τὸ σωματοειδὲσ τῆσ συγκράσεωσ αἴτιον, τὸ τῆσ πάλαι ποτὲ φύσεωσ σύντροφον, ὅτι πολλῆσ ἦν μετέχον ἀταξίασ πρὶν εἰσ τὸν νῦν κόσμον ἀφικέσθαι. παρὰ μὲν γὰρ τοῦ συνθέντοσ πάντα καλὰ κέκτηται· παρὰ δὲ τῆσ ἔμπροσθεν ἕξεωσ, ὅσα χαλεπὰ καὶ ἄδικα ἐν οὐρανῷ γίγνεται, ταῦτα ἐξ ἐκείνησ αὐτόσ τε ἔχει καὶ τοῖσ ζῴοισ ἐναπεργάζεται. μετὰ μὲν οὖν τοῦ κυβερνήτου τὰ ζῷα τρέφων ἐν αὑτῷ σμικρὰ μὲν φλαῦρα, μεγάλα δὲ ἐνέτικτεν ἀγαθά·

πάθοσ, τελευτῶντοσ δὲ ἐξανθεῖ τοῦ χρόνου καὶ σμικρὰ μὲν τἀγαθά, πολλὴν δὲ τὴν τῶν ἐναντίων κρᾶσιν ἐπεγκεραννύμενοσ ἐπὶ διαφθορᾶσ κίνδυνον αὑτοῦ τε ἀφικνεῖται καὶ τῶν ἐν αὑτῷ.

διὸ δὴ καὶ τότ’ ἤδη θεὸσ ὁ κοσμήσασ αὐτόν, καθορῶν ἐν ἀπορίαισ ὄντα, κηδόμενοσ ἵνα μὴ χειμασθεὶσ ὑπὸ ταραχῆσ διαλυθεὶσ εἰσ τὸν τῆσ ἀνομοιότητοσ ἄπειρον ὄντα πόντον δύῃ, πάλιν ἔφεδροσ αὐτοῦ τῶν πηδαλίων γιγνόμενοσ, τὰ νοσήσαντα καὶ λυθέντα ἐν τῇ καθ’ ἑαυτὸν προτέρᾳ περιόδῳ στρέψασ, κοσμεῖ τε καὶ ἐπανορθῶν ἀθάνατον αὐτὸν καὶ ἀγήρων ἀπεργάζεται. τοῦτο μὲν οὖν τέλοσ ἁπάντων εἴρηται·

τὸ δ’ ἐπὶ τὴν τοῦ βασιλέωσ ἀπόδειξιν ἱκανὸν ἐκ τοῦ πρόσθεν ἁπτομένοισ τοῦ λόγου· στρεφθέντοσ γὰρ αὖ τοῦ κόσμου τὴν ἐπὶ τὴν νῦν γένεσιν ὁδὸν τὸ τῆσ ἡλικίασ αὖ πάλιν ἵστατο καὶ καινὰ τἀναντία ἀπεδίδου τοῖσ τότε. τὰ μὲν γὰρ ὑπὸ σμικρότητοσ ὀλίγου δέοντα ἠφανίσθαι τῶν ζῴων ηὐξάνετο, τὰ δ’ ἐκ γῆσ νεογενῆ σώματα πολιὰ φύντα πάλιν ἀποθνῄσκοντα εἰσ γῆν κατῄει. καὶ τἆλλά τε πάντα μετέβαλλε, ἀπομιμούμενα καὶ συνακολουθοῦντα τῷ τοῦ παντὸσ παθήματι, καὶ δὴ καὶ τὸ τῆσ κυήσεωσ καὶ γεννήσεωσ καὶ τροφῆσ μίμημα συνείπετο τοῖσ πᾶσιν ὑπ’ ἀνάγκησ· οὐ γὰρ ἐξῆν ἔτ’ ἐν γῇ δι’ ἑτέρων συνιστάντων φύεσθαι ζῷον, ἀλλὰ καθάπερ τῷ κόσμῳ προσετέτακτο αὐτοκράτορα εἶναι τῆσ αὑτοῦ πορείασ, οὕτω δὴ κατὰ ταὐτὰ καὶ τοῖσ μέρεσιν αὐτοῖσ δι’ αὑτῶν, καθ’ ὅσον οἱο͂́ν τ’ ἦν, φύειν τε καὶ γεννᾶν καὶ τρέφειν προσετάττετο ὑπὸ τῆσ ὁμοίασ ἀγωγῆσ.

οὗ δὲ ἕνεκα ὁ λόγοσ ὡρ́μηκε πᾶσ, ἐπ’ αὐτῷ νῦν ἐσμὲν ἤδη. περὶ μὲν γὰρ τῶν ἄλλων θηρίων πολλὰ ἂν καὶ μακρὰ διεξελθεῖν γίγνοιτο, ἐξ ὧν ἕκαστα καὶ δι’ ἃσ αἰτίασ μεταβέβληκε·

περὶ δὲ ἀνθρώπων βραχύτερα καὶ μᾶλλον προσήκοντα. τῆσ γὰρ τοῦ κεκτημένου καὶ νέμοντοσ ἡμᾶσ δαίμονοσ ἀπερημωθέντεσ ἐπιμελείασ, τῶν πολλῶν αὖ θηρίων, ὅσα χαλεπὰ τὰσ φύσεισ ἦν, ἀπαγριωθέντων, αὐτοὶ δὲ ἀσθενεῖσ ἄνθρωποι καὶ ἀφύλακτοι γεγονότεσ διηρπάζοντο ὑπ’ αὐτῶν, καὶ ἔτ’ ἀμήχανοι καὶ ἄτεχνοι κατὰ τοὺσ πρώτουσ ἦσαν χρόνουσ, ἅτε τῆσ μὲν αὐτομάτησ τροφῆσ ἐπιλελοιπυίασ, πορίζεσθαι δὲ οὐκ ἐπιστάμενοί πω διὰ τὸ μηδεμίαν αὐτοὺσ χρείαν πρότερον ἀναγκάζειν. ἐκ τούτων πάντων ἐν μεγάλαισ ἀπορίαισ ἦσαν.

ὅθεν δὴ τὰ πάλαι λεχθέντα παρὰ θεῶν δῶρα ἡμῖν δεδώρηται μετ’ ἀναγκαίασ διδαχῆσ καὶ παιδεύσεωσ, πῦρ μὲν παρὰ Προμηθέωσ, τέχναι δὲ παρ’ Ἡφαίστου καὶ τῆσ συντέχνου, σπέρματα δὲ αὖ καὶ φυτὰ παρ’ ἄλλων· καὶ πάνθ’ ὁπόσα τὸν ἀνθρώπινον βίον συγκατεσκεύακεν ἐκ τούτων γέγονεν, ἐπειδὴ τὸ μὲν ἐκ θεῶν, ὅπερ ἐρρήθη νυνδή, τῆσ ἐπιμελείασ ἐπέλιπεν ἀνθρώπουσ, δι’ ἑαυτῶν τε ἔδει τήν τε διαγωγὴν καὶ τὴν ἐπιμέλειαν αὐτοὺσ αὑτῶν ἔχειν καθάπερ ὅλοσ ὁ κόσμοσ, ᾧ συμμιμούμενοι καὶ συνεπόμενοι τὸν ἀεὶ χρόνον νῦν μὲν οὕτωσ, τοτὲ δὲ ἐκείνωσ ζῶμέν τε καὶ φυόμεθα.

καὶ τὸ μὲν δὴ τοῦ μύθου τέλοσ ἐχέτω, χρήσιμον δὲ αὐτὸν ποιησόμεθα πρὸσ τὸ κατιδεῖν ὅσον ἡμάρτομεν ἀποφηνάμενοι τὸν βασιλικόν τε καὶ πολιτικὸν ἐν τῷ πρόσθε λόγῳ.

πῶσ οὖν καὶ πόσον ἁμάρτημα φῂσ εἶναι γεγονὸσ ἡμῖν; τῇ μὲν βραχύτερον, τῇ δὲ μάλα γενναῖον καὶ πολλῷ μεῖζον καὶ πλέον ἢ τότε. πῶσ; ὅτι μὲν ἐρωτώμενοι τὸν ἐκ τῆσ νῦν περιφορᾶσ καὶ γενέσεωσ βασιλέα καὶ πολιτικὸν τὸν ἐκ τῆσ ἐναντίασ περιόδου ποιμένα τῆσ τότε ἀνθρωπίνησ ἀγέλησ εἴπομεν, καὶ ταῦτα θεὸν ἀντὶ θνητοῦ, ταύτῃ μὲν πάμπολυ παρηνέχθημεν· ὅτι δὲ συμπάσησ τῆσ πόλεωσ ἄρχοντα αὐτὸν ἀπεφήναμεν, ὅντινα δὲ τρόπον οὐ διείπομεν, ταύτῃ δὲ αὖ τὸ μὲν λεχθὲν ἀληθέσ, οὐ μὴν ὅλον γε οὐδὲ σαφὲσ ἐρρήθη, διὸ καὶ βραχύτερον ἢ κατ’ ἐκεῖνο ἡμαρτήκαμεν.

ἀληθῆ. δεῖ τοίνυν τὸν τρόπον, ὡσ ἐοίκε, διορίσαντασ τῆσ ἀρχῆσ τῆσ πόλεωσ οὕτω τελέωσ τὸν πολιτικὸν ἡμῖν εἰρῆσθαι προσδοκᾶν. καλῶσ. διὰ ταῦτα μὴν καὶ τὸν μῦθον παρεθέμεθα, ἵνα ἐνδείξαιτο περὶ τῆσ ἀγελαιοτροφίασ μὴ μόνον ὡσ πάντεσ αὐτῆσ ἀμφισβητοῦσι τῷ ζητουμένῳ τὰ νῦν, ἀλλὰ κἀκεῖνον αὐτὸν ἐναργέστερον ἴδοιμεν, ὃν προσήκει μόνον κατὰ τὸ παράδειγμα ποιμένων τε καὶ βουκόλων τῆσ ἀνθρωπίνησ ἐπιμέλειαν ἔχοντα τροφῆσ τούτου μόνον ἀξιωθῆναι τοῦ προσρήματοσ.

ὀρθῶσ. οἶμαι δέ γ’, ὦ Σώκρατεσ, τοῦτο μὲν ἔτι μεῖζον ἢ κατὰ βασιλέα εἶναι τὸ σχῆμα τὸ τοῦ θείου νομέωσ, τοὺσ δ’ ἐνθάδε νῦν ὄντασ πολιτικοὺσ τοῖσ ἀρχομένοισ ὁμοίουσ τε εἶναι μᾶλλον πολὺ τὰσ φύσεισ καὶ παραπλησιαίτερον παιδείασ μετειληφέναι καὶ τροφῆσ. πάντωσ που. ζητητέοι γε μὴν οὐδὲν ἂν εἰήσαν οὔθ’ ἧττον οὔτε μᾶλλον, εἴθ’ οὕτωσ εἴτ’ ἐκείνωσ πεφύκασιν.

πῶσ γὰρ οὔ; τῇδε δὴ πάλιν ἐπανέλθωμεν. ἣν γὰρ ἔφαμεν αὐτεπιτακτικὴν μὲν εἶναι τέχνην ἐπὶ ζῴοισ, οὐ μὴν ἰδίᾳ γε ἀλλὰ κοινῇ τὴν ἐπιμέλειαν ἔχουσαν, καὶ προσείπομεν δὴ τότε εὐθὺσ ἀγελαιοτροφικήν ‐ μέμνησαι γάρ; ναί.

ταύτησ τοίνυν πῃ διημαρτάνομεν. τὸν γὰρ πολιτικὸν οὐδαμοῦ συνελάβομεν οὐδ’ ὠνομάσαμεν, ἀλλ’ ἡμᾶσ ἔλαθεν κατὰ τὴν ὀνομασίαν ἐκφυγών. πῶσ; τοῦ τὰσ ἀγέλασ ἑκάστασ τρέφειν τοῖσ μὲν ἄλλοισ που πᾶσι μέτεστι νομεῦσι, τῷ πολιτικῷ δὲ οὐ μετὸν ἐπηνέγκαμεν τοὔνομα, δέον τῶν κοινῶν ἐπενεγκεῖν τι σύμπασιν. ἀληθῆ λέγεισ, εἴπερ ἐτύγχανέ γε ὄν.

πῶσ δ’ οὐκ ἦν τό γε θεραπεύειν που πᾶσι κοινόν, μηδὲν διορισθείσησ τροφῆσ μηδέ τινοσ ἄλλησ πραγματείασ; ἀλλ’ ἤ τινα ἀγελαιοκομικὴν ἢ θεραπευτικὴν ἢ καί τινα ἐπιμελητικὴν αὐτὴν ὀνομάσασιν ὡσ κατὰ πάντων ἐξῆν περικαλύπτειν καὶ τὸν πολιτικὸν ἅμα τοῖσ ἄλλοισ, ἐπειδὴ δεῖν τοῦτ’ ἐσήμαινεν ὁ λόγοσ. ὀρθῶσ.

ἀλλ’ ἡ μετὰ τοῦτο διαίρεσισ αὖ τίνα τρόπον ἐγίγνετ’ ἄν; κατὰ ταὐτὰ καθ’ ἅπερ ἔμπροσθεν διῃρούμεθα τὴν ἀγελαιοτροφικὴν πεζοῖσ τε καὶ ἀπτῆσι, καὶ ἀμείκτοισ τε καὶ ἀκεράτοισ, τοῖσ αὐτοῖσ ἄν που τούτοισ διαιρούμενοι καὶ τὴν ἀγελαιοκομικὴν τήν τε νῦν καὶ τὴν ἐπὶ Κρόνου βασιλείαν περιειληφότεσ ἂν ἦμεν ὁμοίωσ ἐν τῷ λόγῳ. φαίνεται· ζητῶ δὲ αὖ τί τὸ μετὰ τοῦτο. δῆλον ὅτι λεχθέντοσ οὕτω τοῦ τῆσ ἀγελαιοκομικῆσ ὀνόματοσ οὐκ ἄν ποτε ἐγένεθ’ ἡμῖν τό τινασ ἀμφισβητεῖν ὡσ οὐδ’ ἐπιμέλεια τὸ παράπαν ἐστίν, ὥσπερ τότε δικαίωσ ἠμφεσβητήθη μηδεμίαν εἶναι τέχνην ἐν ἡμῖν ἀξίαν τούτου τοῦ θρεπτικοῦ προσρήματοσ, εἰ δ’ οὖν τισ εἰή, πολλοῖσ πρότερον αὐτῆσ καὶ μᾶλλον προσήκειν ἤ τινι τῶν βασιλέων. ὀρθῶσ.

ἐπιμέλεια δέ γε ἀνθρωπίνησ συμπάσησ κοινωνίασ οὐδεμία ἂν ἐθελήσειεν ἑτέρα μᾶλλον καὶ προτέρα τῆσ βασιλικῆσ φάναι καὶ κατὰ πάντων ἀνθρώπων ἀρχῆσ εἶναι τέχνη. λέγεισ ὀρθῶσ.

μετὰ ταῦτα δέ γε, ὦ Σώκρατεσ, ἆρ’ ἐννοοῦμεν ὅτι πρὸσ αὐτῷ δὴ τῷ τέλει συχνὸν αὖ διημαρτάνετο; τὸ ποῖον; τόδε, ὡσ ἄρ’ εἰ καὶ διενοήθημεν ὅτι μάλιστα τῆσ δίποδοσ ἀγέλησ εἶναί τινα θρεπτικὴν τέχνην, οὐδέν τι μᾶλλον ἡμᾶσ ἔδει βασιλικὴν αὐτὴν εὐθὺσ καὶ πολιτικὴν ὡσ ἀποτετελεσμένην προσαγορεύειν. τί μήν; πρῶτον μέν, ὃ λέγομεν, τοὔνομα μετασκευωρήσασθαι, πρὸσ τὴν ἐπιμέλειαν μᾶλλον προσαγαγόντασ ἢ τὴν τροφήν, ἔπειτα ταύτην τέμνειν· οὐ γὰρ σμικρὰσ ἂν ἔχοι τμήσεισ ἔτι.

ποίασ; ἡῖ τε τὸν θεῖον ἄν που διειλόμεθα νομέα χωρὶσ καὶ τὸν ἀνθρώπινον ἐπιμελητήν. ὀρθῶσ. αὖθισ δέ γε τὴν ἀπονεμηθεῖσαν ἐπιμελητικὴν δίχα τέμνειν ἀναγκαῖον ἦν. τίνι; τῷ βιαίῳ τε καὶ ἑκουσίῳ. τί δή; καὶ ταύτῃ που τὸ πρότερον ἁμαρτάνοντεσ εὐηθέστερα τοῦ δέοντοσ εἰσ ταὐτὸν βασιλέα καὶ τύραννον συνέθεμεν, ἀνομοιοτάτουσ ὄντασ αὐτούσ τε καὶ τὸν τῆσ ἀρχῆσ ἑκατέρου τρόπον.

ἀληθῆ. νῦν δέ γε πάλιν ἐπανορθούμενοι, καθάπερ εἶπον, τὴν ἀνθρωπίνην ἐπιμελητικὴν δίχα διαιρώμεθα, τῷ βιαίῳ τε καὶ ἑκουσίῳ; πάνυ μὲν οὖν. καὶ τὴν μέν γέ που τῶν βιαίων τυραννικήν, τὴν δὲ ἑκούσιον καὶ ἑκουσίων διπόδων ἀγελαιοκομικὴν ζῴων προσειπόντεσ πολιτικήν, τὸν ἔχοντα αὖ τέχνην ταύτην καὶ ἐπιμέλειαν ὄντωσ ὄντα βασιλέα καὶ πολιτικὸν ἀποφαινώμεθα; καὶ κινδυνεύει γε, ὦ ξένε, τελέωσ ἂν ἡμῖν οὕτωσ ἔχειν ἡ περὶ τὸν πολιτικὸν ἀπόδειξισ.

καλῶσ ἄν, ὦ Σώκρατεσ, ἡμῖν ἔχοι. δεῖ δὲ μὴ σοὶ μόνῳ ταῦτα, ἀλλὰ κἀμοὶ μετὰ σοῦ κοινῇ συνδοκεῖν. νῦν δὲ κατά γε τὴν ἐμὴν οὔπω φαίνεται τέλεον ὁ βασιλεὺσ ἡμῖν σχῆμα ἔχειν, ἀλλὰ καθάπερ ἀνδριαντοποιοὶ παρὰ καιρὸν ἐνίοτε σπεύδοντεσ πλείω καὶ μείζω τοῦ δέοντοσ ἕκαστα τῶν ἔργων ἐπεμβαλλόμενοι βραδύνουσι, καὶ νῦν ἡμεῖσ, ἵνα δὴ πρὸσ τῷ ταχὺ καὶ μεγαλοπρεπῶσ δηλώσαιμεν τὸ τῆσ ἔμπροσθεν ἁμάρτημα διεξόδου, τῷ βασιλεῖ νομίσαντεσ πρέπειν μεγάλα παραδείγματα ποιεῖσθαι, θαυμαστὸν ὄγκον ἀράμενοι τοῦ μύθου, μείζονι τοῦ δέοντοσ ἠναγκάσθημεν αὐτοῦ μέρει προσχρήσασθαι· διὸ μακροτέραν τὴν ἀπόδειξιν πεποιήκαμεν καὶ πάντωσ τῷ μύθῳ τέλοσ οὐκ ἐπέθεμεν, ἀλλ’ ἀτεχνῶσ ὁ λόγοσ ἡμῖν ὥσπερ ζῷον τὴν ἔξωθεν μὲν περιγραφὴν ἐοίκεν ἱκανῶσ ἔχειν, τὴν δὲ οἱο͂ν τοῖσ φαρμάκοισ καὶ τῇ συγκράσει τῶν χρωμάτων ἐνάργειαν οὐκ ἀπειληφέναι πω.

γραφῆσ δὲ καὶ συμπάσησ χειρουργίασ λέξει καὶ λόγῳ δηλοῦν πᾶν ζῷον μᾶλλον πρέπει τοῖσ δυναμένοισ ἕπεσθαι·

τοῖσ δ’ ἄλλοισ διὰ χειρουργιῶν. τοῦτο μὲν ὀρθῶσ· ὅπῃ δὲ ἡμῖν οὔπω φῂσ ἱκανῶσ εἰρῆσθαι δήλωσον. χαλεπόν, ὦ δαιμόνιε, μὴ παραδείγμασι χρώμενον ἱκανῶσ ἐνδείκνυσθαί τι τῶν μειζόνων.

κινδυνεύει γὰρ ἡμῶν ἕκαστοσ οἱο͂ν ὄναρ εἰδὼσ ἅπαντα πάντ’ αὖ πάλιν ὥσπερ ὕπαρ ἀγνοεῖν. πῶσ τοῦτ’ εἶπεσ; καὶ μάλ’ ἀτόπωσ ἐοίκά γε ἐν τῷ παρόντι κινήσασ τὸ περὶ τῆσ ἐπιστήμησ πάθοσ ἐν ἡμῖν. τί δή; παραδείγματοσ, ὦ μακάριε, αὖ μοι καὶ τὸ παράδειγμα αὐτὸ δεδέηκεν. τί οὖν;

λέγε μηδὲν ἐμοῦ γε ἕνεκα ἀποκνῶν. λεκτέον ἐπειδὴ καὶ σύ γε ἕτοιμοσ ἀκολουθεῖν. τοὺσ γάρ που παῖδασ ἴσμεν, ὅταν ἄρτι γραμμάτων ἔμπειροι γίγνωνται ‐ τὸ ποῖον; ὅτι τῶν στοιχείων ἕκαστον ἐν ταῖσ βραχυτάταισ καὶ ῥᾴσταισ τῶν συλλαβῶν ἱκανῶσ διαισθάνονται, καὶ τἀληθῆ φράζειν περὶ ἐκεῖνα δυνατοὶ γίγνονται. πῶσ γὰρ οὔ;

ταὐτὰ δέ γε ταῦτα ἐν ἄλλαισ ἀμφιγνοοῦντεσ πάλιν δόξῃ τε ψεύδονται καὶ λόγῳ. πάνυ μὲν οὖν. ἆρ’ οὖν οὐχ ὧδε ῥᾷστον καὶ κάλλιστον ἐπάγειν αὐτοὺσ ἐπὶ τὰ μήπω γιγνωσκόμενα; πῶσ; γιγνωσκόμενα, καὶ παραβάλλοντασ ἐνδεικνύναι τὴν αὐτὴν ὁμοιότητα καὶ φύσιν ἐν ἀμφοτέραισ οὖσαν ταῖσ συμπλοκαῖσ, μέχριπερ ἂν πᾶσι τοῖσ ἀγνοουμένοισ τὰ δοξαζόμενα ἀληθῶσ παρατιθέμενα δειχθῇ, δειχθέντα δέ, παραδείγματα οὕτω γιγνόμενα, ποιήσῃ τῶν στοιχείων ἕκαστον πάντων ἐν πάσαισ ταῖσ συλλαβαῖσ τὸ μὲν ἕτερον ὡσ τῶν ἄλλων ἕτερον ὄν, τὸ δὲ ταὐτὸν ὡσ ταὐτὸν ἀεὶ κατὰ ταὐτὰ ἑαυτῷ προσαγορεύεσθαι.

παντάπασι μὲν οὖν.

οὐκοῦν τοῦτο μὲν ἱκανῶσ συνειλήφαμεν, ὅτι παραδείγματόσ γ’ ἐστὶ τότε γένεσισ, ὁπόταν ὂν ταὐτὸν ἐν ἑτέρῳ διεσπασμένῳ δοξαζόμενον ὀρθῶσ καὶ συναχθὲν περὶ ἑκάτερον ὡσ συνάμφω μίαν ἀληθῆ δόξαν ἀποτελῇ; φαίνεται. θαυμάζοιμεν ἂν οὖν εἰ ταὐτὸν τοῦτο ἡμῶν ἡ ψυχὴ φύσει περὶ τὰ τῶν πάντων στοιχεῖα πεπονθυῖα τοτὲ μὲν ὑπ’ ἀληθείασ περὶ ἓν ἕκαστον ἔν τισι συνίσταται, τοτὲ δὲ περὶ ἅπαντα ἐν ἑτέροισ αὖ φέρεται, καὶ τὰ μὲν αὐτῶν ἁμῇ γέ πῃ τῶν συγκράσεων ὀρθῶσ δοξάζει, μετατιθέμενα δ’ εἰσ τὰσ τῶν πραγμάτων μακρὰσ καὶ μὴ ῥᾳδίουσ συλλαβὰσ ταὐτὰ ταῦτα πάλιν ἀγνοεῖ; καὶ θαυμαστόν γε οὐδέν.

πῶσ γάρ, ὦ φίλε, δύναιτο ἄν τισ ἀρχόμενοσ ἀπὸ δόξησ ψευδοῦσ ἐπί τι τῆσ ἀληθείασ καὶ μικρὸν μέροσ ἀφικόμενοσ κτήσασθαι φρόνησιν; σχεδὸν οὐδαμῶσ.

οὐκοῦν ταῦτα εἰ ταύτῃ πέφυκεν, οὐδὲν δὴ πλημμελοῖμεν ἂν ἐγώ τε καὶ σὺ πρῶτον μὲν ἐπιχειρήσαντεσ ὅλου παραδείγματοσ ἰδεῖν τὴν φύσιν ἐν σμικρῷ κατὰ μέροσ ἄλλῳ παραδείγματι, μετὰ δὲ ταῦτα μέλλοντεσ, ἐπὶ τὸ τοῦ βασιλέωσ μέγιστον ὂν ταὐτὸν εἶδοσ ἀπ’ ἐλαττόνων φέροντέσ ποθεν, διὰ παραδείγματοσ ἐπιχειρεῖν αὖ τὴν τῶν κατὰ πόλιν θεραπείαν τέχνῃ γνωρίζειν, ἵνα ὕπαρ ἀντ’ ὀνείρατοσ ἡμῖν γίγνηται; πάνυ μὲν οὖν ὀρθῶσ. πάλιν δὴ τὸν ἔμπροσθε λόγον ἀναληπτέον, ὡσ ἐπειδὴ τῷ βασιλικῷ γένει τῆσ περὶ τὰσ πόλεισ ἐπιμελείασ ἀμφισβητοῦσι μυρίοι, δεῖ δὴ πάντασ ἀποχωρίζειν τούτουσ καὶ μόνον ἐκεῖνον λείπειν καὶ πρὸσ τοῦτο δὴ παραδείγματοσ ἔφαμεν δεῖν τινοσ ἡμῖν.

καὶ μάλα. τί δῆτα παράδειγμά τισ ἄν, ἔχον τὴν αὐτὴν πολιτικῇ πραγματείαν, σμικρότατον παραθέμενοσ ἱκανῶσ ἂν εὑρ́οι τὸ ζητούμενον; βούλει πρὸσ Διόσ, ὦ Σώκρατεσ, εἰ μή τι πρόχειρον ἕτερον ἔχομεν, ἀλλ’ οὖν τήν γε ὑφαντικὴν προελώμεθα;

καὶ ταύτην, εἰ δοκεῖ, μὴ πᾶσαν; ἀποχρήσει γὰρ ἴσωσ ἡ περὶ τὰ ἐκ τῶν ἐρίων ὑφάσματα· τάχα γὰρ ἂν ἡμῖν καὶ τοῦτο τὸ μέροσ αὐτῆσ μαρτυρήσειε προαιρεθὲν ὃ βουλόμεθα. τί γὰρ οὔ; τί δῆτα οὐ, καθάπερ ἐν τοῖσ ἔμπροσθε τέμνοντεσ μέρη μερῶν ἕκαστον διῃρούμεθα, καὶ νῦν περὶ ὑφαντικὴν ταὐτὸν τοῦτ’ ἐδράσαμεν, καὶ κατὰ δύναμιν ὅτι μάλιστα διὰ βραχέων ταχὺ πάντ’ ἐπελθόντεσ πάλιν ἤλθομεν ἐπὶ τὸ νῦν χρήσιμον; πῶσ λέγεισ;

αὐτὴν τὴν διέξοδον ἀπόκρισίν σοι ποιήσομαι. κάλλιστ’ εἶπεσ. ἔστι τοίνυν πάντα ἡμῖν ὁπόσα δημιουργοῦμεν καὶ κτώμεθα, τὰ μὲν ἕνεκα τοῦ ποιεῖν τι, τὰ δὲ τοῦ μὴ πάσχειν ἀμυντήρια· καὶ τῶν ἀμυντηρίων τὰ μὲν ἀλεξιφάρμακα καὶ θεῖα καὶ ἀνθρώπινα, τὰ δὲ προβλήματα· τῶν δὲ προβλημάτων τὰ μὲν πρὸσ τὸν πόλεμον ὁπλίσματα, τὰ δὲ φράγματα·

καὶ τῶν φραγμάτων τὰ μὲν παραπετάσματα, τὰ δὲ πρὸσ χειμῶνασ καὶ καύματα ἀλεξητήρια· τῶν δὲ ἀλεξητηρίων τὰ μὲν στεγάσματα, τὰ δὲ σκεπάσματα· καὶ τῶν σκεπασμάτων ὑποπετάσματα μὲν ἄλλα, περικαλύμματα δὲ ἕτερα· περικαλυμμάτων δὲ τὰ μὲν ὁλόσχιστα, σύνθετα δὲ ἕτερα· τῶν δὲ συνθέτων τὰ μὲν τρητά, τὰ δὲ ἄνευ τρήσεωσ συνδετά· καὶ τῶν ἀτρήτων τὰ μὲν νεύρινα φυτῶν ἐκ γῆσ, τὰ δὲ τρίχινα·

τῶν δὲ τριχίνων τὰ μὲν ὕδασι καὶ γῇ κολλητά, τὰ δὲ αὐτὰ αὑτοῖσ συνδετά. τούτοισι δὴ τοῖσ ἐκ τῶν ἑαυτοῖσ συνδουμένων ἐργασθεῖσιν ἀμυντηρίοισ καὶ σκεπάσμασι τὸ μὲν ὄνομα ἱμάτια ἐκαλέσαμεν· τὴν δὲ τῶν ἱματίων μάλιστα ἐπιμελουμένην τέχνην, ὥσπερ τότε τὴν τῆσ πόλεωσ πολιτικὴν εἴπομεν, οὕτω καὶ νῦν ταύτην προσείπωμεν ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ πράγματοσ ἱματιουργικήν; φῶμεν δὲ καὶ ὑφαντικήν, ὅσον ἐπὶ τῇ τῶν ἱματίων ἐργασίᾳ μέγιστον ἦν μόριον, μηδὲν διαφέρειν πλὴν ὀνόματι ταύτησ τῆσ ἱματιουργικῆσ, καθάπερ κἀκεῖ τότε τὴν βασιλικὴν τῆσ πολιτικῆσ;

ὀρθότατά γε. τὸ μετὰ τοῦτο δὴ συλλογισώμεθα ὅτι τὴν ἱματίων ὑφαντικὴν οὕτω ῥηθεῖσάν τισ τάχ’ ἂν ἱκανῶσ εἰρῆσθαι δόξειεν, μὴ δυνάμενοσ συννοεῖν ὅτι τῶν μὲν ἐγγὺσ συνεργῶν οὔπω διώρισται, πολλῶν δὲ ἑτέρων συγγενῶν ἀπεμερίσθη. ποίων, εἰπέ, συγγενῶν;

οὐχ ἕσπου τοῖσ λεχθεῖσιν, ὡσ φαίνῃ· πάλιν οὖν ἐοίκεν ἐπανιτέον ἀρχόμενον ἀπὸ τελευτῆσ. εἰ γὰρ συννοεῖσ τὴν οἰκειότητα, τὴν μὲν διετέμομεν ἀπ’ αὐτῆσ νυνδή, τὴν τῶν στρωμάτων σύνθεσιν περιβολῇ χωρίζοντεσ καὶ ὑποβολῇ. μανθάνω. καὶ μὴν τὴν ἐκ τῶν λίνων καὶ σπάρτων καὶ πάντων ὁπόσα φυτῶν ἄρτι νεῦρα κατὰ λόγον εἴπομεν, δημιουργίαν πᾶσαν ἀφείλομεν·

τήν τε αὖ πιλητικὴν ἀφωρισάμεθα καὶ τὴν τρήσει καὶ ῥαφῇ χρωμένην σύνθεσιν, ἧσ ἡ πλείστη σκυτοτομική. πάνυ μὲν οὖν. καὶ τοίνυν τὴν τῶν ὁλοσχίστων σκεπασμάτων θεραπείαν δερματουργικὴν καὶ τὰσ τῶν στεγασμάτων, ὅσαι τε ἐν οἰκοδομικῇ καὶ ὅλῃ τεκτονικῇ καὶ ἐν ἄλλαισ τέχναισ ῥευμάτων στεκτικαὶ γίγνονται, συμπάσασ ἀφείλομεν, ὅσαι τε περὶ τὰσ κλοπὰσ καὶ τὰσ βίᾳ πράξεισ διακωλυτικὰ ἔργα παρέχονται τέχναι φραγμάτων, περί τε γένεσιν ἐπιθηματουργίασ οὖσαι καὶ τὰσ τῶν θυρωμάτων πήξεισ, γομφωτικῆσ ἀπονεμηθεῖσαι μόρια τέχνησ· τήν τε ὁπλοποιικὴν ἀπετεμόμεθα, μεγάλησ καὶ παντοίασ τῆσ προβληματουργικῆσ τμῆμα οὖσαν δυνάμεωσ·

καὶ δὴ καὶ τὴν μαγευτικὴν τὴν περὶ τὰ ἀλεξιφάρμακα κατ’ ἀρχὰσ εὐθὺσ διωρισάμεθα σύμπασαν, καὶ λελοίπαμεν, ὡσ δόξαιμεν ἄν, αὐτὴν τὴν ζητηθεῖσαν ἀμυντικὴν χειμώνων, ἐρεοῦ προβλήματοσ ἐργαστικήν, ὄνομα δὲ ὑφαντικὴν λεχθεῖσαν.

ἐοίκε γὰρ οὖν. ἀλλ’ οὐκ ἔστι πω τέλεον, ὦ παῖ, τοῦτο λελεγμένον. ὁ γὰρ ἐν ἀρχῇ τῆσ τῶν ἱματίων ἐργασίασ ἁπτόμενοσ τοὐναντίον ὑφῇ δρᾶν φαίνεται. πῶσ;

τὸ μὲν τῆσ ὑφῆσ συμπλοκή τίσ ἐστί που. ναί. τὸ δέ γε τῶν συνεστώτων καὶ συμπεπιλημένων διαλυτική. τὸ ποῖον δή; τὸ τῆσ τοῦ ξαίνοντοσ τέχνησ ἔργον. ἢ τὴν ξαντικὴν τολμήσομεν ὑφαντικὴν καὶ τὸν ξάντην ὡσ ὄντα ὑφάντην καλεῖν; οὐδαμῶσ. καὶ μὴν τήν γε αὖ στήμονοσ ἐργαστικὴν καὶ κρόκησ εἴ τισ ὑφαντικὴν προσαγορεύει, παράδοξόν τε καὶ ψεῦδοσ ὄνομα λέγει. πῶσ γὰρ οὔ;

τί δέ; κναφευτικὴν σύμπασαν καὶ τὴν ἀκεστικὴν πότερα μηδεμίαν ἐπιμέλειαν μηδέ τινα θεραπείαν ἐσθῆτοσ θῶμεν, ἢ καὶ ταύτασ πάσασ ὡσ ὑφαντικὰσ λέξομεν; οὐδαμῶσ. ἀλλὰ μὴν τῆσ γε θεραπείασ ἀμφισβητήσουσιν αὗται σύμπασαι καὶ τῆσ γενέσεωσ τῆσ τῶν ἱματίων τῇ τῆσ ὑφαντικῆσ δυνάμει, μέγιστον μὲν μέροσ ἐκείνῃ διδοῦσαι, μεγάλα δὲ καὶ σφίσιν αὐταῖσ ἀπονέμουσαι. πάνυ γε.

πρὸσ τοίνυν ταύταισ ἔτι τὰσ τῶν ἐργαλείων δημιουργοὺσ τέχνασ, δι’ ὧν ἀποτελεῖται τὰ τῆσ ὑφῆσ ἔργα, δοκεῖν χρὴ τό γε συναιτίασ εἶναι προσποιήσασθαι παντὸσ ὑφάσματοσ. ὀρθότατα. πότερον οὖν ἡμῖν ὁ περὶ τῆσ ὑφαντικῆσ λόγοσ, οὗ προειλόμεθα μέρουσ, ἱκανῶσ ἔσται διωρισμένοσ, ἐὰν ἄρ’ αὐτὴν τῶν ἐπιμελειῶν ὁπόσαι περὶ τὴν ἐρεᾶν ἐσθῆτα, εἰσ τὴν καλλίστην καὶ μεγίστην πασῶν τιθῶμεν· ἢ λέγοιμεν μὲν ἄν τι ἀληθέσ, οὐ μὴν σαφέσ γε οὐδὲ τέλεον, πρὶν ἂν καὶ ταύτασ αὐτῆσ πάσασ περιέλωμεν;

ὀρθῶσ. οὐκοῦν μετὰ ταῦτα ποιητέον ὃ λέγομεν, ἵν’ ἐφεξῆσ ἡμῖν ὁ λόγοσ ἰῄ; πῶσ δ’ οὔ; πρῶτον μὲν τοίνυν δύο τέχνασ οὔσασ περὶ πάντα τὰ δρώμενα θεασώμεθα. τίνασ; τὴν μὲν γενέσεωσ οὖσαν συναίτιον, τὴν δ’ αὐτὴν αἰτίαν. πῶσ; ὅσαι μὲν τὸ πρᾶγμα αὐτὸ μὴ δημιουργοῦσι, ταῖσ δὲ δημιουργούσαισ ὄργανα παρασκευάζουσιν, ὧν μὴ παραγενομένων οὐκ ἄν ποτε ἐργασθείη τὸ προστεταγμένον ἑκάστῃ τῶν τεχνῶν, ταύτασ μὲν συναιτίουσ, τὰσ δὲ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἀπεργαζομένασ αἰτίασ.

ἔχει γοῦν λόγον. μετὰ τοῦτο δὴ τὰσ μὲν περί τε ἀτράκτουσ καὶ κερκίδασ καὶ ὁπόσα ἄλλα ὄργανα τῆσ περὶ τὰ ἀμφιέσματα γενέσεωσ κοινωνεῖ, πάσασ συναιτίουσ εἴπωμεν, τὰσ δὲ αὐτὰ θεραπευούσασ καὶ δημιουργούσασ αἰτίασ; ὀρθότατα. τῶν αἰτιῶν δὴ πλυντικὴν μὲν καὶ ἀκεστικὴν καὶ πᾶσαν τὴν περὶ ταῦτα θεραπευτικήν, πολλῆσ οὔσησ τῆσ κοσμητικῆσ, τοὐνταῦθα αὐτῆσ μόριον εἰκὸσ μάλιστα περιλαμβάνειν ὀνομάζοντασ πᾶν τῇ τέχνῃ τῇ κναφευτικῇ.

καλῶσ. καὶ μὴν ξαντική γε καὶ νηστικὴ καὶ πάντα αὖ τὰ περὶ τὴν ποίησιν αὐτὴν τῆσ ἐσθῆτοσ ἧσ λέγομεν μέρη, μία τίσ ἐστι τέχνη τῶν ὑπὸ πάντων λεγομένων, ἡ ταλασιουργική. πῶσ γὰρ οὔ; τῆσ δὴ ταλασιουργικῆσ δύο τμήματά ἐστον, καὶ τούτοιν ἑκάτερον ἅμα δυοῖν πεφύκατον τέχναιν μέρη.

πῶσ; τὸ μὲν ξαντικὸν καὶ τὸ τῆσ κερκιστικῆσ ἥμισυ καὶ ὅσα τὰ συγκείμενα ἀπ’ ἀλλήλων ἀφίστησι, πᾶν τοῦτο ὡσ ἓν φράζειν τῆσ τε ταλασιουργίασ αὐτῆσ ἐστί που, καὶ μεγάλα τινὲ κατὰ πάντα ἡμῖν ἤστην τέχνα, ἡ συγκριτική τε καὶ διακριτική. ναί. τῆσ τοίνυν διακριτικῆσ ἥ τε ξαντικὴ καὶ τὰ νυνδὴ ῥηθέντα ἅπαντά ἐστιν· ἡ γὰρ ἐν ἐρίοισ τε καὶ στήμοσι διακριτική, κερκίδι μὲν ἄλλον τρόπον γιγνομένη, χερσὶ δὲ ἕτερον, ἔσχεν ὅσα ἀρτίωσ ὀνόματα ἐρρήθη.

πάνυ μὲν οὖν. αὖθισ δὴ πάλιν συγκριτικῆσ μόριον ἅμα καὶ ταλασιουργίασ ἐν αὐτῇ γιγνόμενον λάβωμεν· ὅσα δὲ τῆσ διακριτικῆσ ἦν αὐτόθι, μεθιῶμεν σύμπαντα, δίχα τέμνοντεσ τὴν ταλασιουργίαν διακριτικῷ τε καὶ συγκριτικῷ τμήματι. διῃρήσθω. τὸ συγκριτικὸν τοίνυν αὖ σοι καὶ ταλασιουργικὸν ἅμα μόριον, ὦ Σώκρατεσ, διαιρετέον, εἴπερ ἱκανῶσ μέλλομεν τὴν προρρηθεῖσαν ὑφαντικὴν αἱρήσειν. οὐκοῦν χρή.

χρὴ μὲν οὖν· καὶ λέγωμέν γε αὐτῆσ τὸ μὲν εἶναι στρεπτικόν, τὸ δὲ συμπλεκτικόν. ἆρ’ οὖν μανθάνω; δοκεῖσ γάρ μοι τὸ περὶ τὴν τοῦ στήμονοσ ἐργασίαν λέγειν στρεπτικόν. οὐ μόνον γε, ἀλλὰ καὶ κρόκησ· ἢ γένεσιν ἄστροφόν τινα αὐτῆσ εὑρήσομεν; οὐδαμῶσ. διόρισαι δὴ καὶ τούτοιν ἑκάτερον·

ἴσωσ γὰρ ὁ διορισμὸσ ἔγκαιροσ ἄν σοι γένοιτο. πῇ; τῇδε· τῶν περὶ ξαντικὴν ἔργων μηκυνθέν τε καὶ σχὸν πλάτοσ λέγομεν εἶναι κάταγμά τι; ναί. τούτου δὴ τὸ μὲν ἀτράκτῳ τε στραφὲν καὶ στερεὸν νῆμα γενόμενον στήμονα μὲν φάθι τὸ νῆμα, τὴν δὲ ἀπευθύνουσαν αὐτὸ τέχνην εἶναι στημονονητικήν. ὀρθῶσ. ὅσα δέ γε αὖ τὴν μὲν συστροφὴν χαύνην λαμβάνει, τῇ δὲ τοῦ στήμονοσ ἐμπλέξει πρὸσ τὴν τῆσ γνάψεωσ ὁλκὴν ἐμμέτρωσ τὴν μαλακότητα ἴσχει, ταῦτ’ ἄρα κρόκην μὲν τὰ νηθέντα, τὴν δὲ ἐπιτεταγμένην αὐτοῖσ εἶναι τέχνην τὴν κροκονητικὴν φῶμεν. ὀρθότατα.

καὶ μὴν τό γε τῆσ ὑφαντικῆσ μέροσ ὃ προυθέμεθα, παντί που δῆλον ἤδη. τὸ γὰρ συγκριτικῆσ τῆσ ἐν ταλασιουργίᾳ μόριον ὅταν εὐθυπλοκίᾳ κρόκησ καὶ στήμονοσ ἀπεργάζηται πλέγμα, τὸ μὲν πλεχθὲν σύμπαν ἐσθῆτα ἐρεᾶν, τὴν δ’ ἐπὶ τούτῳ τέχνην οὖσαν προσαγορεύομεν ὑφαντικήν. ὀρθότατα. εἰε͂ν·

τί δή ποτε οὖν οὐκ εὐθὺσ ἀπεκρινάμεθα πλεκτικὴν εἶναι κρόκησ καὶ στήμονοσ ὑφαντικήν, ἀλλὰ περιήλθομεν ἐν κύκλῳ πάμπολλα διοριζόμενοι μάτην; οὔκουν ἔμοιγε, ὦ ξένε, μάτην οὐδὲν τῶν ῥηθέντων ἔδοξε ῥηθῆναι. καὶ θαυμαστόν γε οὐδέν· ἀλλὰ τάχ’ ἄν, ὦ μακάριε, δόξειε. πρὸσ δὴ τὸ νόσημα τὸ τοιοῦτον, ἂν ἄρα πολλάκισ ὕστερον ἐπίῃ ‐ θαυμαστὸν γὰρ οὐδέν ‐ λόγον ἄκουσόν τινα προσήκοντα περὶ πάντων τῶν τοιούτων ῥηθῆναι. λέγε μόνον.

πρῶτον τοίνυν ἴδωμεν πᾶσαν τήν τε ὑπερβολὴν καὶ τὴν ἔλλειψιν, ἵνα κατὰ λόγον ἐπαινῶμεν καὶ ψέγωμεν τὰ μακρότερα τοῦ δέοντοσ ἑκάστοτε λεγόμενα καὶ τἀναντία περὶ τὰσ τοιάσδε διατριβάσ. οὐκοῦν χρή. περὶ δὴ τούτων αὐτῶν ὁ λόγοσ ἡμῖν οἶμαι γιγνόμενοσ ὀρθῶσ ἂν γίγνοιτο. τίνων; μήκουσ τε πέρι καὶ βραχύτητοσ καὶ πάσησ ὑπεροχῆσ τε καὶ ἐλλείψεωσ· ἡ γάρ που μετρητικὴ περὶ πάντ’ ἐστὶ ταῦτα.

ναί. διέλωμεν τοίνυν αὐτὴν δύο μέρη· δεῖ γὰρ δὴ πρὸσ ὃ νῦν σπεύδομεν. λέγοισ ἂν τὴν διαίρεσιν ὅπῃ. τῇδε· τὸ μὲν κατὰ τὴν πρὸσ ἄλληλα μεγέθουσ καὶ σμικρότητοσ κοινωνίαν, τὸ δὲ τὸ κατὰ τὴν τῆσ γενέσεωσ ἀναγκαίαν οὐσίαν. πῶσ λέγεισ; ἆρ’ οὐ κατὰ φύσιν δοκεῖ σοι τὸ μεῖζον μηδενὸσ ἑτέρου δεῖν μεῖζον λέγειν ἢ τοῦ ἐλάττονοσ, καὶ τοὔλαττον αὖ τοῦ μείζονοσ ἔλαττον, ἄλλου δὲ μηδενόσ; ἔμοιγε.

τί δέ; τὸ τὴν τοῦ μετρίου φύσιν ὑπερβάλλον καὶ ὑπερβαλλόμενον ὑπ’ αὐτῆσ ἐν λόγοισ εἴτε καὶ ἐν ἔργοισ ἆρ’ οὐκ αὖ λέξομεν ὡσ ὄντωσ γιγνόμενον, ἐν ᾧ καὶ διαφέρουσι μάλιστα ἡμῶν οἵ τε κακοὶ καὶ οἱ ἀγαθοί; φαίνεται. διττὰσ ἄρα ταύτασ οὐσίασ καὶ κρίσεισ τοῦ μεγάλου καὶ τοῦ σμικροῦ θετέον, ἀλλ’ οὐχ ὡσ ἔφαμεν ἄρτι πρὸσ ἄλληλα μόνον δεῖν, ἀλλ’ ὥσπερ νῦν εἴρηται μᾶλλον τὴν μὲν πρὸσ ἄλληλα λεκτέον, τὴν δ’ αὖ πρὸσ τὸ μέτριον· οὗ δὲ ἕνεκα, μαθεῖν ἆρ’ ἂν βουλοίμεθα; τί μήν; εἰ πρὸσ μηδὲν ἕτερον τὴν τοῦ μείζονοσ ἐάσει τισ φύσιν ἢ πρὸσ τοὔλαττον, οὐκ ἔσται ποτὲ πρὸσ τὸ μέτριον·

ἦ γάρ; οὕτωσ. οὐκοῦν τὰσ τέχνασ τε αὐτὰσ καὶ τἆργα αὐτῶν σύμπαντα διολοῦμεν τούτῳ τῷ λόγῳ, καὶ δὴ καὶ τὴν ζητουμένην νῦν πολιτικὴν καὶ τὴν ῥηθεῖσαν ὑφαντικὴν ἀφανιοῦμεν; ἅπασαι γὰρ αἱ τοιαῦταί που τὸ τοῦ μετρίου πλέον καὶ ἔλαττον οὐχ ὡσ οὐκ ὂν ἀλλ’ ὡσ ὂν χαλεπὸν περὶ τὰσ πράξεισ παραφυλάττουσι, καὶ τούτῳ δὴ τῷ τρόπῳ τὸ μέτρον σῴζουσαι πάντα ἀγαθὰ καὶ καλὰ ἀπεργάζονται. τί μήν;

οὐκοῦν ἂν τὴν πολιτικὴν ἀφανίσωμεν, ἄποροσ ἡμῖν ἡ μετὰ τοῦτο ἔσται ζήτησισ τῆσ βασιλικῆσ ἐπιστήμησ; καὶ μάλα. πότερον οὖν, καθάπερ ἐν τῷ σοφιστῇ προσηναγκάσαμεν εἶναι τὸ μὴ ὄν, ἐπειδὴ κατὰ τοῦτο διέφυγεν ἡμᾶσ ὁ λόγοσ, οὕτω καὶ νῦν τὸ πλέον αὖ καὶ ἔλαττον μετρητὰ προσαναγκαστέον γίγνεσθαι μὴ πρὸσ ἄλληλα μόνον ἀλλὰ καὶ πρὸσ τὴν τοῦ μετρίου γένεσιν; οὐ γὰρ δὴ δυνατόν γε οὔτε πολιτικὸν οὔτ’ ἄλλον τινὰ τῶν περὶ τὰσ πράξεισ ἐπιστήμονα ἀναμφισβητήτωσ γεγονέναι τούτου μὴ συνομολογηθέντοσ.

οὐκοῦν καὶ νῦν ὅτι μάλιστα χρὴ ταὐτὸν ποιεῖν. πλέον, ὦ Σώκρατεσ, ἔτι τοῦτο τὸ ἔργον ἢ ’κεῖνο ‐ καίτοι κἀκείνου γε μεμνήμεθα τὸ μῆκοσ ὅσον ἦν ‐ ἀλλ’ ὑποτίθεσθαι μὲν τὸ τοιόνδε περὶ αὐτῶν καὶ μάλα δίκαιον. τὸ ποῖον; ὥσ ποτε δεήσει τοῦ νῦν λεχθέντοσ πρὸσ τὴν περὶ αὐτὸ τἀκριβὲσ ἀπόδειξιν.

ὅτι δὲ πρὸσ τὰ νῦν καλῶσ καὶ ἱκανῶσ δείκνυται, δοκεῖ μοι βοηθεῖν μεγαλοπρεπῶσ ἡμῖν οὗτοσ ὁ λόγοσ, ὡσ ἄρα ἡγητέον ὁμοίωσ τὰσ τέχνασ πάσασ εἶναι, μεῖζόν τε ἅμα καὶ ἔλαττον μετρεῖσθαι μὴ πρὸσ ἄλληλα μόνον ἀλλὰ καὶ πρὸσ τὴν τοῦ μετρίου γένεσιν. τούτου τε γὰρ ὄντοσ ἐκεῖνα ἔστι, κἀκείνων οὐσῶν ἔστι καὶ τοῦτο, μὴ δὲ ὄντοσ ποτέρου τούτων οὐδέτερον αὐτῶν ἔσται ποτέ. τοῦτο μὲν ὀρθῶσ·

ἀλλὰ τί δὴ τὸ μετὰ τοῦτο; δῆλον ὅτι διαιροῖμεν ἂν τὴν μετρητικήν, καθάπερ ἐρρήθη, ταύτῃ δίχα τέμνοντεσ, ἓν μὲν τιθέντεσ αὐτῆσ μόριον συμπάσασ τέχνασ ὁπόσαι τὸν ἀριθμὸν καὶ μήκη καὶ βάθη καὶ πλάτη καὶ ταχυτῆτασ πρὸσ τοὐναντίον μετροῦσιν, τὸ δὲ ἕτερον, ὁπόσαι πρὸσ τὸ μέτριον καὶ τὸ πρέπον καὶ τὸν καιρὸν καὶ τὸ δέον καὶ πάνθ’ ὁπόσα εἰσ τὸ μέσον ἀπῳκίσθη τῶν ἐσχάτων. καὶ μέγα γε ἑκάτερον τμῆμα εἶπεσ, καὶ πολὺ διαφέρον ἀλλήλοιν. ὃ γὰρ ἐνίοτε, ὦ Σώκρατεσ, οἰόμενοι δή τι σοφὸν φράζειν πολλοὶ τῶν κομψῶν λέγουσιν, ὡσ ἄρα μετρητικὴ περὶ πάντ’ ἐστὶ τὰ γιγνόμενα, τοῦτ’ αὐτὸ τὸ νῦν λεχθὲν ὂν τυγχάνει. μετρήσεωσ μὲν γὰρ δή τινα τρόπον πάνθ’ ὁπόσα ἔντεχνα μετείληφεν·

διὰ δὲ τὸ μὴ κατ’ εἴδη συνειθίσθαι σκοπεῖν διαιρουμένουσ ταῦτά τε τοσοῦτον διαφέροντα συμβάλλουσιν εὐθὺσ εἰσ ταὐτὸν ὅμοια νομίσαντεσ, καὶ τοὐναντίον αὖ τούτου δρῶσιν ἕτερα οὐ κατὰ μέρη διαιροῦντεσ, δέον, ὅταν μὲν τὴν τῶν πολλῶν τισ πρότερον αἴσθηται κοινωνίαν, μὴ προαφίστασθαι πρὶν ἂν ἐν αὐτῇ τὰσ διαφορὰσ ἴδῃ πάσασ ὁπόσαιπερ ἐν εἴδεσι κεῖνται, τὰσ δὲ αὖ παντοδαπὰσ ἀνομοιότητασ, ὅταν ἐν πλήθεσιν ὀφθῶσιν, μὴ δυνατὸν εἶναι δυσωπούμενον παύεσθαι πρὶν ἂν σύμπαντα τὰ οἰκεῖα ἐντὸσ μιᾶσ ὁμοιότητοσ ἑρ́ξασ γένουσ τινὸσ οὐσίᾳ περιβάληται. ταῦτα μὲν οὖν ἱκανῶσ περί τε τούτων καὶ περὶ τῶν ἐλλείψεων καὶ ὑπερβολῶν εἰρήσθω·

φυλάττωμεν δὲ μόνον ὅτι δύο γένη περὶ αὐτὰ ἐξηύρηται τῆσ μετρητικῆσ, καὶ ἅ φαμεν αὔτ’ εἶναι μεμνώμεθα. μεμνησόμεθα.

μετὰ τοῦτον δὴ τὸν λόγον ἕτερον προσδεξώμεθα περὶ αὐτῶν τε τῶν ζητουμένων καὶ περὶ πάσησ τῆσ ἐν τοῖσ τοιοῖσδε λόγοισ διατριβῆσ. τὸ ποῖον; εἴ τισ ἀνέροιτο ἡμᾶσ τὴν περὶ γράμματα συνουσίαν τῶν μανθανόντων, ὁπόταν τισ ὁτιοῦν ὄνομα ἐρωτηθῇ τίνων ἐστὶ γραμμάτων, πότερον αὐτῷ τότε φῶμεν γίγνεσθαι τὴν ζήτησιν ἑνὸσ ἕνεκα μᾶλλον τοῦ προβληθέντοσ ἢ τοῦ περὶ πάντα τὰ προβαλλόμενα γραμματικωτέρῳ γίγνεσθαι; δῆλον ὅτι τοῦ περὶ ἅπαντα.

τί δ’ αὖ νῦν ἡμῖν ἡ περὶ τοῦ πολιτικοῦ ζήτησισ; ἕνεκα αὐτοῦ τούτου προβέβληται μᾶλλον ἢ τοῦ περὶ πάντα διαλεκτικωτέροισ γίγνεσθαι; καὶ τοῦτο δῆλον ὅτι τοῦ περὶ πάντα. ἦ που τὸν τῆσ ὑφαντικῆσ γε λόγον αὐτῆσ ταύτησ ἕνεκα θηρεύειν οὐδεὶσ ἂν ἐθελήσειεν νοῦν ἔχων· ἀλλ’ οἶμαι τοὺσ πλείστουσ λέληθεν ὅτι τοῖσ μὲν τῶν ὄντων ῥᾳδίωσ καταμαθεῖν αἰσθηταί τινεσ ὁμοιότητεσ πεφύκασιν, ἃσ οὐδὲν χαλεπὸν δηλοῦν, ὅταν αὐτῶν τισ βουληθῇ τῷ λόγον αἰτοῦντι περί του μὴ μετὰ πραγμάτων ἀλλὰ χωρὶσ λόγου ῥᾳδίωσ ἐνδείξασθαι· τοῖσ δ’ αὖ μεγίστοισ οὖσι καὶ τιμιωτάτοισ οὐκ ἔστιν εἴδωλον οὐδὲν πρὸσ τοὺσ ἀνθρώπουσ εἰργασμένον ἐναργῶσ, οὗ δειχθέντοσ τὴν τοῦ πυνθανομένου ψυχὴν ὁ βουλόμενοσ ἀποπληρῶσαι, πρὸσ τῶν αἰσθήσεών τινα προσαρμόττων, ἱκανῶσ πληρώσει.

διὸ δεῖ μελετᾶν λόγον ἑκάστου δυνατὸν εἶναι δοῦναι καὶ δέξασθαι·

τὰ γὰρ ἀσώματα, κάλλιστα ὄντα καὶ μέγιστα, λόγῳ μόνον ἄλλῳ δὲ οὐδενὶ σαφῶσ δείκνυται, τούτων δὲ ἕνεκα πάντ’ ἐστὶ τὰ νῦν λεγόμενα. ῥᾴων δ’ ἐν τοῖσ ἐλάττοσιν ἡ μελέτη παντὸσ πέρι μᾶλλον ἢ περὶ τὰ μείζω. κάλλιστ’ εἶπεσ.

ὧν τοίνυν χάριν ἅπανθ’ ἡμῖν ταῦτ’ ἐρρήθη περὶ τούτων, μνησθῶμεν. τίνων; ταύτησ τε οὐχ ἥκιστα αὐτῆσ ἕνεκα τῆσ δυσχερείασ ἣν περὶ τὴν μακρολογίαν τὴν περὶ τὴν ὑφαντικὴν ἀπεδεξάμεθα δυσχερῶσ, καὶ τὴν περὶ τὴν τοῦ παντὸσ ἀνείλιξιν καὶ τὴν τοῦ σοφιστοῦ πέρι τῆσ τοῦ μὴ ὄντοσ οὐσίασ, ἐννοοῦντεσ ὡσ ἔσχε μῆκοσ πλέον, καὶ ἐπὶ τούτοισ δὴ πᾶσιν ἐπεπλήξαμεν ἡμῖν αὐτοῖσ, δείσαντεσ μὴ περίεργα ἅμα καὶ μακρὰ λέγοιμεν. ἵν’ οὖν εἰσ αὖθισ μηδὲν πάσχωμεν τοιοῦτον, τούτων ἕνεκα πάντων τὰ πρόσθε νῷν εἰρῆσθαι φάθι.

ταῦτ’ ἔσται. λέγε ἑξῆσ μόνον. λέγω τοίνυν ὅτι χρὴ δὴ μεμνημένουσ ἐμὲ καὶ σὲ τῶν νῦν εἰρημένων τόν τε ψόγον ἑκάστοτε καὶ ἔπαινον ποιεῖσθαι βραχύτητοσ ἅμα καὶ μήκουσ ὧν ἂν ἀεὶ πέρι λέγωμεν, μὴ πρὸσ ἄλληλα τὰ μήκη κρίνοντεσ ἀλλὰ κατὰ τὸ τῆσ μετρητικῆσ μέροσ ὃ τότε ἔφαμεν δεῖν μεμνῆσθαι, πρὸσ τὸ πρέπον. ὀρθῶσ.

οὐ τοίνυν οὐδὲ πρὸσ τοῦτο πάντα. οὔτε γὰρ πρὸσ τὴν ἡδονὴν μήκουσ ἁρμόττοντοσ οὐδὲν προσδεησόμεθα, πλὴν εἰ πάρεργόν τι· τό τε αὖ πρὸσ τὴν τοῦ προβληθέντοσ ζήτησιν, ὡσ ἂν ῥᾷστα καὶ τάχιστα εὑρ́οιμεν, δεύτερον ἀλλ’ οὐ πρῶτον ὁ λόγοσ ἀγαπᾶν παραγγέλλει, πολὺ δὲ μάλιστα καὶ πρῶτον τὴν μέθοδον αὐτὴν τιμᾶν τοῦ κατ’ εἴδη δυνατὸν εἶναι διαιρεῖν, καὶ δὴ καὶ λόγον, ἄντε παμμήκησ λεχθεὶσ τὸν ἀκούσαντα εὑρετικώτερον ἀπεργάζηται, τοῦτον σπουδάζειν καὶ τῷ μήκει μηδὲν ἀγανακτεῖν, ἄντ’ αὖ βραχύτεροσ, ὡσαύτωσ· ἔτι δ’ αὖ πρὸσ τούτοισ τὸν περὶ τὰσ τοιάσδε συνουσίασ ψέγοντα λόγων μήκη καὶ τὰσ ἐν κύκλῳ περιόδουσ οὐκ ἀποδεχόμενον, ὅτι χρὴ τὸν τοιοῦτον μὴ πάνυ ταχὺ μηδ’ εὐθὺσ οὕτω μεθιέναι ψέξαντα μόνον ὡσ μακρὰ τὰ λεχθέντα, ἀλλὰ καὶ προσαποφαίνειν οἰέσθαι δεῖν ὡσ βραχύτερα ἂν γενόμενα τοὺσ συνόντασ ἀπηργάζετο διαλεκτικωτέρουσ καὶ τῆσ τῶν ὄντων λόγῳ δηλώσεωσ εὑρετικωτέρουσ, τῶν δὲ ἄλλων καὶ πρὸσ ἄλλ’ ἄττα ψόγων καὶ ἐπαίνων μηδὲν φροντίζειν μηδὲ τὸ παράπαν ἀκούειν δοκεῖν τῶν τοιούτων λόγων.

καὶ τούτων μὲν ἅλισ, εἰ καὶ σοὶ ταύτῃ συνδοκεῖ·

πρὸσ δὲ δὴ τὸν πολιτικὸν ἰώμεν πάλιν, τῆσ προρρηθείσησ ὑφαντικῆσ αὐτῷ φέροντεσ τὸ παράδειγμα. καλῶσ εἶπεσ, καὶ ποιῶμεν ἃ λέγεισ.

οὐκοῦν ἀπό γε τῶν πολλῶν ὁ βασιλεὺσ ὅσαι σύννομοι, μᾶλλον δὲ ἀπὸ πασῶν τῶν περὶ τὰσ ἀγέλασ διακεχώρισται· λοιπαὶ δέ, φαμέν, αἱ κατὰ πόλιν αὐτὴν τῶν τε συναιτίων καὶ τῶν αἰτίων, ἃσ πρώτασ ἀπ’ ἀλλήλων διαιρετέον. ὀρθῶσ. οἶσθ’ οὖν ὅτι χαλεπὸν αὐτὰσ τεμεῖν δίχα; τὸ δ’ αἴτιον, ὡσ οἶμαι, προϊοῦσιν οὐχ ἧττον ἔσται καταφανέσ. οὐκοῦν χρὴ δρᾶν οὕτωσ. κατὰ μέλη τοίνυν αὐτὰσ οἱο͂ν ἱερεῖον διαιρώμεθα, ἐπειδὴ δίχα ἀδυνατοῦμεν.

δεῖ γὰρ εἰσ τὸν ἐγγύτατα ὅτι μάλιστα τέμνειν ἀριθμὸν ἀεί. πῶσ οὖν ποιῶμεν τὰ νῦν; ὥσπερ ἔμπροσθεν, ὁπόσαι παρείχοντο ὄργανα περὶ τὴν ὑφαντικήν, πάσασ δήπου τότε ἐτίθεμεν ὡσ συναιτίουσ. ναί. καὶ νῦν δὴ ταὐτὸν μὲν τοῦτο, ἔτι δὲ μᾶλλον ἢ τόθ’ ἡμῖν ποιητέον. ὅσαι γὰρ σμικρὸν ἢ μέγα τι δημιουργοῦσι κατὰ πόλιν ὄργανον, θετέον ἁπάσασ ταύτασ ὡσ οὔσασ συναιτίουσ.

ἄνευ γὰρ τούτων οὐκ ἄν ποτε γένοιτο πόλισ οὐδὲ πολιτική, τούτων δ’ αὖ βασιλικῆσ ἔργον τέχνησ οὐδέν που θήσομεν. οὐ γάρ. καὶ μὲν δὴ χαλεπὸν ἐπιχειροῦμεν δρᾶν ἀποχωρίζοντεσ τοῦτο ἀπὸ τῶν ἄλλων τὸ γένοσ· ὅτι γὰρ οὖν τῶν ὄντων ἔστιν ὡσ ἑνόσ γέ τινοσ ὄργανον εἰπόντα δοκεῖν εἰρηκέναι τι πιθανόν. ὅμωσ δὲ ἕτερον αὖ τῶν ἐν πόλει κτημάτων εἴπωμεν τόδε. τὸ ποῖον;

ὡσ οὐκ ἔστι ταύτην τὴν δύναμιν ἔχον. οὐ γὰρ ἐπὶ γενέσεωσ αἰτίᾳ πήγνυται, καθάπερ ὄργανον, ἀλλ’ ἕνεκα τοῦ δημιουργηθέντοσ σωτηρίασ. τὸ ποῖον; τοῦτο ὃ δὴ ξηροῖσ καὶ ὑγροῖσ καὶ ἐμπύροισ καὶ ἀπύροισ παντοδαπὸν εἶδοσ ἐργασθὲν ἀγγεῖον ὃ δὴ μιᾷ κλήσει προσφθεγγόμεθα, καὶ μάλα γε συχνὸν εἶδοσ καὶ τῇ ζητουμένῃ γε, ὡσ οἶμαι, προσῆκον οὐδὲν ἀτεχνῶσ ἐπιστήμῃ. πῶσ γὰρ οὔ; τούτων δὴ τρίτον ἕτερον εἶδοσ κτημάτων πάμπολυ κατοπτέον πεζὸν καὶ ἔνυδρον καὶ πολυπλανὲσ καὶ ἀπλανὲσ καὶ τίμιον καὶ ἄτιμον, ἓν δὲ ὄνομα ἔχον, διότι πᾶν ἕνεκά τινοσ ἐφέδρασ ἐστί, θᾶκοσ ἀεί τινι γιγνόμενον.

τὸ ποῖον; ὄχημα αὐτό που λέγομεν, οὐ πάνυ πολιτικῆσ ἔργον, ἀλλὰ μᾶλλον πολὺ τεκτονικῆσ καὶ κεραμικῆσ καὶ χαλκοτυπικῆσ. μανθάνω. τί δὲ τέταρτον;

ἆρ’ ἕτερον εἶναι τούτων λεκτέον, ἐν ᾧ τὰ πλεῖστά ἐστι τῶν πάλαι ῥηθέντων, ἐσθήσ τε σύμπασα καὶ τῶν ὅπλων τὸ πολὺ καὶ τείχη πάντα θ’ ὅσα γήινα περιβλήματα καὶ λίθινα, καὶ μυρία ἕτερα; προβολῆσ δὲ ἕνεκα συμπάντων αὐτῶν εἰργασμένων δικαιότατ’ ἂν ὅλον προσαγορεύοιτο πρόβλημα, καὶ πολλῷ μᾶλλον τέχνησ οἰκοδομικῆσ ἔργον καὶ ὑφαντικῆσ τὸ πλεῖστον νομίζοιτ’ ἂν ὀρθότερον ἢ πολιτικῆσ. πάνυ μὲν οὖν. πέμπτον δὲ ἆρ’ ἂν ἐθέλοιμεν τὸ περὶ τὸν κόσμον καὶ γραφικὴν θεῖναι καὶ ὅσα ταύτῃ προσχρώμενα καὶ μουσικῇ μιμήματα τελεῖται, πρὸσ τὰσ ἡδονὰσ μόνον ἡμῶν ἀπειργασμένα, δικαίωσ δ’ ἂν ὀνόματι περιληφθέντα ἑνί;

ποίῳ; παίγνιόν πού τι λέγεται. τί μήν; τοῦτο τοίνυν τούτοισ ἓν ὄνομα ἅπασι πρέψει προσαγορευθέν· οὐ γὰρ σπουδῆσ οὐδὲν αὐτῶν χάριν, ἀλλὰ παιδιᾶσ ἕνεκα πάντα δρᾶται. καὶ τοῦτο σχεδόν τι μανθάνω.

τὸ δὲ πᾶσιν τούτοισ σώματα παρέχον, ἐξ ὧν καὶ ἐν οἷσ δημιουργοῦσιν ὁπόσαι τῶν τεχνῶν νῦν εἴρηνται, παντοδαπὸν εἶδοσ πολλῶν ἑτέρων τεχνῶν ἔκγονον ὄν, ἆρ’ οὐχ ἕκτον θήσομεν; τὸ ποῖον δὴ λέγεισ; χρυσόν τε καὶ ἄργυρον καὶ πάνθ’ ὁπόσα μεταλλεύεται καὶ ὅσα δρυοτομικὴ καὶ κουρὰ σύμπασα τέμνουσα παρέχει τεκτονικῇ καὶ πλεκτικῇ· τε καὶ ἐμψύχων δέρματα σωμάτων περιαιροῦσα σκυτοτομική, καὶ ὅσαι περὶ τὰ τοιαῦτά εἰσιν τέχναι, καὶ φελλῶν καὶ βύβλων καὶ δεσμῶν ἐργαστικαὶ παρέσχον δημιουργεῖν σύνθετα ἐκ μὴ συντιθεμένων εἴδη γενῶν.

ἓν δὲ αὐτὸ προσαγορεύομεν πᾶν τὸ πρωτογενὲσ ἀνθρώποισ κτῆμα καὶ ἀσύνθετον καὶ βασιλικῆσ ἐπιστήμησ οὐδαμῶσ ἔργον ὄν. καλῶσ. τὴν δὴ τῆσ τροφῆσ κτῆσιν, καὶ ὅσα εἰσ τὸ σῶμα συγκαταμειγνύμενα ἑαυτῶν μέρεσι μέρη σώματοσ εἰσ τὸ θεραπεῦσαί τινα δύναμιν εἴληχε, λεκτέον ἕβδομον ὀνομάσαντασ αὐτὸ σύμπαν ἡμῶν εἶναι τροφόν, εἰ μή τι κάλλιον ἔχομεν ἄλλο θέσθαι· γεωργικῇ δὲ καὶ θηρευτικῇ καὶ γυμναστικῇ καὶ ἰατρικῇ καὶ μαγειρικῇ πᾶν ὑποτιθέντεσ ὀρθότερον ἀποδώσομεν ἢ τῇ πολιτικῇ.

πῶσ γὰρ οὔ; σχεδὸν τοίνυν ὅσα ἔχεται κτήσεωσ, πλὴν τῶν ἡμέρων ζῴων, ἐν τούτοισ ἑπτὰ οἶμαι γένεσιν εἰρῆσθαι. σκόπει δέ· ἦν γὰρ δικαιότατα μὲν ἂν τεθὲν κατ’ ἀρχὰσ τὸ πρωτογενὲσ εἶδοσ, μετὰ δὲ τοῦτο ὄργανον, ἀγγεῖον, ὄχημα, πρόβλημα, παίγνιον, θρέμμα. <ἃ> παραλείπομεν δέ, εἴ τι μὴ μέγα λέληθεν, εἴσ τι τούτων δυνατὸν ἁρμόττειν, οἱο͂ν ἡ τοῦ νομίσματοσ ἰδέα καὶ σφραγίδων καὶ παντὸσ χαρακτῆροσ.

γένοσ τε γὰρ ἐν αὑτοῖσ ταῦτα οὐδὲν ἔχει μέγα σύννομον, ἀλλὰ τὰ μὲν εἰσ κόσμον, τὰ δὲ εἰσ ὄργανα βίᾳ μέν, ὅμωσ δὲ πάντωσ ἑλκόμενα συμφωνήσει. τὰ δὲ περὶ ζῴων κτῆσιν τῶν ἡμέρων, πλὴν δούλων, ἡ πρότερον ἀγελαιοτροφικὴ διαμερισθεῖσα πάντ’ εἰληφυῖα ἀναφανεῖται. πάνυ μὲν οὖν.

τὸ δὲ δὴ δούλων καὶ πάντων ὑπηρετῶν λοιπόν, ἐν οἷσ που καὶ μαντεύομαι τοὺσ περὶ αὐτὸ τὸ πλέγμα ἀμφισβητοῦντασ τῷ βασιλεῖ καταφανεῖσ γενήσεσθαι, καθάπερ τοῖσ ὑφάνταισ τότε τοὺσ περὶ τὸ νήθειν τε καὶ ξαίνειν καὶ ὅσα ἄλλα εἴπομεν. οἱ δὲ ἄλλοι πάντεσ, ὡσ συναίτιοι λεχθέντεσ, ἅμα τοῖσ ἔργοισ τοῖσ νυνδὴ ῥηθεῖσιν ἀνήλωνται καὶ ἀπεχωρίσθησαν ἀπὸ βασιλικῆσ τε καὶ πολιτικῆσ πράξεωσ. ἐοίκασι γοῦν.

ἴθι δὴ σκεψώμεθα τοὺσ λοιποὺσ προσελθόντεσ ἐγγύθεν, ἵνα αὐτοὺσ εἰδῶμεν βεβαιότερον. οὐκοῦν χρή. τοὺσ μὲν δὴ μεγίστουσ ὑπηρέτασ, ὡσ ἐνθένδε ἰδεῖν, τοὐναντίον ἔχοντασ εὑρίσκομεν οἷσ ὑπωπτεύσαμεν ἐπιτήδευμα καὶ πάθοσ. τίνασ; τοὺσ ὠνητούσ τε καὶ τῷ τρόπῳ τούτῳ κτητούσ· οὓσ ἀναμφισβητήτωσ δούλουσ ἔχομεν εἰπεῖν; ἥκιστα βασιλικῆσ μεταποιουμένουσ τέχνησ.

πῶσ δ’ οὔ; τί δέ; τῶν ἐλευθέρων ὅσοι τοῖσ νυνδὴ ῥηθεῖσιν εἰσ ὑπηρετικὴν ἑκόντεσ αὑτοὺσ τάττουσι, τά τε γεωργίασ καὶ τὰ τῶν ἄλλων τεχνῶν ἔργα διακομίζοντεσ ἐπ’ ἀλλήλουσ καὶ ἀνισοῦντεσ, οἱ μὲν κατ’ ἀγοράσ, οἱ δὲ πόλιν ἐκ πόλεωσ ἀλλάττοντεσ κατὰ θάλατταν καὶ πεζῇ, νόμισμά τε πρὸσ τὰ ἄλλα καὶ αὐτὸ πρὸσ αὑτὸ διαμείβοντεσ, οὓσ ἀργυραμοιβούσ τε καὶ ἐμπόρουσ καὶ ναυκλήρουσ καὶ καπήλουσ ἐπωνομάκαμεν, μῶν τῆσ πολιτικῆσ ἀμφισβητήσουσί τι; τάχ’ ἂν ἴσωσ τῆσ γε τῶν ἐμπορευτικῶν.

ἀλλ’ οὐ μὴν οὕσ γε ὁρῶμεν μισθωτοὺσ καὶ θῆτασ πᾶσιν ἑτοιμότατα ὑπηρετοῦντασ, μή ποτε βασιλικῆσ μεταποιουμένουσ εὑρ́ωμεν. πῶσ γάρ; τί δὲ ἄρα τοὺσ τὰ τοιάδε διακονοῦντασ ἡμῖν ἑκάστοτε; τὰ ποῖα εἶπεσ καὶ τίνασ; ὧν τὸ κηρυκικὸν ἔθνοσ, ὅσοι τε περὶ γράμματα σοφοὶ γίγνονται πολλάκισ ὑπηρετήσαντεσ, καὶ πόλλ’ ἄττα ἕτερα περὶ τὰσ ἀρχὰσ διαπονεῖσθαί τινεσ ἕτεροι πάνδεινοι, τί τούτουσ αὖ λέξομεν;

ὅπερ εἶπεσ νῦν, ὑπηρέτασ, ἀλλ’ οὐκ αὐτοὺσ ἐν ταῖσ πόλεσιν ἄρχοντασ. ἀλλὰ οὐ μὴν οἶμαί γε ἐνύπνιον ἰδὼν εἶπον ταύτῃ πῃ φανήσεσθαι τοὺσ διαφερόντωσ ἀμφισβητοῦντασ τῆσ πολιτικῆσ. καίτοι σφόδρα γε ἄτοπον ἂν εἶναι δόξειε τὸ ζητεῖν τούτουσ ἐν ὑπηρετικῇ μοίρᾳ τινί. κομιδῇ μὲν οὖν. ἔτι δὴ προσμείξωμεν ἐγγύτερον ἐπὶ τοὺσ μήπω βεβασανισμένουσ. εἰσὶ δὲ οἵ τε περὶ μαντικὴν ἔχοντέσ τινοσ ἐπιστήμησ διακόνου μόριον·

ἑρμηνευταὶ γάρ που νομίζονται παρὰ θεῶν ἀνθρώποισ. ναί. καὶ μὴν καὶ τὸ τῶν ἱερέων αὖ γένοσ, ὡσ τὸ νόμιμόν φησι, παρὰ μὲν ἡμῶν δωρεὰσ θεοῖσ διὰ θυσιῶν ἐπιστῆμόν ἐστι κατὰ νοῦν ἐκείνοισ δωρεῖσθαι, παρὰ δὲ ἐκείνων ἡμῖν εὐχαῖσ κτῆσιν ἀγαθῶν αἰτήσασθαι· ταῦτα δὲ διακόνου τέχνησ ἐστί που μόρια ἀμφότερα.

φαίνεται γοῦν. ἤδη τοίνυν μοι δοκοῦμεν οἱο͂́ν γέ τινοσ ἴχνουσ ἐφ’ ὃ πορευόμεθα προσάπτεσθαι. τὸ γὰρ δὴ τῶν ἱερέων σχῆμα καὶ τὸ τῶν μάντεων εὖ μάλα φρονήματοσ πληροῦται καὶ δόξαν σεμνὴν λαμβάνει διὰ τὸ μέγεθοσ τῶν ἐγχειρημάτων, ὥστε περὶ μὲν Αἴγυπτον οὐδ’ ἔξεστι βασιλέα χωρὶσ ἱερατικῆσ ἄρχειν, ἀλλ’ ἐὰν ἄρα καὶ τύχῃ πρότερον ἐξ ἄλλου γένουσ βιασάμενοσ, ὕστερον ἀναγκαῖον εἰσ τοῦτο εἰστελεῖσθαι αὐτὸν τὸ γένοσ· ἔτι δὲ καὶ τῶν Ἑλλήνων πολλαχοῦ ταῖσ μεγίσταισ ἀρχαῖσ τὰ μέγιστα τῶν περὶ τὰ τοιαῦτα θύματα εὑρ́οι τισ ἂν προσταττόμενα θύειν.

καὶ δὴ καὶ παρ’ ὑμῖν οὐχ ἥκιστα δῆλον ὃ λέγω· τῷ γὰρ λαχόντι βασιλεῖ φασιν τῇδε τὰ σεμνότατα καὶ μάλιστα πάτρια τῶν ἀρχαίων θυσιῶν ἀποδεδόσθαι. καὶ πάνυ γε. τούτουσ τε τοίνυν τοὺσ κληρωτοὺσ βασιλέασ ἅμα καὶ ἱερέασ, καὶ ὑπηρέτασ αὐτῶν καί τινα ἕτερον πάμπολυν ὄχλον σκεπτέον, ὃσ ἄρτι κατάδηλοσ νῦν ἡμῖν γέγονεν ἀποχωρισθέντων τῶν ἔμπροσθεν.

τίνασ δ’ αὐτοὺσ καὶ λέγεισ; καὶ μάλα τινὰσ ἀτόπουσ. τί δή; πάμφυλόν τι γένοσ αὐτῶν, ὥσ γε ἄρτι σκοπουμένῳ φαίνεται. πολλοὶ μὲν γὰρ λέουσι τῶν ἀνδρῶν εἴξασι καὶ Κενταύροισ καὶ τοιούτοισιν ἑτέροισ, πάμπολλοι δὲ Σατύροισ καὶ τοῖσ ἀσθενέσι καὶ πολυτρόποισ θηρίοισ· ταχὺ δὲ μεταλλάττουσι τάσ τε ἰδέασ καὶ τὴν δύναμιν εἰσ ἀλλήλουσ.

καὶ μέντοι μοι νῦν, ὦ Σώκρατεσ, ἄρτι δοκῶ κατανενοηκέναι τοὺσ ἄνδρασ. λέγοισ ἄν· ἐοίκασ γὰρ ἄτοπόν τι καθορᾶν. ναί· τὸ γὰρ ἄτοπον ἐξ ἀγνοίασ πᾶσι συμβαίνει. καὶ γὰρ δὴ καὶ νῦν αὐτὸσ τοῦτ’ ἔπαθον· ἐξαίφνησ ἠμφεγνόησα κατιδὼν τὸν περὶ τὰ τῶν πόλεων πράγματα χορόν. ποῖον; τὸν πάντων τῶν σοφιστῶν μέγιστον γόητα καὶ ταύτησ τῆσ τέχνησ ἐμπειρότατον·

ὃν ἀπὸ τῶν ὄντωσ ὄντων πολιτικῶν καὶ βασιλικῶν καίπερ παγχάλεπον ὄντα ἀφαιρεῖν ἀφαιρετέον, εἰ μέλλομεν ἰδεῖν ἐναργῶσ τὸ ζητούμενον. ἀλλὰ μὴν τοῦτό γε οὐκ ἀνετέον. οὔκουν δὴ κατά γε τὴν ἐμήν. καί μοι φράζε τόδε. τὸ ποῖον; ἆρ’ οὐ μοναρχία τῶν πολιτικῶν ἡμῖν ἀρχῶν ἐστι μία;

ναί. καὶ μετὰ μοναρχίαν εἴποι τισ ἂν οἶμαι τὴν ὑπὸ τῶν ὀλίγων δυναστείαν. πῶσ δ’ οὔ; τρίτον δὲ σχῆμα πολιτείασ οὐχ ἡ τοῦ πλήθουσ ἀρχή, δημοκρατία τοὔνομα κληθεῖσα; καὶ πάνυ γε. τρεῖσ δ’ οὖσαι μῶν οὐ πέντε τρόπον τινὰ γίγνονται, δύ’ ἐξ ἑαυτῶν ἄλλα πρὸσ αὑταῖσ ὀνόματα τίκτουσαι; ποῖα δή; πρὸσ τὸ βίαιόν που καὶ ἑκούσιον ἀποσκοποῦντεσ νῦν καὶ πενίαν καὶ πλοῦτον καὶ νόμον καὶ ἀνομίαν ἐν αὐταῖσ γιγνόμενα διπλῆν ἑκατέραν τοῖν δυοῖν διαιροῦντεσ μοναρχίαν μὲν προσαγορεύουσιν ὡσ δύο παρεχομένην εἴδη δυοῖν ὀνόμασι, τυραννίδι, τὸ δὲ βασιλικῇ.

τί μήν; τὴν δὲ ὑπ’ ὀλίγων γε ἑκάστοτε κρατηθεῖσαν πόλιν ἀριστοκρατίᾳ καὶ ὀλιγαρχίᾳ. καὶ πάνυ γε. δημοκρατίασ γε μήν, ἐάντ’ οὖν βιαίωσ ἐάντε ἑκουσίωσ τῶν τὰσ οὐσίασ ἐχόντων τὸ πλῆθοσ ἄρχῃ, καὶ ἐάντε τοὺσ νόμουσ ἀκριβῶσ φυλάττον ἐάντε μή, πάντωσ τοὔνομα οὐδεὶσ αὐτῆσ εἰώθε μεταλλάττειν. ἀληθῆ.

τί οὖν; οἰόμεθά τινα τούτων τῶν πολιτειῶν ὀρθὴν εἶναι τούτοισ τοῖσ ὁρ́οισ ὁρισθεῖσαν, ἑνὶ καὶ ὀλίγοισ καὶ πολλοῖσ, καὶ πλούτῳ καὶ πενίᾳ, καὶ τῷ βιαίῳ καὶ ἑκουσίῳ, καὶ μετὰ γραμμάτων καὶ ἄνευ νόμων συμβαίνουσαν γίγνεσθαι; τί γὰρ δὴ καὶ κωλύει; σκόπει δὴ σαφέστερον τῇδε ἑπόμενοσ.

πῇ; τῷ ῥηθέντι κατὰ πρώτασ πότερον ἐμμενοῦμεν ἢ διαφωνήσομεν; τῷ δὴ ποίῳ λέγεισ; τὴν βασιλικὴν ἀρχὴν τῶν ἐπιστημῶν εἶναί τινα ἔφαμεν, οἶμαι. ναί. καὶ τούτων γε οὐχ ἁπασῶν, ἀλλὰ κριτικὴν δήπου τινὰ καὶ ἐπιστατικὴν ἐκ τῶν ἄλλων προειλόμεθα. ναί. κἀκ τῆσ ἐπιστατικῆσ τὴν μὲν ἐπ’ ἀψύχοισ ἔργοισ, τὴν δ’ ἐπὶ ζῴοισ· καὶ κατὰ τοῦτον δὴ τὸν τρόπον μερίζοντεσ δεῦρ’ ἀεὶ προεληλύθαμεν, ἐπιστήμησ οὐκ ἐπιλανθανόμενοι, τὸ δ’ ἥτισ οὐχ ἱκανῶσ πω δυνάμενοι διακριβώσασθαι.

λέγεισ ὀρθῶσ. τοῦτ’ αὐτὸ τοίνυν ἆρ’ ἐννοοῦμεν, ὅτι τὸν ὁρ́ον οὐκ ὀλίγουσ οὐδὲ πολλούσ, οὐδὲ τὸ ἑκούσιον οὐδὲ τὸ ἀκούσιον, οὐδὲ πενίαν οὐδὲ πλοῦτον γίγνεσθαι περὶ αὐτῶν χρεών, ἀλλά τινα ἐπιστήμην, εἴπερ ἀκολουθήσομεν τοῖσ πρόσθεν; ἀλλὰ μὴν τοῦτό γε ἀδύνατον μὴ ποιεῖν.

ἐξ ἀνάγκησ δὴ νῦν τοῦτο οὕτω σκεπτέον, ἐν τίνι ποτὲ τούτων ἐπιστήμη συμβαίνει γίγνεσθαι περὶ ἀνθρώπων ἀρχῆσ, σχεδὸν τῆσ χαλεπωτάτησ καὶ μεγίστησ κτήσασθαι. δεῖ γὰρ ἰδεῖν αὐτήν, ἵνα θεασώμεθα τίνασ ἀφαιρετέον ἀπὸ τοῦ φρονίμου βασιλέωσ, οἳ προσποιοῦνται μὲν εἶναι πολιτικοὶ καὶ πείθουσι πολλούσ, εἰσὶ δὲ οὐδαμῶσ. δεῖ γὰρ δὴ ποιεῖν τοῦτο, ὡσ ὁ λόγοσ ἡμῖν προείρηκεν. μῶν οὖν δοκεῖ πλῆθόσ γε ἐν πόλει ταύτην τὴν ἐπιστήμην δυνατὸν εἶναι κτήσασθαι;

καὶ πῶσ; ἀλλ’ ἆρα ἐν χιλιάνδρῳ πόλει δυνατὸν ἑκατόν τινασ ἢ καὶ πεντήκοντα αὐτὴν ἱκανῶσ κτήσασθαι; ῥᾴστη μεντἂν οὕτω γ’ εἰή πασῶν τῶν τεχνῶν· ἴσμεν γὰρ ὅτι χιλίων ἀνδρῶν ἄκροι πεττευταὶ τοσοῦτοι πρὸσ τοὺσ ἐν τοῖσ ἄλλοισ Ἕλλησιν οὐκ ἂν γένοιντό ποτε, μή τι δὴ βασιλῆσ γε. δεῖ γὰρ δὴ τόν γε τὴν βασιλικὴν ἔχοντα ἐπιστήμην, ἄν τ’ ἄρχῃ καὶ ἐὰν μή, κατὰ τὸν ἔμπροσθε λόγον ὅμωσ βασιλικὸν προσαγορεύεσθαι. καλῶσ ἀπεμνημόνευσασ.

ἑπόμενον δὲ οἶμαι τούτῳ τὴν μὲν ὀρθὴν ἀρχὴν περὶ ἕνα τινὰ καὶ δύο καὶ παντάπασιν ὀλίγουσ δεῖ ζητεῖν, ὅταν ὀρθὴ γίγνηται. τί μήν; τούτουσ δέ γε, ἐάντε ἑκόντων ἄντ’ ἀκόντων ἄρχωσιν, ἐάντε κατὰ γράμματα ἐάντε ἄνευ γραμμάτων, καὶ ἐὰν πλουτοῦντεσ ἢ πενόμενοι, νομιστέον, ὥσπερ νῦν ἡγούμεθα, κατὰ τέχνην ἡντινοῦν ἀρχὴν ἄρχοντασ. δὲ οὐχ ἥκιστα νενομίκαμεν, ἐάντε ἑκόντασ ἐάντε ἄκοντασ ἡμᾶσ ἰῶνται, τέμνοντεσ ἢ κάοντεσ ἤ τινα ἄλλην ἀλγηδόνα προσάπτοντεσ, καὶ ἐὰν κατὰ γράμματα ἢ χωρὶσ γραμμάτων, καὶ ἐὰν πένητεσ ὄντεσ ἢ πλούσιοι, πάντωσ οὐδὲν ἧττον ἰατρούσ φαμεν, ἑώσπερ ἂν ἐπιστατοῦντεσ τέχνῃ, καθαίροντεσ εἴτε ἄλλωσ ἰσχναίνοντεσ εἴτε καὶ αὐξάνοντεσ, ἂν μόνον ἐπ’ ἀγαθῷ τῷ τῶν σωμάτων, βελτίω ποιοῦντεσ ἐκ χειρόνων, σῴζωσιν οἱ θεραπεύοντεσ ἕκαστοι τὰ θεραπευόμενα·

ταύτῃ θήσομεν, ὡσ οἶμαι, καὶ οὐκ ἄλλῃ, τοῦτον ὁρ́ον ὀρθὸν εἶναι μόνον ἰατρικῆσ καὶ ἄλλησ ἡστινοσοῦν ἀρχῆσ.

κομιδῇ μὲν οὖν. ἀναγκαῖον δὴ καὶ πολιτειῶν, ὡσ ἐοίκε, ταύτην ὀρθὴν διαφερόντωσ εἶναι καὶ μόνην πολιτείαν, ἐν ᾗ τισ ἂν εὑρίσκοι τοὺσ ἄρχοντασ ἀληθῶσ ἐπιστήμονασ καὶ οὐ δοκοῦντασ μόνον, ἐάντε κατὰ νόμουσ ἐάντε ἄνευ νόμων ἄρχωσι, καὶ ἑκόντων ἢ ἀκόντων, καὶ πενόμενοι ἢ πλουτοῦντεσ, τούτων ὑπολογιστέον οὐδὲν οὐδαμῶσ εἶναι κατ’ οὐδεμίαν ὀρθότητα. καλῶσ.

καὶ ἐάντε γε ἀποκτεινύντεσ τινὰσ ἢ καὶ ἐκβάλλοντεσ καθαίρωσιν ἐπ’ ἀγαθῷ τὴν πόλιν, εἴτε καὶ ἀποικίασ οἱο͂ν σμήνη μελιττῶν ἐκπέμποντέσ ποι σμικροτέραν ποιῶσιν, ἤ τινασ ἐπεισαγόμενοί ποθεν ἄλλουσ ἔξωθεν πολίτασ ποιοῦντεσ αὐτὴν αὔξωσιν, ἑώσπερ ἂν ἐπιστήμῃ καὶ τῷ δικαίῳ προσχρώμενοι σῴζοντεσ ἐκ χείρονοσ βελτίω ποιῶσι κατὰ δύναμιν, ταύτην τότε καὶ κατὰ τοὺσ τοιούτουσ ὁρ́ουσ ἡμῖν μόνην ὀρθὴν πολιτείαν εἶναι ῥητέον· ὅσασ δ’ ἄλλασ λέγομεν, οὐ γνησίασ οὐδ’ ὄντωσ οὔσασ λεκτέον, ἀλλὰ μεμιμημένασ ταύτην, ἃσ μὲν ὡσ εὐνόμουσ λέγομεν, ἐπὶ τὰ καλλίω, τὰσ δὲ ἄλλασ ἐπὶ τὰ αἰσχίονα μεμιμῆσθαι.

τὰ μὲν ἄλλα, ὦ ξένε, μετρίωσ ἐοίκεν εἰρῆσθαι· τὸ δὲ καὶ ἄνευ νόμων δεῖν ἄρχειν χαλεπώτερον ἀκούειν ἐρρήθη. μικρόν γε ἔφθησ με ἐρόμενοσ, ὦ Σώκρατεσ. ἔμελλον γάρ σε διερωτήσειν ταῦτα πότερον ἀποδέχῃ πάντα, ἤ τι καὶ δυσχεραίνεισ τῶν λεχθέντων· νῦν δ’ ἤδη φανερὸν ὅτι τοῦτο βουλησόμεθα τὸ περὶ τῆσ τῶν ἄνευ νόμων ἀρχόντων ὀρθότητοσ διελθεῖν ἡμᾶσ.

πῶσ γὰρ οὔ; τρόπον τινὰ μέντοι δῆλον ὅτι τῆσ βασιλικῆσ ἐστιν ἡ νομοθετική· τὸ δ’ ἄριστον οὐ τοὺσ νόμουσ ἐστὶν ἰσχύειν ἀλλ’ ἄνδρα τὸν μετὰ φρονήσεωσ βασιλικόν. οἶσθ’ ὅπῃ; πῇ δὴ λέγεισ; ὅτι νόμοσ οὐκ ἄν ποτε δύναιτο τό τε ἄριστον καὶ τὸ δικαιότατον ἀκριβῶσ πᾶσιν ἅμα περιλαβὼν τὸ βέλτιστον ἐπιτάττειν· αἱ γὰρ ἀνομοιότητεσ τῶν τε ἀνθρώπων καὶ τῶν πράξεων καὶ τὸ μηδέποτε μηδὲν ὡσ ἔποσ εἰπεῖν ἡσυχίαν ἄγειν τῶν ἀνθρωπίνων οὐδὲν ἐῶσιν ἁπλοῦν ἐν οὐδενὶ περὶ ἁπάντων καὶ ἐπὶ πάντα τὸν χρόνον ἀποφαίνεσθαι τέχνην οὐδ’ ἡντινοῦν.

ταῦτα δὴ συγχωροῦμέν που; τί μήν; τὸν δέ γε νόμον ὁρῶμεν σχεδὸν ἐπ’ αὐτὸ τοῦτο συντείνοντα, ὥσπερ τινὰ ἄνθρωπον αὐθάδη καὶ ἀμαθῆ καὶ μηδένα μηδὲν ἐῶντα ποιεῖν παρὰ τὴν ἑαυτοῦ τάξιν, μηδ’ ἐπερωτᾶν μηδένα, μηδ’ ἄν τι νέον ἄρα τῳ συμβαίνῃ βέλτιον παρὰ τὸν λόγον ὃν αὐτὸσ ἐπέταξεν. ἀληθῆ·

ποιεῖ γὰρ ἀτεχνῶσ καθάπερ εἴρηκασ νῦν ὁ νόμοσ ἡμῖν ἑκάστοισ. οὐκοῦν ἀδύνατον εὖ ἔχειν πρὸσ τὰ μηδέποτε ἁπλᾶ τὸ διὰ παντὸσ γιγνόμενον ἁπλοῦν; κινδυνεύει. διὰ τί δή ποτ’ οὖν ἀναγκαῖον νομοθετεῖν, ἐπειδήπερ οὐκ ὀρθότατον ὁ νόμοσ; ἀνευρετέον τούτου τὴν αἰτίαν.

τί μήν; οὐκοῦν καὶ παρ’ ὑμῖν εἰσί τινεσ οἱαῖ καὶ ἐν ἄλλαισ πόλεσιν ἁθρόων ἀνθρώπων ἀσκήσεισ, εἴτε πρὸσ δρόμον εἴτε πρὸσ ἄλλο τι, φιλονικίασ ἕνεκα; καὶ πάνυ γε πολλαί. φέρε νῦν ἀναλάβωμεν πάλιν μνήμῃ τὰσ τῶν τέχνῃ γυμναζόντων ἐπιτάξεισ ἐν ταῖσ τοιαύταισ ἀρχαῖσ. τὸ ποῖον; ὅτι λεπτουργεῖν οὐκ ἐγχωρεῖν ἡγοῦνται καθ’ ἕνα ἕκαστον, τῷ σώματι τὸ προσῆκον ἑκάστῳ προστάττοντεσ, ἀλλὰ παχύτερον οἰόνται δεῖν ὡσ ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ ἐπὶ πολλοὺσ τὴν τοῦ λυσιτελοῦντοσ τοῖσ σώμασι ποιεῖσθαι τάξιν. καλῶσ.

διὸ δή γε καὶ ἴσουσ πόνουσ νῦν διδόντεσ ἁθρόοισ ἅμα μὲν ἐξορμῶσιν, ἅμα δὲ καὶ καταπαύουσι δρόμου καὶ πάλησ καὶ πάντων τῶν κατὰ τὰ σώματα πόνων. ἔστι ταῦτα. καὶ τὸν νομοθέτην τοίνυν ἡγώμεθα, τὸν ταῖσιν ἀγέλαισ ἐπιστατήσοντα τοῦ δικαίου πέρι καὶ τῶν πρὸσ ἀλλήλουσ συμβολαίων, μή ποθ’ ἱκανὸν γενήσεσθαι πᾶσιν ἁθρόοισ προστάττοντα ἀκριβῶσ ἑνὶ ἑκάστῳ τὸ προσῆκον ἀποδιδόναι. τὸ γοῦν εἰκόσ.

ἀλλὰ τὸ τοῖσ πολλοῖσ γε οἶμαι καὶ ὡσ ἐπὶ τὸ πολὺ καί πωσ οὑτωσὶ παχυτέρωσ ἑκάστοισ τὸν νόμον θήσει, καὶ ἐν γράμμασιν ἀποδιδοὺσ καὶ ἐν ἀγραμμάτοισ, πατρίοισ δὲ ἔθεσι νομοθετῶν. ὀρθῶσ. ὀρθῶσ μέντοι. πῶσ γὰρ ἄν τισ ἱκανὸσ γένοιτ’ ἄν ποτε, ὦ Σώκρατεσ, ὥστε διὰ βίου ἀεὶ παρακαθήμενοσ ἑκάστῳ δι’ ἀκριβείασ προστάττειν τὸ προσῆκον; ἐπεὶ τοῦτ’ ἂν δυνατὸσ ὤν, ὡσ οἶμαι, τῶν τὴν βασιλικὴν ὁστισοῦν ὄντωσ ἐπιστήμην εἰληφότων σχολῇ ποτ’ ἂν ἑαυτῷ θεῖτ’ ἐμποδίσματα γράφων τοὺσ λεχθέντασ τούτουσ νόμουσ.

ἐκ τῶν νῦν γοῦν, ὦ ξένε, εἰρημένων. μᾶλλον δέ γε, ὦ βέλτιστε, ἐκ τῶν μελλόντων ῥηθήσεσθαι. τίνων δή; τῶν τοιῶνδε. εἴπωμεν γὰρ δὴ πρόσ γε ἡμᾶσ αὐτοὺσ ἰατρὸν μέλλοντα ἢ καί τινα γυμναστικὸν ἀποδημεῖν καὶ ἀπέσεσθαι τῶν θεραπευομένων συχνόν, ὡσ οἰοίτο, χρόνον, μὴ μνημονεύσειν οἰηθέντα τὰ προσταχθέντα τοὺσ γυμναζομένουσ ἢ τοὺσ κάμνοντασ, ὑπομνήματα γράφειν ἂν ἐθέλειν αὐτοῖσ, ἢ πῶσ; οὕτωσ.

τί δ’ εἰ παρὰ δόξαν ἐλάττω χρόνον ἀποδημήσασ ἔλθοι πάλιν; ἆρ’ οὐκ ἂν παρ’ ἐκεῖνα τὰ γράμματα τολμήσειεν ἄλλ’ ὑποθέσθαι, συμβαινόντων ἄλλων βελτιόνων τοῖσ κάμνουσι διὰ πνεύματα ἤ τι καὶ ἄλλο παρὰ τὴν ἐλπίδα τῶν ἐκ Διὸσ ἑτέρωσ πωσ τῶν εἰωθότων γενόμενα, καρτερῶν δ’ ἂν ἡγοῖτο δεῖν μὴ ἐκβαίνειν τἀρχαῖά ποτε νομοθετηθέντα μήτε αὐτὸν προστάττοντα ἄλλα μήτε τὸν κάμνοντα ἕτερα τολμῶντα παρὰ τὰ γραφέντα δρᾶν, ὡσ ταῦτα ὄντα ἰατρικὰ καὶ ὑγιεινά, τὰ δὲ ἑτέρωσ γιγνόμενα νοσώδη τε καὶ οὐκ ἔντεχνα· ἢ πᾶν τὸ τοιοῦτον ἔν γε ἐπιστήμῃ συμβαῖνον καὶ ἀληθεῖ τέχνῃ περὶ ἅπαντα παντάπασι γέλωσ ἂν ὁ μέγιστοσ γίγνοιτο τῶν τοιούτων νομοθετημάτων;

παντάπασι μὲν οὖν.

τῷ δὲ τὰ δίκαια δὴ καὶ ἄδικα καὶ καλὰ καὶ αἰσχρὰ καὶ ἀγαθὰ καὶ κακὰ γράψαντι καὶ ἄγραφα νομοθετήσαντι ταῖσ τῶν ἀνθρώπων ἀγέλαισ, ὁπόσαι κατὰ πόλιν ἐν ἑκάσταισ νομεύονται κατὰ τοὺσ τῶν γραψάντων νόμουσ, ἂν ὁ μετὰ τέχνησ γράψασ ἤ τισ ἕτεροσ ὅμοιοσ ἀφίκηται, μὴ ἐξέστω δὴ παρὰ ταῦτα ἕτερα προστάττειν; ἢ καὶ τοῦτο τὸ ἀπόρρημα οὐδὲν ἧττον ἂν ἐκείνου τῇ ἀληθείᾳ γελοῖον φαίνοιτο;

τί μήν; οἶσθ’ οὖν ἐπὶ τῷ τοιούτῳ λόγον τὸν παρὰ τῶν πολλῶν λεγόμενον; οὐκ ἐννοῶ νῦν γ’ οὕτωσ. καὶ μὴν εὐπρεπήσ. φασὶ γὰρ δὴ δεῖν, εἴ τισ γιγνώσκει παρὰ τοὺσ τῶν ἔμπροσθεν βελτίουσ νόμουσ, νομοθετεῖν τὴν ἑαυτοῦ πόλιν ἕκαστον πείσαντα, ἄλλωσ δὲ μή. τί οὖν; οὐκ ὀρθῶσ; ἴσωσ.

ἂν δ’ οὖν μὴ πείθων τισ βιάζηται τὸ βέλτιον, ἀπόκριναι, τί τοὔνομα τῆσ βίασ ἔσται; μὴ μέντοι πω, περὶ δὲ τῶν ἔμπροσθεν πρότερον. ποῖον δὴ λέγεισ; ἄν τισ ἄρα μὴ πείθων τὸν ἰατρευόμενον, ἔχων δὲ ὀρθῶσ τὴν τέχνην, παρὰ τὰ γεγραμμένα τὸ βέλτιον ἀναγκάζῃ δρᾶν παῖδα ἤ τινα ἄνδρα ἢ καὶ γυναῖκα, τί τοὔνομα τῆσ βίασ ἔσται ταύτησ; ἆρ’ οὐ πᾶν μᾶλλον ἢ τὸ παρὰ τὴν τέχνην λεγόμενον ἁμάρτημα τὸ νοσῶδεσ; καὶ πάντα ὀρθῶσ εἰπεῖν ἔστι πρότερον τῷ βιασθέντι περὶ τὸ τοιοῦτον πλὴν ὅτι νοσώδη καὶ ἄτεχνα πέπονθεν ὑπὸ τῶν βιασαμένων ἰατρῶν; ἀληθέστατα λέγεισ.

τί δὲ ἡμῖν δὴ τὸ παρὰ τὴν πολιτικὴν τέχνην ἁμάρτημα λεγόμενόν ἐστιν; ἆρ’ οὐ τὸ αἰσχρὸν καὶ τὸ κακὸν καὶ ἄδικον; παντάπασί γε. τῶν δὴ βιασθέντων παρὰ τὰ γεγραμμένα καὶ πάτρια δρᾶν ἕτερα δικαιότερα καὶ ἀμείνω καὶ καλλίω τῶν ἔμπροσθεν, φέρε, τὸν τῶν τοιούτων αὖ ψόγον περὶ τῆσ τοιαύτησ βίασ, ἆρ’, εἰ μέλλει μὴ καταγελαστότατοσ εἶναι πάντων, πάντ’ αὐτῷ μᾶλλον λεκτέον ἑκάστοτε πλὴν ὡσ αἰσχρὰ καὶ ἄδικα καὶ κακὰ πεπόνθασιν οἱ βιασθέντεσ ὑπὸ τῶν βιασαμένων; ἀληθέστατα λέγεισ.

ἀλλ’ ἆρα ἐὰν μὲν πλούσιοσ ὁ βιασάμενοσ ᾖ, δίκαια, ἂν δ’ ἄρα πένησ, ἄδικα τὰ βιασθέντα ἐστίν; ἢ κἂν πείσασ κἂν μὴ πείσασ τισ, πλούσιοσ ἢ πένησ, ἢ κατὰ γράμματα ἢ παρὰ γράμματα, δρᾷ μὴ σύμφορα ἢ σύμφορα, τοῦτον δεῖ καὶ περὶ ταῦτα τὸν ὁρ́ον εἶναι τόν γε ἀληθινώτατον ὀρθῆσ πόλεωσ διοικήσεωσ, ὃν ὁ σοφὸσ καὶ ἀγαθὸσ ἀνὴρ διοικήσει τὸ τῶν ἀρχομένων; ὥσπερ ὁ κυβερνήτησ τὸ τῆσ νεὼσ καὶ ναυτῶν ἀεὶ συμφέρον παραφυλάττων, οὐ γράμματα τιθεὶσ ἀλλὰ τὴν τέχνην νόμον παρεχόμενοσ, σῴζει τοὺσ συνναύτασ, οὕτω καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον τοῦτον παρὰ τῶν οὕτωσ ἄρχειν δυναμένων ὀρθὴ γίγνοιτ’ ἂν πολιτεία, τὴν τῆσ τέχνησ ῥώμην τῶν νόμων παρεχομένων κρείττω;

καὶ πάντα ποιοῦσι τοῖσ ἔμφροσιν ἄρχουσιν οὐκ ἔστιν ἁμάρτημα, μέχριπερ ἂν ἓν μέγα φυλάττωσι, τὸ μετὰ νοῦ καὶ τέχνησ δικαιότατον ἀεὶ διανέμοντεσ τοῖσ ἐν τῇ πόλει σῴζειν τε αὐτοὺσ οἱοῖ́ τε ὦσιν καὶ ἀμείνουσ ἐκ χειρόνων ἀποτελεῖν κατὰ τὸ δυνατόν;

οὐκ ἔστ’ ἀντειπεῖν παρά γε ἃ νῦν εἴρηται.

καὶ μὴν πρὸσ ἐκεῖνα οὐδὲ ἀντιρρητέον. τὰ ποῖα εἶπεσ; ὡσ οὐκ ἄν ποτε πλῆθοσ οὐδ’ ὡντινωνοῦν τὴν τοιαύτην λαβὸν ἐπιστήμην οἱο͂́ν τ’ ἂν γένοιτο μετὰ νοῦ διοικεῖν πόλιν, ἀλλὰ περὶ σμικρόν τι καὶ ὀλίγον καὶ τὸ ἕν ἐστι ζητητέον τὴν μίαν ἐκείνην πολιτείαν τὴν ὀρθήν, τὰσ δ’ ἄλλασ μιμήματα θετέον, ὥσπερ καὶ ὀλίγον πρότερον ἐρρήθη, τὰσ μὲν ἐπὶ τὰ καλλίονα, τὰσ δ’ ἐπὶ τὰ αἰσχίω μιμουμένασ ταύτην. πῶσ τί τοῦτ’ εἴρηκασ;

οὐδὲ γὰρ ἄρτι δῆθεν κατέμαθον τὸ περὶ τῶν μιμημάτων. καὶ μὴν οὐ φαῦλόν γε, ἂν κινήσασ τισ τοῦτον τὸν λόγον αὐτοῦ καταβάλῃ καὶ μὴ διελθὼν ἐνδείξηται τὸ νῦν γιγνόμενον ἁμάρτημα περὶ αὐτό. ποῖον δή; τοιόνδε τι δεῖ γε ζητεῖν, οὐ πάνυ σύνηθεσ οὐδὲ ῥᾴδιον ἰδεῖν·

ὅμωσ μὴν πειρώμεθα λαβεῖν αὐτό. φέρε γάρ· ὀρθῆσ ἡμῖν μόνησ οὔσησ ταύτησ τῆσ πολιτείασ ἣν εἰρήκαμεν, οἶσθ’ ὅτι τὰσ ἄλλασ δεῖ τοῖσ ταύτησ συγγράμμασι χρωμένασ οὕτω σῴζεσθαι, δρώσασ τὸ νῦν ἐπαινούμενον, καίπερ οὐκ ὀρθότατον ὄν; τὸ ποῖον; τὸ παρὰ τοὺσ νόμουσ μηδὲν μηδένα τολμᾶν ποιεῖν τῶν ἐν τῇ πόλει, τὸν τολμῶντα δὲ θανάτῳ ζημιοῦσθαι καὶ πᾶσι τοῖσ ἐσχάτοισ.

ποῖόν τι; καὶ τοῦτ’ ἔστιν ὀρθότατα καὶ κάλλιστ’ ἔχον ὡσ δεύτερον, ἐπειδὰν τὸ πρῶτόν τισ μεταθῇ τὸ νυνδὴ ῥηθέν· ᾧ δὲ τρόπῳ γεγονόσ ἐστι τοῦτο ὃ δὴ δεύτερον ἐφήσαμεν, διαπερανώμεθα. ἦ γάρ; πάνυ μὲν οὖν. εἰσ δὴ τὰσ εἰκόνασ ἐπανίωμεν πάλιν, αἷσ ἀναγκαῖον ἀπεικάζειν ἀεὶ τοὺσ βασιλικοὺσ ἄρχοντασ. ποίασ; τὸν γενναῖον κυβερνήτην καὶ τὸν ἑτέρων πολλῶν ἀντάξιον ἰατρόν. κατίδωμεν γὰρ δή τι σχῆμα ἐν τούτοισ αὐτοῖσ πλασάμενοι. τοιόνδε·

οἱο͂ν εἰ πάντεσ περὶ αὐτῶν διανοηθεῖμεν ὅτι δεινότατα ὑπ’ αὐτῶν πάσχομεν. ὃν μὲν γὰρ ἂν ἐθελήσωσιν ἡμῶν τούτων ἑκάτεροι σῴζειν, ὁμοίωσ δὴ σῴζουσιν, ὃν δ’ ἂν λωβᾶσθαι βουληθῶσιν, λωβῶνται τέμνοντεσ καὶ κάοντεσ καὶ προστάττοντεσ ἀναλώματα φέρειν παρ’ ἑαυτοὺσ οἱο͂ν φόρουσ, ὧν σμικρὰ μὲν εἰσ τὸν κάμνοντα καὶ οὐδὲν ἀναλίσκουσιν, τοῖσ δ’ ἄλλοισ αὐτοί τε καὶ οἱ οἰκέται χρῶνται· καὶ δὴ καὶ τελευτῶντεσ ἢ παρὰ συγγενῶν ἢ παρά τινων ἐχθρῶν τοῦ κάμνοντοσ χρήματα μισθὸν λαμβάνοντεσ ἀποκτεινύασιν. οἵ τ’ αὖ κυβερνῆται μυρία ἕτερα τοιαῦτα ἐργάζονται, καταλείποντέσ τε ἔκ τινοσ ἐπιβουλῆσ ἐν ταῖσ ἀναγωγαῖσ ἐρήμουσ, καὶ σφάλματα ποιοῦντεσ ἐν τοῖσ πελάγεσιν ἐκβάλλουσιν εἰσ τὴν θάλατταν, καὶ ἕτερα κακουργοῦσιν.

τῶν τεχνῶν μηκέτι ἐπιτρέπειν ἄρχειν αὐτοκράτορι μηδετέρᾳ μήτ’ οὖν δούλων μήτ’ ἐλευθέρων, συλλέξαι δ’ ἐκκλησίαν ἡμῶν αὐτῶν, ἢ σύμπαντα τὸν δῆμον ἢ τοὺσ πλουσίουσ μόνον, ἐξεῖναι δὲ καὶ ἰδιωτῶν καὶ τῶν ἄλλων δημιουργῶν περί τε πλοῦ καὶ περὶ νόσων γνώμην ξυμβαλέσθαι καθ’ ὅτι χρὴ τοῖσ φαρμάκοισ ἡμᾶσ καὶ τοῖσ ἰατρικοῖσ ὀργάνοισ πρὸσ τοὺσ κάμνοντασ χρῆσθαι, καὶ δὴ καὶ τοῖσ πλοίοισ τε αὐτοῖσ καὶ τοῖσ ναυτικοῖσ ὀργάνοισ εἰσ τὴν τῶν πλοίων χρείαν καὶ περὶ τοὺσ κινδύνουσ τούσ τε πρὸσ αὐτὸν τὸν πλοῦν ἀνέμων καὶ θαλάττησ πέρι καὶ πρὸσ τὰσ τοῖσ λῃσταῖσ ἐντεύξεισ, καὶ ἐὰν ναυμαχεῖν ἄρα δέῃ που μακροῖσ πλοίοισ πρὸσ ἕτερα τοιαῦτα·

τὰ δὲ τῷ πλήθει δόξαντα περὶ τούτων, εἴτε τινῶν ἰατρῶν καὶ κυβερνητῶν εἴτ’ ἄλλων ἰδιωτῶν συμβουλευόντων, γράψαντασ ἐν κύρβεσί τισι καὶ στήλαισ, τὰ δὲ καὶ ἄγραφα πάτρια θεμένουσ ἔθη, κατὰ ταῦτα ἤδη πάντα τὸν ἔπειτα χρόνον ναυτίλλεσθαι καὶ τὰσ τῶν καμνόντων θεραπείασ ποιεῖσθαι.

κομιδῇ γε εἴρηκασ ἄτοπα.

κατ’ ἐνιαυτὸν δέ γε ἄρχοντασ καθίστασθαι τοῦ πλήθουσ, εἴτε ἐκ τῶν πλουσίων εἴτε ἐκ τοῦ δήμου παντόσ, ὃσ ἂν κληρούμενοσ λαγχάνῃ· τοὺσ δὲ καταστάντασ ἄρχοντασ ἄρχειν κατὰ τὰ γράμματα κυβερνῶντασ τὰσ ναῦσ καὶ τοὺσ κάμνοντασ ἰωμένουσ. ταῦτ’ ἔτι χαλεπώτερα. θεῶ δὴ καὶ τὸ μετὰ ταῦτα ἑπόμενον. ἐπειδὰν γὰρ δὴ τῶν ἀρχόντων ἑκάστοισ ὁ ἐνιαυτὸσ ἐξέλθῃ, δεήσει δικαστήρια καθίσαντασ ἀνδρῶν, ἢ τῶν πλουσίων ἐκ προκρίσεωσ ἢ σύμπαντοσ αὖ τοῦ δήμου τοὺσ λαχόντασ, εἰσ τούτουσ εἰσάγειν τοὺσ ἄρξαντασ καὶ εὐθύνειν, κατηγορεῖν δὲ τὸν βουλόμενον ὡσ οὐ κατὰ τὰ γράμματα τὸν ἐνιαυτὸν ἐκυβέρνησε τὰσ ναῦσ οὐδὲ κατὰ τὰ παλαιὰ τῶν προγόνων ἔθη· ταὐτὰ δὲ ταῦτα καὶ περὶ τῶν τοὺσ κάμνοντασ ἰωμένων·

ὧν δ’ ἂν καταψηφισθῇ τιμᾶν ὅτι χρὴ παθεῖν αὐτῶν τινασ ἢ ἀποτίνειν. οὐκοῦν ὅ γ’ ἐθέλων καὶ ἑκὼν ἐν τοῖσ τοιούτοισ ἄρχειν δικαιότατ’ ἂν ὁτιοῦν πάσχοι καὶ ἀποτίνοι. καὶ τοίνυν ἔτι δεήσει θέσθαι νόμον ἐπὶ πᾶσι τούτοισ, ἄν τισ κυβερνητικὴν καὶ τὸ ναυτικὸν ἢ τὸ ὑγιεινὸν καὶ ἰατρικῆσ ἀλήθειαν περὶ πνεύματά τε καὶ θερμὰ καὶ ψυχρὰ ζητῶν φαίνηται παρὰ τὰ γράμματα καὶ σοφιζόμενοσ ὁτιοῦν περὶ τὰ τοιαῦτα, πρῶτον μὲν μήτε ἰατρικὸν αὐτὸν μήτε κυβερνητικὸν ὀνομάζειν ἀλλὰ μετεωρολόγον, ἀδολέσχην τινὰ σοφιστήν, εἶθ’ ὡσ διαφθείροντα ἄλλουσ νεωτέρουσ καὶ ἀναπείθοντα ἐπιτίθεσθαι κυβερνητικῇ καὶ ἰατρικῇ μὴ κατὰ νόμουσ, ἀλλ’ αὐτοκράτορασ ἄρχειν τῶν πλοίων καὶ τῶν νοσούντων, γραψάμενον εἰσάγειν τὸν βουλόμενον οἷσ ἔξεστιν εἰσ δή τι δικαστήριον·

ἂν δὲ παρὰ τοὺσ νόμουσ καὶ τὰ γεγραμμένα δόξῃ πείθειν εἴτε νέουσ εἴτε πρεσβύτασ, κολάζειν τοῖσ ἐσχάτοισ.

οὐδὲν γὰρ δεῖν τῶν νόμων εἶναι σοφώτερον· οὐδένα γὰρ ἀγνοεῖν τό τε ἰατρικὸν καὶ τὸ ὑγιεινὸν οὐδὲ τὸ κυβερνητικὸν καὶ ναυτικόν· ἐξεῖναι γὰρ τῷ βουλομένῳ μανθάνειν γεγραμμένα καὶ πάτρια ἔθη κείμενα. ταῦτα δὴ περί τε ταύτασ τὰσ ἐπιστήμασ εἰ γίγνοιτο οὕτωσ ὡσ λέγομεν, ὦ Σώκρατεσ, καὶ στρατηγικῆσ καὶ συμπάσησ ἡστινοσοῦν θηρευτικῆσ καὶ γραφικῆσ ἢ συμπάσησ μέροσ ὁτιοῦν μιμητικῆσ καὶ τεκτονικῆσ καὶ συνόλησ ὁποιασοῦν σκευουργίασ ἢ καὶ γεωργίασ καὶ τῆσ περὶ τὰ φυτὰ συνόλησ τέχνησ, ἢ καί τινα ἱπποφορβίαν αὖ κατὰ συγγράμματα θεασαίμεθα γιγνομένην ἢ σύμπασαν ἀγελαιοκομικὴν ἢ μαντικὴν ἢ πᾶν ὅτι μέροσ διακονικὴ περιείληφεν, ἢ πεττείαν ἢ σύμπασαν ἀριθμητικὴν ψιλὴν εἴτε ἐπίπεδον εἴτ’ ἐν βάθεσιν εἴτ’ ἐν τάχεσιν οὖσάν που, ‐ περὶ ἅπαντα ταῦτα οὕτω πραττόμενα τί ποτ’ ἂν φανείη, κατὰ συγγράμματα γιγνόμενα καὶ μὴ κατὰ τέχνην;

δῆλον ὅτι πᾶσαί τε αἱ τέχναι παντελῶσ ἂν ἀπόλοιντο ἡμῖν, καὶ οὐδ’ εἰσ αὖθισ γένοιντ’ ἄν ποτε διὰ τὸν ἀποκωλύοντα τοῦτον ζητεῖν νόμον·

ὥστε ὁ βίοσ, ὢν καὶ νῦν χαλεπόσ, εἰσ τὸν χρόνον ἐκεῖνον ἀβίωτοσ γίγνοιτ’ ἂν τὸ παράπαν. τί δὲ τόδε;

εἰ κατὰ συγγράμματα μὲν ἀναγκάζοιμεν ἕκαστον γίγνεσθαι τῶν εἰρημένων καὶ τοῖσ συγγράμμασιν ἡμῶν ἐπιστατεῖν τὸν χειροτονηθέντα ἢ λαχόντα ἐκ τύχησ, οὗτοσ δὲ μηδὲν φροντίζων τῶν γραμμάτων ἢ κέρδουσ ἕνεκέν τινοσ ἢ χάριτοσ ἰδίασ παρὰ ταῦτ’ ἐπιχειροῖ δρᾶν ἕτερα, μηδὲν γιγνώσκων, ἆρα οὐ τοῦ κακοῦ τοῦ πρόσθεν μεῖζον ἂν ἔτι τοῦτο γίγνοιτο κακόν; ἀληθέστατά γε. παρὰ γὰρ οἶμαι τοὺσ νόμουσ τοὺσ ἐκ πείρασ πολλῆσ κειμένουσ καί τινων συμβούλων ἕκαστα χαριέντωσ συμβουλευσάντων καὶ πεισάντων θέσθαι τὸ πλῆθοσ, ὁ παρὰ ταῦτα τολμῶν δρᾶν, ἁμαρτήματοσ ἁμάρτημα πολλαπλάσιον ἀπεργαζόμενοσ, ἀνατρέποι πᾶσαν ἂν πρᾶξιν ἔτι μειζόνωσ τῶν συγγραμμάτων.

πῶσ δ’ οὐ μέλλει; διὰ ταῦτα δὴ τοῖσ περὶ ὁτουοῦν νόμουσ καὶ συγγράμματα τιθεμένοισ δεύτεροσ πλοῦσ τὸ παρὰ ταῦτα μήτε ἕνα μήτε πλῆθοσ μηδὲν μηδέποτε ἐᾶν δρᾶν μηδ’ ὁτιοῦν.

ὀρθῶσ. οὐκοῦν μιμήματα μὲν ἂν ἑκάστων ταῦτα εἰή τῆσ ἀληθείασ, τὰ παρὰ τῶν εἰδότων εἰσ δύναμιν εἶναι γεγραμμένα; πῶσ δ’ οὔ; καὶ μὴν τόν γε εἰδότα ἔφαμεν, τὸν ὄντωσ πολιτικόν, εἰ μεμνήμεθα, ποιήσειν τῇ τέχνῃ πολλὰ εἰσ τὴν αὑτοῦ πρᾶξιν τῶν γραμμάτων οὐδὲν φροντίζοντα, ὁπόταν ἄλλ’ αὐτῷ βελτίω δόξῃ παρὰ τὰ γεγραμμένα ὑφ’ αὑτοῦ καὶ ἐπεσταλμένα ἀποῦσίν τισιν. ἔφαμεν γάρ.

οὐκοῦν ἀνὴρ ὁστισοῦν εἷσ ἢ πλῆθοσ ὁτιοῦν, οἷσ ἂν νόμοι κείμενοι τυγχάνωσι, παρὰ ταῦτα ὅτι ἂν ἐπιχειρήσωσι ποιεῖν ὡσ βέλτιον ἕτερον ὄν, ταὐτὸν δρῶσι κατὰ δύναμιν ὅπερ ὁ ἀληθινὸσ ἐκεῖνοσ; πάνυ μὲν οὖν. ἆρ’ οὖν εἰ μὲν ἀνεπιστήμονεσ ὄντεσ τὸ τοιοῦτον δρῷεν, μιμεῖσθαι μὲν ἂν ἐπιχειροῖεν τὸ ἀληθέσ, μιμοῖντ’ ἂν μέντοι παγκάκωσ· εἰ δ’ ἔντεχνοι, τοῦτο οὐκ ἔστιν ἔτι μίμημα ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ἀληθέστατον ἐκεῖνο;

πάντωσ που. καὶ μὴν ἔμπροσθέ γε ὡμολογημένον ἡμῖν κεῖται μηδὲν πλῆθοσ μηδ’ ἡντινοῦν δυνατὸν εἶναι λαβεῖν τέχνην. κεῖται γὰρ οὖν. οὐκοῦν εἰ μὲν ἔστι βασιλική τισ τέχνη, τὸ τῶν πλουσίων πλῆθοσ καὶ ὁ σύμπασ δῆμοσ οὐκ ἄν ποτε λάβοι τὴν πολιτικὴν ταύτην ἐπιστήμην. πῶσ γὰρ ἄν; δεῖ δὴ τὰσ τοιαύτασ γε ὡσ ἐοίκε πολιτείασ, εἰ μέλλουσι καλῶσ τὴν ἀληθινὴν ἐκείνην τὴν τοῦ ἑνὸσ μετὰ τέχνησ ἄρχοντοσ πολιτείαν εἰσ δύναμιν μιμήσεσθαι, μηδέποτε κειμένων αὐτοῖσ τῶν νόμων μηδὲν ποιεῖν παρὰ τὰ γεγραμμένα καὶ πάτρια ἔθη. κάλλιστ’ εἴρηκασ.

ὅταν ἄρα οἱ πλούσιοι ταύτην μιμῶνται, τότε ἀριστοκρατίαν καλοῦμεν τὴν τοιαύτην πολιτείαν· ὁπόταν δὲ τῶν νόμων μὴ φροντίζωσιν, ὀλιγαρχίαν. κινδυνεύει. καὶ μὴν ὁπόταν αὖθισ εἷσ ἄρχῃ κατὰ νόμουσ, μιμούμενοσ τὸν ἐπιστήμονα, βασιλέα καλοῦμεν, οὐ διορίζοντεσ ὀνόματι τὸν μετ’ ἐπιστήμησ ἢ δόξησ κατὰ νόμουσ μοναρχοῦντα. κινδυνεύομεν.

οὐκοῦν κἄν τισ ἄρα ἐπιστήμων ὄντωσ ὢν εἷσ ἄρχῃ, πάντωσ τό γε ὄνομα ταὐτὸν βασιλεὺσ καὶ οὐδὲν ἕτερον προσρηθήσεται· δι’ ἃ δὴ τὰ πέντε ὀνόματα τῶν νῦν λεγομένων πολιτειῶν ἓν μόνον γέγονεν. ἐοίκε γοῦν. τί δ’ ὅταν μήτε κατὰ νόμουσ μήτε κατὰ ἔθη πράττῃ τισ εἷσ ἄρχων, προσποιῆται δὲ ὥσπερ ὁ ἐπιστήμων ὡσ ἄρα παρὰ τὰ γεγραμμένα τό γε βέλτιστον ποιητέον, ᾖ δέ τισ ἐπιθυμία καὶ ἄγνοια τούτου τοῦ μιμήματοσ ἡγουμένη, μῶν οὐ τότε τὸν τοιοῦτον ἕκαστον τύραννον κλητέον; τί μήν;

οὕτω δὴ τύραννόσ τε γέγονε, φαμέν, καὶ βασιλεὺσ καὶ ὀλιγαρχία καὶ ἀριστοκρατία καὶ δημοκρατία, δυσχερανάντων τῶν ἀνθρώπων τὸν ἕνα ἐκεῖνον μόναρχον, καὶ ἀπιστησάντων μηδένα τῆσ τοιαύτησ ἀρχῆσ ἄξιον ἂν γενέσθαι ποτέ, ὥστε ἐθέλειν καὶ δυνατὸν εἶναι μετ’ ἀρετῆσ καὶ ἐπιστήμησ ἄρχοντα τὰ δίκαια καὶ ὅσια διανέμειν ὀρθῶσ πᾶσιν, λωβᾶσθαι δὲ καὶ ἀποκτεινύναι καὶ κακοῦν ὃν ἂν βουληθῇ ἑκάστοτε ἡμῶν· ἐπεὶ γενόμενόν γ’ ἂν οἱο͂ν λέγομεν ἀγαπᾶσθαί τε ἂν καὶ οἰκεῖν διακυβερνῶντα εὐδαιμόνωσ ὀρθὴν ἀκριβῶσ μόνον πολιτείαν.

πῶσ δ’ οὔ; νῦν δέ γε ὁπότε οὐκ ἔστι γιγνόμενοσ, ὡσ δή φαμεν, ἐν ταῖσ πόλεσι βασιλεὺσ οἱο͂σ ἐν σμήνεσιν ἐμφύεται, τό τε σῶμα εὐθὺσ καὶ τὴν ψυχὴν διαφέρων εἷσ, δεῖ δὴ συνελθόντασ συγγράμματα γράφειν, ὡσ ἐοίκεν, μεταθέοντασ τὰ τῆσ ἀληθεστάτησ πολιτείασ ἴχνη. κινδυνεύει.

θαυμάζομεν δῆτα, ὦ Σώκρατεσ, ἐν ταῖσ τοιαύταισ πολιτείαισ ὅσα συμβαίνει γίγνεσθαι κακὰ καὶ ὅσα συμβήσεται, τοιαύτησ τῆσ κρηπῖδοσ ὑποκειμένησ αὐταῖσ, τῆσ κατὰ γράμματα καὶ ἔθη μὴ μετὰ ἐπιστήμησ πραττούσησ τὰσ πράξεισ, <ᾗ> ἑτέρα προσχρωμένη παντὶ κατάδηλοσ ὡσ πάντ’ ἂν διολέσειε τὰ ταύτῃ γιγνόμενα; ἢ ἐκεῖνο ἡμῖν θαυμαστέον μᾶλλον, ὡσ ἰσχυρόν τι πόλισ ἐστὶ φύσει;

πάσχουσαι γὰρ δὴ τοιαῦτα αἱ πόλεισ νῦν χρόνον ἀπέραντον, ὅμωσ ἔνιαί τινεσ αὐτῶν μόνιμοί τέ εἰσι καὶ οὐκ ἀνατρέπονται· πολλαὶ μὴν ἐνίοτε καὶ καθάπερ πλοῖα καταδυόμεναι διόλλυνται καὶ διολώλασι καὶ ἔτι διολοῦνται διὰ τὴν τῶν κυβερνητῶν καὶ ναυτῶν μοχθηρίαν τῶν περὶ τὰ μέγιστα μεγίστην ἄγνοιαν εἰληφότων, οἳ περὶ τὰ πολιτικὰ κατ’ οὐδὲν γιγνώσκοντεσ ἡγοῦνται κατὰ πάντα σαφέστατα πασῶν ἐπιστημῶν ταύτην εἰληφέναι. ἀληθέστατα.

τίσ οὖν δὴ τῶν οὐκ ὀρθῶν πολιτειῶν τούτων ἥκιστα χαλεπὴ συζῆν, πασῶν χαλεπῶν οὐσῶν, καὶ τίσ βαρυτάτη; δεῖ τι κατιδεῖν ἡμᾶσ, καίπερ πρόσ γε τὸ νῦν προτεθὲν ἡμῖν πάρεργον λεγόμενον; οὐ μὴν ἀλλ’ εἴσ γε τὸ ὅλον ἴσωσ ἅπανθ’ ἕνεκα τοῦ τοιούτου πάντεσ δρῶμεν χάριν. δεῖ· πῶσ δ’ οὔ; τὴν αὐτὴν τοίνυν φάθι τριῶν οὐσῶν χαλεπὴν διαφερόντωσ γίγνεσθαι καὶ ῥᾴστην.

πῶσ φῄσ; οὐκ ἄλλωσ, πλὴν μοναρχίαν φημὶ καὶ ὀλίγων ἀρχὴν καὶ πολλῶν, εἶναι τρεῖσ ταύτασ ἡμῖν λεγομένασ τοῦ νῦν ἐπικεχυμένου λόγου κατ’ ἀρχάσ. ἦσαν γὰρ οὖν. ταύτασ τοίνυν δίχα τέμνοντεσ μίαν ἑκάστην ἓξ ποιῶμεν, τὴν ὀρθὴν χωρὶσ ἀποκρίναντεσ τούτων ἑβδόμην. πῶσ; ἐκ μὲν τῆσ μοναρχίασ βασιλικὴν καὶ τυραννικήν, ἐκ δ’ αὖ τῶν μὴ πολλῶν τήν τε εὐώνυμον ἔφαμεν εἶναι ἀριστοκρατίαν καὶ ὀλιγαρχίαν·

ἐκ δ’ αὖ τῶν πολλῶν τότε μὲν ἁπλῆν ἐπονομάζοντεσ ἐτίθεμεν δημοκρατίαν, νῦν δ’ αὖ καὶ ταύτην ἡμῖν θετέον ἐστὶ διπλῆν. πῶσ δή; καὶ τίνι διαιροῦντεσ ταύτην; οὐδὲν διαφέροντι τῶν ἄλλων, οὐδ’ εἰ τοὔνομα ἤδη διπλοῦν ἐστι ταύτησ· ἀλλὰ τό γε κατὰ νόμουσ ἄρχειν καὶ παρανόμωσ ἔστι καὶ ταύτῃ καὶ ταῖσ ἄλλαισ.

ἔστι γὰρ οὖν. τότε μὲν τοίνυν τὴν ὀρθὴν ζητοῦσι τοῦτο τὸ τμῆμα οὐκ ἦν χρήσιμον, ὡσ ἐν τοῖσ πρόσθεν ἀπεδείξαμεν· ἐπειδὴ δὲ ἐξείλομεν ἐκείνην, τὰσ δ’ ἄλλασ ἔθεμεν ἀναγκαίασ, ἐν ταύταισ δὴ τὸ παράνομον καὶ ἔννομον ἑκάστην διχοτομεῖ τούτων. ἐοίκεν τούτου νῦν ῥηθέντοσ τοῦ λόγου. μοναρχία τοίνυν ζευχθεῖσα μὲν ἐν γράμμασιν ἀγαθοῖσ, οὓσ νόμουσ λέγομεν, ἀρίστη πασῶν τῶν ἕξ· ἄνομοσ δὲ χαλεπὴ καὶ βαρυτάτη συνοικῆσαι. κινδυνεύει.

τὴν δέ γε τῶν μὴ πολλῶν, ὥσπερ ἑνὸσ καὶ πλήθουσ τὸ ὀλίγον μέσον, οὕτωσ ἡγησώμεθα μέσην ἐπ’ ἀμφότερα· τὴν δ’ αὖ τοῦ πλήθουσ κατὰ πάντα ἀσθενῆ καὶ μηδὲν μήτε ἀγαθὸν μήτε κακὸν μέγα δυναμένην ὡσ πρὸσ τὰσ ἄλλασ διὰ τὸ τὰσ ἀρχὰσ ἐν ταύτῃ διανενεμῆσθαι κατὰ σμικρὰ εἰσ πολλούσ. διὸ γέγονε πασῶν μὲν νομίμων τῶν πολιτειῶν οὐσῶν τούτων χειρίστη, παρανόμων δὲ οὐσῶν συμπασῶν βελτίστη· καὶ ἀκολάστων μὲν πασῶν οὐσῶν ἐν δημοκρατίᾳ νικᾷ ζῆν, κοσμίων δ’ οὐσῶν ἥκιστα ἐν ταύτῃ βιωτέον, ἐν τῇ πρώτῃ δὲ πολὺ πρῶτόν τε καὶ ἄριστον, πλὴν τῆσ ἑβδόμησ·

πασῶν γὰρ ἐκείνην γε ἐκκριτέον, οἱο͂ν θεὸν ἐξ ἀνθρώπων, ἐκ τῶν ἄλλων πολιτειῶν. φαίνεται ταῦθ’ οὕτω συμβαίνειν τε καὶ γίγνεσθαι, καὶ ποιητέον ᾗπερ λέγεισ. οὐκοῦν δὴ καὶ τοὺσ κοινωνοὺσ τούτων τῶν πολιτειῶν πασῶν πλὴν τῆσ ἐπιστήμονοσ ἀφαιρετέον ὡσ οὐκ ὄντασ πολιτικοὺσ ἀλλὰ στασιαστικούσ, καὶ εἰδώλων μεγίστων προστάτασ ὄντασ καὶ αὐτοὺσ εἶναι τοιούτουσ, μεγίστουσ δὲ ὄντασ μιμητὰσ καὶ γόητασ μεγίστουσ γίγνεσθαι τῶν σοφιστῶν σοφιστάσ. κινδυνεύει τοῦτο εἰσ τοὺσ πολιτικοὺσ λεγομένουσ περιεστράφθαι τὸ ῥῆμα ὀρθότατα. εἰε͂ν·

τοῦτο μὲν ἀτεχνῶσ ἡμῖν ὥσπερ δρᾶμα, καθάπερ ἐρρήθη νυνδὴ Κενταυρικὸν ὁρᾶσθαι καὶ Σατυρικόν τινα θίασον, ὃν δὴ χωριστέον ἀπὸ πολιτικῆσ εἰή τέχνησ· νῦν δ’ οὕτω πάνυ μόγισ ἐχωρίσθη.

φαίνεται. τούτου δέ γ’ ἕτερον ἔτι χαλεπώτερον λείπεται τῷ συγγενέσ τε ὁμοῦ τ’ εἶναι μᾶλλον τῷ βασιλικῷ γένει καὶ δυσκαταμαθητότερον· καί μοι φαινόμεθα τοῖσ τὸν χρυσὸν καθαίρουσι πάθοσ ὅμοιον πεπονθέναι. πῶσ; Γῆν που καὶ λίθουσ καὶ πόλλ’ ἄττα ἕτερα ἀποκρίνουσι καὶ ἐκεῖνοι πρῶτον οἱ δημιουργοί· μετὰ δὲ ταῦτα λείπεται συμμεμειγμένα τὰ συγγενῆ τοῦ χρυσοῦ τίμια καὶ πυρὶ μόνον ἀφαιρετά, χαλκὸσ καὶ ἄργυροσ, ἔστι δ’ ὅτε καὶ ἀδάμασ, <ἃ> μετὰ βασάνων ταῖσ ἑψήσεσι μόγισ ἀφαιρεθέντα τὸν λεγόμενον ἀκήρατον χρυσὸν εἰάσεν ἡμᾶσ ἰδεῖν αὐτὸν μόνον ἐφ’ ἑαυτοῦ. λέγεται γὰρ οὖν δὴ ταῦτα οὕτω γίγνεσθαι. κατὰ τὸν αὐτὸν τοίνυν λόγον ἐοίκε καὶ νῦν ἡμῖν τὰ μὲν ἕτερα καὶ ὁπόσα ἀλλότρια καὶ τὰ μὴ φίλα πολιτικῆσ ἐπιστήμησ ἀποκεχωρίσθαι, λείπεσθαι δὲ τὰ τίμια καὶ συγγενῆ.

τούτων δ’ ἐστί που στρατηγία καὶ δικαστικὴ καὶ ὅση βασιλικῇ κοινωνοῦσα ῥητορεία πείθουσα τὸ δίκαιον συνδιακυβερνᾷ τὰσ ἐν ταῖσ πόλεσι πράξεισ· ἃ δὴ τίνι τρόπῳ ῥᾷστά τισ ἀπομερίζων δείξει γυμνὸν καὶ μόνον ἐκεῖνον καθ’ αὑτὸν τὸν ζητούμενον ὑφ’ ἡμῶν;

δῆλον ὅτι τοῦτό πῃ δρᾶν πειρατέον. πείρασ μὲν τοίνυν ἕνεκα φανερὸσ ἔσται· διὰ δὲ μουσικῆσ αὐτὸν ἐγχειρητέον δηλῶσαι. καί μοι λέγε. τὸ ποῖον; μουσικῆσ ἔστι πού τισ ἡμῖν μάθησισ, καὶ ὅλωσ τῶν περὶ χειροτεχνίασ ἐπιστημῶν;

ἔστιν. τί δέ; τὸ δ’ αὖ τούτων ἡντινοῦν εἴτε δεῖ μανθάνειν ἡμᾶσ εἴτε μή, πότερα φήσομεν ἐπιστήμην αὖ καὶ ταύτην εἶναί τινα περὶ αὐτὰ ταῦτα, ἢ πῶσ; οὕτωσ, εἶναι φήσομεν. οὐκοῦν ἑτέραν ὁμολογήσομεν ἐκείνων εἶναι ταύτην; ναί. πότερα δὲ αὐτῶν οὐδεμίαν ἄρχειν δεῖν ἄλλην ἄλλησ, ἢ ἐκείνασ ταύτησ, ἢ ταύτην δεῖν ἐπιτροπεύουσαν ἄρχειν συμπασῶν τῶν ἄλλων; ταύτην ἐκείνων.

<τὴν> εἰ δεῖ μανθάνειν ἢ μὴ τῆσ μανθανομένησ καὶ διδασκούσησ ἄρα σύ γε ἀποφαίνῃ δεῖν ἡμῖν ἄρχειν; σφόδρα γε. καὶ τὴν εἰ δεῖ πείθειν ἄρα ἢ μὴ τῆσ δυναμένησ πείθειν; πῶσ δ’ οὔ; εἰε͂ν· τίνι τὸ πειστικὸν οὖν ἀποδώσομεν ἐπιστήμῃ πλήθουσ τε καὶ ὄχλου διὰ μυθολογίασ ἀλλὰ μὴ διὰ διδαχῆσ; φανερὸν οἶμαι καὶ τοῦτο ῥητορικῇ δοτέον ὄν.

τὸ δ’ εἴτε διὰ πειθοῦσ εἴτε καὶ διά τινοσ βίασ δεῖ πράττειν πρόσ τινασ ὁτιοῦν ἢ καὶ τὸ παράπαν <ἡσυχίαν> ἔχειν, τοῦτ’ αὖ ποίᾳ προσθήσομεν ἐπιστήμῃ; τῇ τῆσ πειστικῆσ ἀρχούσῃ καὶ λεκτικῆσ. εἰή δ’ ἂν οὐκ ἄλλη τισ, ὡσ οἶμαι, πλὴν ἡ τοῦ πολιτικοῦ δύναμισ. κάλλιστ’ εἴρηκασ. καὶ τοῦτο μὲν ἐοίκε ταχὺ κεχωρίσθαι πολιτικῆσ τὸ ῥητορικόν, ὡσ ἕτερον εἶδοσ ὄν, ὑπηρετοῦν μὴν ταύτῃ. ναί. τί δὲ περὶ τῆσ τοιᾶσδ’ αὖ δυνάμεωσ διανοητέον; ποίασ;

τῆσ ὡσ πολεμητέον ἑκάστοισ οἷσ ἂν προελώμεθα πολεμεῖν, εἴτε αὐτὴν ἄτεχνον εἴτε ἔντεχνον ἐροῦμεν; καὶ πῶσ ἂν ἄτεχνον διανοηθεῖμεν, ἥν γε ἡ στρατηγικὴ καὶ πᾶσα ἡ πολεμικὴ πρᾶξισ πράττει; τὴν δὲ εἴτε πολεμητέον εἴτε διὰ φιλίασ ἀπαλλακτέον οἱάν τε καὶ ἐπιστήμονα διαβουλεύσασθαι, ταύτησ ἑτέραν ὑπολάβωμεν ἢ τὴν αὐτὴν ταύτῃ; τοῖσ πρόσθεν ἀναγκαῖον ἑπομένοισιν ἑτέραν. οὐκοῦν ἄρχουσαν ταύτησ αὐτὴν ἀποφανούμεθα, εἴπερ τοῖσ ἔμπροσθέν γε ὑποληψόμεθα ὁμοίωσ;

φημί. τίν’ οὖν ποτε καὶ ἐπιχειρήσομεν οὕτω δεινῆσ καὶ μεγάλησ τέχνησ συμπάσησ τῆσ πολεμικῆσ δεσπότιν ἀποφαίνεσθαι πλήν γε δὴ τὴν ὄντωσ οὖσαν βασιλικήν; οὐδεμίαν ἄλλην. οὐκ ἄρα πολιτικὴν θήσομεν, ὑπηρετικήν γε οὖσαν, τὴν τῶν στρατηγῶν ἐπιστήμην. οὐκ εἰκόσ. ἴθι δή, καὶ τὴν τῶν δικαστῶν τῶν ὀρθῶσ δικαζόντων θεασώμεθα δύναμιν.

πάνυ μὲν οὖν. ἆρ’ οὖν ἐπὶ πλέον τι δύναται τοῦ περὶ τὰ συμβόλαια πάνθ’ ὁπόσα κεῖται νόμιμα παρὰ νομοθέτου βασιλέωσ παραλαβοῦσα, κρίνειν εἰσ ἐκεῖνα σκοποῦσα τά τε δίκαια ταχθέντ’ εἶναι καὶ ἄδικα, τὴν αὑτῆσ ἰδίαν ἀρετὴν παρεχομένη τοῦ μήθ’ ὑπό τινων δώρων μήθ’ ὑπὸ φόβων μήτε οἴκτων μήθ’ ὑπό τινοσ ἄλλησ ἔχθρασ μηδὲ φιλίασ ἡττηθεῖσα παρὰ τὴν τοῦ νομοθέτου τάξιν ἐθέλειν ἂν τἀλλήλων ἐγκλήματα διαιρεῖν; οὔκ, ἀλλὰ σχεδὸν ὅσον εἴρηκασ ταύτησ ἐστὶ τῆσ δυνάμεωσ ἔργον.

καὶ τὴν τῶν δικαστῶν ἄρα ῥώμην ἀνευρίσκομεν οὐ βασιλικὴν οὖσαν ἀλλὰ νόμων φύλακα καὶ ὑπηρέτιν ἐκείνησ. ἐοίκέν γε. τόδε δὴ κατανοητέον ἰδόντι συναπάσασ τὰσ ἐπιστήμασ αἳ εἴρηνται, ὅτι πολιτική γε αὐτῶν οὐδεμία ἀνεφάνη. τὴν γὰρ ὄντωσ οὖσαν βασιλικὴν οὐκ αὐτὴν δεῖ πράττειν ἀλλ’ ἄρχειν τῶν δυναμένων πράττειν, γιγνώσκουσαν τὴν ἀρχήν τε καὶ ὁρμὴν τῶν μεγίστων ἐν ταῖσ πόλεσιν ἐγκαιρίασ τε πέρι καὶ ἀκαιρίασ, τὰσ δ’ ἄλλασ τὰ προσταχθέντα δρᾶν.

ὀρθῶσ. διὰ ταῦτα ἄρα ἃσ μὲν ἄρτι διεληλύθαμεν, οὔτ’ ἀλλήλων οὔθ’ αὑτῶν ἄρχουσαι, περὶ δέ τινα ἰδίαν αὑτῆσ οὖσα ἑκάστη πρᾶξιν, κατὰ τὴν ἰδιότητα τῶν πράξεων τοὔνομα δικαίωσ εἴληφεν ἴδιον. εἴξασι γοῦν.

τὴν δὲ πασῶν τε τούτων ἄρχουσαν καὶ τῶν νόμων καὶ συμπάντων τῶν κατὰ πόλιν ἐπιμελουμένην καὶ πάντα συνυφαίνουσαν ὀρθότατα, τοῦ κοινοῦ τῇ κλήσει περιλαβόντεσ τὴν δύναμιν αὐτῆσ, προσαγορεύοιμεν δικαιότατ’ ἄν, ὡσ ἐοίκε, πολιτικήν. παντάπασι μὲν οὖν. οὐκοῦν δὴ καὶ κατὰ τὸ τῆσ ὑφαντικῆσ παράδειγμα βουλοίμεθ’ ἂν ἐπεξελθεῖν αὐτὴν νῦν, ὅτε καὶ πάντα τὰ γένη τὰ κατὰ πόλιν δῆλα ἡμῖν γέγονε; καὶ σφόδρα γε. τὴν δὴ βασιλικὴν συμπλοκήν, ὡσ ἐοίκε, λεκτέον ποία τέ ἐστι καὶ τίνι τρόπῳ συμπλέκουσα ποῖον ἡμῖν ὕφασμα ἀποδίδωσιν.

δῆλον. ἦ χαλεπὸν ἐνδείξασθαι πρᾶγμα ἀναγκαῖον ἄρα γέγονεν, ὡσ φαίνεται. πάντωσ γε μὴν ῥητέον. τὸ γὰρ ἀρετῆσ μέροσ ἀρετῆσ εἴδει διάφορον εἶναί τινα τρόπον τοῖσ περὶ λόγουσ ἀμφισβητητικοῖσ καὶ μάλ’ εὐεπίθετον πρὸσ τὰσ τῶν πολλῶν δόξασ. οὐκ ἔμαθον. ἀλλ’ ὧδε πάλιν. ἀνδρείαν γὰρ οἶμαί σε ἡγεῖσθαι μέροσ ἓν ἀρετῆσ ἡμῖν εἶναι. πάνυ γε.

καὶ μὴν σωφροσύνην γε ἀνδρείασ μὲν ἕτερον, ἓν δ’ οὖν καὶ τοῦτο μόριον ἧσ κἀκεῖνο. ναί. τούτων δὴ πέρι θαυμαστόν τινα λόγον ἀποφαίνεσθαι τολμητέον. ποῖον; ὡσ ἐστὸν κατὰ δή τινα τρόπον εὖ μάλα πρὸσ ἀλλήλασ ἔχθραν καὶ στάσιν ἐναντίαν ἔχοντε ἐν πολλοῖσ τῶν ὄντων. πῶσ λέγεισ; οὐκ εἰωθότα λόγον οὐδαμῶσ· πάντα γὰρ οὖν δὴ ἀλλήλοισ τά γε τῆσ ἀρετῆσ μόρια λέγεταί που φίλια. ναί.

σκοπῶμεν δὴ προσσχόντεσ τὸν νοῦν εὖ μάλα πότερον οὕτωσ ἁπλοῦν ἐστι τοῦτο, ἢ παντὸσ μᾶλλον αὐτῶν ἔχει διαφορὰν τοῖσ συγγενέσιν ἔσ τι; ναί, λέγοισ ἂν πῇ σκεπτέον. ἐν τοῖσ σύμπασι χρὴ ζητεῖν ὅσα καλὰ μὲν λέγομεν, εἰσ δύο δὲ αὐτὰ τίθεμεν ἐναντία ἀλλήλων εἴδη. λέγ’ ἔτι σαφέστερον. ὀξύτητα καὶ τάχοσ, εἴτε κατὰ σώματα εἴτ’ ἐν ψυχαῖσ εἴτε κατὰ φωνῆσ φοράν, εἴτε αὐτῶν τούτων εἴτε ἐν εἰδώλοισ ὄντων, ὁπόσα μουσικὴ μιμουμένη καὶ ἔτι γραφικὴ μιμήματα παρέχεται, τούτων τινὸσ ἐπαινέτησ εἴτε αὐτὸσ πώποτε γέγονασ εἴτε ἄλλου παρὼν ἐπαινοῦντοσ ᾔσθησαι; τί μήν;

ἦ καὶ μνήμην ἔχεισ ὅντινα τρόπον αὐτὸ δρῶσιν ἐν ἑκάστοισ τούτων; οὐδαμῶσ. ἆρ’ οὖν δυνατὸσ αὐτὸ ἂν γενοίμην, ὥσπερ καὶ διανοοῦμαι, διὰ λόγων ἐνδείξασθαί σοι; τί δ’ οὔ;

ῥᾴδιον ἐοίκασ ἡγεῖσθαι τὸ τοιοῦτον· σκοπώμεθα δ’ οὖν αὐτὸ ἐν τοῖσ ὑπεναντίοισ γένεσι. τῶν γὰρ δὴ πράξεων ἐν πολλαῖσ καὶ πολλάκισ ἑκάστοτε τάχοσ καὶ σφοδρότητα καὶ ὀξύτητα διανοήσεώσ τε καὶ σώματοσ, ἔτι δὲ καὶ φωνῆσ, ὅταν ἀγασθῶμεν, λέγομεν αὐτὸ ἐπαινοῦντεσ μιᾷ χρώμενοι προσρήσει τῇ τῆσ ἀνδρείασ. πῶσ; ὀξὺ καὶ ἀνδρεῖον πρῶτόν πού φαμεν, καὶ ταχὺ καὶ ἀνδρικόν, καὶ σφοδρὸν ὡσαύτωσ· καὶ πάντωσ ἐπιφέροντεσ τοὔνομα ὃ λέγω κοινὸν πάσαισ ταῖσ φύσεσι ταύταισ ἐπαινοῦμεν αὐτάσ. ναί. τί δέ;

τὸ τῆσ ἠρεμαίασ αὖ γενέσεωσ εἶδοσ ἆρ’ οὐ πολλάκισ ἐπῃνέκαμεν ἐν πολλαῖσ τῶν πράξεων; καὶ σφόδρα γε. μῶν οὖν οὐ τἀναντία λέγοντεσ ἢ περὶ ἐκείνων τοῦτο φθεγγόμεθα; πῶσ; ὡσ ἡσυχαῖά πού φαμεν ἑκάστοτε καὶ σωφρονικά, περί τε διάνοιαν πραττόμενα ἀγασθέντεσ καὶ κατὰ τὰσ πράξεισ αὖ βραδέα καὶ μαλακά, καὶ ἔτι περὶ φωνὰσ γιγνόμενα λεῖα καὶ βαρέα, καὶ πᾶσαν ῥυθμικὴν κίνησιν καὶ ὅλην μοῦσαν ἐν καιρῷ βραδυτῆτι προσχρωμένην, οὐ τὸ τῆσ ἀνδρείασ ἀλλὰ τὸ τῆσ κοσμιότητοσ ὄνομα ἐπιφέρομεν αὐτοῖσ σύμπασιν. ἀληθέστατα.

καὶ μὴν ὁπόταν αὖ γε ἀμφότερα γίγνηται ταῦθ’ ἡμῖν ἄκαιρα, μεταβάλλοντεσ ἑκάτερα αὐτῶν ψέγομεν ἐπὶ τἀναντία πάλιν ἀπονέμοντεσ τοῖσ ὀνόμασιν. πῶσ; ὀξύτερα μὲν αὐτὰ γιγνόμενα τοῦ καιροῦ καὶ θάττω καὶ σκληρότερα φαινόμενα καὶ ὑβριστικὰ καὶ μανικὰ λέγοντεσ, τὰ δὲ βαρύτερα καὶ βραδύτερα καὶ μαλακώτερα δειλὰ καὶ βλακικά· καὶ σχεδὸν ὡσ τὸ πολὺ ταῦτά τε καὶ τὴν σώφρονα φύσιν καὶ τὴν ἀνδρείαν τὴν τῶν ἐναντίων, οἱο͂ν πολεμίαν διαλαχούσασ στάσιν ἰδέασ, οὔτ’ ἀλλήλαισ μειγνυμένασ ἐφευρίσκομεν ἐν ταῖσ περὶ τὰ τοιαῦτα πράξεσιν, ἔτι τε τοὺσ ἐν ταῖσ ψυχαῖσ αὐτὰσ ἴσχοντασ διαφερομένουσ ἀλλήλοισ ὀψόμεθα ἐὰν μεταδιώκωμεν.

ποῦ δὴ λέγεισ; ἐν πᾶσί τε δὴ τούτοισ οἷσ νῦν εἴπομεν, ὡσ εἰκόσ τε ἐν ἑτέροισ πολλοῖσ. κατὰ γὰρ οἶμαι τὴν αὑτῶν ἑκατέροισ συγγένειαν τὰ μὲν ἐπαινοῦντεσ ὡσ οἰκεῖα σφέτερα, τὰ δὲ τῶν διαφόρων ψέγοντεσ ὡσ ἀλλότρια, πολλὴν εἰσ ἔχθραν ἀλλήλοισ καὶ πολλῶν πέρι καθίστανται. κινδυνεύουσιν.

παιδιὰ τοίνυν αὕτη γέ τισ ἡ διαφορὰ τούτων ἐστὶ τῶν εἰδῶν· περὶ δὲ τὰ μέγιστα νόσοσ συμβαίνει πασῶν ἐχθίστη γίγνεσθαι ταῖσ πόλεσιν. περὶ δὴ ποῖα φῄσ; περὶ ὅλην, ὥσ γε εἰκόσ, τὴν τοῦ ζῆν παρασκευήν.

οἱ μὲν γὰρ δὴ διαφερόντωσ ὄντεσ κόσμιοι τὸν ἥσυχον ἀεὶ βίον ἕτοιμοι ζῆν, αὐτοὶ καθ’ αὑτοὺσ μόνοι τὰ σφέτερα αὐτῶν πράττοντεσ, οἴκοι τε αὖ πρὸσ ἅπαντασ οὕτωσ ὁμιλοῦντεσ, καὶ πρὸσ τὰσ ἔξωθεν πόλεισ ὡσαύτωσ ἕτοιμοι πάντα ὄντεσ τρόπον τινὰ ἄγειν εἰρήνην· καὶ διὰ τὸν ἔρωτα δὴ τοῦτον ἀκαιρότερον ὄντα ἢ χρή, ὅταν ἃ βούλονται πράττωσιν, ἔλαθον αὐτοί τε ἀπολέμωσ ἴσχοντεσ καὶ τοὺσ νέουσ ὡσαύτωσ διατιθέντεσ, ὄντεσ τε ἀεὶ τῶν ἐπιτιθεμένων, ἐξ ὧν οὐκ ἐν πολλοῖσ ἔτεσιν αὐτοὶ καὶ παῖδεσ καὶ σύμπασα ἡ πόλισ ἀντ’ ἐλευθέρων πολλάκισ ἔλαθον αὑτοὺσ γενόμενοι δοῦλοι. χαλεπὸν εἶπεσ καὶ δεινὸν πάθοσ.

τί δ’ οἱ πρὸσ τὴν ἀνδρείαν μᾶλλον ῥέποντεσ; ἆρ’ οὐκ ἐπὶ πόλεμον ἀεί τινα τὰσ αὑτῶν συντείνοντεσ πόλεισ διὰ τὴν τοῦ τοιούτου βίου σφοδροτέραν τοῦ δέοντοσ ἐπιθυμίαν εἰσ ἔχθραν πολλοῖσ καὶ δυνατοῖσ καταστάντεσ ἢ πάμπαν διώλεσαν ἢ δούλασ αὖ καὶ ὑποχειρίουσ τοῖσ ἐχθροῖσ ὑπέθεσαν τὰσ αὑτῶν πατρίδασ; ἔστι καὶ ταῦτα.

πῶσ οὖν μὴ φῶμεν ἐν τούτοισ ἀμφότερα ταῦτα τὰ γένη πολλὴν πρὸσ ἄλληλα ἀεὶ καὶ τὴν μεγίστην ἴσχειν ἔχθραν καὶ στάσιν; οὐδαμῶσ ὡσ οὐ φήσομεν. οὐκοῦν ὅπερ ἐπεσκοποῦμεν κατ’ ἀρχὰσ ἀνηυρήκαμεν, ὅτι μόρια ἀρετῆσ οὐ σμικρὰ ἀλλήλοισ διαφέρεσθον φύσει καὶ δὴ καὶ τοὺσ ἴσχοντασ δρᾶτον τὸ αὐτὸ τοῦτο; κινδυνεύετον. τόδε τοίνυν αὖ λάβωμεν. τὸ ποῖον; εἴ τίσ που τῶν συνθετικῶν ἐπιστημῶν πρᾶγμα ὁτιοῦν τῶν αὑτῆσ ἔργων, κἂν εἰ τὸ φαυλότατον, ἑκοῦσα ἐκ μοχθηρῶν καὶ χρηστῶν τινων συνίστησιν, ἢ πᾶσα ἐπιστήμη πανταχοῦ τὰ μὲν μοχθηρὰ εἰσ δύναμιν ἀποβάλλει, τὰ δὲ ἐπιτήδεια καὶ τὰ χρηστὰ ἔλαβεν, ἐκ τούτων δὲ καὶ ὁμοίων καὶ ἀνομοίων ὄντων, πάντα εἰσ ἓν αὐτὰ συνάγουσα, μίαν τινὰ δύναμιν καὶ ἰδέαν δημιουργεῖ.

τί μήν; οὐδ’ ἄρα ἡ κατὰ φύσιν ἀληθῶσ οὖσα ἡμῖν πολιτικὴ μή ποτε ἐκ χρηστῶν καὶ κακῶν ἀνθρώπων ἑκοῦσα εἶναι συστήσηται πόλιν τινά, ἀλλ’ εὔδηλον ὅτι παιδιᾷ πρῶτον βασανιεῖ, μετὰ δὲ τὴν βάσανον αὖ τοῖσ δυναμένοισ παιδεύειν καὶ ὑπηρετεῖν πρὸσ τοῦτ’ αὐτὸ παραδώσει, προστάττουσα καὶ ἐπιστατοῦσα αὐτή, καθάπερ ὑφαντικὴ τοῖσ τε ξαίνουσι καὶ τοῖσ τἆλλα προπαρασκευάζουσιν ὅσα πρὸσ τὴν πλέξιν αὐτῆσ συμπαρακολουθοῦσα προστάττει καὶ ἐπιστατεῖ, τοιαῦτα ἑκάστοισ ἐνδεικνῦσα τὰ ἔργα ἀποτελεῖν οἱᾶ ἂν ἐπιτήδεια ἡγῆται πρὸσ τὴν αὑτῆσ εἶναι συμπλοκήν.

πάνυ μὲν οὖν. ταὐτὸν δή μοι τοῦθ’ ἡ βασιλικὴ φαίνεται πᾶσι τοῖσ κατὰ νόμον παιδευταῖσ καὶ τροφεῦσιν, τὴν τῆσ ἐπιστατικῆσ αὐτὴ δύναμιν ἔχουσα, οὐκ ἐπιτρέψειν ἀσκεῖν ὅτι μή τισ πρὸσ τὴν αὑτῆσ σύγκρασιν ἀπεργαζόμενοσ ἦθόσ τι πρέπον ἀποτελεῖ, ταῦτα δὲ μόνα παρακελεύεσθαι παιδεύειν· καὶ τοὺσ μὲν μὴ δυναμένουσ κοινωνεῖν ἤθουσ ἀνδρείου καὶ σώφρονοσ ὅσα τε ἄλλα ἐστὶ τείνοντα πρὸσ ἀρετήν, ἀλλ’ εἰσ ἀθεότητα καὶ ὕβριν καὶ ἀδικίαν ὑπὸ κακῆσ βίᾳ φύσεωσ ἀπωθουμένουσ, θανάτοισ τε ἐκβάλλει καὶ φυγαῖσ καὶ ταῖσ μεγίσταισ κολάζουσα ἀτιμίαισ.

λέγεται γοῦν πωσ οὕτωσ.

τοὺσ δὲ ἐν ἀμαθίᾳ τε αὖ καὶ ταπεινότητι πολλῇ κυλινδουμένουσ εἰσ τὸ δουλικὸν ὑποζεύγνυσι γένοσ. ὀρθότατα. τοὺσ λοιποὺσ τοίνυν, ὅσων αἱ φύσεισ ἐπὶ τὸ γενναῖον ἱκαναὶ παιδείασ τυγχάνουσαι καθίστασθαι καὶ δέξασθαι μετὰ τέχνησ σύμμειξιν πρὸσ ἀλλήλασ, τούτων τὰσ μὲν ἐπὶ τὴν ἀνδρείαν μᾶλλον συντεινούσασ, οἱο͂ν στημονοφυὲσ νομίσασ’ αὐτῶν εἶναι τὸ στερεὸν ἦθοσ, τὰσ δὲ ἐπὶ τὸ κόσμιον πίονί τε καὶ μαλακῷ καὶ κατὰ τὴν εἰκόνα κροκώδει διανήματι προσχρωμένασ, ἐναντία δὲ τεινούσασ ἀλλήλαισ, πειρᾶται τοιόνδε τινὰ τρόπον συνδεῖν καὶ συμπλέκειν. ποῖον δή;

πρῶτον μὲν κατὰ τὸ συγγενὲσ τὸ ἀειγενὲσ ὂν τῆσ ψυχῆσ αὐτῶν μέροσ θείῳ συναρμοσαμένη δεσμῷ, μετὰ δὲ τὸ θεῖον τὸ ζῳογενὲσ αὐτῶν αὖθισ ἀνθρωπίνοισ.

πῶσ τοῦτ’ εἶπεσ αὖ; τὴν τῶν καλῶν καὶ δικαίων πέρι καὶ ἀγαθῶν καὶ τῶν τούτοισ ἐναντίων ὄντωσ οὖσαν ἀληθῆ δόξαν μετὰ βεβαιώσεωσ, ὁπόταν ἐν ταῖσ ψυχαῖσ ἐγγίγνηται, θείαν φημὶ ἐν δαιμονίῳ γίγνεσθαι γένει. πρέπει γοῦν οὕτω. τὸν δὴ πολιτικὸν καὶ τὸν ἀγαθὸν νομοθέτην ἆρ’ ἴσμεν ὅτι προσήκει μόνον δυνατὸν εἶναι τῇ τῆσ βασιλικῆσ μούσῃ τοῦτο αὐτὸ ἐμποιεῖν τοῖσ ὀρθῶσ μεταλαβοῦσι παιδείασ, οὓσ ἐλέγομεν νυνδή;

τὸ γοῦν εἰκόσ. ὃσ δ’ ἂν δρᾶν γε, ὦ Σώκρατεσ, ἀδυνατῇ τὸ τοιοῦτον, μηδέποτε τοῖσ νῦν ζητουμένοισ ὀνόμασιν αὐτὸν προσαγορεύωμεν. ὀρθότατα. τί οὖν; ἀνδρεία ψυχὴ λαμβανομένη τῆσ τοιαύτησ ἀληθείασ ἆρ’ οὐχ ἡμεροῦται καὶ τῶν δικαίων μάλιστα οὕτω κοινωνεῖν ἂν ἐθελήσειεν, μὴ μεταλαβοῦσα δὲ ἀποκλινεῖ μᾶλλον πρὸσ θηριώδη τινὰ φύσιν; πῶσ δ’ οὔ;

τί δὲ τὸ τῆσ κοσμίασ φύσεωσ; ἆρ’ οὐ τούτων μὲν μεταλαβὸν τῶν δοξῶν ὄντωσ σῶφρον καὶ φρόνιμον, ὥσ γε ἐν πολιτείᾳ, γίγνεται, μὴ κοινωνῆσαν δὲ ὧν λέγομεν ἐπονείδιστόν τινα εὐηθείασ δικαιότατα λαμβάνει φήμην; πάνυ μὲν οὖν. οὐκοῦν συμπλοκὴν καὶ δεσμὸν τοῦτον τοῖσ μὲν κακοῖσ πρὸσ σφᾶσ αὐτοὺσ καὶ τοῖσ ἀγαθοῖσ πρὸσ τοὺσ κακοὺσ μηδέποτε μόνιμον φῶμεν γίγνεσθαι, μηδέ τινα ἐπιστήμην αὐτῷ σπουδῇ πρὸσ τοὺσ τοιούτουσ ἂν χρῆσθαί ποτε; πῶσ γάρ; τοῖσ δ’ εὐγενέσι γενομένοισ τε ἐξ ἀρχῆσ ἤθεσι θρεφθεῖσί τε κατὰ φύσιν μόνοισ διὰ νόμων ἐμφύεσθαι, καὶ ἐπὶ τούτοισ δὴ τοῦτ’ εἶναι τέχνῃ φάρμακον, καὶ καθάπερ εἴπομεν τοῦτον θειότερον εἶναι τὸν σύνδεσμον ἀρετῆσ μερῶν φύσεωσ ἀνομοίων καὶ ἐπὶ τὰ ἐναντία φερομένων.

ἀληθέστατα. τοὺσ μὴν λοιπούσ, ὄντασ ἀνθρωπίνουσ δεσμούσ, ὑπάρχοντοσ τούτου τοῦ θείου σχεδὸν οὐδὲν χαλεπὸν οὔτε ἐννοεῖν οὔτε ἐννοήσαντα ἀποτελεῖν. πῶσ δή, καὶ τίνασ;

τοὺσ τῶν ἐπιγαμιῶν καὶ παίδων κοινωνήσεων καὶ τῶν περὶ τὰσ ἰδίασ ἐκδόσεισ καὶ γάμουσ. οἱ γὰρ πολλοὶ τὰ περὶ ταῦτα οὐκ ὀρθῶσ συνδοῦνται πρὸσ τὴν τῶν παίδων γέννησιν. τί δή; τὰ μὲν πλούτου καὶ δυνάμεων ἐν τοῖσ τοιούτοισ διώγματα τί καί τισ ἂν ὡσ ἄξια λόγου σπουδάζοι μεμφόμενοσ; οὐδέν. μᾶλλον δέ γε δίκαιον τῶν περὶ τὰ γένη ποιουμένων ἐπιμέλειαν τούτων πέρι λέγειν, εἴ τι μὴ κατὰ τρόπον πράττουσιν. εἰκὸσ γὰρ οὖν.

πράττουσι μὲν δὴ οὐδ’ ἐξ ἑνὸσ ὀρθοῦ λόγου, τὴν ἐν τῷ παραχρῆμα διώκοντεσ ῥᾳστώνην καὶ τῷ τοὺσ μὲν προσομοίουσ αὐτοῖσ ἀσπάζεσθαι, τοὺσ δ’ ἀνομοίουσ μὴ στέργειν, πλεῖστον τῇ δυσχερείᾳ μέροσ ἀπονέμοντεσ. πῶσ; οἱ μέν που κόσμιοι τὸ σφέτερον αὐτῶν ἦθοσ ζητοῦσι, καὶ κατὰ δύναμιν γαμοῦσί τε παρὰ τούτων καὶ τὰσ ἐκδιδομένασ παρ’ αὑτῶν εἰσ τούτουσ ἐκπέμπουσι πάλιν· ὡσ δ’ αὕτωσ τὸ περὶ τὴν ἀνδρείαν γένοσ δρᾷ, τὴν αὑτοῦ μεταδιῶκον φύσιν, δέον ποιεῖν ἀμφότερα τὰ γένη τούτων τοὐναντίον ἅπαν.

πῶσ, καὶ διὰ τί; διότι πέφυκεν ἀνδρεία τε ἐν πολλαῖσ γενέσεσιν ἄμεικτοσ γεννωμένη σώφρονι φύσει κατὰ μὲν ἀρχὰσ ἀκμάζειν ῥώμῃ, τελευτῶσα δὲ ἐξανθεῖν παντάπασι μανίαισ. εἰκόσ. ἡ δὲ αἰδοῦσ γε αὖ λίαν πλήρησ ψυχὴ καὶ ἀκέραστοσ τόλμησ ἀνδρείασ, ἐπὶ δὲ γενεὰσ πολλὰσ οὕτω γεννηθεῖσα, νωθεστέρα φύεσθαι τοῦ καιροῦ καὶ ἀποτελευτῶσα δὴ παντάπασιν ἀναπηροῦσθαι. καὶ τοῦτ’ εἰκὸσ οὕτω συμβαίνειν.

τούτουσ δὴ τοὺσ δεσμοὺσ ἔλεγον ὅτι χαλεπὸν οὐδὲν συνδεῖν ὑπάρξαντοσ τοῦ περὶ τὰ καλὰ κἀγαθὰ μίαν ἔχειν ἀμφότερα τὰ γένη δόξαν. τοῦτο γὰρ ἓν καὶ ὅλον ἐστὶ βασιλικῆσ συνυφάνσεωσ ἔργον, μηδέποτε ἐᾶν ἀφίστασθαι σώφρονα ἀπὸ τῶν ἀνδρείων ἤθη, συγκερκίζοντα δὲ ὁμοδοξίαισ καὶ τιμαῖσ καὶ ἀτιμίαισ καὶ δόξαισ καὶ ὁμηρειῶν ἐκδόσεσιν εἰσ ἀλλήλουσ, λεῖον καὶ τὸ λεγόμενον εὐήτριον ὕφασμα συνάγοντα ἐξ αὐτῶν, τὰσ ἐν ταῖσ πόλεσιν ἀρχὰσ ἀεὶ κοινῇ τούτοισ ἐπιτρέπειν. πῶσ;

οὗ μὲν ἂν ἑνὸσ ἄρχοντοσ χρεία συμβαίνῃ, τὸν ταῦτα ἀμφότερα ἔχοντα αἱρούμενον ἐπιστάτην· οὗ δ’ ἂν πλειόνων, τούτων μέροσ ἑκατέρων συμμειγνύντα. τὰ μὲν γὰρ σωφρόνων ἀρχόντων ἤθη σφόδρα μὲν εὐλαβῆ καὶ δίκαια καὶ σωτήρια, δριμύτητοσ δὲ καί τινοσ ἰταμότητοσ ὀξείασ καὶ πρακτικῆσ ἐνδεῖται. δοκεῖ γοῦν δὴ καὶ τάδε. τὰ δ’ ἀνδρεῖά γε αὖ πρὸσ μὲν τὸ δίκαιον καὶ εὐλαβὲσ ἐκείνων ἐπιδεέστερα, τὸ δὲ ἐν ταῖσ πράξεσι ἰταμὸν διαφερόντωσ ἴσχει.

πάντα δὲ καλῶσ γίγνεσθαι τὰ περὶ τὰσ πόλεισ ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ τούτοιν μὴ παραγενομένοιν ἀμφοῖν ἀδύνατον. πῶσ γὰρ οὔ; συναγαγοῦσα αὐτῶν τὸν βίον ἡ βασιλικὴ τέχνη, πάντων μεγαλοπρεπέστατον ὑφασμάτων καὶ ἄριστον ἀποτελέσασα ὥστ’ εἶναι κοινόν τούσ τ’ ἄλλουσ ἐν ταῖσ πόλεσι πάντασ δούλουσ καὶ ἐλευθέρουσ ἀμπίσχουσα, συνέχῃ τούτῳ τῷ πλέγματι, καὶ καθ’ ὅσον εὐδαίμονι προσήκει γίγνεσθαι πόλει τούτου μηδαμῇ μηδὲν ἐλλείπουσα ἄρχῃ τε καὶ ἐπιστατῇ.

κάλλιστα αὖ τὸν βασιλικὸν ἀπετέλεσασ ἄνδρα ἡμῖν, ὦ ξένε, καὶ τὸν πολιτικόν.

상위

Plato (플라톤)

목록

SEARCH

MENU NAVIGATION