Plato, Hippias Major, Hippias Minor, Ion, Menexenus, Cleitophon, Timaeus, Critias, Minos, Epinomis, Ἱππίασ Ἐλαττών

(플라톤, Hippias Major, Hippias Minor, Ion, Menexenus, Cleitophon, Timaeus, Critias, Minos, Epinomis, Ἱππίασ Ἐλαττών)

σὺ δὲ δὴ τί σιγᾷσ, ὦ Σώκρατεσ, Ἱππίου τοσαῦτα ἐπιδειξαμένου, καὶ οὐχὶ ἢ συνεπαινεῖσ τι τῶν εἰρημένων ἢ καὶ ἐλέγχεισ, εἴ τί σοι μὴ καλῶσ δοκεῖ εἰρηκέναι; ἄλλωσ τε ἐπειδὴ καὶ αὐτοὶ λελείμμεθα, οἳ μάλιστ’ ἂν ἀντιποιησαίμεθα μετεῖναι ἡμῖν τῆσ ἐν φιλοσοφίᾳ διατριβῆσ. καὶ μήν, ὦ Εὔδικε, ἔστι γε ἃ ἡδέωσ ἂν πυθοίμην Ἱππίου ὧν νυνδὴ ἔλεγεν περὶ Ὁμήρου. καὶ γὰρ τοῦ σοῦ πατρὸσ Ἀπημάντου ἤκουον ὅτι ἡ Ἰλιὰσ κάλλιον εἰή ποίημα τῷ Ὁμήρῳ ἢ ἡ Ὀδύσσεια, τοσούτῳ δὲ κάλλιον, ὅσῳ ἀμείνων Ἀχιλλεὺσ Ὀδυσσέωσ εἰή·

ἑκάτερον γὰρ τούτων τὸ μὲν εἰσ Ὀδυσσέα ἔφη πεποιῆσθαι, τὸ δ’ εἰσ Ἀχιλλέα. περὶ ἐκείνου οὖν ἡδέωσ ἄν, εἰ βουλομένῳ ἐστὶν Ἱππίᾳ, ἀναπυθοίμην ὅπωσ αὐτῷ δοκεῖ περὶ τοῖν ἀνδροῖν τούτοιν, πότερον ἀμείνω φησὶν εἶναι, ἐπειδὴ καὶ ἄλλα πολλὰ καὶ παντοδαπὰ ἡμῖν ἐπιδέδεικται καὶ περὶ ποιητῶν τε ἄλλων καὶ περὶ Ὁμήρου. ἀλλὰ δῆλον ὅτι οὐ φθονήσει Ἱππίασ, ἐάν τι αὐτὸν ἐρωτᾷσ, ἀποκρίνεσθαι.

ἦ γάρ, ὦ Ἱππία, ἐάν τι ἐρωτᾷ σε Σωκράτησ, ἀποκρινῇ; ἢ πῶσ ποιήσεισ; ἀεὶ ἐπανιὼν οἴκοθεν ἐξ Ἤλιδοσ εἰσ τὸ ἱερὸν παρέχω ἐμαυτὸν καὶ λέγοντα ὅτι ἄν τισ βούληται ὧν ἄν μοι εἰσ ἐπίδειξιν παρεσκευασμένον ᾖ, καὶ ἀποκρινόμενον τῷ βουλομένῳ ὅτι ἄν τισ ἐρωτᾷ, νῦν δὲ τὴν Σωκράτουσ ἐρώτησιν φύγοιμι.

μακάριόν γε, ὦ Ἱππία, πάθοσ πέπονθασ, εἰ ἑκάστησ Ὀλυμπιάδοσ οὕτωσ εὐέλπισ ὢν περὶ τῆσ ψυχῆσ εἰσ σοφίαν ἀφικνῇ εἰσ τὸ ἱερόν·

καὶ θαυμάσαιμ’ ἂν εἴ τισ τῶν περὶ τὸ σῶμα ἀθλητῶν οὕτωσ ἀφόβωσ τε καὶ πιστευτικῶσ ἔχων τῷ σώματι ἔρχεται αὐτόσε ἀγωνιούμενοσ, ὥσπερ σὺ φῂσ τῇ διανοίᾳ. εἰκότωσ, ὦ Σώκρατεσ, ἐγὼ τοῦτο πέπονθα· ἐξ οὗ γὰρ ἦργμαι Ὀλυμπίασιν ἀγωνίζεσθαι, οὐδενὶ πώποτε κρείττονι εἰσ οὐδὲν ἐμαυτοῦ ἐνέτυχον. καλόν γε λέγεισ, ὦ Ἱππία, καὶ τῇ Ἠλείων πόλει τῆσ σοφίασ ἀνάθημα τὴν δόξαν εἶναι τὴν σὴν καὶ τοῖσ γονεῦσι τοῖσ σοῖσ.

ἀτὰρ τί δὴ λέγεισ ἡμῖν περὶ τοῦ Ἀχιλλέωσ τε καὶ τοῦ Ὀδυσσέωσ; πότερον ἀμείνω καὶ κατὰ τί φῂσ εἶναι; ἡνίκα μὲν γὰρ πολλοὶ ἔνδον ἦμεν καὶ σὺ τὴν ἐπίδειξιν ἐποιοῦ, ἀπελείφθην σου τῶν λεγομένων ‐ ὤκνουν γὰρ ἐπανερέσθαι, διότι ὄχλοσ τε πολὺσ ἔνδον ἦν, καὶ μή σοι ἐμποδὼν εἰήν ἐρωτῶν τῇ ἐπιδείξει ‐ νυνὶ δὲ ἐπειδὴ ἐλάττουσ τέ ἐσμεν καὶ Εὔδικοσ ὅδε κελεύει ἐρέσθαι, εἰπέ τε καὶ δίδαξον ἡμᾶσ σαφῶσ, τί ἔλεγεσ περὶ τούτοιν τοῖν ἀνδροῖν; πῶσ διέκρινεσ αὐτούσ;

ἀλλ’ ἐγώ σοι, ὦ Σώκρατεσ, ἐθέλω ἔτι σαφέστερον ἢ τότε διελθεῖν ἃ λέγω καὶ περὶ τούτων καὶ ἄλλων. φημὶ γὰρ Ὅμηρον πεποιηκέναι ἄριστον μὲν ἄνδρα Ἀχιλλέα τῶν εἰσ Τροίαν ἀφικομένων, σοφώτατον δὲ Νέστορα, πολυτροπώτατον δὲ Ὀδυσσέα. βαβαῖ, ὦ Ἱππία· ἆρ’ ἄν τί μοι χαρίσαιο τοιόνδε, μή μου καταγελᾶν, ἐὰν μόγισ μανθάνω τὰ λεγόμενα καὶ πολλάκισ ἀνερωτῶ; ἀλλά μοι πειρῶ πρᾴωσ τε καὶ εὐκόλωσ ἀποκρίνεσθαι.

αἰσχρὸν γὰρ ἂν εἰή, ὦ Σώκρατεσ, εἰ ἄλλουσ μὲν αὐτὰ ταῦτα παιδεύω καὶ ἀξιῶ διὰ ταῦτα χρήματα λαμβάνειν, αὐτὸσ δὲ ὑπὸ σοῦ ἐρωτώμενοσ μὴ συγγνώμην τ’ ἔχοιμι καὶ πρᾴωσ ἀποκρινοίμην. πάνυ καλῶσ λέγεισ. ἐγὼ γάρ τοι, ἡνίκα μὲν ἄριστον τὸν Ἀχιλλέα ἔφησθα πεποιῆσθαι, ἐδόκουν σου μανθάνειν ὅτι ἔλεγεσ, καὶ ἡνίκα τὸν Νέστορα σοφώτατον· ἐπειδὴ δὲ τὸν Ὀδυσσέα εἶπεσ ὅτι πεποιηκὼσ εἰή ὁ ποιητὴσ πολυτροπώτατον, τοῦτο δ’, ὥσ γε πρὸσ σὲ τἀληθῆ εἰρῆσθαι, παντάπασιν οὐκ οἶδ’ ὅτι λέγεισ.

καί μοι εἰπέ, ἄν τι ἐνθένδε μᾶλλον μάθω· ὁ Ἀχιλλεὺσ οὐ πολύτροποσ τῷ Ὁμήρῳ πεποίηται; ἥκιστά γε, ὦ Σώκρατεσ, ἀλλ’ ἁπλούστατοσ καὶ ἀληθέστατοσ, ἐπεὶ καὶ ἐν Λιταῖσ, ἡνίκα πρὸσ ἀλλήλουσ ποιεῖ αὐτοὺσ διαλεγομένουσ, λέγει αὐτῷ ὁ Ἀχιλλεὺσ πρὸσ τὸν Ὀδυσσέα ‐ διογενὲσ Λαερτιάδη, πολυμήχαν’ Ὀδυσσεῦ,χρὴ μὲν δὴ τὸν μῦθον ἀπηλεγέωσ ἀποειπεῖν,ὥσπερ δὴ κρανέω τε καὶ ὡσ τελέεσθαι ὀίω· ἐχθρὸσ γάρ μοι κεῖνοσ ὁμῶσ Αἴ̈δαο πύλῃσιν, ὅσ χ’ ἕτερον μὲν κεύθῃ ἐνὶ φρεσίν, ἄλλο δὲ εἴπῃ.

αὐτὰρ ἐγὼν ἐρέω, ὡσ καὶ τετελεσμένον ἔσται. ἐν τούτοισ δηλοῖ τοῖσ ἔπεσιν τὸν πρότον ἑκατέρον τοῦ ἀνδρόσ, ὡσ ὁ μὲν Ἀχιλλεὺσ εἰή ἀληθήσ τε καὶ ἁπλοῦσ, ὁ δὲ Ὀδυσσεὺσ πολύπροπόσ τε καὶ ψευδὴσ·

ποιεῖ γὰρ τὸν Ἀχιλλέα εἰσ τὸν Ὀδυσσέα λέγοντα ταῦτα τὰ ἔπη. νῦν ἤδη, ὦ Ἱππία, κινδυνεύω μανθάνειν ὃ λέγεισ· τὸν πολύτροπον ψευδῆ λέγεισ, ὥσ γε φαίνεται. μάλιστα, ὦ Σώκρατεσ·

τοιοῦτον γὰρ πεποίηκεν τὸν Ὀδυσσέα Ὅμηροσ πολλαχοῦ καὶ ἐν Ἰλιάδι καὶ ἐν Ὀδυσσείᾳ. ἐδόκει ἄρα, ὡσ ἐοίκεν, Ὁμήρῳ ἕτεροσ μὲν εἶναι ἀνὴρ ἀληθήσ, ἕτεροσ δὲ ψευδήσ, ἀλλ’ οὐχ ὁ αὐτόσ. πῶσ γὰρ οὐ μέλλει, ὦ Σώκρατεσ; ἦ καὶ σοὶ δοκεῖ αὐτῷ, ὦ Ἱππία; πάντων μάλιστα· καὶ γὰρ ἂν δεινὸν εἰή εἰ μή. τὸν μὲν Ὅμηρον τοίνυν ἐάσωμεν, ἐπειδὴ καὶ ἀδύνατον ἐπανερέσθαι τί ποτε νοῶν ταῦτα ἐποίησεν τὰ ἔπη· σὺ δ’ ἐπειδὴ φαίνῃ ἀναδεχόμενοσ τὴν αἰτίαν, καὶ σοὶ συνδοκεῖ ταῦτα ἅπερ φῂσ Ὅμηρον λέγειν, ἀπόκριναι κοινῇ ὑπὲρ Ὁμήρου τε καὶ σαυτοῦ.

ἔσται ταῦτα· ἀλλ’ ἐρώτα ἔμβραχυ ὅτι βούλει. τοὺσ ψευδεῖσ λέγεισ οἱο͂ν ἀδυνάτουσ τι ποιεῖν, ὥσπερ τοὺσ κάμνοντασ, ἢ δυνατούσ τι ποιεῖν; δυνατοὺσ ἔγωγε καὶ μάλα σφόδρα ἄλλα τε πολλὰ καὶ ἐξαπατᾶν ἀνθρώπουσ. δυνατοὶ μὲν δή, ὡσ ἐοίκεν, εἰσὶ κατὰ τὸν σὸν λόγον καὶ πολύτροποι·

ἦ γάρ; ναί. πολύτροποι δ’ εἰσὶ καὶ ἀπατεῶνεσ ὑπὸ ἠλιθιότητοσ καὶ ἀφροσύνησ, ἢ ὑπὸ πανουργίασ καὶ φρονήσεώσ τινοσ; ὑπὸ πανουργίασ πάντων μάλιστα καὶ φρονήσεωσ. φρόνιμοι μὲν ἄρα εἰσίν, ὡσ ἐοίκεν. ναὶ μὰ Δία, λίαν γε. φρόνιμοι δὲ ὄντεσ οὐκ ἐπίστανται ὅτι ποιοῦσιν, ἢ ἐπίστανται; καὶ μάλα σφόδρα ἐπίστανται· διὰ ταῦτα καὶ κακουργοῦσιν. ἐπιστάμενοι δὲ ταῦτα ἃ ἐπίστανται πότερον ἀμαθεῖσ εἰσιν ἢ σοφοί; σοφοὶ μὲν οὖν αὐτά γε ταῦτα, ἐξαπατᾶν. ἔχε δή· ἀναμνησθῶμεν τί ἐστιν ὃ λέγεισ.

τοὺσ ψευδεῖσ φῂσ εἶναι δυνατοὺσ καὶ φρονίμουσ καὶ ἐπιστήμονασ καὶ σοφοὺσ εἰσ ἅπερ ψευδεῖσ; φημὶ γὰρ οὖν. ἄλλουσ δὲ τοὺσ ἀληθεῖσ τε καὶ ψευδεῖσ, καὶ ἐναντιωτάτουσ ἀλλήλοισ; λέγω ταῦτα. φέρε δή· τῶν μὲν δυνατῶν τινεσ καὶ σοφῶν, ὡσ ἐοίκεν, εἰσὶν οἱ ψευδεῖσ κατὰ τὸν σὸν λόγον. μάλιστά γε. ὅταν δὲ λέγῃσ δυνατοὺσ καὶ σοφοὺσ εἶναι τοὺσ ψευδεῖσ εἰσ αὐτὰ ταῦτα, πότερον λέγεισ δυνατοὺσ εἶναι ψεύδεσθαι ἐὰν βούλωνται, ἢ ἀδυνάτουσ εἰσ ταῦτα ἅπερ ψεύδονται; δυνατοὺσ ἔγωγε.

ὡσ ἐν κεφαλαίῳ ἄρα εἰρῆσθαι, οἱ ψευδεῖσ εἰσιν οἱ σοφοί τε καὶ δυνατοὶ ψεύδεσθαι. ναί. ἀδύνατοσ ἄρα ψεύδεσθαι ἀνὴρ καὶ ἀμαθὴσ οὐκ ἂν εἰή ψευδήσ. ἔχει οὕτωσ. δυνατὸσ δέ γ’ ἐστὶν ἕκαστοσ ἄρα, ὃσ ἂν ποιῇ τότε ὃ ἂν βούληται, ὅταν βούληται· οὐχ ὑπὸ νόσου λέγω ἐξειργόμενον οὐδὲ τῶν τοιούτων, ἀλλὰ ὥσπερ σὺ δυνατὸσ εἶ γράψαι τοὐμὸν ὄνομα ὅταν βούλῃ, οὕτω λέγω.

ἢ οὐχ, ὃσ ἂν οὕτωσ ἔχῃ, καλεῖσ σὺ δυνατόν; ναί. λέγε δή μοι, ὦ Ἱππία, οὐ σὺ μέντοι ἔμπειροσ εἶ λογισμῶν καὶ λογιστικῆσ; πάντων μάλιστα, ὦ Σώκρατεσ. οὐκοῦν εἰ καί τίσ σε ἔροιτο τὰ τρὶσ ἑπτακόσια ὁπόσοσ ἐστὶν ἀριθμόσ, εἰ βούλοιο, πάντων τάχιστα καὶ μάλιστ’ ἂν εἴποισ τἀληθῆ περὶ τούτου; πάνυ γε.

ἆρα ὅτι δυνατώτατόσ τε εἶ καὶ σοφώτατοσ κατὰ ταῦτα; ναί. πότερον οὖν σοφώτατόσ τε εἶ καὶ δυνατώτατοσ μόνον, ἢ καὶ ἄριστοσ ταῦτα ἅπερ δυνατώτατόσ τε καὶ σοφώτατοσ, τὰ λογιστικά; καὶ ἄριστοσ δήπου, ὦ Σώκρατεσ. τὰ μὲν δὴ ἀληθῆ σὺ ἂν δυνατώτατα εἴποισ περὶ τούτων· ἦ γάρ;

οἶμαι ἔγωγε. τί δὲ τὰ ψευδῆ περὶ τῶν αὐτῶν τούτων; καί μοι, ὥσπερ τὰ πρότερα, γενναίωσ καὶ μεγαλοπρεπῶσ ἀπόκριναι, ὦ Ἱππία· εἴ τίσ σε ἔροιτο τὰ τρὶσ ἑπτακόσια πόσα ἐστί, πότερον σὺ ἂν μάλιστα ψεύδοιο καὶ ἀεὶ κατὰ ταὐτὰ ψευδῆ λέγοισ περὶ τούτων, βουλόμενοσ ψεύδεσθαι καὶ μηδέποτε ἀληθῆ ἀποκρίνεσθαι, ἢ ὁ ἀμαθὴσ εἰσ λογισμοὺσ δύναιτ’ ἂν σοῦ μᾶλλον ψεύδεσθαι βουλομένου; ἢ ὁ μὲν ἀμαθὴσ πολλάκισ ἂν βουλόμενοσ ψευδῆ λέγειν τἀληθῆ ἂν εἴποι ἄκων, εἰ τύχοι, διὰ τὸ μὴ εἰδέναι, σὺ δὲ ὁ σοφόσ, εἴπερ βούλοιο ψεύδεσθαι, ἀεὶ ἂν κατὰ τὰ αὐτὰ ψεύδοιο;

ναί, οὕτωσ ἔχει ὡσ σὺ λέγεισ. ὁ ψευδὴσ οὖν πότερον περὶ μὲν τἆλλα ψευδήσ ἐστιν, οὐ μέντοι περὶ ἀριθμόν, οὐδὲ ἀριθμῶν ἂν ψεύσαιτο; καὶ ναὶ μὰ Δία περὶ ἀριθμόν. θῶμεν ἄρα καὶ τοῦτο, ὦ Ἱππία, περὶ λογισμόν τε καὶ ἀριθμὸν εἶναί τινα ἄνθρωπον ψευδῆ; ναί.

τίσ οὖν ἂν εἰή οὗτοσ; οὐχὶ δεῖ ὑπάρχειν αὐτῷ, εἴπερ μέλλει ψευδὴσ ἔσεσθαι, ὡσ σὺ ἄρτι ὡμολόγεισ, δυνατὸν εἶναι ψεύδεσθαι; ὁ γὰρ ἀδύνατοσ ψεύδεσθαι, εἰ μέμνησαι, ὑπὸ σοῦ ἐλέγετο ὅτι οὐκ ἄν ποτε ψευδὴσ γένοιτο. ἀλλὰ μέμνημαι καὶ ἐλέχθη οὕτωσ. οὐκοῦν ἄρτι ἐφάνησ σὺ δυνατώτατοσ ὢν ψεύδεσθαι περὶ λογισμῶν; ναί, ἐλέχθη γέ τοι καὶ τοῦτο. ἆρ’ οὖν καὶ δυνατώτατοσ εἶ ἀληθῆ λέγειν περὶ λογισμῶν;

ὁρᾷσ οὖν ὅτι ὁ αὐτὸσ ψευδήσ τε καὶ ἀληθὴσ περὶ τούτων, καὶ οὐδὲν ἀμείνων ὁ ἀληθὴσ τοῦ ψευδοῦσ; πάνυ γε. οὐκοῦν ὁ αὐτὸσ ψευδῆ καὶ ἀληθῆ λέγειν περὶ λογισμῶν δυνατώτατοσ· οὗτοσ δ’ ἐστὶν ὁ ἀγαθὸσ περὶ τούτων, ὁ λογιστικόσ. ναί. τίσ οὖν ψευδὴσ περὶ λογισμὸν γίγνεται, ὦ Ἱππία, ἄλλοσ ἢ ὁ ἀγαθόσ; ὁ αὐτὸσ γὰρ καὶ δυνατόσ· οὗτοσ δὲ καὶ ἀληθήσ. φαίνεται. ὁ αὐτὸσ γὰρ δήπου ἐστὶ καὶ οὐκ ἐναντιώτατα ἔχει, ὥσπερ σὺ ᾤου ἄρτι.

οὐ φαίνεται ἐνταῦθά γε. βούλει οὖν σκεψώμεθα καὶ ἄλλοθι; εἰ ἄλλωσ γε σὺ βούλει. οὐκοῦν καὶ γεωμετρίασ ἔμπειροσ εἶ; ἔγωγε. τί οὖν; οὐ καὶ ἐν γεωμετρίᾳ οὕτωσ ἔχει· ὁ αὐτὸσ δυνατώτατοσ ψεύδεσθαι καὶ ἀληθῆ λέγειν περὶ τῶν διαγραμμάτων, ὁ γεωμετρικόσ; ναί. περὶ ταῦτα οὖν ἀγαθὸσ ἄλλοσ τισ ἢ οὗτοσ; οὐκ ἄλλοσ.

οὐκοῦν ὁ ἀγαθὸσ καὶ σοφὸσ γεωμέτρησ δυνατώτατόσ γε ἀμφότερα; καὶ εἴπερ τισ ἄλλοσ ψευδὴσ περὶ διαγράμματα, οὗτοσ ἂν εἰή, ὁ ἀγαθόσ; οὗτοσ γὰρ δυνατόσ, ὁ δὲ κακὸσ ἀδύνατοσ ἦν ψεύδεσθαι· ὥστε οὐκ ἂν γένοιτο ψευδὴσ ὁ μὴ δυνάμενοσ ψεύδεσθαι, ὡσ ὡμολόγηται. ἔστι ταῦτα. ἔτι τοίνυν καὶ τὸν τρίτον ἐπισκεψώμεθα, τὸν ἀστρονόμον, ἧσ αὖ σὺ τέχνησ ἔτι μᾶλλον ἐπιστήμων οἰεί εἶναι ἢ τῶν ἔμπροσθεν. ἦ γάρ, ὦ Ἱππία;

ναί. οὐκοῦν καὶ ἐν ἀστρονομίᾳ ταὐτὰ ταῦτά ἐστιν; εἰκόσ γε, ὦ Σώκρατεσ. καὶ ἐν ἀστρονομίᾳ ἄρα εἴπερ τισ καὶ ἄλλοσ ψευδήσ, ὁ ἀγαθὸσ ἀστρονόμοσ ψευδὴσ ἔσται, ὁ δυνατὸσ ψεύδεσθαι. οὐ γὰρ ὅ γε ἀδύνατοσ· ἀμαθὴσ γάρ. φαίνεται οὕτωσ. ὁ αὐτὸσ ἄρα καὶ ἐν ἀστρονομίᾳ ἀληθήσ τε καὶ ψευδὴσ ἔσται. ἐοίκεν. ἴθι δή, ὦ Ἱππία, ἀνέδην οὑτωσὶ ἐπίσκεψαι κατὰ πασῶν τῶν ἐπιστημῶν, εἴ που ἔστιν ἄλλωσ ἔχον ἢ οὕτωσ. πάντωσ δὲ πλείστασ τέχνασ πάντων σοφώτατοσ εἶ ἀνθρώπων, ὡσ ἐγώ ποτέ σου ἤκουον μεγαλαυχουμένου, πολλὴν σοφίαν καὶ ζηλωτὴν σαυτοῦ διεξιόντοσ ἐν ἀγορᾷ ἐπὶ ταῖσ τραπέζαισ.

ἔφησθα δὲ ἀφικέσθαι ποτὲ εἰσ Ὀλυμπίαν ἃ εἶχεσ περὶ τὸ σῶμα ἅπαντα σαυτοῦ ἔργα ἔχων· πρῶτον μὲν δακτύλιον ‐ ἐντεῦθεν γὰρ ἤρχου ‐ ὃν εἶχεσ σαυτοῦ ἔχειν ἔργον, ὡσ ἐπιστάμενοσ δακτυλίουσ γλύφειν, καὶ ἄλλην σφραγῖδα σὸν ἔργον, καὶ στλεγγίδα καὶ λήκυθον ἃ αὐτὸσ ἠργάσω· ἔπειτα ὑποδήματα ἃ εἶχεσ ἔφησθα αὐτὸσ σκυτοτομῆσαι, καὶ τὸ ἱμάτιον ὑφῆναι καὶ τὸν χιτωνίσκον·

καὶ ὅ γε πᾶσιν ἔδοξεν ἀτοπώτατον καὶ σοφίασ πλείστησ ἐπίδειγμα, ἐπειδὴ τὴν ζώνην ἔφησθα τοῦ χιτωνίσκου, ἣν εἶχεσ, εἶναι μὲν οἱαῖ αἱ Περσικαὶ τῶν πολυτελῶν, ταύτην δὲ αὐτὸσ πλέξαι· πρὸσ δὲ τούτοισ ποιήματα ἔχων ἐλθεῖν, καὶ ἔπη καὶ τραγῳδίασ καὶ διθυράμβουσ, καὶ καταλογάδην πολλοὺσ λόγουσ καὶ παντοδαποὺσ συγκειμένουσ· καὶ περὶ τῶν τεχνῶν δὴ ὧν ἄρτι ἐγὼ ἔλεγον ἐπιστήμων ἀφικέσθαι διαφερόντωσ τῶν ἄλλων, καὶ περὶ ῥυθμῶν καὶ ἁρμονιῶν καὶ γραμμάτων ὀρθότητοσ, καὶ ἄλλα ἔτι πρὸσ τούτοισ πάνυ πολλά, ὡσ ἐγὼ δοκῶ μνημονεύειν·

καίτοι τό γε μνημονικὸν ἐπελαθόμην σου, ὡσ ἐοίκε, τέχνημα, ἐν ᾧ σὺ οἰεί λαμπρότατοσ εἶναι· οἶμαι δὲ καὶ ἄλλα πάμπολλα ἐπιλελῆσθαι. ἀλλ’ ὅπερ ἐγὼ λέγω, καὶ εἰσ τὰσ σαυτοῦ τέχνασ βλέψασ ‐ ἱκαναὶ δέ ‐ καὶ εἰσ τὰσ τῶν ἄλλων εἰπέ μοι, ἐάν που εὑρ́ῃσ ἐκ τῶν ὡμολογημένων ἐμοί τε καὶ σοί, ὅπου ἐστὶν ὁ μὲν ἀληθήσ, ὁ δὲ ψευδήσ, χωρὶσ καὶ οὐχ ὁ αὐτόσ;

ἐν ᾗτινι βούλει σοφίᾳ τοῦτο σκέψαι ἢ πανουργίᾳ ἢ ὁτιοῦν χαίρεισ ὀνομάζων· ἀλλ’ οὐχ εὑρήσεισ, ὦ ἑταῖρε ‐ οὐ γὰρ ἔστιν ‐ ἐπεὶ σὺ εἰπέ.

ἀλλ’ οὐκ ἔχω, ὦ Σώκρατεσ, νῦν γε οὕτωσ. οὐδέ γε ἕξεισ, ὡσ ἐγὼ οἶμαι· εἰ δ’ ἐγὼ ἀληθῆ λέγω, μέμνησαι ὃ ἡμῖν συμβαίνει ἐκ τοῦ λόγου, ὦ Ἱππία. οὐ πάνυ τι ἐννοῶ, ὦ Σώκρατεσ, ὃ λέγεισ. νυνὶ γὰρ ἴσωσ οὐ χρῇ τῷ μνημονικῷ τεχνήματι ‐ δῆλον γὰρ ὅτι οὐκ οἰεί δεῖν ‐ ἀλλὰ ἐγώ σε ὑπομνήσω. οἶσθα ὅτι τὸν μὲν Ἀχιλλέα ἔφησθα ἀληθῆ εἶναι, τὸν δὲ Ὀδυσσέα ψευδῆ καὶ πολύτροπον; ναί.

νῦν οὖν αἰσθάνῃ ὅτι ἀναπέφανται ὁ αὐτὸσ ὢν ψευδήσ τε καὶ ἀληθήσ, ὥστε εἰ ψευδὴσ ὁ Ὀδυσσεὺσ ἦν, καὶ ἀληθὴσ γίγνεται, καὶ εἰ ἀληθὴσ ὁ Ἀχιλλεύσ, καὶ ψευδήσ, καὶ οὐ διάφοροι ἀλλήλων οἱ ἄνδρεσ οὐδ’ ἐναντίοι, ἀλλ’ ὅμοιοι; ὦ Σώκρατεσ, ἀεὶ σύ τινασ τοιούτουσ πλέκεισ λόγουσ, καὶ ἀπολαμβάνων ὃ ἂν ᾖ δυσχερέστατον τοῦ λόγου, τούτου ἔχῃ κατὰ σμικρὸν ἐφαπτόμενοσ, καὶ οὐχ ὅλῳ ἀγωνίζῃ τῷ πράγματι περὶ ὅτου ἂν ὁ λόγοσ ᾖ· ἐπεὶ καὶ νῦν, ἐὰν βούλῃ, ἐπὶ πολλῶν τεκμηρίων ἀποδείξω σοι ἱκανῷ λόγῳ Ὅμηρον Ἀχιλλέα πεποιηκέναι ἀμείνω Ὀδυσσέωσ καὶ ἀψευδῆ, τὸν δὲ δολερόν τε καὶ πολλὰ ψευδόμενον καὶ χείρω Ἀχιλλέωσ.

εἰ δὲ βούλει, σὺ αὖ ἀντιπαράβαλλε λόγον παρὰ λόγον, ὡσ ὁ ἕτεροσ ἀμείνων ἐστί· καὶ μᾶλλον εἴσονται οὗτοι ὁπότεροσ ἄμεινον λέγει. ὦ Ἱππία, ἐγώ τοι οὐκ ἀμφισβητῶ μὴ οὐχὶ σὲ εἶναι σοφώτερον ἢ ἐμέ·

ἀλλ’ ἀεὶ εἰώθα, ἐπειδάν τισ λέγῃ τι, προσέχειν τὸν νοῦν, ἄλλωσ τε καὶ ἐπειδάν μοι δοκῇ σοφὸσ εἶναι ὁ λέγων, καὶ ἐπιθυμῶν μαθεῖν ὅτι λέγει διαπυνθάνομαι καὶ ἐπανασκοπῶ καὶ συμβιβάζω τὰ λεγόμενα, ἵνα μάθω· ἐὰν δὲ φαῦλοσ δοκῇ μοι εἶναι ὁ λέγων, οὔτε ἐπανερωτῶ οὔτε μοι μέλει ὧν λέγει. καὶ γνώσῃ τούτῳ οὓσ ἂν ἐγὼ ἡγῶμαι σοφοὺσ εἶναι· ὑπὸ τούτου καὶ πυνθανόμενον παρ’ αὐτοῦ, ἵνα μαθών τι ὠφεληθῶ.

ἐπεὶ καὶ νῦν ἐννενόηκα σοῦ λέγοντοσ, ὅτι ἐν τοῖσ ἔπεσιν οἷσ σὺ ἄρτι ἔλεγεσ, ἐνδεικνύμενοσ τὸν Ἀχιλλέα εἰσ τὸν Ὀδυσσέα λέγειν ὡσ ἀλαζόνα ὄντα, ἄτοπόν μοι δοκεῖ εἶναι, εἰ σὺ ἀληθῆ λέγεισ, ὅτι ὁ μὲν Ὀδυσσεὺσ οὐδαμοῦ φαίνεται ψευσάμενοσ, ὁ πολύτροποσ, ὁ δὲ Ἀχιλλεὺσ πολύτροπόσ τισ φαίνεται κατὰ τὸν σὸν λόγον· ψεύδεται γοῦν.

ὀλίγον ὕστερον λέγει ὡσ οὔτ’ ἂν ἀναπεισθείη ὑπὸ τοῦ Ὀδυσσέωσ τε καὶ τοῦ Ἀγαμέμνονοσ οὔτε μένοι τὸ παράπαν ἐν τῇ Τροίᾳ, ἀλλ’ ‐ αὔριον ἱρὰ Διὶ ῥέξασ, φησί, καὶ πᾶσι θεοῖσιν,νηήσασ εὖ νῆασ, ἐπὴν ἅλαδε προερύσσω,ὄψεαι, αἴ κ’ ἐθέλῃσθα καὶ αἴ κέν τοι τὰ μεμήλῃ,ἦρι μάλ’ Ἑλλήσποντον ἐπ’ ἰχθυόεντα πλεούσασ νῆασ ἐμάσ, ἐν δ’ ἄνδρασ ἐρεσσέμεναι μεμαῶτασ·

εἰ δέ κεν εὐπλοί̈ην δώῃ κλυτὸσ Ἐννοσίγαιοσ,ἤματί κεν τριτάτῳ Φθίην ἐρίβωλον ἱκοίμην.

ἔτι δὲ πρότερον τούτων πρὸσ τὸν Ἀγαμέμνονα λοιδορούμενοσ εἶπεν ‐ νῦν δ’ εἶμι Φθίηνδ’, ἐπεὶ ἦ πολὺ λώϊόν ἐστινοἴκαδ’ ἴμεν σὺν νηυσὶ κορωνίσιν, οὐδέ σ’ ὀίω ἐνθάδ’ ἄτιμοσ ἐὼν ἄφενοσ καὶ πλοῦτον ἀφύξειν. ταῦτα εἰπὼν τοτὲ μὲν ἐναντίον τῆσ στρατιᾶσ ἁπάσησ, τοτὲ δὲ πρὸσ τοὺσ ἑαυτοῦ ἑταίρουσ, οὐδαμοῦ φαίνεται οὔτε παρασκευασάμενοσ οὔτ’ ἐπιχειρήσασ καθέλκειν τὰσ ναῦσ ὡσ ἀποπλευσούμενοσ οἴκαδε, ἀλλὰ πάνυ γενναίωσ ὀλιγωρῶν τοῦ τἀληθῆ λέγειν.

ἐγὼ μὲν οὖν, ὦ Ἱππία, καὶ ἐξ ἀρχῆσ σε ἠρόμην ἀπορῶν ὁπότεροσ τούτοιν τοῖν ἀνδροῖν ἀμείνων πεποίηται τῷ ποιητῇ, καὶ ἡγούμενοσ ἀμφοτέρω ἀρίστω εἶναι καὶ δύσκριτον ὁπότεροσ ἀμείνων εἰή καὶ περὶ ψεύδουσ καὶ ἀληθείασ καὶ τῆσ ἄλλησ ἀρετῆσ· ἀμφοτέρω γὰρ καὶ κατὰ τοῦτο παραπλησίω ἐστόν.

οὐ γὰρ καλῶσ σκοπεῖσ, ὦ Σώκρατεσ. ἃ μὲν γὰρ ὁ Ἀχιλλεὺσ ψεύδεται, οὐκ ἐξ ἐπιβουλῆσ φαίνεται ψευδόμενοσ ἀλλ’ ἄκων, διὰ τὴν συμφορὰν τὴν τοῦ στρατοπέδου ἀναγκασθεὶσ καταμεῖναι καὶ βοηθῆσαι· ἃ δὲ ὁ Ὀδυσσεύσ, ἑκών τε καὶ ἐξ ἐπιβουλῆσ. ἐξαπατᾷσ με, ὦ φίλτατε Ἱππία, καὶ αὐτὸσ τὸν Ὀδυσσέα μιμῇ. οὐδαμῶσ, ὦ Σώκρατεσ·

λέγεισ δὴ τί καὶ πρὸσ τί; ὅτι οὐκ ἐξ ἐπιβουλῆσ φῂσ τὸν Ἀχιλλέα ψεύδεσθαι, ὃσ ἦν οὕτω γόησ καὶ ἐπίβουλοσ πρὸσ τῇ ἀλαζονείᾳ, ὡσ πεποίηκεν Ὅμηροσ, ὥστε καὶ τοῦ Ὀδυσσέωσ τοσοῦτον φαίνεται φρονεῖν πλέον πρὸσ τὸ ῥᾳδίωσ λανθάνειν αὐτὸν ἀλαζονευόμενοσ, ὥστε ἐναντίον αὐτοῦ αὐτὸσ ἑαυτῷ ἐτόλμα ἐναντία λέγειν καὶ ἐλάνθανεν τὸν Ὀδυσσέα· οὐδὲν γοῦν φαίνεται εἰπὼν πρὸσ αὐτὸν ὡσ αἰσθανόμενοσ αὐτοῦ ψευδομένου ὁ Ὀδυσσεύσ. ποῖα δὴ ταῦτα λέγεισ, ὦ Σώκρατεσ; οὐκ οἶσθα ὅτι λέγων ὕστερον ἢ ὡσ πρὸσ τὸν Ὀδυσσέα ἔφη ἅμα τῇ ἠοῖ ἀποπλευσεῖσθαι, πρὸσ τὸν Αἰάντα οὐκ αὖ φησιν ἀποπλευσεῖσθαι, ἀλλὰ ἄλλα λέγει;

ποῦ δή; ἐν οἷσ λέγει ‐ οὐ γὰρ πρὶν πολέμοιο μεδήσομαι αἱματόεντοσ, πρίν γ’ υἱὸν Πριάμοιο δαί̈φρονοσ, Ἕκτορα δῖον,Μυρμιδόνων ἐπί τε κλισίασ καὶ νῆασ ἱκέσθαικτείνοντ’ Ἀργείουσ, κατά τε φλέξαι πυρὶ νῆασ· ἀμφὶ δέ μιν τῇ ’μῇ κλισίῃ καὶ νηὶ̈ μελαίνῃἝκτορα καὶ μεμαῶτα μάχησ σχήσεσθαι ὀίω.

σὺ δὴ οὖν, ὦ Ἱππία, πότερον οὕτωσ ἐπιλήσμονα οἰεί εἶναι τὸν τῆσ Θέτιδόσ τε καὶ ὑπὸ τοῦ σοφωτάτου Χείρωνοσ πεπαιδευμένον, ὥστε ὀλίγον πρότερον λοιδοροῦντα τοὺσ ἀλαζόνασ τῇ ἐσχάτῃ λοιδορίᾳ αὐτὸν παραχρῆμα πρὸσ μὲν τὸν Ὀδυσσέα φάναι ἀποπλευσεῖσθαι, πρὸσ δὲ τὸν Αἰάντα μενεῖν, ἀλλ’ οὐκ ἐπιβουλεύοντά τε καὶ ἡγούμενον ἀρχαῖον εἶναι τὸν Ὀδυσσέα καὶ αὐτοῦ αὐτῷ τούτῳ τῷ τεχνάζειν τε καὶ ψεύδεσθαι περιέσεσθαι; οὔκουν ἔμοιγε δοκεῖ, ὦ Σώκρατεσ·

ἀλλὰ καὶ αὐτὰ ταῦτα ὑπὸ εὐνοίασ ἀναπεισθεὶσ πρὸσ τὸν Αἰάντα ἄλλα εἶπεν ἢ πρὸσ τὸν Ὀδυσσέα· ὁ δὲ Ὀδυσσεὺσ ἅ τε ἀληθῆ λέγει, ἐπιβουλεύσασ ἀεὶ λέγει, καὶ ὅσα ψεύδεται, ὡσαύτωσ.

ἀμείνων ἄρ’ ἐστίν, ὡσ ἐοίκεν, ὁ Ὀδυσσεὺσ Ἀχιλλέωσ. ἥκιστά γε δήπου, ὦ Σώκρατεσ. τί δέ; οὐκ ἄρτι ἐφάνησαν οἱ ἑκόντεσ ψευδόμενοι βελτίουσ ἢ οἱ ἄκοντεσ; καὶ πῶσ ἄν, ὦ Σώκρατεσ, οἱ ἑκόντεσ ἀδικοῦντεσ καὶ ἑκόντεσ ἐπιβουλεύσαντεσ καὶ κακὰ ἐργασάμενοι βελτίουσ ἂν εἰε͂ν τῶν ἀκόντων, οἷσ πολλὴ δοκεῖ συγγνώμη εἶναι, ἐὰν μὴ εἰδώσ τισ ἀδικήσῃ ἢ ψεύσηται ἢ ἄλλο τι κακὸν ποιήσῃ; καὶ οἱ νόμοι δήπου πολὺ χαλεπώτεροί εἰσι τοῖσ ἑκοῦσι κακὰ ἐργαζομένοισ καὶ ψευδομένοισ ἢ τοῖσ ἄκουσιν.

ὁρᾷσ, ὦ Ἱππία, ὅτι ἐγὼ ἀληθῆ λέγω, λέγων ὡσ λιπαρήσ εἰμι πρὸσ τὰσ ἐρωτήσεισ τῶν σοφῶν; καὶ κινδυνεύω ἓν μόνον ἔχειν τοῦτο ἀγαθόν, τἆλλα ἔχων πάνυ φαῦλα·

τῶν μὲν γὰρ πραγμάτων ᾗ ἔχει ἔσφαλμαι, καὶ οὐκ οἶδ’ ὅπῃ ἐστί. τεκμήριον δέ μοι τούτου ἱκανόν, ὅτι ἐπειδὰν συγγένωμαί τῳ ὑμῶν τῶν εὐδοκιμούντων ἐπὶ σοφίᾳ καὶ οἷσ οἱ Ἕλληνεσ πάντεσ μάρτυρέσ εἰσι τῆσ σοφίασ, φαίνομαι οὐδὲν εἰδώσ· οὐδὲν γάρ μοι δοκεῖ τῶν αὐτῶν καὶ ὑμῖν, ὡσ ἔποσ εἰπεῖν. καίτοι τί μεῖζον ἀμαθίασ τεκμήριον ἢ ἐπειδάν τισ σοφοῖσ ἀνδράσι διαφέρηται; ἓν δὲ τοῦτο θαυμάσιον ἔχω ἀγαθόν, ὅ με σῴζει·

οὐ γὰρ αἰσχύνομαι μανθάνων, ἀλλὰ πυνθάνομαι καὶ ἐρωτῶ καὶ χάριν πολλὴν ἔχω τῷ ἀποκρινομένῳ, καὶ οὐδένα πώποτε ἀπεστέρησα χάριτοσ. οὐ γὰρ πώποτε ἔξαρνοσ ἐγενόμην μαθών τι, ἐμαυτοῦ ποιούμενοσ τὸ μάθημα εἶναι ὡσ εὑρ́ημα· ἀλλ’ ἐγκωμιάζω τὸν διδάξαντά με ὡσ σοφὸν ὄντα, ἀποφαίνων ἃ ἔμαθον παρ’ αὐτοῦ. καὶ δὴ καὶ νῦν ἃ σὺ λέγεισ οὐχ ὁμολογῶ σοι, ἀλλὰ διαφέρομαι πάνυ σφόδρα· καὶ τοῦτ’ εὖ οἶδα ὅτι δι’ ἐμὲ γίγνεται, ὅτι τοιοῦτόσ εἰμι οἱο͂́σπερ εἰμί, ἵνα μηδὲν ἐμαυτὸν μεῖζον εἴπω.

ἐμοὶ γὰρ φαίνεται, ὦ Ἱππία, πᾶν τοὐναντίον ἢ ὃ σὺ λέγεισ· οἱ βλάπτοντεσ τοὺσ ἀνθρώπουσ καὶ ἀδικοῦντεσ καὶ ψευδόμενοι καὶ ἐξαπατῶντεσ καὶ ἁμαρτάνοντεσ ἑκόντεσ ἀλλὰ μὴ ἄκοντεσ, βελτίουσ εἶναι ἢ οἱ ἄκοντεσ. ἐνίοτε μέντοι καὶ τοὐναντίον δοκεῖ μοι τούτων καὶ πλανῶμαι περὶ ταῦτα, δῆλον ὅτι διὰ τὸ μὴ εἰδέναι· νυνὶ δὲ ἐν τῷ παρόντι μοι ὥσπερ κατηβολὴ περιελήλυθεν, καὶ δοκοῦσί μοι οἱ ἑκόντεσ ἐξαμαρτάνοντεσ περί τι βελτίουσ εἶναι τῶν ἀκόντων.

αἰτιῶμαι δὲ τοῦ νῦν παρόντοσ παθήματοσ τοὺσ ἔμπροσθεν λόγουσ αἰτίουσ εἶναι, ὥστε φαίνεσθαι νῦν ἐν τῷ παρόντι τοὺσ ἄκοντασ τούτων ἕκαστα ποιοῦντασ πονηροτέρουσ ἢ τοὺσ ἑκόντασ. σὺ οὖν χάρισαι καὶ μὴ φθονήσῃσ ἰάσασθαι τὴν ψυχήν μου· πολὺ γάρ τοι μεῖζόν με ἀγαθὸν ἐργάσῃ ἀμαθίασ παύσασ τὴν ψυχὴν ἢ νόσου τὸ σῶμα. μακρὸν μὲν οὖν λόγον εἰ ’θέλεισ λέγειν, προλέγω σοι ὅτι οὐκ ἄν με ἰάσαιο ‐ οὐ γὰρ ἂν ἀκολουθήσαιμι ‐ ὥσπερ δὲ ἄρτι εἰ ’θέλεισ μοι ἀποκρίνεσθαι, πάνυ ὀνήσεισ, οἶμαι δὲ οὐδ’ αὐτὸν σὲ βλαβήσεσθαι.

δικαίωσ δ’ ἂν καὶ σὲ παρακαλοίην, ὦ παῖ Ἀπημάντου· σὺ γάρ με ἐπῆρασ Ἱππίᾳ διαλέγεσθαι, καὶ νῦν, ἐὰν μή μοι ἐθέλῃ Ἱππίασ ἀποκρίνεσθαι, δέου αὐτοῦ ὑπὲρ ἐμοῦ. ἀλλ’, ὦ Σώκρατεσ, οἶμαι οὐδὲν δεήσεσθαι Ἱππίαν τῆσ ἡμετέρασ δεήσεωσ· οὐ γὰρ τοιαῦτα αὐτῷ ἐστι τὰ προειρημένα, ἀλλ’ ὅτι οὐδενὸσ ἂν φύγοι ἀνδρὸσ ἐρώτησιν.

ἦ γάρ, ὦ Ἱππία; οὐ ταῦτα ἦν ἃ ἔλεγεσ; ἔγωγε· ἀλλὰ Σωκράτησ, ὦ Εὔδικε, ἀεὶ ταράττει ἐν τοῖσ λόγοισ καὶ ἐοίκεν ὥσπερ κακουργοῦντι. ὦ βέλτιστε Ἱππία, οὔτι ἑκών γε ταῦτα ἐγὼ ποιῶ ‐ σοφὸσ γὰρ ἂν ἦ καὶ δεινὸσ κατὰ τὸν σὸν λόγον ‐ ἀλλὰ ἄκων, ὥστε μοι συγγνώμην ἔχε· φῂσ γὰρ αὖ δεῖν, ὃσ ἂν κακουργῇ ἄκων, συγγνώμην ἔχειν. καὶ μηδαμῶσ γε, ὦ Ἱππία, ἄλλωσ ποίει, ἀλλὰ καὶ ἡμῶν ἕνεκα καὶ τῶν προειρημένων σοι λόγων ἀποκρίνου ἃ ἄν σε ἐρωτᾷ Σωκράτησ.

ἀλλ’ ἀποκρινοῦμαι, σοῦ γε δεομένου. ἀλλ’ ἐρώτα ὅτι βούλει. καὶ μὴν σφόδρα γε ἐπιθυμῶ, ὦ Ἱππία, διασκέψασθαι τὸ νυνδὴ λεγόμενον, πότεροί ποτε ἀμείνουσ, οἱ ἑκόντεσ ἢ οἱ ἄκοντεσ ἁμαρτάνοντεσ. οἶμαι οὖν ἐπὶ τὴν σκέψιν ὀρθότατ’ ἂν ὧδε ἐλθεῖν. ἀλλ’ ἀπόκριναι· καλεῖσ τινα δρομέα ἀγαθόν; ἔγωγε.

καὶ κακόν; ναί. οὐκοῦν ἀγαθὸσ μὲν ὁ εὖ θέων, κακὸσ δὲ ὁ κακῶσ; ναί. οὐκοῦν ὁ βραδέωσ θέων κακῶσ θεῖ, ὁ δὲ ταχέωσ εὖ; ναί. ἐν δρόμῳ μὲν ἄρα καὶ τῷ θεῖν τάχοσ μὲν ἀγαθόν, βραδυτὴσ δὲ κακόν; ἀλλὰ τί μέλλει; πότεροσ οὖν ἀμείνων δρομεύσ, ὁ ἑκὼν βραδέωσ θέων ἢ ὁ ἄκων; ὁ ἑκών. ἆρ’ οὖν οὐ ποιεῖν τί ἐστι τὸ θεῖν; ποιεῖν μὲν οὖν. εἰ δὲ ποιεῖν, οὐ καὶ ἐργάζεσθαί τι; ναί.

ὁ κακῶσ ἄρα θέων κακὸν καὶ αἰσχρὸν ἐν δρόμῳ τοῦτο ἐργάζεται; κακόν· πῶσ γὰρ οὔ; κακῶσ δὲ θεῖ ὁ βραδέωσ θέων; ναί. οὐκοῦν ὁ μὲν ἀγαθὸσ δρομεὺσ ἑκὼν τὸ κακὸν τοῦτο ἐργάζεται καὶ τὸ αἰσχρόν, ὁ δὲ κακὸσ ἄκων; ἐοίκέν γε. ἐν δρόμῳ μὲν ἄρα πονηρότεροσ ὁ ἄκων κακὰ ἐργαζόμενοσ ἢ ὁ ἑκών; ἐν δρόμῳ γε.

οὐχ ὁ βελτίων τὸ σῶμα δύναται ἀμφότερα ἐργάζεσθαι, καὶ τὰ ἰσχυρὰ καὶ τὰ ἀσθενῆ, καὶ τὰ αἰσχρὰ καὶ τὰ καλά· τί δ’ ἐν πάλῃ; πότεροσ παλαιστὴσ ἀμείνων, ὁ ἑκὼν πίπτων ἢ ὁ ἄκων; ὁ ἑκών, ὡσ ἐοίκεν. πονηρότερον δὲ καὶ αἴσχιον ἐν πάλῃ τὸ πίπτειν ἢ τὸ καταβάλλειν; τὸ πίπτειν. καὶ ἐν πάλῃ ἄρα ὁ ἑκὼν τὰ πονηρὰ καὶ αἰσχρὰ ἐργαζόμενοσ βελτίων παλαιστὴσ ἢ ὁ ἄκων. ἐοίκεν. τί δὲ ἐν τῇ ἄλλῃ πάσῃ τῇ τοῦ σώματοσ χρείᾳ; ὥστε ὅταν κατὰ τὸ σῶμα πονηρὰ ἐργάζηται, ἑκὼν ἐργάζεται ὁ βελτίων τὸ σῶμα, ὁ δὲ πονηρότεροσ ἄκων;

ἐοίκεν καὶ τὰ κατὰ τὴν ἰσχὺν οὕτωσ ἔχειν. τί δὲ κατ’ εὐσχημοσύνην, ὦ Ἱππία; οὐ τοῦ βελτίονοσ σώματόσ ἐστιν ἑκόντοσ τὰ αἰσχρὰ καὶ πονηρὰ σχήματα σχηματίζειν, τοῦ δὲ πονηροτέρου ἄκοντοσ; ἢ πῶσ σοι δοκεῖ; οὕτωσ. καὶ ἀσχημοσύνη ἄρα ἡ μὲν ἑκούσιοσ πρὸσ ἀρετῆσ ἐστιν, ἡ δὲ ἀκούσιοσ πρὸσ πονηρίασ σώματοσ. φαίνεται.

τί δὲ φωνῆσ πέρι λέγεισ; ποτέραν φῂσ εἶναι βελτίω, τὴν ἑκουσίωσ ἀπᾴδουσαν ἢ τὴν ἀκουσίωσ; τὴν ἑκουσίωσ. μοχθηροτέραν δὲ τὴν ἀκουσίωσ; ναί. δέξαιο δ’ ἂν πότερον τἀγαθὰ κεκτῆσθαι ἢ τὰ κακά; τἀγαθά. πότερον οὖν ἂν δέξαιο πόδασ κεκτῆσθαι ἑκουσίωσ χωλαίνοντασ ἢ ἀκουσίωσ; ἑκουσίωσ.

χωλεία δὲ ποδῶν οὐχὶ πονηρία καὶ ἀσχημοσύνη ἐστίν; ναί. τί δέ; ἀμβλυωπία οὐ πονηρία ὀφθαλμῶν; ναί. ποτέρουσ οὖν ἂν βούλοιο ὀφθαλμοὺσ κεκτῆσθαι καὶ ποτέροισ συνεῖναι; οἷσ ἑκὼν ἄν τισ ἀμβλυώττοι καὶ παρορῴη ἢ οἷσ ἄκων; οἷσ ἑκών. βελτίω ἄρα ἥγησαι τῶν σαυτοῦ τὰ ἑκουσίωσ πονηρὰ ἐργαζόμενα ἢ τὰ ἀκουσίωσ; τὰ γοῦν τοιαῦτα. οὐκοῦν πάντα, οἱο͂ν καὶ ὦτα καὶ ῥῖνασ καὶ στόμα καὶ πάσασ τὰσ αἰσθήσεισ, εἷσ λόγοσ συνέχει, τὰσ μὲν ἀκόντωσ κακὰ ἐργαζομένασ ἀκτήτουσ εἶναι ὡσ πονηρὰσ οὔσασ, τὰσ δὲ ἑκουσίωσ κτητὰσ ὡσ ἀγαθὰσ οὔσασ. ἔμοιγε δοκεῖ.

τί δέ; ὀργάνων ποτέρων βελτίων ἡ κοινωνία, οἷσ ἑκών τισ κακὰ ἐργάζεται ἢ οἷσ ἄκων; οἱο͂ν πηδάλιον ᾧ ἄκων κακῶσ τισ κυβερνήσει βέλτιον ἢ ᾧ ἑκών; ὡῖ ἑκών. οὐ καὶ τόξον ὡσαύτωσ καὶ λύρα καὶ αὐλοὶ καὶ τἆλλα σύμπαντα; ἀληθῆ λέγεισ.

τί δέ; ψυχὴν κεκτῆσθαι ἵππου, ᾗ ἑκών τισ κακῶσ ἱππεύσει, ἄμεινον ἢ <ᾗ> ἄκων; ἡῖ ἑκών. ἀμείνων ἄρα ἐστίν. ναί. τῇ ἀμείνονι ἄρα ψυχῇ ἵππου τὰ τῆσ ψυχῆσ ἔργα ταύτησ τὰ πονηρὰ ἑκουσίωσ ἂν ποιοῖ, τῇ δὲ τῆσ πονηρᾶσ ἀκουσίωσ; πάνυ γε. οὐκοῦν καὶ κυνὸσ καὶ τῶν ἄλλων ζῴων πάντων; ναί. τί δὲ δή; ἀνθρώπου ψυχὴν ἐκτῆσθαι τοξότου ἄμεινόν ἐστιν, ἥτισ ἑκουσίωσ ἁμαρτάνει τοῦ σκοποῦ, ἢ ἥτισ ἀκουσίωσ; ἥτισ ἑκουσίωσ.

οὐκοῦν καὶ αὕτη ἀμείνων εἰσ τοξικήν ἐστιν; ναί. καὶ ψυχὴ ἄρα ἀκουσίωσ ἁμαρτάνουσα πονηροτέρα ἢ ἑκουσίωσ; ἐν τοξικῇ γε. τί δ’ ἐν ἰατρικῇ; οὐχὶ ἡ ἑκοῦσα κακὰ ἐργαζομένη περὶ τὰ σώματα ἰατρικωτέρα; ναί. ἀμείνων ἄρα αὕτη ἐν ταύτῃ τῇ τέχνῃ τῆσ μὴ ἰατρικῆσ. ἀμείνων. τί δέ; ἡ κιθαριστικωτέρα καὶ αὐλητικωτέρα καὶ τἆλλα πάντα τὰ κατὰ τὰσ τέχνασ τε καὶ τὰσ ἐπιστήμασ, οὐχὶ ἡ ἀμείνων ἑκοῦσα τὰ κακὰ ἐργάζεται καὶ τὰ αἰσχρὰ καὶ ἐξαμαρτάνει, ἡ δὲ πονηροτέρα ἄκουσα; φαίνεται.

ἀλλὰ μήν που τάσ γε τῶν δούλων ψυχὰσ κεκτῆσθαι δεξαίμεθ’ ἂν μᾶλλον τὰσ ἑκουσίωσ ἢ τὰσ ἀκουσίωσ ἁμαρτανούσασ τε καὶ κακουργούσασ, ὡσ ἀμείνουσ οὔσασ εἰσ ταῦτα. ναί. τί δέ; τὴν ἡμετέραν αὐτῶν οὐ βουλοίμεθ’ ἂν ὡσ βελτίστην ἐκτῆσθαι; ναί.

οὐκοῦν βελτίων ἔσται, ἐὰν ἑκοῦσα κακουργῇ τε καὶ ἐξαμαρτάνῃ, ἢ ἐὰν ἄκουσα; δεινὸν μεντἂν εἰή, ὦ Σώκρατεσ, εἰ οἱ ἑκόντεσ ἀδικοῦντεσ βελτίουσ ἔσονται ἢ οἱ ἄκοντεσ. ἀλλὰ μὴν φαίνονταί γε ἐκ τῶν εἰρημένων. οὔκουν ἔμοιγε. ἐγὼ δ’ ᾤμην, ὦ Ἱππία, καὶ σοὶ φανῆναι. πάλιν δ’ ἀπόκριναι· ἡ δικαιοσύνη οὐχὶ ἢ δύναμίσ τίσ ἐστιν ἢ ἐπιστήμη ἢ ἀμφότερα; ἢ οὐκ ἀνάγκη ἕν γέ τι τούτων εἶναι τὴν δικαιοσύνην; ναί.

οὐκοῦν εἰ μὲν δύναμίσ ἐστι τῆσ ψυχῆσ ἡ δικαιοσύνη, ἡ δυνατωτέρα ψυχὴ δικαιοτέρα ἐστί; βελτίων γάρ που ἡμῖν ἐφάνη, ὦ ἄριστε, ἡ τοιαύτη. ἐφάνη γάρ. τί δ’ εἰ ἐπιστήμη; οὐχ ἡ σοφωτέρα ψυχὴ δικαιοτέρα, ἡ δὲ ἀμαθεστέρα ἀδικωτέρα; <ναί. >τί δ’ εἰ ἀμφότερα; οὐχ ἡ ἀμφοτέρασ ἔχουσα, ἐπιστήμην καὶ δύναμιν, δικαιοτέρα, ἡ δ’ ἀμαθεστέρα ἀδικωτέρα; οὐχ οὕτωσ ἀνάγκη ἔχειν; φαίνεται. οὐκοῦν ἡ δυνατωτέρα καὶ σοφωτέρα αὕτη ἀμείνων οὖσα ἐφάνη καὶ ἀμφότερα μᾶλλον δυναμένη ποιεῖν, καὶ τὰ καλὰ καὶ τὰ αἰσχρά, περὶ πᾶσαν ἐργασίαν; ναί.

ὅταν ἄρα τὰ αἰσχρὰ ἐργάζηται, ἑκοῦσα ἐργάζεται διὰ δύναμιν καὶ τέχνην· ταῦτα δὲ δικαιοσύνησ φαίνεται, ἤτοι ἀμφότερα ἢ τὸ ἕτερον. ἐοίκεν. καὶ τὸ μέν γε ἀδικεῖν κακὰ ποιεῖν ἐστιν, τὸ δὲ μὴ ἀδικεῖν καλά. ναί. οὐκοῦν ἡ δυνατωτέρα καὶ ἀμείνων ψυχή, ὅτανπερ ἀδικῇ, ἑκοῦσα ἀδικήσει, ἡ δὲ πονηρὰ ἄκουσα; φαίνεται. οὐκοῦν ἀγαθὸσ ἀνὴρ ὁ τὴν ἀγαθὴν ψυχὴν ἔχων, κακὸσ δὲ ὁ τὴν κακήν;

ναί. ἀγαθοῦ μὲν ἄρα ἀνδρόσ ἐστιν ἑκόντα ἀδικεῖν, κακοῦ δὲ ἄκοντα, εἴπερ ὁ ἀγαθὸσ ἀγαθὴν ψυχὴν ἔχει. ἀλλὰ μὴν ἔχει γε. ὁ ἄρα ἑκὼν ἁμαρτάνων καὶ αἰσχρὰ καὶ ἄδικα ποιῶν, ὦ Ἱππία, εἴπερ τίσ ἐστιν οὗτοσ, οὐκ ἂν ἄλλοσ εἰή ἢ ὁ ἀγαθόσ. οὐκ ἔχω ὅπωσ σοι συγχωρήσω, ὦ Σώκρατεσ, ταῦτα. οὐδὲ γὰρ ἐγὼ ἐμοί, ὦ Ἱππία· ἀλλ’ ἀναγκαῖον οὕτω φαίνεσθαι νῦν γε ἡμῖν ἐκ τοῦ λόγου. ὅπερ μέντοι πάλαι ἔλεγον, ἐγὼ περὶ ταῦτα ἄνω καὶ κάτω πλανῶμαι καὶ οὐδέποτε ταὐτά μοι δοκεῖ.

καὶ ἐμὲ μὲν οὐδὲν θαυμαστὸν πλανᾶσθαι οὐδὲ ἄλλον ἰδιώτην· εἰ δὲ καὶ ὑμεῖσ πλανήσεσθε οἱ σοφοί, τοῦτο ἤδη καὶ ἡμῖν δεινὸν εἰ μηδὲ παρ’ ὑμᾶσ ἀφικόμενοι παυσόμεθα τῆσ πλάνησ.

SEARCH

MENU NAVIGATION