Homer, Iliad, Book 16

(호메로스, 일리아스, Book 16)

ὣσ οἳ μὲν περὶ νηὸσ ἐϋσσέλμοιο μάχοντο· ἐξαύδα, μὴ κεῦθε νόῳ, ἵνα εἴδομεν ἄμφω. Πάτροκλοσ δ’ Ἀχιλῆϊ παρίστατο ποιμένι λαῶν δάκρυα θερμὰ χέων ὥσ τε κρήνη μελάνυδροσ, ἥ τε κατ’ αἰγίλιποσ πέτρησ δνοφερὸν χέει ὕδωρ. τὸν δὲ ἰδὼν ᾤκτιρε ποδάρκησ δῖοσ Ἀχιλλεύσ, καί μιν φωνήσασ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα· τίπτε δεδάκρυσαι Πατρόκλεεσ, ἠύ̈τε κούρη νηπίη, ἥ θ’ ἅμα μητρὶ θέουσ’ ἀνελέσθαι ἀνώγει εἱανοῦ ἁπτομένη, καί τ’ ἐσσυμένην κατερύκει, δακρυόεσσα δέ μιν ποτιδέρκεται, ὄφρ’ ἀνέληται· τῇ ἴκελοσ Πάτροκλε τέρεν κατὰ δάκρυον εἴβεισ. ἠέ τι Μυρμιδόνεσσι πιφαύσκεαι, ἢ ἐμοὶ αὐτῷ, ἠε͂́ τιν’ ἀγγελίην Φθίησ ἐξέκλυεσ οἰο͂σ; ζώειν μὰν ἔτι φασὶ Μενοίτιον Ἄκτοροσ υἱόν, ζώει δ’ Αἰακίδησ Πηλεὺσ μετὰ Μυρμιδόνεσσι; τῶν κε μάλ’ ἀμφοτέρων ἀκαχοίμεθα τεθνηώτων. ἠε͂ σύ γ’ Ἀργείων ὀλοφύρεαι, ὡσ ὀλέκονται νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ὑπερβασίησ ἕνεκα σφῆσ; τὸν δὲ βαρὺ στενάχων προσέφησ Πατρόκλεεσ ἱππεῦ·

ὦ Ἀχιλεῦ Πηλῆοσ υἱὲ μέγα φέρτατ’ Ἀχαιῶν μὴ νεμέσα· τοῖον γὰρ ἄχοσ βεβίηκεν Ἀχαιούσ. οἳ μὲν γὰρ δὴ πάντεσ, ὅσοι πάροσ ἦσαν ἄριστοι, ἐν νηυσὶν κέαται βεβλημένοι οὐτάμενοί τε. βέβληται μὲν ὃ Τυδεί̈δησ κρατερὸσ Διομήδησ, οὔτασται δ’ Ὀδυσεὺσ δουρικλυτὸσ ἠδ’ Ἀγαμέμνων, βέβληται δὲ καὶ Εὐρύπυλοσ κατὰ μηρὸν ὀϊστῷ. τοὺσ μέν τ’ ἰητροὶ πολυφάρμακοι ἀμφιπένονται ἕλκε’ ἀκειόμενοι· σὺ δ’ ἀμήχανοσ ἔπλευ Ἀχιλλεῦ. μὴ ἐμέ γ’ οὖν οὗτόσ γε λάβοι χόλοσ, ὃν σὺ φυλάσσεισ αἰναρέτη· τί σευ ἄλλοσ ὀνήσεται ὀψίγονόσ περ αἴ κε μὴ Ἀργείοισιν ἀεικέα λοιγὸν ἀμύνῃσ; νηλεέσ, οὐκ ἄρα σοί γε πατὴρ ἦν ἱππότα Πηλεύσ, οὐδὲ Θέτισ μήτηρ· γλαυκὴ δέ σε τίκτε θάλασσα πέτραι τ’ ἠλίβατοι, ὅτι τοι νόοσ ἐστὶν ἀπηνήσ. εἰ δέ τινα φρεσὶ σῇσι θεοπροπίην ἀλεείνεισ καί τινά τοι πὰρ Ζηνὸσ ἐπέφραδε πότνια μήτηρ, ἀλλ’ ἐμέ περ πρόεσ ὦχ’, ἃμα δ’ ἄλλον λαὸν ὄπασσον Μυρμιδόνων, ἤν πού τι φόωσ Δαναοῖσι γένωμαι. δὸσ δέ μοι ὤμοιιν τὰ σὰ τεύχεα θωρηχθῆναι, αἴ κ’ ἐμὲ σοὶ ἴσκοντεσ ἀπόσχωνται πολέμοιο Τρῶεσ, ἀναπνεύσωσι δ’ Ἀρήϊοι υἱε͂σ Ἀχαιῶν τειρόμενοι· ὀλίγη δέ τ’ ἀνάπνευσισ πολέμοιο. ῥεῖα δέ κ’ ἀκμῆτεσ κεκμηότασ ἄνδρασ ἀϋτῇ ὤσαιμεν προτὶ ἄστυ νεῶν ἄπο καὶ κλισιάων. ὣσ φάτο λισσόμενοσ μέγα νήπιοσ·

ἦ γὰρ ἔμελλεν οἷ αὐτῷ θάνατόν τε κακὸν καὶ κῆρα λιτέσθαι. τὸν δὲ μέγ’ ὀχθήσασ προσέφη πόδασ ὠκὺσ Ἀχιλλεύσ· ὤ μοι διογενὲσ Πατρόκλεεσ οἱο͂ν ἐείπεσ· οὔτε θεοπροπίησ ἐμπάζομαι ἥν τινα οἶδα, οὔτέ τί μοι πὰρ Ζηνὸσ ἐπέφραδε πότνια μήτηρ· ἀλλὰ τόδ’ αἰνὸν ἄχοσ κραδίην καὶ θυμὸν ἱκάνει, ὁππότε δὴ τὸν ὁμοῖον ἀνὴρ ἐθέλῃσιν ἀμέρσαι καὶ γέρασ ἂψ ἀφελέσθαι, ὅ τε κράτεϊ προβεβήκῃ· αἰνὸν ἄχοσ τό μοί ἐστιν, ἐπεὶ πάθον ἄλγεα θυμῷ. κούρην ἣν ἄρα μοι γέρασ ἔξελον υἱε͂σ Ἀχαιῶν, δουρὶ δ’ ἐμῷ κτεάτισσα πόλιν εὐτείχεα πέρσασ, τὴν ἂψ ἐκ χειρῶν ἕλετο κρείων Ἀγαμέμνων Ἀτρεί̈δησ ὡσ εἴ τιν’ ἀτίμητον μετανάστην. ἀλλὰ τὰ μὲν προτετύχθαι ἐάσομεν· οὐδ’ ἄρα πωσ ἦν ἀσπερχὲσ κεχολῶσθαι ἐνὶ φρεσίν· ἤτοι ἔφην γε οὐ πρὶν μηνιθμὸν καταπαυσέμεν, ἀλλ’ ὁπότ’ ἂν δὴ νῆασ ἐμὰσ ἀφίκηται ἀϋτή τε πτόλεμόσ τε. τύνη δ’ ὤμοιιν μὲν ἐμὰ κλυτὰ τεύχεα δῦθι, ἄρχε δὲ Μυρμιδόνεσσι φιλοπτολέμοισι μάχεσθαι, εἰ δὴ κυάνεον Τρώων νέφοσ ἀμφιβέβηκε νηυσὶν ἐπικρατέωσ, οἳ δὲ ῥηγμῖνι θαλάσσησ κεκλίαται, χώρησ ὀλίγην ἔτι μοῖραν ἔχοντεσ Ἀργεῖοι, Τρώων δὲ πόλισ ἐπὶ πᾶσα βέβηκε θάρσυνοσ· οὐ γὰρ ἐμῆσ κόρυθοσ λεύσσουσι μέτωπον ἐγγύθι λαμπομένησ· τάχα κεν φεύγοντεσ ἐναύλουσ πλήσειαν νεκύων, εἴ μοι κρείων Ἀγαμέμνων ἤπια εἰδείη· νῦν δὲ στρατὸν ἀμφιμάχονται. οὐ γὰρ Τυδεί̈δεω Διομήδεοσ ἐν παλάμῃσι μαίνεται ἐγχείη Δαναῶν ἀπὸ λοιγὸν ἀμῦναι·

οὐδέ πω Ἀτρεί̈δεω ὀπὸσ ἔκλυον αὐδήσαντοσ ἐχθρῆσ ἐκ κεφαλῆσ· ἀλλ’ Ἕκτοροσ ἀνδροφόνοιο Τρωσὶ κελεύοντοσ περιάγνυται, οἳ δ’ ἀλαλητῷ πᾶν πεδίον κατέχουσι μάχῃ νικῶντεσ Ἀχαιούσ. ἀλλὰ καὶ ὧσ Πάτροκλε νεῶν ἄπο λοιγὸν ἀμύνων ἔμπεσ’ ἐπικρατέωσ, μὴ δὴ πυρὸσ αἰθομένοιο νῆασ ἐνιπρήσωσι, φίλον δ’ ἀπὸ νόστον ἕλωνται. πείθεο δ’ ὥσ τοι ἐγὼ μύθου τέλοσ ἐν φρεσὶ θείω, ὡσ ἄν μοι τιμὴν μεγάλην καὶ κῦδοσ ἄρηαι πρὸσ πάντων Δαναῶν, ἀτὰρ οἳ περικαλλέα κούρην ἂψ ἀπονάσσωσιν, ποτὶ δ’ ἀγλαὰ δῶρα πόρωσιν. ἐκ νηῶν ἐλάσασ ἰέναι πάλιν· εἰ δέ κεν αὖ τοι δώῃ κῦδοσ ἀρέσθαι ἐρίγδουποσ πόσισ Ἥρησ, μὴ σύ γ’ ἄνευθεν ἐμεῖο λιλαίεσθαι πολεμίζειν Τρωσὶ φιλοπτολέμοισιν· ἀτιμότερον δέ με θήσεισ· μὴ δ’ ἐπαγαλλόμενοσ πολέμῳ καὶ δηϊοτῆτι Τρῶασ ἐναιρόμενοσ προτὶ Ἴλιον ἡγεμονεύειν, μή τισ ἀπ’ Οὐλύμποιο θεῶν αἰειγενετάων ἐμβήῃ· μάλα τούσ γε φιλεῖ ἑκάεργοσ Ἀπόλλων· ἀλλὰ πάλιν τρωπᾶσθαι, ἐπὴν φάοσ ἐν νήεσσι θήῃσ, τοὺσ δ’ ἔτ’ ἐᾶν πεδίον κάτα δηριάασθαι. αἲ γὰρ Ζεῦ τε πάτερ καὶ Ἀθηναίη καὶ Ἄπολλον μήτέ τισ οὖν Τρώων θάνατον φύγοι ὅσσοι ἐάσι, μήτέ τισ Ἀργείων, νῶϊν δ’ ἐκδῦμεν ὄλεθρον, ὄφρ’ οἰοῖ Τροίησ ἱερὰ κρήδεμνα λύωμεν. ὣσ οἳ μὲν τοιαῦτα πρὸσ ἀλλήλουσ ἀγόρευον, Αἰάσ δ’ οὐκ ἔτ’ ἔμιμνε·

βιάζετο γὰρ βελέεσσι· δάμνα μιν Ζηνόσ τε νόοσ καὶ Τρῶεσ ἀγαυοὶ βάλλοντεσ· δεινὴν δὲ περὶ κροτάφοισι φαεινὴ πήληξ βαλλομένη καναχὴν ἔχε, βάλλετο δ’ αἰεὶ κὰπ φάλαρ’ εὐποίηθ’· ὃ δ’ ἀριστερὸν ὦμον ἔκαμνεν ἔμπεδον αἰὲν ἔχων σάκοσ αἰόλον· οὐδὲ δύναντο ἀμφ’ αὐτῷ πελεμίξαι ἐρείδοντεσ βελέεσσιν. αἰεὶ δ’ ἀργαλέῳ ἔχετ’ ἄσθματι, κὰδ δέ οἱ ἱδρὼσ πάντοθεν ἐκ μελέων πολὺσ ἔρρεεν, οὐδέ πῃ εἶχεν ἀμπνεῦσαι· πάντῃ δὲ κακὸν κακῷ ἐστήρικτο. ἔσπετε νῦν μοι Μοῦσαι Ὀλύμπια δώματ’ ἔχουσαι, ὅππωσ δὴ πρῶτον πῦρ ἔμπεσε νηυσὶν Ἀχαιῶν.

Ἕκτωρ Αἰάντοσ δόρυ μείλινον ἄγχι παραστὰσ πλῆξ’ ἀόρι μεγάλῳ αἰχμῆσ παρὰ καυλὸν ὄπισθεν, ἀντικρὺ δ’ ἀπάραξε·

τὸ μὲν Τελαμώνιοσ Αἰάσ πῆλ’ αὔτωσ ἐν χειρὶ κόλον δόρυ, τῆλε δ’ ἀπ’ αὐτοῦ αἰχμὴ χαλκείη χαμάδισ βόμβησε πεσοῦσα. γνῶ δ’ Αἰάσ κατὰ θυμὸν ἀμύμονα ῥίγησέν τε ἔργα θεῶν, ὅ ῥα πάγχυ μάχησ ἐπὶ μήδεα κεῖρε Ζεὺσ ὑψιβρεμέτησ, Τρώεσσι δὲ βούλετο νίκην· χάζετο δ’ ἐκ βελέων. τοὶ δ’ ἔμβαλον ἀκάματον πῦρ νηὶ̈ θοῇ· τῆσ δ’ αἶψα κατ’ ἀσβέστη κέχυτο φλόξ. ὣσ τὴν μὲν πρυμνὴν πῦρ ἄμφεπεν· αὐτὰρ Ἀχιλλεὺσ μηρὼ πληξάμενοσ Πατροκλῆα προσέειπεν· ὄρσεο διογενὲσ Πατρόκλεεσ ἱπποκέλευθε· λεύσσω δὴ παρὰ νηυσὶ πυρὸσ δηί̈οιο ἰωήν· μὴ δὴ νῆασ ἕλωσι καὶ οὐκέτι φυκτὰ πέλωνται· δύσεο τεύχεα θᾶσσον, ἐγὼ δέ κε λαὸν ἀγείρω. ὣσ φάτο, Πάτροκλοσ δὲ κορύσσετο νώροπι χαλκῷ.

κνημῖδασ μὲν πρῶτα περὶ κνήμῃσιν ἔθηκε καλάσ, ἀργυρέοισιν ἐπισφυρίοισ ἀραρυίασ· δεύτερον αὖ θώρηκα περὶ στήθεσσιν ἔδυνε ποικίλον ἀστερόεντα ποδώκεοσ Αἰακίδαο. ἀμφὶ δ’ ἄρ’ ὤμοισιν βάλετο ξίφοσ ἀργυρόηλον χάλκεον, αὐτὰρ ἔπειτα σάκοσ μέγα τε στιβαρόν τε· κρατὶ δ’ ἐπ’ ἰφθίμῳ κυνέην εὔτυκτον ἔθηκεν ἵππουριν· δεινὸν δὲ λόφοσ καθύπερθεν ἔνευεν. εἵλετο δ’ ἄλκιμα δοῦρε, τά οἱ παλάμηφιν ἀρήρει. ἔγχοσ δ’ οὐχ ἕλετ’ οἰο͂ν ἀμύμονοσ Αἰακίδαο βριθὺ μέγα στιβαρόν· τὸ μὲν οὐ δύνατ’ ἄλλοσ Ἀχαιῶν πάλλειν, ἀλλά μιν οἰο͂σ ἐπίστατο πῆλαι Ἀχιλλεὺσ Πηλιάδα μελίην, τὴν πατρὶ φίλῳ πόρε Χείρων Πηλίου ἐκ κορυφῆσ, φόνον ἔμμεναι ἡρώεσσιν. ἵππουσ δ’ Αὐτομέδοντα θοῶσ ζευγνῦμεν ἄνωγε, τὸν μετ’ Ἀχιλλῆα ῥηξήνορα τῖε μάλιστα, πιστότατοσ δέ οἱ ἔσκε μάχῃ ἔνι μεῖναι ὁμοκλήν. τῷ δὲ καὶ Αὐτομέδων ὕπαγε ζυγὸν ὠκέασ ἵππουσ Ξάνθον καὶ Βαλίον, τὼ ἅμα πνοιῇσι πετέσθην, τοὺσ ἔτεκε Ζεφύρῳ ἀνέμῳ Ἅρπυια Ποδάργη βοσκομένη λειμῶνι παρὰ ῥόον Ὠκεανοῖο. ἐν δὲ παρηορίῃσιν ἀμύμονα Πήδασον ἱεί, τόν ῥά ποτ’ Ηἐτίωνοσ ἑλὼν πόλιν ἤγαγ’ Ἀχιλλεύσ, ὃσ καὶ θνητὸσ ἐὼν ἕπεθ’ ἵπποισ ἀθανάτοισι. Μυρμιδόνασ δ’ ἄρ’ ἐποιχόμενοσ θώρηξεν Ἀχιλλεὺσ πάντασ ἀνὰ κλισίασ σὺν τεύχεσιν·

οἳ δὲ λύκοι ὣσ ὠμοφάγοι, τοῖσίν τε περὶ φρεσὶν ἄσπετοσ ἀλκή, οἵ τ’ ἔλαφον κεραὸν μέγαν οὔρεσι δῃώσαντεσ δάπτουσιν· πᾶσιν δὲ παρήϊον αἵματι φοινόν· καί τ’ ἀγεληδὸν ἰάσιν ἀπὸ κρήνησ μελανύδρου λάψοντεσ γλώσσῃσιν ἀραιῇσιν μέλαν ὕδωρ ἄκρον ἐρευγόμενοι φόνον αἵματοσ· ἐν δέ τε θυμὸσ στήθεσιν ἄτρομόσ ἐστι, περιστένεται δέ τε γαστήρ· τοῖοι Μυρμιδόνων ἡγήτορεσ ἠδὲ μέδοντεσ ἀμφ’ ἀγαθὸν θεράποντα ποδώκεοσ Αἰακίδαο ῥώοντ’· ἐν δ’ ἄρα τοῖσιν ἀρήϊοσ ἵστατ’ Ἀχιλλεύσ, ὀτρύνων ἵππουσ τε καὶ ἀνέρασ ἀσπιδιώτασ. πεντήκοντ’ ἦσαν νῆεσ θοαί, ᾗσιν Ἀχιλλεὺσ ἐσ Τροίην ἡγεῖτο Διὶ̈ φίλοσ·

ἐν δὲ ἑκάστῃ πεντήκοντ’ ἔσαν ἄνδρεσ ἐπὶ κληῖ̈σιν ἑταῖροι· πέντε δ’ ἄρ’ ἡγεμόνασ ποιήσατο τοῖσ ἐπεποίθει σημαίνειν· αὐτὸσ δὲ μέγα κρατέων ἤνασσε. τῆσ μὲν ἰῆσ στιχὸσ ἦρχε Μενέσθιοσ αἰολοθώρηξ υἱὸσ Σπερχειοῖο διιπετέοσ ποταμοῖο· ὃν τέκε Πηλῆοσ θυγάτηρ καλὴ Πολυδώρη Σπερχειῷ ἀκάμαντι γυνὴ θεῷ εὐνηθεῖσα, αὐτὰρ ἐπίκλησιν Βώρῳ Περιήρεοσ υἱῖ, ὅσ ῥ’ ἀναφανδὸν ὄπυιε πορὼν ἀπερείσια ἕδνα. τῆσ δ’ ἑτέρησ Εὔδωροσ ἀρήϊοσ ἡγεμόνευε παρθένιοσ, τὸν ἔτικτε χορῷ καλὴ Πολυμήλη Φύλαντοσ θυγάτηρ· τῆσ δὲ κρατὺσ ἀργεϊφόντησ ἠράσατ’, ὀφθαλμοῖσιν ἰδὼν μετὰ μελπομένῃσιν ἐν χορῷ Ἀρτέμιδοσ χρυσηλακάτου κελαδεινῆσ. αὐτίκα δ’ εἰσ ὑπερῷ’ ἀναβὰσ παρελέξατο λάθρῃ Ἑρμείασ ἀκάκητα, πόρεν δέ οἱ ἀγλαὸν υἱὸν Εὔδωρον πέρι μὲν θείειν ταχὺν ἠδὲ μαχητήν. αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τόν γε μογοστόκοσ Εἰλείθυια ἐξάγαγε πρὸ φόωσ δὲ καὶ ἠελίου ἴδεν αὐγάσ, τὴν μὲν Ἐχεκλῆοσ κρατερὸν μένοσ Ἀκτορίδαο ἠγάγετο πρὸσ δώματ’, ἐπεὶ πόρε μυρία ἕδνα, τὸν δ’ ὃ γέρων Φύλασ εὖ ἔτρεφεν ἠδ’ ἀτίταλλεν ἀμφαγαπαζόμενοσ ὡσ εἴ θ’ ἑὸν υἱὸν ἐόντα. τῆσ δὲ τρίτησ Πείσανδροσ ἀρήϊοσ ἡγεμόνευε Μαιμαλίδησ, ὃσ πᾶσι μετέπρεπε Μυρμιδόνεσσιν ἔγχεϊ μάρνασθαι μετὰ Πηλεί̈ωνοσ ἑταῖρον. τῆσ δὲ τετάρτησ ἦρχε γέρων ἱππηλάτα Φοῖνιξ, πέμπτησ δ’ Ἀλκιμέδων Λαέρκεοσ υἱὸσ ἀμύμων. αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ πάντασ ἅμ’ ἡγεμόνεσσιν Ἀχιλλεὺσ στῆσεν ἐὺ̈ κρίνασ, κρατερὸν δ’ ἐπὶ μῦθον ἔτελλε· Μυρμιδόνεσ μή τίσ μοι ἀπειλάων λελαθέσθω, ἃσ ἐπὶ νηυσὶ θοῇσιν ἀπειλεῖτε Τρώεσσι πάνθ’ ὑπὸ μηνιθμόν, καί μ’ ᾐτιάασθε ἕκαστοσ·

σχέτλιε Πηλέοσ υἱὲ χόλῳ ἄρα σ’ ἔτρεφε μήτηρ, νηλεέσ, ὃσ παρὰ νηυσὶν ἔχεισ ἀέκοντασ ἑταίρουσ· οἴκαδέ περ σὺν νηυσὶ νεώμεθα ποντοπόροισιν αὖτισ, ἐπεί ῥά τοι ὧδε κακὸσ χόλοσ ἔμπεσε θυμῷ. ταῦτά μ’ ἀγειρόμενοι θάμ’ ἐβάζετε· νῦν δὲ πέφανται φυλόπιδοσ μέγα ἔργον, ἑήσ τὸ πρίν γ’ ἐράασθε. ἔνθά τισ ἄλκιμον ἦτορ ἔχων Τρώεσσι μαχέσθω. ὣσ εἰπὼν ὄτρυνε μένοσ καὶ θυμὸν ἑκάστου.

μᾶλλον δὲ στίχεσ ἄρθεν, ἐπεὶ βασιλῆοσ ἄκουσαν. ὡσ δ’ ὅτε τοῖχον ἀνὴρ ἀράρῃ πυκινοῖσι λίθοισι δώματοσ ὑψηλοῖο βίασ ἀνέμων ἀλεείνων, ὣσ ἄραρον κόρυθέσ τε καὶ ἀσπίδεσ ὀμφαλόεσσαι. ἀσπὶσ ἄρ’ ἀσπίδ’ ἔρειδε, κόρυσ κόρυν, ἀνέρα δ’ ἀνήρ· ψαῦον δ’ ἱππόκομοι κόρυθεσ λαμπροῖσι φάλοισι νευόντων, ὡσ πυκνοὶ ἐφέστασαν ἀλλήλοισι. πάντων δὲ προπάροιθε δύ’ ἀνέρε θωρήσσοντο Πάτροκλόσ τε καὶ Αὐτομέδων ἕνα θυμὸν ἔχοντεσ πρόσθεν Μυρμιδόνων πολεμιζέμεν. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺσ βῆ ῥ’ ἴμεν ἐσ κλισίην, χηλοῦ δ’ ἀπὸ πῶμ’ ἀνέῳγε καλῆσ δαιδαλέησ, τήν οἱ Θέτισ ἀργυρόπεζα θῆκ’ ἐπὶ νηὸσ ἄγεσθαι ἐὺ̈ πλήσασα χιτώνων χλαινάων τ’ ἀνεμοσκεπέων οὔλων τε ταπήτων. ἔνθα δέ οἱ δέπασ ἔσκε τετυγμένον, οὐδέ τισ ἄλλοσ οὔτ’ ἀνδρῶν πίνεσκεν ἀπ’ αὐτοῦ αἴθοπα οἶνον, οὔτέ τεῳ σπένδεσκε θεῶν, ὅτε μὴ Διὶ πατρί. τό ῥα τότ’ ἐκ χηλοῖο λαβὼν ἐκάθηρε θεείῳ πρῶτον, ἔπειτα δ’ ἔνιψ’ ὕδατοσ καλῇσι ῥοῇσι, νίψατο δ’ αὐτὸσ χεῖρασ, ἀφύσσατο δ’ αἴθοπα οἶνον. εὔχετ’ ἔπειτα στὰσ μέσῳ ἑρ́κεϊ, λεῖβε δὲ οἶνον οὐρανὸν εἰσανιδών· Δία δ’ οὐ λάθε τερπικέραυνον· Ζεῦ ἄνα Δωδωναῖε Πελασγικὲ τηλόθι ναίων Δωδώνησ μεδέων δυσχειμέρου, ἀμφὶ δὲ Σελλοὶ σοὶ ναίουσ’ ὑποφῆται ἀνιπτόποδεσ χαμαιεῦναι, ἠμὲν δή ποτ’ ἐμὸν ἔποσ ἔκλυεσ εὐξαμένοιο, τίμησασ μὲν ἐμέ, μέγα δ’ ἴψαο λαὸν Ἀχαιῶν, ἠδ’ ἔτι καὶ νῦν μοι τόδ’ ἐπικρήηνον ἐέλδωρ· αὐτὸσ μὲν γὰρ ἐγὼ μενέω νηῶν ἐν ἀγῶνι, ἀλλ’ ἕταρον πέμπω πολέσιν μετὰ Μυρμιδόνεσσι μάρνασθαι· τῷ κῦδοσ ἅμα πρόεσ εὐρύοπα Ζεῦ, θάρσυνον δέ οἱ ἦτορ ἐνὶ φρεσίν, ὄφρα καὶ Ἕκτωρ εἴσεται ἤ ῥα καὶ οἰο͂σ ἐπίστηται πολεμίζειν ἡμέτεροσ θεράπων, ἦ οἱ τότε χεῖρεσ ἀάπτοι μαίνονθ’, ὁππότ’ ἐγώ περ ἰώ μετὰ μῶλον Ἄρηοσ. αὐτὰρ ἐπεί κ’ ἀπὸ ναῦφι μάχην ἐνοπήν τε δίηται, ἀσκηθήσ μοι ἔπειτα θοὰσ ἐπὶ νῆασ ἵκοιτο τεύχεσί τε ξὺν πᾶσι καὶ ἀγχεμάχοισ ἑτάροισιν. ὣσ ἔφατ’ εὐχόμενοσ, τοῦ δ’ ἔκλυε μητίετα Ζεύσ.

τῷ δ’ ἕτερον μὲν ἔδωκε πατήρ, ἕτερον δ’ ἀνένευσε· νηῶν μέν οἱ ἀπώσασθαι πόλεμόν τε μάχην τε δῶκε, σόον δ’ ἀνένευσε μάχησ ἐξαπονέεσθαι. ἤτοι ὃ μὲν σπείσασ τε καὶ εὐξάμενοσ Διὶ πατρὶ ἂψ κλισίην εἰσῆλθε, δέπασ δ’ ἀπέθηκ’ ἐνὶ χηλῷ, στῆ δὲ πάροιθ’ ἐλθὼν κλισίησ, ἔτι δ’ ἤθελε θυμῷ εἰσιδέειν Τρώων καὶ Ἀχαιῶν φύλοπιν αἰνήν. οἳ δ’ ἅμα Πατρόκλῳ μεγαλήτορι θωρηχθέντεσ ἔστιχον, ὄφρ’ ἐν Τρωσὶ μέγα φρονέοντεσ ὄρουσαν.

αὐτίκα δὲ σφήκεσσιν ἐοικότεσ ἐξεχέοντο εἰνοδίοισ, οὓσ παῖδεσ ἐριδμαίνωσιν ἔθοντεσ αἰεὶ κερτομέοντεσ ὁδῷ ἔπι οἰκί’ ἔχοντασ νηπίαχοι· ξυνὸν δὲ κακὸν πολέεσσι τιθεῖσι. τοὺσ δ’ εἴ περ παρά τίσ τε κιὼν ἄνθρωποσ ὁδίτησ κινήσῃ ἀέκων, οἳ δ’ ἄλκιμον ἦτορ ἔχοντεσ πρόσσω πᾶσ πέτεται καὶ ἀμύνει οἷσι τέκεσσι. τῶν τότε Μυρμιδόνεσ κραδίην καὶ θυμὸν ἔχοντεσ ἐκ νηῶν ἐχέοντο· βοὴ δ’ ἄσβεστοσ ὀρώρει. Πάτροκλοσ δ’ ἑτάροισιν ἐκέκλετο μακρὸν ἀύ̈σασ· Μυρμιδόνεσ ἕταροι Πηληϊάδεω Ἀχιλῆοσ ἀνέρεσ ἔστε φίλοι, μνήσασθε δὲ θούριδοσ ἀλκῆσ, ὡσ ἂν Πηλεί̈δην τιμήσομεν, ὃσ μέγ’ ἄριστοσ Ἀργείων παρὰ νηυσὶ καὶ ἀγχέμαχοι θεράποντεσ, γνῷ δὲ καὶ Ἀτρεί̈δησ εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων ἣν ἄτην, ὅ τ’ ἄριστον Ἀχαιῶν οὐδὲν ἔτισεν. ὣσ εἰπὼν ὄτρυνε μένοσ καὶ θυμὸν ἑκάστου, ἐν δ’ ἔπεσον Τρώεσσιν ἀολλέεσ·

ἀμφὶ δὲ νῆεσ σμερδαλέον κονάβησαν ἀϋσάντων ὑπ’ Ἀχαιῶν. Τρῶεσ δ’ ὡσ εἴδοντο Μενοιτίου ἄλκιμον υἱὸν αὐτὸν καὶ θεράποντα σὺν ἔντεσι μαρμαίροντασ, πᾶσιν ὀρίνθη θυμόσ, ἐκίνηθεν δὲ φάλαγγεσ ἐλπόμενοι παρὰ ναῦφι ποδώκεα Πηλεί̈ωνα μηνιθμὸν μὲν ἀπορρῖψαι, φιλότητα δ’ ἑλέσθαι·

πάπτηνεν δὲ ἕκαστοσ ὅπῃ φύγοι αἰπὺν ὄλεθρον. Πάτροκλοσ δὲ πρῶτοσ ἀκόντισε δουρὶ φαεινῷ ἀντικρὺ κατὰ μέσσον, ὅθι πλεῖστοι κλονέοντο, νηὶ̈ πάρα πρυμνῇ μεγαθύμου Πρωτεσιλάου, καὶ βάλε Πυραίχμην, ὃσ Παίονασ ἱπποκορυστὰσ ἤγαγεν ἐξ Ἀμυδῶνοσ ἀπ’ Ἀξιοῦ εὐρὺ ῥέοντοσ·

τὸν βάλε δεξιὸν ὦμον· ὃ δ’ ὕπτιοσ ἐν κονίῃσι κάππεσεν οἰμώξασ, ἕταροι δέ μιν ἀμφεφόβηθεν Παίονεσ· ἐν γὰρ Πάτροκλοσ φόβον ἧκεν ἅπασιν ἡγεμόνα κτείνασ, ὃσ ἀριστεύεσκε μάχεσθαι. ἐκ νηῶν δ’ ἔλασεν, κατὰ δ’ ἔσβεσεν αἰθόμενον πῦρ. ἡμιδαὴσ δ’ ἄρα νηῦσ λίπετ’ αὐτόθι· τοὶ δὲ φόβηθεν Τρῶεσ θεσπεσίῳ ὁμάδῳ· Δαναοὶ δ’ ἐπέχυντο νῆασ ἀνὰ γλαφυράσ· ὅμαδοσ δ’ ἀλίαστοσ ἐτύχθη. ὡσ δ’ ὅτ’ ἀφ’ ὑψηλῆσ κορυφῆσ ὄρεοσ μεγάλοιο κινήσῃ πυκινὴν νεφέλην στεροπηγερέτα Ζεύσ, ἔκ τ’ ἔφανεν πᾶσαι σκοπιαὶ καὶ πρώονεσ ἄκροι καὶ νάπαι, οὐρανόθεν δ’ ἄρ’ ὑπερράγη ἄσπετοσ αἰθήρ, ὣσ Δαναοὶ νηῶν μὲν ἀπωσάμενοι δήϊον πῦρ τυτθὸν ἀνέπνευσαν, πολέμου δ’ οὐ γίγνετ’ ἐρωή· οὐ γάρ πώ τι Τρῶεσ ἀρηϊφίλων ὑπ’ Ἀχαιῶν προτροπάδην φοβέοντο μελαινάων ἀπὸ νηῶν, ἀλλ’ ἔτ’ ἄρ’ ἀνθίσταντο, νεῶν δ’ ὑπόεικον ἀνάγκῃ. ἔνθα δ’ ἀνὴρ ἕλεν ἄνδρα κεδασθείσησ ὑσμίνησ ἡγεμόνων.

πρῶτοσ δὲ Μενοιτίου ἄλκιμοσ υἱὸσ αὐτίκ’ ἄρα στρεφθέντοσ Ἀρηϊλύκου βάλε μηρὸν ἔγχεϊ ὀξυόεντι, διὰ πρὸ δὲ χαλκὸν ἔλασσε· ῥῆξεν δ’ ὀστέον ἔγχοσ, ὃ δὲ πρηνὴσ ἐπὶ γαίῃ κάππεσ’· ἀτὰρ Μενέλαοσ ἀρήϊοσ οὖτα Θόαντα στέρνον γυμνωθέντα παρ’ ἀσπίδα, λῦσε δὲ γυῖα. Φυλεί̈δησ δ’ Ἄμφικλον ἐφορμηθέντα δοκεύσασ ἔφθη ὀρεξάμενοσ πρυμνὸν σκέλοσ, ἔνθα πάχιστοσ μυὼν ἀνθρώπου πέλεται· περὶ δ’ ἔγχεοσ αἰχμῇ νεῦρα διεσχίσθη· τὸν δὲ σκότοσ ὄσσε κάλυψε. Νεστορίδαι δ’ ὃ μὲν οὔτασ’ Ἀτύμνιον ὀξέϊ δουρὶ Ἀντίλοχοσ, λαπάρησ δὲ διήλασε χάλκεον ἔγχοσ· ἤριπε δὲ προπάροιθε. Μάρισ δ’ αὐτοσχεδὰ δουρὶ Ἀντιλόχῳ ἐπόρουσε κασιγνήτοιο χολωθεὶσ στὰσ πρόσθεν νέκυοσ· τοῦ δ’ ἀντίθεοσ Θρασυμήδησ ἔφθη ὀρεξάμενοσ πρὶν οὐτάσαι, οὐδ’ ἀφάμαρτεν, ὦμον ἄφαρ· πρυμνὸν δὲ βραχίονα δουρὸσ ἀκωκὴ δρύψ’ ἀπὸ μυώνων, ἀπὸ δ’ ὀστέον ἄχρισ ἄραξε· δούπησεν δὲ πεσών, κατὰ δὲ σκότοσ ὄσσε κάλυψεν. ὣσ τὼ μὲν δοιοῖσι κασιγνήτοισι δαμέντε βήτην εἰσ Ἔρεβοσ Σαρπηδόνοσ ἐσθλοὶ ἑταῖροι υἱε͂σ ἀκοντισταὶ Ἀμισωδάρου, ὅσ ῥα Χίμαιραν θρέψεν ἀμαιμακέτην πολέσιν κακὸν ἀνθρώποισιν. Αἰάσ δὲ Κλεόβουλον Οἰ̈λιάδησ ἐπορούσασ ζωὸν ἕλε βλαφθέντα κατὰ κλόνον· ἀλλά οἱ αὖθι λῦσε μένοσ πλήξασ ξίφει αὐχένα κωπήεντι. πᾶν δ’ ὑπεθερμάνθη ξίφοσ αἵματι· τὸν δὲ κατ’ ὄσσε ἔλλαβε πορφύρεοσ θάνατοσ καὶ μοῖρα κραταιή. Πηνέλεωσ δὲ Λύκων τε συνέδραμον· ἔγχεσι μὲν γὰρ ἤμβροτον ἀλλήλων, μέλεον δ’ ἠκόντισαν ἄμφω· τὼ δ’ αὖτισ ξιφέεσσι συνέδραμον. ἔνθα Λύκων μὲν ἱπποκόμου κόρυθοσ φάλον ἤλασεν, ἀμφὶ δὲ καυλὸν φάσγανον ἐρραίσθη· ὃ δ’ ὑπ’ οὐάτοσ αὐχένα θεῖνε Πηνέλεωσ, πᾶν δ’ εἴσω ἔδυ ξίφοσ, ἔσχεθε δ’ οἰο͂ν δέρμα, παρηέρθη δὲ κάρη, ὑπέλυντο δὲ γυῖα. Μηριόνησ δ’ Ἀκάμαντα κιχεὶσ ποσὶ καρπαλίμοισι νύξ’ ἵππων ἐπιβησόμενον κατὰ δεξιὸν ὦμον· ἤριπε δ’ ἐξ ὀχέων, κατὰ δ’ ὀφθαλμῶν κέχυτ’ ἀχλύσ. Ἰδομενεὺσ δ’ Ἐρύμαντα κατὰ στόμα νηλέϊ χαλκῷ νύξε· τὸ δ’ ἀντικρὺ δόρυ χάλκεον ἐξεπέρησε νέρθεν ὑπ’ ἐγκεφάλοιο, κέασσε δ’ ἄρ’ ὀστέα λευκά· ἐκ δ’ ἐτίναχθεν ὀδόντεσ, ἐνέπλησθεν δέ οἱ ἄμφω αἵματοσ ὀφθαλμοί· τὸ δ’ ἀνὰ στόμα καὶ κατὰ ῥῖνασ πρῆσε χανών· θανάτου δὲ μέλαν νέφοσ ἀμφεκάλυψεν. οὗτοι ἄρ’ ἡγεμόνεσ Δαναῶν ἕλον ἄνδρα ἕκαστοσ.

ὡσ δὲ λύκοι ἄρνεσσιν ἐπέχραον ἢ ἐρίφοισι σίνται ὑπ’ ἐκ μήλων αἱρεύμενοι, αἵ τ’ ἐν ὄρεσσι ποιμένοσ ἀφραδίῃσι διέτμαγεν· οἳ δὲ ἰδόντεσ αἶψα διαρπάζουσιν ἀνάλκιδα θυμὸν ἐχούσασ· ὣσ Δαναοὶ Τρώεσσιν ἐπέχραον· οἳ δὲ φόβοιο δυσκελάδου μνήσαντο, λάθοντο δὲ θούριδοσ ἀλκῆσ. Αἰάσ δ’ ὃ μέγασ αἰὲν ἐφ’ Ἕκτορι χαλκοκορυστῇ ἱέτ’ ἀκοντίσσαι·

ὃ δὲ ἰδρείῃ πολέμοιο ἀσπίδι ταυρείῃ κεκαλυμμένοσ εὐρέασ ὤμουσ σκέπτετ’ ὀϊστῶν τε ῥοῖζον καὶ δοῦπον ἀκόντων. ἦ μὲν δὴ γίγνωσκε μάχησ ἑτεραλκέα νίκην· ἀλλὰ καὶ ὧσ ἀνέμιμνε, σάω δ’ ἐρίηρασ ἑταίρουσ. ὡσ δ’ ὅτ’ ἀπ’ Οὐλύμπου νέφοσ ἔρχεται οὐρανὸν εἴσω αἰθέροσ ἐκ δίησ, ὅτε τε Ζεὺσ λαίλαπα τείνῃ, ὣσ τῶν ἐκ νηῶν γένετο ἰαχή τε φόβοσ τε, οὐδὲ κατὰ μοῖραν πέραον πάλιν.

Ἕκτορα δ’ ἵπποι ἔκφερον ὠκύποδεσ σὺν τεύχεσι, λεῖπε δὲ λαὸν Τρωϊκόν, οὓσ ἀέκοντασ ὀρυκτὴ τάφροσ ἔρυκε. πολλοὶ δ’ ἐν τάφρῳ ἐρυσάρματεσ ὠκέεσ ἵπποι ἄξαντ’ ἐν πρώτῳ ῥυμῷ λίπον ἁρ́ματ’ ἀνάκτων, Πάτροκλοσ δ’ ἕπετο σφεδανὸν Δαναοῖσι κελεύων Τρωσὶ κακὰ φρονέων· οἳ δὲ ἰαχῇ τε φόβῳ τε πάσασ πλῆσαν ὁδούσ, ἐπεὶ ἂρ τμάγεν· ὕψι δ’ ἀέλλη σκίδναθ’ ὑπὸ νεφέων, τανύοντο δὲ μώνυχεσ ἵπποι ἄψορρον προτὶ ἄστυ νεῶν ἄπο καὶ κλισιάων. Πάτροκλοσ δ’ ᾗ πλεῖστον ὀρινόμενον ἴδε λαόν, τῇ ῥ’ ἔχ’ ὁμοκλήσασ· ὑπὸ δ’ ἄξοσι φῶτεσ ἔπιπτον πρηνέεσ ἐξ ὀχέων, δίφροι δ’ ἀνακυμβαλίαζον. ἀντικρὺ δ’ ἄρα τάφρον ὑπέρθορον ὠκέεσ ἵπποι ἄμβροτοι, οὓσ Πηλῆϊ θεοὶ δόσαν ἀγλαὰ δῶρα, πρόσσω ἱέμενοι, ἐπὶ δ’ Ἕκτορι κέκλετο θυμόσ· ἱέτο γὰρ βαλέειν· τὸν δ’ ἔκφερον ὠκέεσ ἵπποι. ὡσ δ’ ὑπὸ λαίλαπι πᾶσα κελαινὴ βέβριθε χθὼν ἤματ’ ὀπωρινῷ, ὅτε λαβρότατον χέει ὕδωρ Ζεύσ, ὅτε δή ῥ’ ἄνδρεσσι κοτεσσάμενοσ χαλεπήνῃ, οἳ βίῃ εἰν ἀγορῇ σκολιὰσ κρίνωσι θέμιστασ, ἐκ δὲ δίκην ἐλάσωσι θεῶν ὄπιν οὐκ ἀλέγοντεσ· τῶν δέ τε πάντεσ μὲν ποταμοὶ πλήθουσι ῥέοντεσ, πολλὰσ δὲ κλιτῦσ τότ’ ἀποτμήγουσι χαράδραι, ἐσ δ’ ἅλα πορφυρέην μεγάλα στενάχουσι ῥέουσαι ἐξ ὀρέων ἐπικάρ, μινύθει δέ τε ἔργ’ ἀνθρώπων· ὣσ ἵπποι Τρῳαὶ μεγάλα στενάχοντο θέουσαι. Πάτροκλοσ δ’ ἐπεὶ οὖν πρώτασ ἐπέκερσε φάλαγγασ, ἂψ ἐπὶ νῆασ ἐέργε παλιμπετέσ, οὐδὲ πόληοσ εἰά ἱεμένουσ ἐπιβαινέμεν, ἀλλὰ μεσηγὺ νηῶν καὶ ποταμοῦ καὶ τείχεοσ ὑψηλοῖο κτεῖνε μεταί̈σσων, πολέων δ’ ἀπετίνυτο ποινήν.

ἔνθ’ ἤτοι Πρόνοον πρῶτον βάλε δουρὶ φαεινῷ στέρνον γυμνωθέντα παρ’ ἀσπίδα, λῦσε δὲ γυῖα· δούπησεν δὲ πεσών· ὃ δὲ Θέστορα Ἤνοποσ υἱὸν δεύτερον ὁρμηθείσ· ὃ μὲν εὐξέστῳ ἐνὶ δίφρῳ ἧστο ἀλείσ· ἐκ γὰρ πλήγη φρένασ, ἐκ δ’ ἄρα χειρῶν ἡνία ἠί̈χθησαν· ὃ δ’ ἔγχεϊ νύξε παραστὰσ γναθμὸν δεξιτερόν, διὰ δ’ αὐτοῦ πεῖρεν ὀδόντων, ἕλκε δὲ δουρὸσ ἑλὼν ὑπὲρ ἄντυγοσ, ὡσ ὅτε τισ φὼσ πέτρῃ ἔπι προβλῆτι καθήμενοσ ἱερὸν ἰχθὺν ἐκ πόντοιο θύραζε λίνῳ καὶ ἤνοπι χαλκῷ· ὣσ ἕλκ’ ἐκ δίφροιο κεχηνότα δουρὶ φαεινῷ, κὰδ δ’ ἄρ’ ἐπὶ στόμ’ ἐώσε· πεσόντα δέ μιν λίπε θυμόσ. αὐτὰρ ἔπειτ’ Ἐρύλαον ἐπεσσύμενον βάλε πέτρῳ μέσσην κὰκ κεφαλήν· ἣ δ’ ἄνδιχα πᾶσα κεάσθη ἐν κόρυθι βριαρῇ· ὃ δ’ ἄρα πρηνὴσ ἐπὶ γαίῃ κάππεσεν, ἀμφὶ δέ μιν θάνατοσ χύτο θυμοραϊστήσ. αὐτὰρ ἔπειτ’ Ἐρύμαντα καὶ Ἀμφοτερὸν καὶ Ἐπάλτην Τληπόλεμόν τε Δαμαστορίδην Ἐχίον τε Πύριν τε Ἰφέα τ’ Εὐίππόν τε καὶ Ἀργεάδην Πολύμηλον πάντασ ἐπασσυτέρουσ πέλασε χθονὶ πουλυβοτείρῃ. Σαρπηδὼν δ’ ὡσ οὖν ἴδ’ ἀμιτροχίτωνασ ἑταίρουσ χέρσ’ ὕπο Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο δαμέντασ, κέκλετ’ ἄρ’ ἀντιθέοισι καθαπτόμενοσ Λυκίοισιν·

αἰδὼσ ὦ Λύκιοι· πόσε φεύγετε; νῦν θοοὶ ἔστε. ἀντήσω γὰρ ἐγὼ τοῦδ’ ἀνέροσ, ὄφρα δαείω ὅσ τισ ὅδε κρατέει καὶ δὴ κακὰ πολλὰ ἐόργε Τρῶασ, ἐπεὶ πολλῶν τε καὶ ἐσθλῶν γούνατ’ ἔλυσεν. ἦ ῥα, καὶ ἐξ ὀχέων σὺν τεύχεσιν ἆλτο χαμᾶζε.

Πάτροκλοσ δ’ ἑτέρωθεν ἐπεὶ ἴδεν ἔκθορε δίφρου. οἳ δ’ ὥσ τ’ αἰγυπιοὶ γαμψώνυχεσ ἀγκυλοχεῖλαι πέτρῃ ἐφ’ ὑψηλῇ μεγάλα κλάζοντε μάχωνται, ὣσ οἳ κεκλήγοντεσ ἐπ’ ἀλλήλοισιν ὄρουσαν. τοὺσ δὲ ἰδὼν ἐλέησε Κρόνου πάϊσ ἀγκυλομήτεω, Ἥρην δὲ προσέειπε κασιγνήτην ἄλοχόν τε· ὤ μοι ἐγών, ὅ τέ μοι Σαρπηδόνα φίλτατον ἀνδρῶν μοῖρ’ ὑπὸ Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο δαμῆναι. διχθὰ δέ μοι κραδίη μέμονε φρεσὶν ὁρμαίνοντι, ἤ μιν ζωὸν ἐόντα μάχησ ἄπο δακρυοέσσησ θείω ἀναρπάξασ Λυκίησ ἐν πίονι δήμῳ, ἦ ἤδη ὑπὸ χερσὶ Μενοιτιάδαο δαμάσσω. τὸν δ’ ἠμείβετ’ ἔπειτα βοῶπισ πότνια Ἥρη·

αἰνότατε Κρονίδη ποῖον τὸν μῦθον ἐείπεσ. ἄνδρα θνητὸν ἐόντα πάλαι πεπρωμένον αἴσῃ ἂψ ἐθέλεισ θανάτοιο δυσηχέοσ ἐξαναλῦσαι; ἔρδ’· ἀτὰρ οὔ τοι πάντεσ ἐπαινέομεν θεοὶ ἄλλοι. ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δ’ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν· αἴ κε ζὼν πέμψῃσ Σαρπηδόνα ὃν δὲ δόμον δέ, φράζεο μή τισ ἔπειτα θεῶν ἐθέλῃσι καὶ ἄλλοσ πέμπειν ὃν φίλον υἱὸν ἀπὸ κρατερῆσ ὑσμίνησ· πολλοὶ γὰρ περὶ ἄστυ μέγα Πριάμοιο μάχονται υἱέεσ ἀθανάτων, τοῖσιν κότον αἰνὸν ἐνήσεισ. ἀλλ’ εἴ τοι φίλοσ ἐστί, τεὸν δ’ ὀλοφύρεται ἦτορ, ἤτοι μέν μιν ἐάσον ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ χέρσ’ ὕπο Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο δαμῆναι· αὐτὰρ ἐπὴν δὴ τόν γε λίπῃ ψυχή τε καὶ αἰών, πέμπειν μιν θάνατόν τε φέρειν καὶ νήδυμον ὕπνον εἰσ ὅ κε δὴ Λυκίησ εὐρείησ δῆμον ἵκωνται, ἔνθά ἑ ταρχύσουσι κασίγνητοί τε ἔται τε τύμβῳ τε στήλῃ τε· τὸ γὰρ γέρασ ἐστὶ θανόντων. ὣσ ἔφατ’, οὐδ’ ἀπίθησε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε·

αἱματοέσσασ δὲ ψιάδασ κατέχευεν ἔραζε παῖδα φίλον τιμῶν, τόν οἱ Πάτροκλοσ ἔμελλε φθίσειν ἐν Τροίῃ ἐριβώλακι τηλόθι πάτρησ. οἳ δ’ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπ’ ἀλλήλοισιν ἰόντεσ, ἔνθ’ ἤτοι Πάτροκλοσ ἀγακλειτὸν Θρασύμηλον, ὅσ ῥ’ ἠὺ̈σ θεράπων Σαρπηδόνοσ ἠε͂ν ἄνακτοσ, τὸν βάλε νείαιραν κατὰ γαστέρα, λῦσε δὲ γυῖα.

Σαρπηδὼν δ’ αὐτοῦ μὲν ἀπήμβροτε δουρὶ φαεινῷ δεύτερον ὁρμηθείσ, ὃ δὲ Πήδασον οὔτασεν ἵππον ἔγχεϊ δεξιὸν ὦμον· ὃ δ’ ἔβραχε θυμὸν ἀί̈σθων, κὰδ δ’ ἔπεσ’ ἐν κονίῃσι μακών, ἀπὸ δ’ ἔπτατο θυμόσ. τὼ δὲ διαστήτην, κρίκε δὲ ζυγόν, ἡνία δέ σφι σύγχυτ’, ἐπεὶ δὴ κεῖτο παρήοροσ ἐν κονίῃσι. τοῖο μὲν Αὐτομέδων δουρικλυτὸσ εὑρ́ετο τέκμωρ· σπασσάμενοσ τανύηκεσ ἀόρ παχέοσ παρὰ μηροῦ ἀί̈ξασ ἀπέκοψε παρήορον οὐδ’ ἐμάτησε· τὼ δ’ ἰθυνθήτην, ἐν δὲ ῥυτῆρσι τάνυσθεν· τὼ δ’ αὖτισ συνίτην ἔριδοσ πέρι θυμοβόροιο. ἔνθ’ αὖ Σαρπηδὼν μὲν ἀπήμβροτε δουρὶ φαεινῷ, Πατρόκλου δ’ ὑπὲρ ὦμον ἀριστερὸν ἤλυθ’ ἀκωκὴ ἔγχεοσ, οὐδ’ ἔβαλ’ αὐτόν·

ὃ δ’ ὕστεροσ ὄρνυτο χαλκῷ Πάτροκλοσ· τοῦ δ’ οὐχ ἅλιον βέλοσ ἔκφυγε χειρόσ, ἀλλ’ ἔβαλ’ ἔνθ’ ἄρα τε φρένεσ ἔρχαται ἀμφ’ ἁδινὸν κῆρ. ἤριπε δ’ ὡσ ὅτε τισ δρῦσ ἤριπεν ἢ ἀχερωὶ̈σ ἠὲ πίτυσ βλωθρή, τήν τ’ οὔρεσι τέκτονεσ ἄνδρεσ ἐξέταμον πελέκεσσι νεήκεσι νήϊον εἶναι· ὣσ ὃ πρόσθ’ ἵππων καὶ δίφρου κεῖτο τανυσθεὶσ βεβρυχὼσ κόνιοσ δεδραγμένοσ αἱματοέσσησ. ἠύ̈τε ταῦρον ἔπεφνε λέων ἀγέληφι μετελθὼν αἴθωνα μεγάθυμον ἐν εἰλιπόδεσσι βόεσσι, ὤλετό τε στενάχων ὑπὸ γαμφηλῇσι λέοντοσ, ὣσ ὑπὸ Πατρόκλῳ Λυκίων ἀγὸσ ἀσπιστάων κτεινόμενοσ μενέαινε, φίλον δ’ ὀνόμηνεν ἑταῖρον· Γλαῦκε πέπον πολεμιστὰ μετ’ ἀνδράσι νῦν σε μάλα χρὴ αἰχμητήν τ’ ἔμεναι καὶ θαρσαλέον πολεμιστήν· νῦν τοι ἐελδέσθω πόλεμοσ κακόσ, εἰ θοόσ ἐσσι. πρῶτα μὲν ὄτρυνον Λυκίων ἡγήτορασ ἄνδρασ πάντῃ ἐποιχόμενοσ Σαρπηδόνοσ ἀμφιμάχεσθαι· αὐτὰρ ἔπειτα καὶ αὐτὸσ ἐμεῦ πέρι μάρναο χαλκῷ. σοὶ γὰρ ἐγὼ καὶ ἔπειτα κατηφείη καὶ ὄνειδοσ ἔσσομαι ἤματα πάντα διαμπερέσ, εἴ κέ μ’ Ἀχαιοὶ τεύχεα συλήσωσι νεῶν ἐν ἀγῶνι πεσόντα. ἀλλ’ ἔχεο κρατερῶσ, ὄτρυνε δὲ λαὸν ἅπαντα. ὣσ ἄρα μιν εἰπόντα τέλοσ θανάτοιο κάλυψεν ὀφθαλμοὺσ ῥῖνάσ θ’·

ὃ δὲ λὰξ ἐν στήθεσι βαίνων ἐκ χροὸσ ἕλκε δόρυ, προτὶ δὲ φρένεσ αὐτῷ ἕποντο· τοῖο δ’ ἅμα ψυχήν τε καὶ ἔγχεοσ ἐξέρυσ’ αἰχμήν. Μυρμιδόνεσ δ’ αὐτοῦ σχέθον ἵππουσ φυσιόωντασ ἱεμένουσ φοβέεσθαι, ἐπεὶ λίπον ἁρ́ματ’ ἀνάκτων. Γλαύκῳ δ’ αἰνὸν ἄχοσ γένετο φθογγῆσ ἀί̈οντι·

ὠρίνθη δέ οἱ ἦτορ ὅ τ’ οὐ δύνατο προσαμῦναι. χειρὶ δ’ ἑλὼν ἐπίεζε βραχίονα· τεῖρε γὰρ αὐτὸν ἕλκοσ, ὃ δή μιν Τεῦκροσ ἐπεσσύμενον βάλεν ἰῷ τείχεοσ ὑψηλοῖο, ἀρὴν ἑτάροισιν ἀμύνων. εὐχόμενοσ δ’ ἄρα εἶπεν ἑκηβόλῳ Ἀπόλλωνι· κλῦθι ἄναξ ὅσ που Λυκίησ ἐν πίονι δήμῳ εἲσ ἢ ἐνὶ Τροίῃ· δύνασαι δὲ σὺ πάντοσ’ ἀκούειν ἀνέρι κηδομένῳ, ὡσ νῦν ἐμὲ κῆδοσ ἱκάνει. ἕλκοσ μὲν γὰρ ἔχω τόδε καρτερόν, ἀμφὶ δέ μοι χεὶρ ὀξείῃσ ὀδύνῃσιν ἐλήλαται, οὐδέ μοι αἷμα τερσῆναι δύναται, βαρύθει δέ μοι ὦμοσ ὑπ’ αὐτοῦ· ἔγχοσ δ’ οὐ δύναμαι σχεῖν ἔμπεδον, οὐδὲ μάχεσθαι ἐλθὼν δυσμενέεσσιν. ἀνὴρ δ’ ὤριστοσ ὄλωλε Σαρπηδὼν Διὸσ υἱόσ· ὃ δ’ οὐ οὗ παιδὸσ ἀμύνει. ἀλλὰ σύ πέρ μοι ἄναξ τόδε καρτερὸν ἕλκοσ ἄκεσσαι, κοίμησον δ’ ὀδύνασ, δὸσ δὲ κράτοσ, ὄφρ’ ἑτάροισι κεκλόμενοσ Λυκίοισιν ἐποτρύνω πολεμίζειν, αὐτόσ τ’ ἀμφὶ νέκυι κατατεθνηῶτι μάχωμαι. ὣσ ἔφατ’ εὐχόμενοσ, τοῦ δ’ ἔκλυε Φοῖβοσ Ἀπόλλων.

ἀλλὰ φίλοι πάρστητε, νεμεσσήθητε δὲ θυμῷ, μὴ ἀπὸ τεύχε’ ἕλωνται, ἀεικίσσωσι δὲ νεκρὸν Μυρμιδόνεσ, Δαναῶν κεχολωμένοι ὅσσοι ὄλοντο, τοὺσ ἐπὶ νηυσὶ θοῇσιν ἐπέφνομεν ἐγχείῃσιν. αὐτίκα παῦσ’ ὀδύνασ ἀπὸ δ’ ἕλκεοσ ἀργαλέοιο αἷμα μέλαν τέρσηνε, μένοσ δέ οἱ ἔμβαλε θυμῷ. Γλαῦκοσ δ’ ἔγνω ᾗσιν ἐνὶ φρεσὶ γήθησέν τε ὅττί οἱ ὦκ’ ἤκουσε μέγασ θεὸσ εὐξαμένοιο. πρῶτα μὲν ὄτρυνεν Λυκίων ἡγήτορασ ἄνδρασ πάντῃ ἐποιχόμενοσ Σαρπηδόνοσ ἀμφιμάχεσθαι· αὐτὰρ ἔπειτα μετὰ Τρῶασ κίε μακρὰ βιβάσθων Πουλυδάμαντ’ ἔπι Πανθοί̈δην καὶ Ἀγήνορα δῖον, βῆ δὲ μετ’ Αἰνείαν τε καὶ Ἕκτορα χαλκοκορυστήν, ἀγχοῦ δ’ ἱστάμενοσ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα· Ἕκτορ νῦν δὴ πάγχυ λελασμένοσ εἰσ ἐπικούρων, οἳ σέθεν εἵνεκα τῆλε φίλων καὶ πατρίδοσ αἰήσ θυμὸν ἀποφθινύθουσι· σὺ δ’ οὐκ ἐθέλεισ ἐπαμύνειν. κεῖται Σαρπηδὼν Λυκίων ἀγὸσ ἀσπιστάων, ὃσ Λυκίην εἴρυτο δίκῃσί τε καὶ σθένεϊ ᾧ· τὸν δ’ ὑπὸ Πατρόκλῳ δάμασ’ ἔγχεϊ χάλκεοσ Ἄρησ. ὣσ ἔφατο, Τρῶασ δὲ κατὰ κρῆθεν λάβε πένθοσ ἄσχετον, οὐκ ἐπιεικτόν, ἐπεί σφισιν ἑρ́μα πόληοσ ἔσκε καὶ ἀλλοδαπόσ περ ἐών·

πολέεσ γὰρ ἅμ’ αὐτῷ λαοὶ ἕποντ’, ἐν δ’ αὐτὸσ ἀριστεύεσκε μάχεσθαι· βὰν δ’ ἰθὺσ Δαναῶν λελιημένοι· ἦρχε δ’ ἄρά σφιν Ἕκτωρ χωόμενοσ Σαρπηδόνοσ. αὐτὰρ Ἀχαιοὺσ ὦρσε Μενοιτιάδεω Πατροκλῆοσ λάσιον κῆρ· Αἰάντε πρώτω προσέφη μεμαῶτε καὶ αὐτώ· Αἰάντε νῦν σφῶϊν ἀμύνεσθαι φίλον ἔστω, οἱοῖ́ περ πάροσ ἦτε μετ’ ἀνδράσιν ἢ καὶ ἀρείουσ. κεῖται ἀνὴρ ὃσ πρῶτοσ ἐσήλατο τεῖχοσ Ἀχαιῶν Σαρπηδών· ἀλλ’ εἴ μιν ἀεικισσαίμεθ’ ἑλόντεσ, τεύχεά τ’ ὤμοιιν ἀφελοίμεθα, καί τιν’ ἑταίρων αὐτοῦ ἀμυνομένων δαμασαίμεθα νηλέϊ χαλκῷ. ὣσ ἔφαθ’, οἳ δὲ καὶ αὐτοὶ ἀλέξασθαι μενέαινον.

οἳ δ’ ἐπεὶ ἀμφοτέρωθεν ἐκαρτύναντο φάλαγγασ Τρῶεσ καὶ Λύκιοι καὶ Μυρμιδόνεσ καὶ Ἀχαιοί, σύμβαλον ἀμφὶ νέκυι κατατεθνηῶτι μάχεσθαι δεινὸν ἀύ̈σαντεσ· μέγα δ’ ἔβραχε τεύχεα φωτῶν. Ζεὺσ δ’ ἐπὶ νύκτ’ ὀλοὴν τάνυσε κρατερῇ ὑσμίνῃ, ὄφρα φίλῳ περὶ παιδὶ μάχησ ὀλοὸσ πόνοσ εἰή. ὦσαν δὲ πρότεροι Τρῶεσ ἑλίκωπασ Ἀχαιούσ·

βλῆτο γὰρ οὔ τι κάκιστοσ ἀνὴρ μετὰ Μυρμιδόνεσσιν υἱὸσ Ἀγακλῆοσ μεγαθύμου δῖοσ Ἐπειγεύσ, ὅσ ῥ’ ἐν Βουδείῳ εὖ ναιομένῳ ἤνασσε τὸ πρίν· ἀτὰρ τότε γ’ ἐσθλὸν ἀνεψιὸν ἐξεναρίξασ ἐσ Πηλῆ’ ἱκέτευσε καὶ ἐσ Θέτιν ἀργυρόπεζαν· οἳ δ’ ἅμ’ Ἀχιλλῆϊ ῥηξήνορι πέμπον ἕπεσθαι Ἴλιον εἰσ εὔπωλον, ἵνα Τρώεσσι μάχοιτο. τόν ῥα τόθ’ ἁπτόμενον νέκυοσ βάλε φαίδιμοσ Ἕκτωρ χερμαδίῳ κεφαλήν· ἣ δ’ ἄνδιχα πᾶσα κεάσθη ἐν κόρυθι βριαρῇ· ὃ δ’ ἄρα πρηνὴσ ἐπὶ νεκρῷ κάππεσεν, ἀμφὶ δέ μιν θάνατοσ χύτο θυμοραϊστήσ. Πατρόκλῳ δ’ ἄρ’ ἄχοσ γένετο φθιμένου ἑτάροιο, ἴθυσεν δὲ διὰ προμάχων ἴρηκι ἐοικὼσ ὠκέϊ, ὅσ τ’ ἐφόβησε κολοιούσ τε ψῆράσ τε· ὣσ ἰθὺσ Λυκίων Πατρόκλεεσ ἱπποκέλευθε ἔσσυο καὶ Τρώων, κεχόλωσο δὲ κῆρ ἑτάροιο. καί ῥ’ ἔβαλε Σθενέλαον Ἰθαιμένεοσ φίλον υἱὸν αὐχένα χερμαδίῳ, ῥῆξεν δ’ ἀπὸ τοῖο τένοντασ. χώρησαν δ’ ὑπό τε πρόμαχοι καὶ φαίδιμοσ Ἕκτωρ. ὅσση δ’ αἰγανέησ ῥιπὴ ταναοῖο τέτυκται, ἥν ῥά τ’ ἀνὴρ ἀφέῃ πειρώμενοσ ἢ ἐν ἀέθλῳ ἠὲ καὶ ἐν πολέμῳ δηί̈ων ὕπο θυμοραϊστέων, τόσσον ἐχώρησαν Τρῶεσ, ὤσαντο δ’ Ἀχαιοί. Γλαῦκοσ δὲ πρῶτοσ Λυκίων ἀγὸσ ἀσπιστάων ἐτράπετ’, ἔκτεινεν δὲ Βαθυκλῆα μεγάθυμον Χάλκωνοσ φίλον υἱόν, ὃσ Ἑλλάδι οἰκία ναίων ὄλβῳ τε πλούτῳ τε μετέπρεπε Μυρμιδόνεσσι. τὸν μὲν ἄρα Γλαῦκοσ στῆθοσ μέσον οὔτασε δουρὶ στρεφθεὶσ ἐξαπίνησ, ὅτε μιν κατέμαρπτε διώκων· δούπησεν δὲ πεσών· πυκινὸν δ’ ἄχοσ ἔλλαβ’ Ἀχαιούσ, ὡσ ἔπεσ’ ἐσθλὸσ ἀνήρ· μέγα δὲ Τρῶεσ κεχάροντο, στὰν δ’ ἀμφ’ αὐτὸν ἰόντεσ ἀολλέεσ· οὐδ’ ἄρ’ Ἀχαιοὶ ἀλκῆσ ἐξελάθοντο, μένοσ δ’ ἰθὺσ φέρον αὐτῶν. ἔνθ’ αὖ Μηριόνησ Τρώων ἕλεν ἄνδρα κορυστὴν Λαόγονον θρασὺν υἱὸν Ὀνήτοροσ, ὃσ Διὸσ ἱρεὺσ Ἰδαίου ἐτέτυκτο, θεὸσ δ’ ὣσ τίετο δήμῳ. τὸν βάλ’ ὑπὸ γναθμοῖο καὶ οὐάτοσ· ὦκα δὲ θυμὸσ ᾤχετ’ ἀπὸ μελέων, στυγερὸσ δ’ ἄρα μιν σκότοσ εἷλεν. Αἰνείασ δ’ ἐπὶ Μηριόνῃ δόρυ χάλκεον ἧκεν· ἔλπετο γὰρ τεύξεσθαι ὑπασπίδια προβιβῶντοσ. ἀλλ’ ὃ μὲν ἄντα ἰδὼν ἠλεύατο χάλκεον ἔγχοσ· πρόσσω γὰρ κατέκυψε, τὸ δ’ ἐξόπιθεν δόρυ μακρὸν οὔδει ἐνισκίμφθη, ἐπὶ δ’ οὐρίαχοσ πελεμίχθη ἔγχεοσ· ἔνθα δ’ ἔπειτ’ ἀφίει μένοσ ὄβριμοσ Ἄρησ. αἰχμὴ δ’ Αἰνείαο κραδαινομένη κατὰ γαίησ ᾤχετ’, ἐπεί ῥ’ ἅλιον στιβαρῆσ ἀπὸ χειρὸσ ὄρουσεν. Αἰνείασ δ’ ἄρα θυμὸν ἐχώσατο φώνησέν τε· Μηριόνη τάχα κέν σε καὶ ὀρχηστήν περ ἐόντα ἔγχοσ ἐμὸν κατέπαυσε διαμπερέσ, εἴ σ’ ἔβαλόν περ. τὸν δ’ αὖ Μηριόνησ δουρικλυτὸσ ἀντίον ηὔδα·

Αἰνεία χαλεπόν σε καὶ ἴφθιμόν περ ἐόντα πάντων ἀνθρώπων σβέσσαι μένοσ, ὅσ κέ σευ ἄντα ἔλθῃ ἀμυνόμενοσ· θνητὸσ δέ νυ καὶ σὺ τέτυξαι. εἰ καὶ ἐγώ σε βάλοιμι τυχὼν μέσον ὀξέϊ χαλκῷ, αἶψά κε καὶ κρατερόσ περ ἐὼν καὶ χερσὶ πεποιθὼσ εὖχοσ ἐμοὶ δοίησ, ψυχὴν δ’ Αἴ̈δι κλυτοπώλῳ. ὣσ φάτο, τὸν δ’ ἐνένιπε Μενοιτίου ἄλκιμοσ υἱόσ·

Μηριόνη τί σὺ ταῦτα καὶ ἐσθλὸσ ἐὼν ἀγορεύεισ; ὦ πέπον οὔ τοι Τρῶεσ ὀνειδείοισ ἐπέεσσι νεκροῦ χωρήσουσι· πάροσ τινὰ γαῖα καθέξει. ἐν γὰρ χερσὶ τέλοσ πολέμου, ἐπέων δ’ ἐνὶ βουλῇ· τὼ οὔ τι χρὴ μῦθον ὀφέλλειν, ἀλλὰ μάχεσθαι. ὣσ εἰπὼν ὃ μὲν ἦρχ’, ὃ δ’ ἅμ’ ἕσπετο ἰσόθεοσ φώσ.

τῶν δ’ ὥσ τε δρυτόμων ἀνδρῶν ὀρυμαγδὸσ ὀρώρει οὔρεοσ ἐν βήσσῃσ, ἕκαθεν δέ τε γίγνετ’ ἀκουή, ὣσ τῶν ὄρνυτο δοῦποσ ἀπὸ χθονὸσ εὐρυοδείησ χαλκοῦ τε ῥινοῦ τε βοῶν τ’ εὐποιητάων, νυσσομένων ξίφεσίν τε καὶ ἔγχεσιν ἀμφιγύοισιν. οὐδ’ ἂν ἔτι φράδμων περ ἀνὴρ Σαρπηδόνα δῖον ἔγνω, ἐπεὶ βελέεσσι καὶ αἵματι καὶ κονίῃσιν ἐκ κεφαλῆσ εἴλυτο διαμπερὲσ ἐσ πόδασ ἄκρουσ. οἳ δ’ αἰεὶ περὶ νεκρὸν ὁμίλεον, ὡσ ὅτε μυῖαι σταθμῷ ἔνι βρομέωσι περιγλαγέασ κατὰ πέλλασ ὡρ́ῃ ἐν εἰαρινῇ, ὅτε τε γλάγοσ ἄγγεα δεύει· ὣσ ἄρα τοὶ περὶ νεκρὸν ὁμίλεον, οὐδέ ποτε Ζεὺσ τρέψεν ἀπὸ κρατερῆσ ὑσμίνησ ὄσσε φαεινώ, ἀλλὰ κατ’ αὐτοὺσ αἰὲν ὁρ́α καὶ φράζετο θυμῷ, πολλὰ μάλ’ ἀμφὶ φόνῳ Πατρόκλου μερμηρίζων, ἢ ἤδη καὶ κεῖνον ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ αὐτοῦ ἐπ’ ἀντιθέῳ Σαρπηδόνι φαίδιμοσ Ἕκτωρ χαλκῷ δῃώσῃ, ἀπό τ’ ὤμων τεύχε’ ἕληται, ἦ ἔτι καὶ πλεόνεσσιν ὀφέλλειεν πόνον αἰπύν. ὧδε δέ οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι ὄφρ’ ἠὺ̈σ θεράπων Πηληϊάδεω Ἀχιλῆοσ ἐξαῦτισ Τρῶάσ τε καὶ Ἕκτορα χαλκοκορυστὴν ὤσαιτο προτὶ ἄστυ, πολέων δ’ ἀπὸ θυμὸν ἕλοιτο. Ἕκτορι δὲ πρωτίστῳ ἀνάλκιδα θυμὸν ἐνῆκεν· ἐσ δίφρον δ’ ἀναβὰσ φύγαδ’ ἔτραπε, κέκλετο δ’ ἄλλουσ Τρῶασ φευγέμεναι· γνῶ γὰρ Διὸσ ἱρὰ τάλαντα. ἔνθ’ οὐδ’ ἴφθιμοι Λύκιοι μένον, ἀλλὰ φόβηθεν πάντεσ, ἐπεὶ βασιλῆα ἴδον βεβλαμμένον ἦτορ κείμενον ἐν νεκύων ἀγύρει·

πολέεσ γὰρ ἐπ’ αὐτῷ κάππεσον, εὖτ’ ἔριδα κρατερὴν ἐτάνυσσε Κρονίων. οἳ δ’ ἄρ’ ἀπ’ ὤμοιιν Σαρπηδόνοσ ἔντε’ ἕλοντο χάλκεα μαρμαίροντα, τὰ μὲν κοίλασ ἐπὶ νῆασ δῶκε φέρειν ἑτάροισι Μενοιτίου ἄλκιμοσ υἱόσ. καὶ τότ’ Ἀπόλλωνα προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύσ· εἰ δ’ ἄγε νῦν φίλε Φοῖβε, κελαινεφὲσ αἷμα κάθηρον ἐλθὼν ἐκ βελέων Σαρπηδόνα, καί μιν ἔπειτα πολλὸν ἀπὸ πρὸ φέρων λοῦσον ποταμοῖο ῥοῇσι χρῖσόν τ’ ἀμβροσίῃ, περὶ δ’ ἄμβροτα εἵματα ἕσσον· πέμπε δέ μιν πομποῖσιν ἅμα κραιπνοῖσι φέρεσθαι ὕπνῳ καὶ θανάτῳ διδυμάοσιν, οἵ ῥά μιν ὦκα θήσουσ’ ἐν Λυκίησ εὐρείησ πίονι δήμῳ, ἔνθά ἑ ταρχύσουσι κασίγνητοί τε ἔται τε τύμβῳ τε στήλῃ τε· τὸ γὰρ γέρασ ἐστὶ θανόντων. ὣσ ἔφατ’, οὐδ’ ἄρα πατρὸσ ἀνηκούστησεν Ἀπόλλων.

βῆ δὲ κατ’ Ἰδαίων ὀρέων ἐσ φύλοπιν αἰνήν, αὐτίκα δ’ ἐκ βελέων Σαρπηδόνα δῖον ἀείρασ πολλὸν ἀπὸ πρὸ φέρων λοῦσεν ποταμοῖο ῥοῇσι χρῖσέν τ’ ἀμβροσίῃ, περὶ δ’ ἄμβροτα εἵματα ἕσσε· πέμπε δέ μιν πομποῖσιν ἅμα κραιπνοῖσι φέρεσθαι, ὕπνῳ καὶ θανάτῳ διδυμάοσιν, οἵ ῥά μιν ὦκα κάτθεσαν ἐν Λυκίησ εὐρείησ πίονι δήμῳ. Πάτροκλοσ δ’ ἵπποισι καὶ Αὐτομέδοντι κελεύσασ Τρῶασ καὶ Λυκίουσ μετεκίαθε, καὶ μέγ’ ἀάσθη νήπιοσ·

εἰ δὲ ἔποσ Πηληϊάδαο φύλαξεν ἦ τ’ ἂν ὑπέκφυγε κῆρα κακὴν μέλανοσ θανάτοιο. ἀλλ’ αἰεί τε Διὸσ κρείσσων νόοσ ἠέ περ ἀνδρῶν· ὅσ τε καὶ ἄλκιμον ἄνδρα φοβεῖ καὶ ἀφείλετο νίκην ῥηϊδίωσ, ὅτε δ’ αὐτὸσ ἐποτρύνῃσι μάχεσθαι· ὅσ οἱ καὶ τότε θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν ἀνῆκεν. ἔνθα τίνα πρῶτον τίνα δ’ ὕστατον ἐξενάριξασ Πατρόκλεισ, ὅτε δή σε θεοὶ θάνατον δὲ κάλεσσαν;

Ἄδρηστον μὲν πρῶτα καὶ Αὐτόνοον καὶ Ἔχεκλον καὶ Πέριμον Μεγάδην καὶ Ἐπίστορα καὶ Μελάνιππον, αὐτὰρ ἔπειτ’ Ἔλασον καὶ Μούλιον ἠδὲ Πυλάρτην· τοὺσ ἕλεν· οἳ δ’ ἄλλοι φύγαδε μνώοντο ἕκαστοσ. ἔνθά κεν ὑψίπυλον Τροίην ἕλον υἱε͂σ Ἀχαιῶν Πατρόκλου ὑπὸ χερσί, περὶ πρὸ γὰρ ἔγχεϊ θῦεν, εἰ μὴ Ἀπόλλων Φοῖβοσ ἐϋδμήτου ἐπὶ πύργου ἔστη τῷ ὀλοὰ φρονέων, Τρώεσσι δ’ ἀρήγων.

τρὶσ μὲν ἐπ’ ἀγκῶνοσ βῆ τείχεοσ ὑψηλοῖο Πάτροκλοσ, τρὶσ δ’ αὐτὸν ἀπεστυφέλιξεν Ἀπόλλων χείρεσσ’ ἀθανάτῃσι φαεινὴν ἀσπίδα νύσσων. ἀλλ’ ὅτε δὴ τὸ τέταρτον ἐπέσσυτο δαίμονι ἶσοσ, δεινὰ δ’ ὁμοκλήσασ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα· χάζεο διογενὲσ Πατρόκλεεσ· οὔ νύ τοι αἶσα σῷ ὑπὸ δουρὶ πόλιν πέρθαι Τρώων ἀγερώχων, οὐδ’ ὑπ’ Ἀχιλλῆοσ, ὅσ περ σέο πολλὸν ἀμείνων. ὣσ φάτο, Πάτροκλοσ δ’ ἀνεχάζετο πολλὸν ὀπίσσω μῆνιν ἀλευάμενοσ ἑκατηβόλου Ἀπόλλωνοσ.

Ἕκτωρ δ’ ἐν Σκαιῇσι πύλῃσ ἔχε μώνυχασ ἵππουσ·

δίζε γὰρ ἠὲ μάχοιτο κατὰ κλόνον αὖτισ ἐλάσσασ, ἦ λαοὺσ ἐσ τεῖχοσ ὁμοκλήσειεν ἀλῆναι. ταῦτ’ ἄρα οἱ φρονέοντι παρίστατο Φοῖβοσ Ἀπόλλων ἀνέρι εἰσάμενοσ αἰζηῷ τε κρατερῷ τε Ἀσίῳ, ὃσ μήτρωσ ἦν Ἕκτοροσ ἱπποδάμοιο αὐτοκασίγνητοσ Ἑκάβησ, υἱὸσ δὲ Δύμαντοσ, ὃσ Φρυγίῃ ναίεσκε ῥοῇσ ἔπι Σαγγαρίοιο· τῷ μιν ἐεισάμενοσ προσέφη Διὸσ υἱὸσ Ἀπόλλων· Ἕκτορ τίπτε μάχησ ἀποπαύεαι; οὐδέ τί σε χρή. αἴθ’ ὅσον ἥσσων εἰμί, τόσον σέο φέρτεροσ εἰήν· τώ κε τάχα στυγερῶσ πολέμου ἀπερωήσειασ. ἀλλ’ ἄγε Πατρόκλῳ ἔφεπε κρατερώνυχασ ἵππουσ, αἴ κέν πώσ μιν ἕλῃσ, δώῃ δέ τοι εὖχοσ Ἀπόλλων. ὣσ εἰπὼν ὃ μὲν αὖτισ ἔβη θεὸσ ἂμ πόνον ἀνδρῶν, Κεβριόνῃ δ’ ἐκέλευσε δαί̈φρονι φαίδιμοσ Ἕκτωρ ἵππουσ ἐσ πόλεμον πεπληγέμεν.

αὐτὰρ Ἀπόλλων δύσεθ’ ὅμιλον ἰών, ἐν δὲ κλόνον Ἀργείοισιν ἧκε κακόν, Τρωσὶν δὲ καὶ Ἕκτορι κῦδοσ ὄπαζεν. Ἕκτωρ δ’ ἄλλουσ μὲν Δαναοὺσ ἐά οὐδ’ ἐνάριζεν· αὐτὰρ ὃ Πατρόκλῳ ἔφεπε κρατερώνυχασ ἵππουσ. Πάτροκλοσ δ’ ἑτέρωθεν ἀφ’ ἵππων ἆλτο χαμᾶζε σκαιῇ ἔγχοσ ἔχων· ἑτέρηφι δὲ λάζετο πέτρον μάρμαρον ὀκριόεντα τόν οἱ περὶ χεὶρ ἐκάλυψεν, ἧκε δ’ ἐρεισάμενοσ, οὐδὲ δὴν χάζετο φωτόσ, οὐδ’ ἁλίωσε βέλοσ, βάλε δ’ Ἕκτοροσ ἡνιοχῆα Κεβριόνην νόθον υἱὸν ἀγακλῆοσ Πριάμοιο ἵππων ἡνί’ ἔχοντα μετώπιον ὀξέϊ λᾶϊ. ἀμφοτέρασ δ’ ὀφρῦσ σύνελεν λίθοσ, οὐδέ οἱ ἔσχεν ὀστέον, ὀφθαλμοὶ δὲ χαμαὶ πέσον ἐν κονίῃσιν αὐτοῦ πρόσθε ποδῶν· ὃ δ’ ἄρ’ ἀρνευτῆρι ἐοικὼσ κάππεσ’ ἀπ’ εὐεργέοσ δίφρου, λίπε δ’ ὀστέα θυμόσ. τὸν δ’ ἐπικερτομέων προσέφησ Πατρόκλεεσ ἱππεῦ· ὢ πόποι ἦ μάλ’ ἐλαφρὸσ ἀνήρ, ὡσ ῥεῖα κυβιστᾷ. εἰ δή που καὶ πόντῳ ἐν ἰχθυόεντι γένοιτο, πολλοὺσ ἂν κορέσειεν ἀνὴρ ὅδε τήθεα διφῶν νηὸσ ἀποθρῴσκων, εἰ καὶ δυσπέμφελοσ εἰή, ὡσ νῦν ἐν πεδίῳ ἐξ ἵππων ῥεῖα κυβιστᾷ. ἦ ῥα καὶ ἐν Τρώεσσι κυβιστητῆρεσ ἐάσιν. ὣσ εἰπὼν ἐπὶ Κεβριόνῃ ἡρ́ωϊ βεβήκει οἶμα λέοντοσ ἔχων, ὅσ τε σταθμοὺσ κεραί̈ζων ἔβλητο πρὸσ στῆθοσ, ἑή τέ μιν ὤλεσεν ἀλκή·

ὣσ ἐπὶ Κεβριόνῃ Πατρόκλεεσ ἆλσο μεμαώσ. Ἕκτωρ δ’ αὖθ’ ἑτέρωθεν ἀφ’ ἵππων ἆλτο χαμᾶζε. τὼ περὶ Κεβριόναο λέονθ’ ὣσ δηρινθήτην, ὥ τ’ ὄρεοσ κορυφῇσι περὶ κταμένησ ἐλάφοιο ἄμφω πεινάοντε μέγα φρονέοντε μάχεσθον· ὣσ περὶ Κεβριόναο δύω μήστωρεσ ἀϋτῆσ Πάτροκλόσ τε Μενοιτιάδησ καὶ φαίδιμοσ Ἕκτωρ ἱέντ’ ἀλλήλων ταμέειν χρόα νηλέϊ χαλκῷ. Ἕκτωρ μὲν κεφαλῆφιν ἐπεὶ λάβεν οὐχὶ μεθίει· Πάτροκλοσ δ’ ἑτέρωθεν ἔχεν ποδόσ· οἳ δὲ δὴ ἄλλοι Τρῶεσ καὶ Δαναοὶ σύναγον κρατερὴν ὑσμίνην. ὡσ δ’ Εὖρόσ τε Νότοσ τ’ ἐριδαίνετον ἀλλήλοιιν οὔρεοσ ἐν βήσσῃσ βαθέην πελεμιζέμεν ὕλην φηγόν τε μελίην τε τανύφλοιόν τε κράνειαν, αἵ τε πρὸσ ἀλλήλασ ἔβαλον τανυήκεασ ὄζουσ ἠχῇ θεσπεσίῃ, πάταγοσ δέ τε ἀγνυμενάων, ὣσ Τρῶεσ καὶ Ἀχαιοὶ ἐπ’ ἀλλήλοισι θορόντεσ δῄουν, οὐδ’ ἕτεροι μνώοντ’ ὀλοοῖο φόβοιο.

πολλὰ δὲ Κεβριόνην ἀμφ’ ὀξέα δοῦρα πεπήγει ἰοί τε πτερόεντεσ ἀπὸ νευρῆφι θορόντεσ, πολλὰ δὲ χερμάδια μεγάλ’ ἀσπίδασ ἐστυφέλιξαν μαρναμένων ἀμφ’ αὐτόν· ὃ δ’ ἐν στροφάλιγγι κονίησ κεῖτο μέγασ μεγαλωστί, λελασμένοσ ἱπποσυνάων. ὄφρα μὲν Ηἔλιοσ μέσον οὐρανὸν ἀμφιβεβήκει, τόφρα μάλ’ ἀμφοτέρων βέλε’ ἥπτετο, πῖπτε δὲ λαόσ·

ἦμοσ δ’ Ηἔλιοσ μετενίσετο βουλυτὸν δέ, καὶ τότε δή ῥ’ ὑπὲρ αἶσαν Ἀχαιοὶ φέρτεροι ἦσαν. ἐκ μὲν Κεβριόνην βελέων ἡρ́ωα ἔρυσσαν Τρώων ἐξ ἐνοπῆσ, καὶ ἀπ’ ὤμων τεύχε’ ἕλοντο, Πάτροκλοσ δὲ Τρωσὶ κακὰ φρονέων ἐνόρουσε. τρὶσ μὲν ἔπειτ’ ἐπόρουσε θοῷ ἀτάλαντοσ Ἄρηϊ σμερδαλέα ἰάχων, τρὶσ δ’ ἐννέα φῶτασ ἔπεφνεν. ἀλλ’ ὅτε δὴ τὸ τέταρτον ἐπέσσυτο δαίμονι ἶσοσ, ἔνθ’ ἄρα τοι Πάτροκλε φάνη βιότοιο τελευτή· ἤντετο γάρ τοι Φοῖβοσ ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ δεινόσ· ὃ μὲν τὸν ἰόντα κατὰ κλόνον οὐκ ἐνόησεν, ἠέρι γὰρ πολλῇ κεκαλυμμένοσ ἀντεβόλησε· στῆ δ’ ὄπιθεν, πλῆξεν δὲ μετάφρενον εὐρέε τ’ ὤμω χειρὶ καταπρηνεῖ, στρεφεδίνηθεν δέ οἱ ὄσσε. τοῦ δ’ ἀπὸ μὲν κρατὸσ κυνέην βάλε Φοῖβοσ Ἀπόλλων· ἣ δὲ κυλινδομένη καναχὴν ἔχε ποσσὶν ὑφ’ ἵππων αὐλῶπισ τρυφάλεια, μιάνθησαν δὲ ἔθειραι αἵματι καὶ κονίῃσι· πάροσ γε μὲν οὐ θέμισ ἠε͂ν ἱππόκομον πήληκα μιαίνεσθαι κονίῃσιν, ἀλλ’ ἀνδρὸσ θείοιο κάρη χαρίεν τε μέτωπον ῥύετ’ Ἀχιλλῆοσ· τότε δὲ Ζεὺσ Ἕκτορι δῶκεν ᾗ κεφαλῇ φορέειν, σχεδόθεν δέ οἱ ἠε͂ν ὄλεθροσ. πᾶν δέ οἱ ἐν χείρεσσιν ἄγη δολιχόσκιον ἔγχοσ βριθὺ μέγα στιβαρὸν κεκορυθμένον· αὐτὰρ ἀπ’ ὤμων ἀσπὶσ σὺν τελαμῶνι χαμαὶ πέσε τερμιόεσσα. λῦσε δέ οἱ θώρηκα ἄναξ Διὸσ υἱὸσ Ἀπόλλων. τὸν δ’ ἄτη φρένασ εἷλε, λύθεν δ’ ὑπὸ φαίδιμα γυῖα, στῆ δὲ ταφών· ὄπιθεν δὲ μετάφρενον ὀξέϊ δουρὶ ὤμων μεσσηγὺσ σχεδόθεν βάλε Δάρδανοσ ἀνὴρ Πανθοί̈δησ Εὔφορβοσ, ὃσ ἡλικίην ἐκέκαστο ἔγχεί̈ θ’ ἱπποσύνῃ τε πόδεσσί τε καρπαλίμοισι· καὶ γὰρ δὴ τότε φῶτασ ἐείκοσι βῆσεν ἀφ’ ἵππων πρῶτ’ ἐλθὼν σὺν ὄχεσφι διδασκόμενοσ πολέμοιο· ὅσ τοι πρῶτοσ ἐφῆκε βέλοσ Πατρόκλεεσ ἱππεῦ οὐδὲ δάμασσ’· ὃ μὲν αὖτισ ἀνέδραμε, μίκτο δ’ ὁμίλῳ, ἐκ χροὸσ ἁρπάξασ δόρυ μείλινον, οὐδ’ ὑπέμεινε Πάτροκλον γυμνόν περ ἐόντ’ ἐν δηϊοτῆτι. Πάτροκλοσ δὲ θεοῦ πληγῇ καὶ δουρὶ δαμασθεὶσ ἂψ ἑτάρων εἰσ ἔθνοσ ἐχάζετο κῆρ’ ἀλεείνων. Ἕκτωρ δ’ ὡσ εἶδεν Πατροκλῆα μεγάθυμον ἂψ ἀναχαζόμενον βεβλημένον ὀξέϊ χαλκῷ, ἀγχίμολόν ῥά οἱ ἦλθε κατὰ στίχασ, οὖτα δὲ δουρὶ νείατον ἐσ κενεῶνα, διὰ πρὸ δὲ χαλκὸν ἔλασσε·

δούπησεν δὲ πεσών, μέγα δ’ ἤκαχε λαὸν Ἀχαιῶν· ὡσ δ’ ὅτε σῦν ἀκάμαντα λέων ἐβιήσατο χάρμῃ, ὥ τ’ ὄρεοσ κορυφῇσι μέγα φρονέοντε μάχεσθον πίδακοσ ἀμφ’ ὀλίγησ· ἐθέλουσι δὲ πιέμεν ἄμφω· πολλὰ δέ τ’ ἀσθμαίνοντα λέων ἐδάμασσε βίηφιν· ὣσ πολέασ πεφνόντα Μενοιτίου ἄλκιμον υἱὸν Ἕκτωρ Πριαμίδησ σχεδὸν ἔγχεϊ θυμὸν ἀπηύρα, καί οἱ ἐπευχόμενοσ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα· Πάτροκλ’ ἦ που ἔφησθα πόλιν κεραϊξέμεν ἁμήν, Τρωϊάδασ δὲ γυναῖκασ ἐλεύθερον ἦμαρ ἀπούρασ ἄξειν ἐν νήεσσι φίλην ἐσ πατρίδα γαῖαν νήπιε· τάων δὲ πρόσθ’ Ἕκτοροσ ὠκέεσ ἵπποι ποσσὶν ὀρωρέχαται πολεμίζειν· ἔγχεϊ δ’ αὐτὸσ Τρωσὶ φιλοπτολέμοισι μεταπρέπω, ὅ σφιν ἀμύνω ἦμαρ ἀναγκαῖον· σὲ δέ τ’ ἐνθάδε γῦπεσ ἔδονται. ἆ δείλ’, οὐδέ τοι ἐσθλὸσ ἐὼν χραίσμησεν Ἀχιλλεύσ, ὅσ πού τοι μάλα πολλὰ μένων ἐπετέλλετ’ ἰόντι· μή μοι πρὶν ἰέναι Πατρόκλεεσ ἱπποκέλευθε νῆασ ἔπι γλαφυρὰσ πρὶν Ἕκτοροσ ἀνδροφόνοιο αἱματόεντα χιτῶνα περὶ στήθεσσι δαί̈ξαι. ὥσ πού σε προσέφη, σοὶ δὲ φρένασ ἄφρονι πεῖθε. τὸν δ’ ὀλιγοδρανέων προσέφησ Πατρόκλεεσ ἱππεῦ·

ἤδη νῦν Ἕκτορ μεγάλ’ εὔχεο· σοὶ γὰρ ἔδωκε νίκην Ζεὺσ Κρονίδησ καὶ Ἀπόλλων, οἵ με δάμασσαν ῥηιδίωσ· αὐτοὶ γὰρ ἀπ’ ὤμων τεύχε’ ἕλοντο. τοιοῦτοι δ’ εἴ πέρ μοι ἐείκοσιν ἀντεβόλησαν, πάντέσ κ’ αὐτόθ’ ὄλοντο ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ δαμέντεσ. ἀλλά με μοῖρ’ ὀλοὴ καὶ Λητοῦσ ἔκτανεν υἱόσ, ἀνδρῶν δ’ Εὔφορβοσ· σὺ δέ με τρίτοσ ἐξεναρίζεισ. ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δ’ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν· οὔ θην οὐδ’ αὐτὸσ δηρὸν βέῃ, ἀλλά τοι ἤδη ἄγχι παρέστηκεν θάνατοσ καὶ μοῖρα κραταιὴ χερσὶ δαμέντ’ Ἀχιλῆοσ ἀμύμονοσ Αἰακίδαο. ὣσ ἄρα μιν εἰπόντα τέλοσ θανάτοιο κάλυψε·

ψυχὴ δ’ ἐκ ῥεθέων πταμένη Αἴ̈δοσ δὲ βεβήκει ὃν πότμον γοόωσα λιποῦσ’ ἀνδροτῆτα καὶ ἥβην. τὸν καὶ τεθνηῶτα προσηύδα φαίδιμοσ Ἕκτωρ· Πατρόκλεισ τί νύ μοι μαντεύεαι αἰπὺν ὄλεθρον; τίσ δ’ οἶδ’ εἴ κ’ Ἀχιλεὺσ Θέτιδοσ πάϊσ ἠϋκόμοιο φθήῃ ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ τυπεὶσ ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσαι; ὣσ ἄρα φωνήσασ δόρυ χάλκεον ἐξ ὠτειλῆσ εἴρυσε λὰξ προσβάσ, τὸν δ’ ὕπτιον ὦσ’ ἀπὸ δουρόσ.

αὐτίκα δὲ ξὺν δουρὶ μετ’ Αὐτομέδοντα βεβήκει ἀντίθεον θεράποντα ποδώκεοσ Αἰακίδαο· ἱέτο γὰρ βαλέειν· τὸν δ’ ἔκφερον ὠκέεσ ἵπποι ἄμβροτοι, οὓσ Πηλῆϊ θεοὶ δόσαν ἀγλαὰ δῶρα.

SEARCH

MENU NAVIGATION