Xenophon, Minor Works, Λακεδαιμονίων Πολιτεία, chapter 2

(크세노폰, Minor Works, Λακεδαιμονίων Πολιτεία, chapter 2)

ἐγὼ μέντοι, ἐπεὶ καὶ περὶ γενέσεωσ ἐξήγημαι, βούλομαι καὶ τὴν παιδείαν ἑκατέρων σαφηνίσαι. τῶν μὲν τοίνυν ἄλλων Ἑλλήνων οἱ φάσκοντεσ κάλλιστα τοὺσ υἱεῖσ παιδεύειν, ἐπειδὰν τάχιστα αὐτοῖσ οἱ παῖδεσ τὰ λεγόμενα ξυνιῶσιν, εὐθὺσ μὲν ἐπ’ αὐτοῖσ παιδαγωγοὺσ θεράποντασ ἐφιστᾶσιν, εὐθὺσ δὲ πέμπουσιν εἰσ διδασκάλων μαθησομένουσ καὶ γράμματα καὶ μουσικὴν καὶ τὰ ἐν παλαίστρᾳ. πρὸσ δὲ τούτοισ τῶν παίδων πόδασ μὲν ὑποδήμασιν ἁπαλύνουσι, σώματα δὲ ἱματίων μεταβολαῖσ διαθρύπτουσι· σίτου γε μὴν αὐτοῖσ γαστέρα μέτρον νομίζουσιν. ὁ δὲ Λυκοῦργοσ, ἀντὶ μὲν τοῦ ἰδίᾳ ἕκαστον παιδαγωγοὺσ δούλουσ ἐφιστάναι, ἄνδρα ἐπέστησε κρατεῖν αὐτῶν ἐξ ὧνπερ αἱ μέγισται ἀρχαὶ καθίστανται, ὃσ δὴ καὶ παιδονόμοσ καλεῖται, τοῦτον δὲ κύριον ἐποίησε καὶ ἁθροίζειν τοὺσ παῖδασ καὶ ἐπισκοποῦντα, εἴ τισ ῥᾳδιουργοίη, ἰσχυρῶσ κολάζειν.

ἔδωκε δ’ αὐτῷ καὶ τῶν ἡβώντων μαστιγοφόρουσ, ὅπωσ τιμωροῖεν ὁπότε δέοι, ὥστε πολλὴν μὲν αἰδῶ, πολλὴν δὲ πειθὼ ἐκεῖ συμπαρεῖναι. ἀντί γε μὴν τοῦ ἁπαλύνειν τοὺσ πόδασ ὑποδήμασιν ἔταξεν ἀνυποδησίᾳ κρατύνειν, νομίζων, εἰ τοῦτ’ ἀσκήσειαν, πολὺ μὲν ῥᾷον ἂν ὀρθιάδε ἐκβαίνειν, ἀσφαλέστερον δὲ πρανῆ καταβαίνειν, καὶ πηδῆσαι δὲ καὶ ἀναθορεῖν καὶ δραμεῖν θᾶττον ἀνυπόδητον, εἰ ἠσκηκὼσ εἰή τοὺσ πόδασ, ἢ ὑποδεδεμένον.

καὶ ἀντί γε τοῦ ἱματίοισ διαθρύπτεσθαι ἐνόμιζεν ἑνὶ ἱματίῳ δι’ ἔτουσ προσεθίζεσθαι, νομίζων οὕτωσ καὶ πρὸσ ψύχη καὶ πρὸσ θάλπη ἄμεινον ἂν παρεσκευάσθαι.

σῖτόν γε μὴν ἔταξε τοσοῦτον ἔχοντα συμβολεύειν τὸν εἴρενα ὡσ ὑπὸ πλησμονῆσ μὲν μήποτε βαρύνεσθαι, τοῦ δὲ ἐνδεεστέρωσ διάγειν μὴ ἀπείρωσ ἔχειν, νομίζων τοὺσ οὕτω παιδευομένουσ μᾶλλον μὲν ἂν δύνασθαι, εἰ δεήσειεν, ἀσιτήσαντασ ἐπιπονῆσαι, μᾶλλον δ’ ἄν, εἰ παραγγελθείη, ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ σίτου πλείω χρόνον ἐπιταθῆναι, ἧττον δ’ ἂν ὄψου δεῖσθαι, εὐχερέστερον δὲ πρὸσ πᾶν ἔχειν βρῶμα, καὶ ὑγιεινοτέρωσ δ’ ἂν διάγειν·

καὶ εἰσ μῆκοσ ἂν τὴν αὐξάνεσθαι ῥαδινὰ τὰ σώματα ποιοῦσαν τροφὴν μᾶλλον συλλαμβάνειν ἡγήσατο ἢ τὴν διαπλατύνουσαν τῷ σίτῳ. ὡσ δὲ μὴ ὑπὸ λιμοῦ ἄγαν αὖ πιέζοιντο, ἀπραγμόνωσ μὲν αὐτοῖσ οὐκ ἔδωκε λαμβάνειν ὧν ἂν προσδέωνται, κλέπτειν δ’ ἐφῆκεν ἔστιν ἃ τῷ λιμῷ ἐπικουροῦντασ.

καὶ ὡσ μὲν οὐκ ἀπορῶν ὅ τι δοίη ἐφῆκεν αὐτοῖσ γε μηχανᾶσθαι τὴν τροφήν, οὐδένα οἶμαι τοῦτο ἀγνοεῖν·

δῆλον δ’ ὅτι τὸν μέλλοντα κλωπεύειν καὶ νυκτὸσ ἀγρυπνεῖν δεῖ καὶ μεθ’ ἡμέραν ἀπατᾶν καὶ ἐνεδρεύειν, καὶ κατασκόπουσ δὲ ἑτοιμάζειν τὸν μέλλοντά τι λήψεσθαι. ταῦτα οὖν δὴ πάντα δῆλον ὅτι μηχανικωτέρουσ τῶν ἐπιτηδείων βουλόμενοσ τοὺσ παῖδασ ποιεῖν καὶ πολεμικωτέρουσ οὕτωσ ἐπαίδευσεν. εἴποι δ’ ἂν οὖν τισ, τί δῆτα, εἴπερ τὸ κλέπτειν ἀγαθὸν ἐνόμιζε, πολλὰσ πληγὰσ ἐπέβαλλε τῷ ἁλισκομένῳ;

ὅτι, φημὶ ἐγώ, καὶ τἆλλα, ὅσα ἄνθρωποι διδάσκουσι, κολάζουσι τὸν μὴ καλῶσ ὑπηρετοῦντα. κἀκεῖνοι οὖν τοὺσ ἁλισκομένουσ ὡσ κακῶσ κλέπτοντασ τιμωροῦνται. καὶ ὡσ πλείστουσ δὴ ἁρπάσαι τυροὺσ παρ’ Ὀρθίασ καλὸν θείσ, μαστιγοῦν τούτουσ ἄλλοισ ἐπέταξε, τοῦτο δηλῶσαι καὶ ἐν τούτῳ βουλόμενοσ ὅτι ἔστιν ὀλίγον χρόνον ἀλγήσαντα πολὺν χρόνον εὐδοκιμοῦντα εὐφραίνεσθαι.

δηλοῦται δὲ ἐν τούτῳ ὅτι καὶ ὅπου τάχουσ δεῖ ὁ βλακεύων ἐλάχιστα μὲν ὠφελεῖται, πλεῖστα δὲ πράγματα λαμβάνει. ὅπωσ δὲ μηδ’ εἰ ὁ παιδονόμοσ ἀπέλθοι, ἔρημοί ποτε οἱ παῖδεσ εἰε͂ν ἄρχοντοσ, ἐποίησε τὸν ἀεὶ παρόντα τῶν πολιτῶν κύριον εἶναι καὶ ἐπιτάττειν τοῖσ παισὶν ὅ τι ἂν ἀγαθὸν δοκοίη εἶναι, καὶ κολάζειν, εἴ τι ἁμαρτάνοιεν.

τοῦτο δὲ ποιήσασ διέπραξε καὶ αἰδημονεστέρουσ εἶναι τοὺσ παῖδασ· οὐδὲν γὰρ οὕτωσ αἰδοῦνται οὔτε παῖδεσ οὔτε ἄνδρεσ ὡσ τοὺσ ἄρχοντασ. ὡσ δὲ καὶ εἴ ποτε μηδεὶσ τύχοι ἀνὴρ παρών, μηδ’ ὣσ ἔρημοι οἱ παῖδεσ ἄρχοντοσ εἰε͂ν, ἔθηκε τῆσ ἴλησ ἑκάστησ τὸν τορώτατον τῶν εἰρένων ἄρχειν·

ὥστε οὐδέποτε ἐκεῖ οἱ παῖδεσ ἔρημοι ἄρχοντόσ εἰσι. λεκτέον δέ μοι δοκεῖ εἶναι καὶ περὶ τῶν παιδικῶν ἐρώτων·

ἔστι γάρ τι καὶ τοῦτο πρὸσ παιδείαν. οἱ μὲν τοίνυν ἄλλοι Ἕλληνεσ ἢ ὥσπερ Βοιωτοὶ ἀνὴρ καὶ παῖσ συζυγέντεσ ὁμιλοῦσιν, ἢ ὥσπερ Ἠλεῖοι διὰ χαρίτων τῇ ὡρ́ᾳ χρῶνται· εἰσὶ δὲ καὶ οἳ παντάπασι τοῦ διαλέγεσθαι τοὺσ ἐραστὰσ εἴργουσιν ἀπὸ τῶν παίδων. ὁ δὲ Λυκοῦργοσ ἐναντία καὶ τούτοισ πᾶσι γνούσ, εἰ μέν τισ αὐτὸσ ὢν οἱο͂ν δεῖ ἀγασθεὶσ ψυχὴν παιδὸσ πειρῷτο ἄμεμπτον φίλον ἀποτελέσασθαι καὶ συνεῖναι, ἐπῄνει καὶ καλλίστην παιδείαν ταύτην ἐνόμιζεν·

εἰ δέ τισ παιδὸσ σώματοσ ὀρεγόμενοσ φανείη, αἴσχιστον τοῦτο θεὶσ ἐποίησεν ἐν Λακεδαίμονι μηδὲν ἧττον ἐραστὰσ παιδικῶν ἀπέχεσθαι ἢ γονεῖσ παίδων ἢ καὶ ἀδελφοὶ ἀδελφῶν εἰσ ἀφροδίσια ἀπέχονται. τὸ μέντοι ταῦτα ἀπιστεῖσθαι ὑπό τινων οὐ θαυμάζω·

ἐν πολλαῖσ γὰρ τῶν πόλεων οἱ νόμοι οὐκ ἐναντιοῦνται ταῖσ πρὸσ τοὺσ παῖδασ ἐπιθυμίαισ. ἡ μὲν δὴ παιδεία εἴρηται ἥ τε Λακωνικὴ καὶ ἡ τῶν ἄλλων Ἑλλήνων·

ἐξ ὁποτέρασ δ’ αὐτῶν καὶ εὐπειθέστεροι καὶ αἰδημονέστεροι καὶ ὧν δεῖ ἐγκρατέστεροι ἄνδρεσ ἀποτελοῦνται, ὁ βουλόμενοσ καὶ ταῦτα ἐπισκοπείσθω.

SEARCH

MENU NAVIGATION