Homer, Iliad, Book 11

(호메로스, 일리아스, Book 11)

ἠὼσ δ’ ἐκ λεχέων παρ’ ἀγαυοῦ Τιθωνοῖο ὄρνυθ’, ἵν’ ἀθανάτοισι φόωσ φέροι ἠδὲ βροτοῖσι· Ζεὺσ δ’ Ἔριδα προί̈αλλε θοὰσ ἐπὶ νῆασ Ἀχαιῶν ἀργαλέην, πολέμοιο τέρασ μετὰ χερσὶν ἔχουσαν. στῆ δ’ ἐπ’ Ὀδυσσῆοσ μεγακήτεϊ νηὶ̈ μελαίνῃ, ἥ ῥ’ ἐν μεσσάτῳ ἔσκε γεγωνέμεν ἀμφοτέρωσε, ἠμὲν ἐπ’ Αἰάντοσ κλισίασ Τελαμωνιάδαο ἠδ’ ἐπ’ Ἀχιλλῆοσ, τοί ῥ’ ἔσχατα νῆασ ἐί̈σασ εἴρυσαν ἠνορέῃ πίσυνοι καὶ κάρτεϊ χειρῶν ἔνθα στᾶσ’ ἠύ̈σε θεὰ μέγα τε δεινόν τε ὄρθι’, Ἀχαιοῖσιν δὲ μέγα σθένοσ ἔμβαλ’ ἑκάστῳ καρδίῃ ἄληκτον πολεμίζειν ἠδὲ μάχεσθαι. τοῖσι δ’ ἄφαρ πόλεμοσ γλυκίων γένετ’ ἠὲ νέεσθαι ἐν νηυσὶ γλαφυρῇσι φίλην ἐσ πατρίδα γαῖαν. Ἀτρεί̈δησ δ’ ἐβόησεν ἰδὲ ζώννυσθαι ἄνωγεν Ἀργείουσ·

ἐν δ’ αὐτὸσ ἐδύσετο νώροπα χαλκόν. κνημῖδασ μὲν πρῶτα περὶ κνήμῃσιν ἔθηκε καλὰσ ἀργυρέοισιν ἐπισφυρίοισ ἀραρυίασ· δεύτερον αὖ θώρηκα περὶ στήθεσσιν ἔδυνε, τόν ποτέ οἱ Κινύρησ δῶκε ξεινήϊον εἶναι. πεύθετο γὰρ Κύπρον δὲ μέγα κλέοσ οὕνεκ’ Ἀχαιοὶ ἐσ Τροίην νήεσσιν ἀναπλεύσεσθαι ἔμελλον· τοὔνεκά οἱ τὸν δῶκε χαριζόμενοσ βασιλῆϊ. τοῦ δ’ ἤτοι δέκα οἶμοι ἔσαν μέλανοσ κυάνοιο, δώδεκα δὲ χρυσοῖο καὶ εἴκοσι κασσιτέροιο· κυάνεοι δὲ δράκοντεσ ὀρωρέχατο προτὶ δειρὴν τρεῖσ ἑκάτερθ’ ἴρισσιν ἐοικότεσ, ἅσ τε Κρονίων ἐν νέφεϊ στήριξε, τέρασ μερόπων ἀνθρώπων. ἀμφὶ δ’ ἄρ’ ὤμοισιν βάλετο ξίφοσ· ἐν δέ οἱ ἧλοι χρύσειοι πάμφαινον, ἀτὰρ περὶ κουλεὸν ἠε͂ν ἀργύρεον χρυσέοισιν ἀορτήρεσσιν ἀρηρόσ. ἂν δ’ ἕλετ’ ἀμφιβρότην πολυδαίδαλον ἀσπίδα θοῦριν καλήν, ἣν πέρι μὲν κύκλοι δέκα χάλκεοι ἦσαν, ἐν δέ οἱ ὀμφαλοὶ ἦσαν ἐείκοσι κασσιτέροιο λευκοί, ἐν δὲ μέσοισιν ἐήν μέλανοσ κυάνοιο. τῇ δ’ ἐπὶ μὲν Γοργὼ βλοσυρῶπισ ἐστεφάνωτο δεινὸν δερκομένη, περὶ δὲ Δεῖμόσ τε Φόβοσ τε. τῆσ δ’ ἐξ ἀργύρεοσ τελαμὼν ἦν· αὐτὰρ ἐπ’ αὐτοῦ κυάνεοσ ἐλέλικτο δράκων, κεφαλαὶ δέ οἱ ἦσαν τρεῖσ ἀμφιστρεφέεσ ἑνὸσ αὐχένοσ ἐκπεφυυῖαι. κρατὶ δ’ ἐπ’ ἀμφίφαλον κυνέην θέτο τετραφάληρον ἵππουριν· δεινὸν δὲ λόφοσ καθύπερθεν ἔνευεν. εἵλετο δ’ ἄλκιμα δοῦρε δύω κεκορυθμένα χαλκῷ ὀξέα· τῆλε δὲ χαλκὸσ ἀπ’ αὐτόφιν οὐρανὸν εἴσω λάμπ’· ἐπὶ δ’ ἐγδούπησαν Ἀθηναίη τε καὶ Ἥρη τιμῶσαι βασιλῆα πολυχρύσοιο Μυκήνησ. ἡνιόχῳ μὲν ἔπειτα ἑῷ ἐπέτελλεν ἕκαστοσ ἵππουσ εὖ κατὰ κόσμον ἐρυκέμεν αὖθ’ ἐπὶ τάφρῳ, αὐτοὶ δὲ πρυλέεσ σὺν τεύχεσι θωρηχθέντεσ ῥώοντ’·

ἄσβεστοσ δὲ βοὴ γένετ’ ἠῶθι πρό. φθὰν δὲ μέγ’ ἱππήων ἐπὶ τάφρῳ κοσμηθέντεσ, ἱππῆεσ δ’ ὀλίγον μετεκίαθον· ἐν δὲ κυδοιμὸν ὦρσε κακὸν Κρονίδησ, κατὰ δ’ ὑψόθεν ἧκεν ἐέρσασ αἵματι μυδαλέασ ἐξ αἰθέροσ, οὕνεκ’ ἔμελλε πολλὰσ ἰφθίμουσ κεφαλὰσ Αἴ̈δι προϊάψειν. Τρῶεσ δ’ αὖθ’ ἑτέρωθεν ἐπὶ θρωσμῷ πεδίοιο Ἕκτορά τ’ ἀμφὶ μέγαν καὶ ἀμύμονα Πουλυδάμαντα Αἰνείαν θ’, ὃσ Τρωσὶ θεὸσ ὣσ τίετο δήμῳ, τρεῖσ τ’ Ἀντηνορίδασ Πόλυβον καὶ Ἀγήνορα δῖον ἠί̈θεόν τ’ Ἀκάμαντ’ ἐπιείκελον ἀθανάτοισιν.

Ἕκτωρ δ’ ἐν πρώτοισι φέρ’ ἀσπίδα πάντοσ’ ἐί̈σην, οἱο͂σ δ’ ἐκ νεφέων ἀναφαίνεται οὔλιοσ ἀστὴρ παμφαίνων, τοτὲ δ’ αὖτισ ἔδυ νέφεα σκιόεντα, ὣσ Ἕκτωρ ὁτὲ μέν τε μετὰ πρώτοισι φάνεσκεν, ἄλλοτε δ’ ἐν πυμάτοισι κελεύων· πᾶσ δ’ ἄρα χαλκῷ λάμφ’ ὥσ τε στεροπὴ πατρὸσ Διὸσ αἰγιόχοιο. οἳ δ’, ὥσ τ’ ἀμητῆρεσ ἐναντίοι ἀλλήλοισιν ὄγμον ἐλαύνωσιν ἀνδρὸσ μάκαροσ κατ’ ἄρουραν πυρῶν ἢ κριθῶν·

τὰ δὲ δράγματα ταρφέα πίπτει· ὣσ Τρῶεσ καὶ Ἀχαιοὶ ἐπ’ ἀλλήλοισι θορόντεσ δῄουν, οὐδ’ ἕτεροι μνώοντ’ ὀλοοῖο φόβοιο. ἴσασ δ’ ὑσμίνη κεφαλὰσ ἔχεν, οἳ δὲ λύκοι ὣσ θῦνον· Ἔρισ δ’ ἄρ’ ἔχαιρε πολύστονοσ εἰσορόωσα· οἰή γάρ ῥα θεῶν παρετύγχανε μαρναμένοισιν, οἳ δ’ ἄλλοι οὔ σφιν πάρεσαν θεοί, ἀλλὰ ἕκηλοι σφοῖσιν ἐνὶ μεγάροισι καθήατο, ἧχι ἑκάστῳ δώματα καλὰ τέτυκτο κατὰ πτύχασ Οὐλύμποιο. πάντεσ δ’ ᾐτιόωντο κελαινεφέα Κρονίωνα οὕνεκ’ ἄρα Τρώεσσιν ἐβούλετο κῦδοσ ὀρέξαι. τῶν μὲν ἄρ’ οὐκ ἀλέγιζε πατήρ· ὃ δὲ νόσφι λιασθεὶσ τῶν ἄλλων ἀπάνευθε καθέζετο κύδεϊ γαίων εἰσορόων Τρώων τε πόλιν καὶ νῆασ Ἀχαιῶν χαλκοῦ τε στεροπήν, ὀλλύντάσ τ’ ὀλλυμένουσ τε. ὄφρα μὲν ἠὼσ ἦν καὶ ἀέξετο ἱερὸν ἦμαρ, τόφρα μάλ’ ἀμφοτέρων βέλε’ ἥπτετο, πῖπτε δὲ λαόσ·

ἦμοσ δὲ δρυτόμοσ περ ἀνὴρ ὁπλίσσατο δεῖπνον οὔρεοσ ἐν βήσσῃσιν, ἐπεί τ’ ἐκορέσσατο χεῖρασ τάμνων δένδρεα μακρά, ἅδοσ τέ μιν ἵκετο θυμόν, σίτου τε γλυκεροῖο περὶ φρένασ ἵμεροσ αἱρεῖ, τῆμοσ σφῇ ἀρετῇ Δαναοὶ ῥήξαντο φάλαγγασ κεκλόμενοι ἑτάροισι κατὰ στίχασ·

ἐν δ’ Ἀγαμέμνων πρῶτοσ ὄρουσ’, ἕλε δ’ ἄνδρα Βιάνορα ποιμένα λαῶν αὐτόν, ἔπειτα δ’ ἑταῖρον Οἰ̈λῆα πλήξιππον. ἤτοι ὅ γ’ ἐξ ἵππων κατεπάλμενοσ ἀντίοσ ἔστη· τὸν δ’ ἰθὺσ μεμαῶτα μετώπιον ὀξέϊ δουρὶ νύξ’, οὐδὲ στεφάνη δόρυ οἱ σχέθε χαλκοβάρεια, ἀλλὰ δι’ αὐτῆσ ἦλθε καὶ ὀστέου, ἐγκέφαλοσ δὲ ἔνδον ἅπασ πεπάλακτο· δάμασσε δέ μιν μεμαῶτα. καὶ τοὺσ μὲν λίπεν αὖθι ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων στήθεσι παμφαίνοντασ, ἐπεὶ περίδυσε χιτῶνασ· αὐτὰρ ὃ βῆ Ἶσόν τε καὶ Ἄντιφον ἐξεναρίξων υἱε͂ δύω Πριάμοιο νόθον καὶ γνήσιον ἄμφω εἰν ἑνὶ δίφρῳ ἐόντασ· ὃ μὲν νόθοσ ἡνιόχευεν, Ἄντιφοσ αὖ παρέβασκε περικλυτόσ· ὥ ποτ’ Ἀχιλλεὺσ Ἴδησ ἐν κνημοῖσι δίδη μόσχοισι λύγοισι, ποιμαίνοντ’ ἐπ’ ὀέσσι λαβών, καὶ ἔλυσεν ἀποίνων. δὴ τότε γ’ Ἀτρεί̈δησ εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων τὸν μὲν ὑπὲρ μαζοῖο κατὰ στῆθοσ βάλε δουρί, Ἄντιφον αὖ παρὰ οὖσ ἔλασε ξίφει, ἐκ δ’ ἔβαλ’ ἵππων. σπερχόμενοσ δ’ ἀπὸ τοῖιν ἐσύλα τεύχεα καλὰ γιγνώσκων· καὶ γάρ σφε πάροσ παρὰ νηυσὶ θοῇσιν εἶδεν, ὅτ’ ἐξ Ἴδησ ἄγαγεν πόδασ ὠκὺσ Ἀχιλλεύσ. ὡσ δὲ λέων ἐλάφοιο ταχείησ νήπια τέκνα ῥηϊδίωσ συνέαξε λαβὼν κρατεροῖσιν ὀδοῦσιν ἐλθὼν εἰσ εὐνήν, ἁπαλόν τέ σφ’ ἦτορ ἀπηύρα· ἣ δ’ εἴ πέρ τε τύχῃσι μάλα σχεδόν, οὐ δύναταί σφι χραισμεῖν· αὐτὴν γάρ μιν ὑπὸ τρόμοσ αἰνὸσ ἱκάνει· καρπαλίμωσ δ’ ἠί̈ξε διὰ δρυμὰ πυκνὰ καὶ ὕλην σπεύδουσ’ ἱδρώουσα κραταιοῦ θηρὸσ ὑφ’ ὁρμῆσ· ὣσ ἄρα τοῖσ οὔ τισ δύνατο χραισμῆσαι ὄλεθρον Τρώων, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ὑπ’ Ἀργείοισι φέβοντο. αὐτὰρ ὃ Πείσανδρόν τε καὶ Ἱππόλοχον μενεχάρμην υἱέασ Ἀντιμάχοιο δαί̈φρονοσ, ὅσ ῥα μάλιστα χρυσὸν Ἀλεξάνδροιο δεδεγμένοσ ἀγλαὰ δῶρα οὐκ εἰάσχ’ Ἑλένην δόμεναι ξανθῷ Μενελάῳ, τοῦ περ δὴ δύο παῖδε λάβε κρείων Ἀγαμέμνων εἰν ἑνὶ δίφρῳ ἐόντασ, ὁμοῦ δ’ ἔχον ὠκέασ ἵππουσ·

ἐκ γάρ σφεασ χειρῶν φύγον ἡνία σιγαλόεντα, τὼ δὲ κυκηθήτην· ὃ δ’ ἐναντίον ὦρτο λέων ὣσ Ἀτρεί̈δησ· τὼ δ’ αὖτ’ ἐκ δίφρου γουναζέσθην· ζώγρει Ἀτρέοσ υἱέ, σὺ δ’ ἄξια δέξαι ἄποινα· πολλὰ δ’ ἐν Ἀντιμάχοιο δόμοισ κειμήλια κεῖται χαλκόσ τε χρυσόσ τε πολύκμητόσ τε σίδηροσ, τῶν κέν τοι χαρίσαιτο πατὴρ ἀπερείσι’ ἄποινα, εἰ νῶϊ ζωοὺσ πεπύθοιτ’ ἐπὶ νηυσὶν Ἀχαιῶν. ὣσ τώ γε κλαίοντε προσαυδήτην βασιλῆα μειλιχίοισ ἐπέεσσιν·

ἀμείλικτον δ’ ὄπ’ ἄκουσαν· εἰ μὲν δὴ Ἀντιμάχοιο δαί̈φρονοσ υἱέεσ ἐστόν, ὅσ ποτ’ ἐνὶ Τρώων ἀγορῇ Μενέλαον ἄνωγεν ἀγγελίην ἐλθόντα σὺν ἀντιθέῳ Ὀδυσῆϊ αὖθι κατακτεῖναι μηδ’ ἐξέμεν ἂψ ἐσ Ἀχαιούσ, νῦν μὲν δὴ τοῦ πατρὸσ ἀεικέα τίσετε λώβην. ἦ, καὶ Πείσανδρον μὲν ἀφ’ ἵππων ὦσε χαμᾶζε δουρὶ βαλὼν πρὸσ στῆθοσ·

ὃ δ’ ὕπτιοσ οὔδει ἐρείσθη. Ἱππόλοχοσ δ’ ἀπόρουσε, τὸν αὖ χαμαὶ ἐξενάριξε χεῖρασ ἀπὸ ξίφεϊ τμήξασ ἀπό τ’ αὐχένα κόψασ, ὅλμον δ’ ὣσ ἔσσευε κυλίνδεσθαι δι’ ὁμίλου. τοὺσ μὲν ἐάσ’· ὃ δ’ ὅθι πλεῖσται κλονέοντο φάλαγγεσ, τῇ ῥ’ ἐνόρουσ’, ἅμα δ’ ἄλλοι ἐϋκνήμιδεσ Ἀχαιοί. πεζοὶ μὲν πεζοὺσ ὄλεκον φεύγοντασ ἀνάγκῃ, ἱππεῖσ δ’ ἱππῆασ· ὑπὸ δέ σφισιν ὦρτο κονίη ἐκ πεδίου, τὴν ὦρσαν ἐρίγδουποι πόδεσ ἵππων χαλκῷ δηϊόωντεσ· ἀτὰρ κρείων Ἀγαμέμνων αἰὲν ἀποκτείνων ἕπετ’ Ἀργείοισι κελεύων. ὡσ δ’ ὅτε πῦρ ἀί̈δηλον ἐν ἀξύλῳ ἐμπέσῃ ὕλῃ, πάντῃ τ’ εἰλυφόων ἄνεμοσ φέρει, οἳ δέ τε θάμνοι πρόρριζοι πίπτουσιν ἐπειγόμενοι πυρὸσ ὁρμῇ· ὣσ ἄρ’ ὑπ’ Ἀτρεί̈δῃ Ἀγαμέμνονι πῖπτε κάρηνα Τρώων φευγόντων, πολλοὶ δ’ ἐριαύχενεσ ἵπποι κείν’ ὄχεα κροτάλιζον ἀνὰ πτολέμοιο γεφύρασ ἡνιόχουσ ποθέοντεσ ἀμύμονασ· οἳ δ’ ἐπὶ γαίῃ κείατο, γύπεσσιν πολὺ φίλτεροι ἢ ἀλόχοισιν. Ἕκτορα δ’ ἐκ βελέων ὕπαγε Ζεὺσ ἔκ τε κονίησ ἔκ τ’ ἀνδροκτασίησ ἔκ θ’ αἵματοσ ἔκ τε κυδοιμοῦ·

Ἀτρεί̈δησ δ’ ἕπετο σφεδανὸν Δαναοῖσι κελεύων. οἳ δὲ παρ’ Ἴλου σῆμα παλαιοῦ Δαρδανίδαο μέσσον κὰπ πεδίον παρ’ ἐρινεὸν ἐσσεύοντο ἱέμενοι πόλιοσ· ὃ δὲ κεκλήγων ἕπετ’ αἰεὶ Ἀτρεί̈δησ, λύθρῳ δὲ παλάσσετο χεῖρασ ἀάπτουσ. ἀλλ’ ὅτε δὴ Σκαιάσ τε πύλασ καὶ φηγὸν ἵκοντο, ἔνθ’ ἄρα δὴ ἵσταντο καὶ ἀλλήλουσ ἀνέμιμνον. οἳ δ’ ἔτι κὰμ μέσσον πεδίον φοβέοντο βόεσ ὥσ, ἅσ τε λέων ἐφόβησε μολὼν ἐν νυκτὸσ ἀμολγῷ πάσασ· τῇ δέ τ’ ἰῇ ἀναφαίνεται αἰπὺσ ὄλεθροσ· τῆσ δ’ ἐξ αὐχέν’ ἐάξε λαβὼν κρατεροῖσιν ὀδοῦσι πρῶτον, ἔπειτα δέ θ’ αἷμα καὶ ἔγκατα πάντα λαφύσσει· ὣσ τοὺσ Ἀτρεί̈δησ ἔφεπε κρείων Ἀγαμέμνων αἰὲν ἀποκτείνων τὸν ὀπίστατον· οἳ δ’ ἐφέβοντο. πολλοὶ δὲ πρηνεῖσ τε καὶ ὕπτιοι ἔκπεσον ἵππων Ἀτρεί̈δεω ὑπὸ χερσί· περὶ πρὸ γὰρ ἔγχεϊ θῦεν. ἀλλ’ ὅτε δὴ τάχ’ ἔμελλεν ὑπὸ πτόλιν αἰπύ τε τεῖχοσ ἵξεσθαι, τότε δή ῥα πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε Ἴδησ ἐν κορυφῇσι καθέζετο πιδηέσσησ οὐρανόθεν καταβάσ· ἔχε δ’ ἀστεροπὴν μετὰ χερσίν. Ἶριν δ’ ὄτρυνε χρυσόπτερον ἀγγελέουσαν· βάσκ’ ἴθι Ἶρι ταχεῖα, τὸν Ἕκτορι μῦθον ἐνίσπεσ· ὄφρ’ ἂν μέν κεν ὁρᾷ Ἀγαμέμνονα ποιμένα λαῶν θύνοντ’ ἐν προμάχοισιν ἐναίροντα στίχασ ἀνδρῶν, τόφρ’ ἀναχωρείτω, τὸν δ’ ἄλλον λαὸν ἀνώχθω μάρνασθαι δηί̈οισι κατὰ κρατερὴν ὑσμίνην. αὐτὰρ ἐπεί κ’ ἢ δουρὶ τυπεὶσ ἢ βλήμενοσ ἰῷ εἰσ ἵππουσ ἅλεται, τότε οἱ κράτοσ ἐγγυαλίξω κτείνειν εἰσ ὅ κε νῆασ ἐϋσσέλμουσ ἀφίκηται δύῃ τ’ ἠέλιοσ καὶ ἐπὶ κνέφασ ἱερὸν ἔλθῃ. ὣσ ἔφατ’, οὐδ’ ἀπίθησε ποδήνεμοσ ὠκέα Ἶρισ, βῆ δὲ κατ’ Ἰδαίων ὀρέων εἰσ Ἴλιον ἱρήν.

εὑρ͂’ υἱὸν Πριάμοιο δαί̈φρονοσ Ἕκτορα δῖον ἑσταότ’ ἔν θ’ ἵπποισι καὶ ἁρ́μασι κολλητοῖσιν· ἀγχοῦ δ’ ἱσταμένη προσέφη πόδασ ὠκέα Ἶρισ· Ἕκτορ υἱὲ Πριάμοιο Διὶ μῆτιν ἀτάλαντε Ζεύσ με πατὴρ προέηκε τεὶ̈ν τάδε μυθήσασθαι. ὄφρ’ ἂν μέν κεν ὁρᾷσ Ἀγαμέμνονα ποιμένα λαῶν θύνοντ’ ἐν προμάχοισιν, ἐναίροντα στίχασ ἀνδρῶν, τόφρ’ ὑπόεικε μάχησ, τὸν δ’ ἄλλον λαὸν ἄνωχθι μάρνασθαι δηί̈οισι κατὰ κρατερὴν ὑσμίνην. αὐτὰρ ἐπεί κ’ ἢ δουρὶ τυπεὶσ ἢ βλήμενοσ ἰῷ εἰσ ἵππουσ ἅλεται, τότε τοι κράτοσ ἐγγυαλίξει κτείνειν, εἰσ ὅ κε νῆασ ἐϋσσέλμουσ ἀφίκηαι δύῃ τ’ ἠέλιοσ καὶ ἐπὶ κνέφασ ἱερὸν ἔλθῃ. ἣ μὲν ἄρ’ ὣσ εἰποῦσ’ ἀπέβη πόδασ ὠκέα Ἶρισ, Ἕκτωρ δ’ ἐξ ὀχέων σὺν τεύχεσιν ἆλτο χαμᾶζε, πάλλων δ’ ὀξέα δοῦρα κατὰ στρατὸν ᾤχετο πάντῃ ὀτρύνων μαχέσασθαι, ἔγειρε δὲ φύλοπιν αἰνήν.

οἳ δ’ ἐλελίχθησαν καὶ ἐναντίοι ἔσταν Ἀχαιῶν, Ἀργεῖοι δ’ ἑτέρωθεν ἐκαρτύναντο φάλαγγασ. ἀρτύνθη δὲ μάχη, στὰν δ’ ἀντίοι· ἐν δ’ Ἀγαμέμνων πρῶτοσ ὄρουσ’, ἔθελεν δὲ πολὺ προμάχεσθαι ἁπάντων. ἔσπετε νῦν μοι Μοῦσαι Ὀλύμπια δώματ’ ἔχουσαι ὅσ τισ δὴ πρῶτοσ Ἀγαμέμνονοσ ἀντίον ἦλθεν ἢ αὐτῶν Τρώων ἠὲ κλειτῶν ἐπικούρων.

Ἰφιδάμασ Ἀντηνορίδησ ἠύ̈σ τε μέγασ τε ὃσ τράφη ἐν Θρῄκῃ ἐριβώλακι μητέρι μήλων·

Κισσῆσ τόν γ’ ἔθρεψε δόμοισ ἔνι τυτθὸν ἐόντα μητροπάτωρ, ὃσ τίκτε Θεανὼ καλλιπάρῃον· αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ ἥβησ ἐρικυδέοσ ἵκετο μέτρον, αὐτοῦ μιν κατέρυκε, δίδου δ’ ὅ γε θυγατέρα ἥν· γήμασ δ’ ἐκ θαλάμοιο μετὰ κλέοσ ἵκετ’ Ἀχαιῶν σὺν δυοκαίδεκα νηυσὶ κορωνίσιν, αἵ οἱ ἕποντο. τὰσ μὲν ἔπειτ’ ἐν Περκώτῃ λίπε νῆασ ἐί̈σασ, αὐτὰρ ὃ πεζὸσ ἐὼν ἐσ Ἴλιον εἰληλούθει· ὅσ ῥα τότ’ Ἀτρεί̈δεω Ἀγαμέμνονοσ ἀντίον ἦλθεν. οἳ δ’ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπ’ ἀλλήλοισιν ἰόντεσ, Ἀτρεί̈δησ μὲν ἅμαρτε, παραὶ δέ οἱ ἐτράπετ’ ἔγχοσ, Ἰφιδάμασ δὲ κατὰ ζώνην θώρηκοσ ἔνερθε νύξ’, ἐπὶ δ’ αὐτὸσ ἔρεισε βαρείῃ χειρὶ πιθήσασ· οὐδ’ ἔτορε ζωστῆρα παναίολον, ἀλλὰ πολὺ πρὶν ἀργύρῳ ἀντομένη μόλιβοσ ὣσ ἐτράπετ’ αἰχμή. καὶ τό γε χειρὶ λαβὼν εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων ἕλκ’ ἐπὶ οἷ μεμαὼσ ὥσ τε λίσ, ἐκ δ’ ἄρα χειρὸσ σπάσσατο· τὸν δ’ ἀόρι πλῆξ’ αὐχένα, λῦσε δὲ γυῖα. ὣσ ὃ μὲν αὖθι πεσὼν κοιμήσατο χάλκεον ὕπνον οἰκτρὸσ ἀπὸ μνηστῆσ ἀλόχου, ἀστοῖσιν ἀρήγων, κουριδίησ, ἧσ οὔ τι χάριν ἴδε, πολλὰ δ’ ἔδωκε· πρῶθ’ ἑκατὸν βοῦσ δῶκεν, ἔπειτα δὲ χίλι’ ὑπέστη αἶγασ ὁμοῦ καὶ ὀί̈σ, τά οἱ ἄσπετα ποιμαίνοντο. δὴ τότε γ’ Ἀτρεί̈δησ Ἀγαμέμνων ἐξενάριξε, βῆ δὲ φέρων ἀν’ ὅμιλον Ἀχαιῶν τεύχεα καλά. τὸν δ’ ὡσ οὖν ἐνόησε Κόων ἀριδείκετοσ ἀνδρῶν πρεσβυγενὴσ Ἀντηνορίδησ, κρατερόν ῥά ἑ πένθοσ ὀφθαλμοὺσ ἐκάλυψε κασιγνήτοιο πεσόντοσ.

στῆ δ’ εὐρὰξ σὺν δουρὶ λαθὼν Ἀγαμέμνονα δῖον, νύξε δέ μιν κατὰ χεῖρα μέσην ἀγκῶνοσ ἔνερθε, ἀντικρὺ δὲ διέσχε φαεινοῦ δουρὸσ ἀκωκή. ῥίγησέν τ’ ἄρ’ ἔπειτα ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων· ἀλλ’ οὐδ’ ὧσ ἀπέληγε μάχησ ἠδὲ πτολέμοιο, ἀλλ’ ἐπόρουσε Κόωνι ἔχων ἀνεμοτρεφὲσ ἔγχοσ. ἤτοι ὃ Ἰφιδάμαντα κασίγνητον καὶ ὄπατρον ἕλκε ποδὸσ μεμαώσ, καὶ ἀύ̈τει πάντασ ἀρίστουσ· τὸν δ’ ἕλκοντ’ ἀν’ ὅμιλον ὑπ’ ἀσπίδοσ ὀμφαλοέσσησ οὔτησε ξυστῷ χαλκήρεϊ, λῦσε δὲ γυῖα· τοῖο δ’ ἐπ’ Ἰφιδάμαντι κάρη ἀπέκοψε παραστάσ. ἔνθ’ Ἀντήνοροσ υἱε͂σ ὑπ’ Ἀτρεί̈δῃ βασιλῆϊ πότμον ἀναπλήσαντεσ ἔδυν δόμον Αἴ̈δοσ εἴσω. αὐτὰρ ὃ τῶν ἄλλων ἐπεπωλεῖτο στίχασ ἀνδρῶν ἔγχεί̈ τ’ ἀόρί τε μεγάλοισί τε χερμαδίοισιν, ὄφρά οἱ αἷμ’ ἔτι θερμὸν ἀνήνοθεν ἐξ ὠτειλῆσ.

αὐτὰρ ἐπεὶ τὸ μὲν ἕλκοσ ἐτέρσετο, παύσατο δ’ αἷμα, ὀξεῖαι δ’ ὀδύναι δῦνον μένοσ Ἀτρεί̈δαο. ὡσ δ’ ὅτ’ ἂν ὠδίνουσαν ἔχῃ βέλοσ ὀξὺ γυναῖκα δριμύ, τό τε προϊεῖσι μογοστόκοι Εἰλείθυιαι Ἥρησ θυγατέρεσ πικρὰσ ὠδῖνασ ἔχουσαι, ὣσ ὀξεῖ’ ὀδύναι δῦνον μένοσ Ἀτρεί̈δαο. ἐσ δίφρον δ’ ἀνόρουσε, καὶ ἡνιόχῳ ἐπέτελλε νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν· ἤχθετο γὰρ κῆρ. ἠύ̈σεν δὲ διαπρύσιον Δαναοῖσι γεγωνώσ· ὦ φίλοι Ἀργείων ἡγήτορεσ ἠδὲ μέδοντεσ ὑμεῖσ μὲν νῦν νηυσὶν ἀμύνετε ποντοπόροισι φύλοπιν ἀργαλέην, ἐπεὶ οὐκ ἐμὲ μητίετα Ζεὺσ εἰάσε Τρώεσσι πανημέριον πολεμίζειν. ὣσ ἔφαθ’, ἡνίοχοσ δ’ ἵμασεν καλλίτριχασ ἵππουσ νῆασ ἔπι γλαφυράσ·

τὼ δ’ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην· ἄφρεον δὲ στήθεα, ῥαίνοντο δὲ νέρθε κονίῃ τειρόμενον βασιλῆα μάχησ ἀπάνευθε φέροντεσ. Ἕκτωρ δ’ ὡσ ἐνόησ’ Ἀγαμέμνονα νόσφι κιόντα Τρωσί τε καὶ Λυκίοισιν ἐκέκλετο μακρὸν ἀύ̈σασ·

Τρῶεσ καὶ Λύκιοι καὶ Δάρδανοι ἀγχιμαχηταὶ ἀνέρεσ ἔστε φίλοι, μνήσασθε δὲ θούριδοσ ἀλκῆσ. οἴχετ’ ἀνὴρ ὤριστοσ, ἐμοὶ δὲ μέγ’ εὖχοσ ἔδωκε Ζεὺσ Κρονίδησ· ἀλλ’ ἰθὺσ ἐλαύνετε μώνυχασ ἵππουσ ἰφθίμων Δαναῶν, ἵν’ ὑπέρτερον εὖχοσ ἄρησθε. ὣσ εἰπὼν ὄτρυνε μένοσ καὶ θυμὸν ἑκάστου.

ὡσ δ’ ὅτε πού τισ θηρητὴρ κύνασ ἀργιόδοντασ σεύῃ ἐπ’ ἀγροτέρῳ συὶ̈ καπρίῳ ἠὲ λέοντι, ὣσ ἐπ’ Ἀχαιοῖσιν σεῦε Τρῶασ μεγαθύμουσ Ἕκτωρ Πριαμίδησ βροτολοιγῷ ἶσοσ Ἄρηϊ. αὐτὸσ δ’ ἐν πρώτοισι μέγα φρονέων ἐβεβήκει, ἐν δ’ ἔπεσ’ ὑσμίνῃ ὑπεραέϊ ἶσοσ ἀέλλῃ, ἥ τε καθαλλομένη ἰοειδέα πόντον ὀρίνει. ἔνθα τίνα πρῶτον, τίνα δ’ ὕστατον ἐξενάριξεν Ἕκτωρ Πριαμίδησ, ὅτε οἱ Ζεὺσ κῦδοσ ἔδωκεν;

Ἀσαῖον μὲν πρῶτα καὶ Αὐτόνοον καὶ Ὀπίτην καὶ Δόλοπα Κλυτίδην καὶ Ὀφέλτιον ἠδ’ Ἀγέλαον Αἴσυμνόν τ’ Ὦρόν τε καὶ Ἱππόνοον μενεχάρμην. τοὺσ ἄρ’ ὅ γ’ ἡγεμόνασ Δαναῶν ἕλεν, αὐτὰρ ἔπειτα πληθύν, ὡσ ὁπότε νέφεα Ζέφυροσ στυφελίξῃ ἀργεστᾶο Νότοιο βαθείῃ λαίλαπι τύπτων· πολλὸν δὲ τρόφι κῦμα κυλίνδεται, ὑψόσε δ’ ἄχνη σκίδναται ἐξ ἀνέμοιο πολυπλάγκτοιο ἰωῆσ· ὣσ ἄρα πυκνὰ καρήαθ’ ὑφ’ Ἕκτορι δάμνατο λαῶν. ἔνθά κε λοιγὸσ ἐήν καὶ ἀμήχανα ἔργα γένοντο, καί νύ κεν ἐν νήεσσι πέσον φεύγοντεσ Ἀχαιοί, εἰ μὴ Τυδεί̈δῃ Διομήδεϊ κέκλετ’ Ὀδυσσεύσ·

Τυδεί̈δη τί παθόντε λελάσμεθα θούριδοσ ἀλκῆσ; ἀλλ’ ἄγε δεῦρο πέπον, παρ’ ἔμ’ ἵσταο· δὴ γὰρ ἔλεγχοσ ἔσσεται εἴ κεν νῆασ ἕλῃ κορυθαίολοσ Ἕκτωρ. τὸν δ’ ἀπαμειβόμενοσ προσέφη κρατερὸσ Διομήδησ·

ἤτοι ἐγὼ μενέω καὶ τλήσομαι· ἀλλὰ μίνυνθα ἡμέων ἔσσεται ἦδοσ, ἐπεὶ νεφεληγερέτα Ζεὺσ Τρωσὶν δὴ βόλεται δοῦναι κράτοσ ἠέ περ ἡμῖν. ἦ καὶ Θυμβραῖον μὲν ἀφ’ ἵππων ὦσε χαμᾶζε δουρὶ βαλὼν κατὰ μαζὸν ἀριστερόν·

αὐτὰρ Ὀδυσσεὺσ ἀντίθεον θεράποντα Μολίονα τοῖο ἄνακτοσ. τοὺσ μὲν ἔπειτ’ εἰάσαν, ἐπεὶ πολέμου ἀπέπαυσαν· τὼ δ’ ἀν’ ὅμιλον ἰόντε κυδοίμεον, ὡσ ὅτε κάπρω ἐν κυσὶ θηρευτῇσι μέγα φρονέοντε πέσητον· ὣσ ὄλεκον Τρῶασ πάλιν ὀρμένω· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ ἀσπασίωσ φεύγοντεσ ἀνέπνεον Ἕκτορα δῖον. ἔνθ’ ἑλέτην δίφρόν τε καὶ ἀνέρε δήμου ἀρίστω υἱε͂ δύω Μέροποσ Περκωσίου, ὃσ περὶ πάντων ᾔδεε μαντοσύνασ, οὐδὲ οὓσ παῖδασ ἐάσκε στείχειν ἐσ πόλεμον φθισήνορα·

τὼ δέ οἱ οὔ τι πειθέσθην· κῆρεσ γὰρ ἄγον μέλανοσ θανάτοιο. τοὺσ μὲν Τυδεί̈δησ δουρικλειτὸσ Διομήδησ θυμοῦ καὶ ψυχῆσ κεκαδὼν κλυτὰ τεύχε’ ἀπηύρα· Ἱππόδαμον δ’ Ὀδυσεὺσ καὶ Ὑπείροχον ἐξενάριξεν. ἔνθά σφιν κατὰ ἶσα μάχην ἐτάνυσσε Κρονίων ἐξ Ἴδησ καθορῶν·

ἀλλ’ ἄγε δὴ στέωμεν καὶ ἀλεξώμεσθα μένοντεσ. τοὶ δ’ ἀλλήλουσ ἐνάριζον. ἤτοι Τυδέοσ υἱὸσ Ἀγάστροφον οὔτασε δουρὶ Παιονίδην ἡρ́ωα κατ’ ἰσχίον· οὐ δέ οἱ ἵπποι ἐγγὺσ ἔσαν προφυγεῖν, ἀάσατο δὲ μέγα θυμῷ. τοὺσ μὲν γὰρ θεράπων ἀπάνευθ’ ἔχεν, αὐτὰρ ὃ πεζὸσ θῦνε διὰ προμάχων, εἱο͂σ φίλον ὤλεσε θυμόν. Ἕκτωρ δ’ ὀξὺ νόησε κατὰ στίχασ, ὦρτο δ’ ἐπ’ αὐτοὺσ κεκλήγων· ἅμα δὲ Τρώων εἵποντο φάλαγγεσ. τὸν δὲ ἰδὼν ῥίγησε βοὴν ἀγαθὸσ Διομήδησ, αἶψα δ’ Ὀδυσσῆα προσεφώνεεν ἐγγὺσ ἐόντα· νῶϊν δὴ τόδε πῆμα κυλίνδεται ὄβριμοσ Ἕκτωρ· ἦ ῥα, καὶ ἀμπεπαλὼν προί̈ει δολιχόσκιον ἔγχοσ καὶ βάλεν, οὐδ’ ἀφάμαρτε τιτυσκόμενοσ κεφαλῆφιν, ἄκρην κὰκ κόρυθα·

πλάγχθη δ’ ἀπὸ χαλκόφι χαλκόσ, οὐδ’ ἵκετο χρόα καλόν· ἐρύκακε γὰρ τρυφάλεια τρίπτυχοσ αὐλῶπισ, τήν οἱ πόρε Φοῖβοσ Ἀπόλλων. Ἕκτωρ δ’ ὦκ’ ἀπέλεθρον ἀνέδραμε, μίκτο δ’ ὁμίλῳ, στῆ δὲ γνὺξ ἐριπὼν καὶ ἐρείσατο χειρὶ παχείῃ γαίησ· ἀμφὶ δὲ ὄσσε κελαινὴ νὺξ ἐκάλυψεν. ὄφρα δὲ Τυδεί̈δησ μετὰ δούρατοσ ᾤχετ’ ἐρωὴν τῆλε διὰ προμάχων, ὅθι οἱ καταείσατο γαίησ τόφρ’ Ἕκτωρ ἔμπνυτο, καὶ ἂψ ἐσ δίφρον ὀρούσασ ἐξέλασ’ ἐσ πληθύν, καὶ ἀλεύατο κῆρα μέλαιναν. δουρὶ δ’ ἐπαί̈σσων προσέφη κρατερὸσ Διομήδησ· ἐξ αὖ νῦν ἔφυγεσ θάνατον κύον· ἦ τέ τοι ἄγχι ἦλθε κακόν· νῦν αὖτέ σ’ ἐρύσατο Φοῖβοσ Ἀπόλλων ᾧ μέλλεισ εὔχεσθαι ἰὼν ἐσ δοῦπον ἀκόντων. ἦ θήν σ’ ἐξανύω γε καὶ ὕστερον ἀντιβολήσασ, εἴ πού τισ καὶ ἔμοιγε θεῶν ἐπιτάρροθόσ ἐστι. νῦν αὖ τοὺσ ἄλλουσ ἐπιείσομαι, ὅν κε κιχείω. ἦ, καὶ Παιονίδην δουρὶ κλυτὸν ἐξενάριζεν.

αὐτὰρ Ἀλέξανδροσ Ἑλένησ πόσισ ἠϋκόμοιο Τυδεί̈δῃ ἔπι τόξα τιταίνετο ποιμένι λαῶν, στήλῃ κεκλιμένοσ ἀνδροκμήτῳ ἐπὶ τύμβῳ Ἴλου Δαρδανίδαο, παλαιοῦ δημογέροντοσ. ἤτοι ὃ μὲν θώρηκα Ἀγαστρόφου ἰφθίμοιο αἴνυτ’ ἀπὸ στήθεσφι παναίολον ἀσπίδα τ’ ὤμων καὶ κόρυθα βριαρήν· ὃ δὲ τόξου πῆχυν ἄνελκε καὶ βάλεν, οὐδ’ ἄρα μιν ἅλιον βέλοσ ἔκφυγε χειρόσ, ταρσὸν δεξιτεροῖο ποδόσ· διὰ δ’ ἀμπερὲσ ἰὸσ ἐν γαίῃ κατέπηκτο· ὃ δὲ μάλα ἡδὺ γελάσσασ ἐκ λόχου ἀμπήδησε καὶ εὐχόμενοσ ἔποσ ηὔδα· βέβληαι οὐδ’ ἅλιον βέλοσ ἔκφυγεν· ὡσ ὄφελόν τοι νείατον ἐσ κενεῶνα βαλὼν ἐκ θυμὸν ἑλέσθαι. οὕτω κεν καὶ Τρῶεσ ἀνέπνευσαν κακότητοσ, οἵ τέ σε πεφρίκασι λέονθ’ ὡσ μηκάδεσ αἶγεσ. τὸν δ’ οὐ ταρβήσασ προσέφη κρατερὸσ Διομήδησ·

τοξότα λωβητὴρ κέρᾳ ἀγλαὲ παρθενοπῖπα εἰ μὲν δὴ ἀντίβιον σὺν τεύχεσι πειρηθείησ, οὐκ ἄν τοι χραίσμῃσι βιὸσ καὶ ταρφέεσ ἰοί· νῦν δέ μ’ ἐπιγράψασ ταρσὸν ποδὸσ εὔχεαι αὔτωσ. οὐκ ἀλέγω, ὡσ εἴ με γυνὴ βάλοι ἢ πάϊσ ἄφρων· κωφὸν γὰρ βέλοσ ἀνδρὸσ ἀνάλκιδοσ οὐτιδανοῖο. ἦ τ’ ἄλλωσ ὑπ’ ἐμεῖο, καὶ εἴ κ’ ὀλίγον περ ἐπαύρῃ, ὀξὺ βέλοσ πέλεται, καὶ ἀκήριον αἶψα τίθησι. τοῦ δὲ γυναικὸσ μέν τ’ ἀμφίδρυφοί εἰσι παρειαί, παῖδεσ δ’ ὀρφανικοί· ὃ δέ θ’ αἵματι γαῖαν ἐρεύθων πύθεται, οἰωνοὶ δὲ περὶ πλέεσ ἠὲ γυναῖκεσ. ὣσ φάτο, τοῦ δ’ Ὀδυσεὺσ δουρικλυτὸσ ἐγγύθεν ἐλθὼν ἔστη πρόσθ’·

ὃ δ’ ὄπισθε καθεζόμενοσ βέλοσ ὠκὺ ἐκ ποδὸσ ἕλκ’, ὀδύνη δὲ διὰ χροὸσ ἦλθ’ ἀλεγεινή. ἐσ δίφρον δ’ ἀνόρουσε, καὶ ἡνιόχῳ ἐπέτελλε νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν· ἤχθετο γὰρ κῆρ. οἰώθη δ’ Ὀδυσεὺσ δουρὶ κλυτόσ, οὐδέ τισ αὐτῷ Ἀργείων παρέμεινεν, ἐπεὶ φόβοσ ἔλλαβε πάντασ·

ὀχθήσασ δ’ ἄρα εἶπε πρὸσ ὃν μεγαλήτορα θυμόν· ὤ μοι ἐγὼ τί πάθω; μέγα μὲν κακὸν αἴ κε φέβωμαι πληθὺν ταρβήσασ· τὸ δὲ ῥίγιον αἴ κεν ἁλώω μοῦνοσ· τοὺσ δ’ ἄλλουσ Δαναοὺσ ἐφόβησε Κρονίων. ἀλλὰ τί ἤ μοι ταῦτα φίλοσ διελέξατο θυμόσ; οἶδα γὰρ ὅττι κακοὶ μὲν ἀποίχονται πολέμοιο, ὃσ δέ κ’ ἀριστεύῃσι μάχῃ ἔνι τὸν δὲ μάλα χρεὼ ἑστάμεναι κρατερῶσ, ἤ τ’ ἔβλητ’ ἤ τ’ ἔβαλ’ ἄλλον. εἱο͂σ ὃ ταῦθ’ ὡρ́μαινε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν, τόφρα δ’ ἐπὶ Τρώων στίχεσ ἤλυθον ἀσπιστάων, ἔλσαν δ’ ἐν μέσσοισι, μετὰ σφίσι πῆμα τιθέντεσ.

ὡσ δ’ ὅτε κάπριον ἀμφὶ κύνεσ θαλεροί τ’ αἰζηοὶ σεύωνται, ὃ δέ τ’ εἶσι βαθείησ ἐκ ξυλόχοιο θήγων λευκὸν ὀδόντα μετὰ γναμπτῇσι γένυσσιν, ἀμφὶ δέ τ’ ἀί̈σσονται, ὑπαὶ δέ τε κόμποσ ὀδόντων γίγνεται, οἳ δὲ μένουσιν ἄφαρ δεινόν περ ἐόντα, ὥσ ῥα τότ’ ἀμφ’ Ὀδυσῆα Διὶ̈ φίλον ἐσσεύοντο Τρῶεσ· ὃ δὲ πρῶτον μὲν ἀμύμονα Δηϊοπίτην οὔτασεν ὦμον ὕπερθεν ἐπάλμενοσ ὀξέϊ δουρί, αὐτὰρ ἔπειτα Θόωνα καὶ Ἔννομον ἐξενάριξε. Χερσιδάμαντα δ’ ἔπειτα καθ’ ἵππων ἀί̈ξαντα δουρὶ κατὰ πρότμησιν ὑπ’ ἀσπίδοσ ὀμφαλοέσσησ νύξεν· ὃ δ’ ἐν κονίῃσι πεσὼν ἕλε γαῖαν ἀγοστῷ. τοὺσ μὲν ἐάσ’, ὃ δ’ ἄρ’ Ἱππασίδην Χάροπ’ οὔτασε δουρὶ αὐτοκασίγνητον εὐηφενέοσ Σώκοιο. τῷ δ’ ἐπαλεξήσων Σῶκοσ κίεν ἰσόθεοσ φώσ, στῆ δὲ μάλ’ ἐγγὺσ ἰὼν καί μιν πρὸσ μῦθον ἐείπεν ὦ Ὀδυσεῦ πολύαινε δόλων ἆτ’ ἠδὲ πόνοιο σήμερον ἢ δοιοῖσιν ἐπεύξεαι Ἱππασίδῃσι τοιώδ’ ἄνδρε κατακτείνασ καὶ τεύχε’ ἀπούρασ, ἤ κεν ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ τυπεὶσ ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσῃσ. ὣσ εἰπὼν οὔτησε κατ’ ἀσπίδα πάντοσ’ ἐί̈σην.

διὰ μὲν ἀσπίδοσ ἦλθε φαεινῆσ ὄβριμον ἔγχοσ, καὶ διὰ θώρηκοσ πολυδαιδάλου ἠρήρειστο, πάντα δ’ ἀπὸ πλευρῶν χρόα ἔργαθεν, οὐδ’ ἔτ’ ἐάσε Παλλὰσ Ἀθηναίη μιχθήμεναι ἔγκασι φωτόσ. γνῶ δ’ Ὀδυσεὺσ ὅ οἱ οὔ τι τέλοσ κατακαίριον ἦλθεν, ἂψ δ’ ἀναχωρήσασ Σῶκον πρὸσ μῦθον ἐείπεν· ἆ δείλ’ ἦ μάλα δή σε κιχάνεται αἰπὺσ ὄλεθροσ. ἤτοι μέν ῥ’ ἔμ’ ἔπαυσασ ἐπὶ Τρώεσσι μάχεσθαι· σοὶ δ’ ἐγὼ ἐνθάδε φημὶ φόνον καὶ κῆρα μέλαιναν ἤματι τῷδ’ ἔσσεσθαι, ἐμῷ δ’ ὑπὸ δουρὶ δαμέντα εὖχοσ ἐμοὶ δώσειν, ψυχὴν δ’ Αἴ̈δι κλυτοπώλῳ. ἦ, καὶ ὃ μὲν φύγαδ’ αὖτισ ὑποστρέψασ ἐβεβήκει, τῷ δὲ μεταστρεφθέντι μεταφρένῳ ἐν δόρυ πῆξεν ὤμων μεσσηγύσ, διὰ δὲ στήθεσφιν ἔλασσε, δούπησεν δὲ πεσών·

ὃ δ’ ἐπεύξατο δῖοσ Ὀδυσσεύσ· ὦ Σῶχ’ Ἱππάσου υἱὲ δαί̈φρονοσ ἱπποδάμοιο φθῆ σε τέλοσ θανάτοιο κιχήμενον, οὐδ’ ὑπάλυξασ. ἆ δείλ’ οὐ μὲν σοί γε πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ ὄσσε καθαιρήσουσι θανόντι περ, ἀλλ’ οἰωνοὶ ὠμησταὶ ἐρύουσι, περὶ πτερὰ πυκνὰ βαλόντεσ. αὐτὰρ ἔμ’, εἴ κε θάνω, κτεριοῦσί γε δῖοι Ἀχαιοί. ὣσ εἰπὼν Σώκοιο δαί̈φρονοσ ὄβριμον ἔγχοσ ἔξω τε χροὸσ ἕλκε καὶ ἀσπίδοσ ὀμφαλοέσσησ·

δείδω μή τι πάθῃσιν ἐνὶ Τρώεσσι μονωθεὶσ ἐσθλὸσ ἐών, μεγάλη δὲ ποθὴ Δαναοῖσι γένηται. αἷμα δέ οἱ σπασθέντοσ ἀνέσσυτο, κῆδε δὲ θυμόν. Τρῶεσ δὲ μεγάθυμοι ὅπωσ ἴδον αἷμ’ Ὀδυσῆοσ κεκλόμενοι καθ’ ὅμιλον ἐπ’ αὐτῷ πάντεσ ἔβησαν. αὐτὰρ ὅ γ’ ἐξοπίσω ἀνεχάζετο, αὐε͂ δ’ ἑταίρουσ. τρὶσ μὲν ἔπειτ’ ἠύ̈σεν ὅσον κεφαλὴ χάδε φωτόσ, τρὶσ δ’ ἀί̈εν ἰάχοντοσ ἄρηι φίλοσ Μενέλαοσ. αἶψα δ’ ἄρ’ Αἰάντα προσεφώνεεν ἐγγὺσ ἐόντα· Αἰᾶν διογενὲσ Τελαμώνιε κοίρανε λαῶν ἀμφί μ’ Ὀδυσσῆοσ ταλασίφρονοσ ἵκετ’ ἀϋτὴ τῷ ἰκέλη ὡσ εἴ ἑ βιῴατο μοῦνον ἐόντα Τρῶεσ ἀποτμήξαντεσ ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ. ἀλλ’ ἰόμεν καθ’ ὅμιλον· ἀλεξέμεναι γὰρ ἄμεινον. ὣσ εἰπὼν ὃ μὲν ἦρχ’, ὃ δ’ ἅμ’ ἕσπετο ἰσόθεοσ φώσ.

εὑρ͂ον ἔπειτ’ Ὀδυσῆα Διὶ̈ φίλον· ἀμφὶ δ’ ἄρ’ αὐτὸν Τρῶεσ ἕπονθ’ ὡσ εἴ τε δαφοινοὶ θῶεσ ὄρεσφιν ἀμφ’ ἔλαφον κεραὸν βεβλημένον, ὅν τ’ ἔβαλ’ ἀνὴρ ἰῷ ἀπὸ νευρῆσ· τὸν μέν τ’ ἤλυξε πόδεσσι φεύγων, ὄφρ’ αἷμα λιαρὸν καὶ γούνατ’ ὀρώρῃ· αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τόν γε δαμάσσεται ὠκὺσ ὀϊστόσ, ὠμοφάγοι μιν θῶεσ ἐν οὔρεσι δαρδάπτουσιν ἐν νέμεϊ σκιερῷ· ἐπί τε λῖν ἤγαγε δαίμων σίντην· θῶεσ μέν τε διέτρεσαν, αὐτὰρ ὃ δάπτει· ὥσ ῥα τότ’ ἀμφ’ Ὀδυσῆα δαί̈φρονα ποικιλομήτην Τρῶεσ ἕπον πολλοί τε καὶ ἄλκιμοι, αὐτὰρ ὅ γ’ ἡρ́ωσ ἀί̈σσων ᾧ ἔγχει ἀμύνετο νηλεὲσ ἦμαρ. Αἰάσ δ’ ἐγγύθεν ἦλθε φέρων σάκοσ ἠύ̈τε πύργον, στῆ δὲ παρέξ· Τρῶεσ δὲ διέτρεσαν ἄλλυδισ ἄλλοσ. ἤτοι τὸν Μενέλαοσ ἀρήϊοσ ἔξαγ’ ὁμίλου χειρὸσ ἔχων, εἱο͂σ θεράπων σχεδὸν ἤλασεν ἵππουσ. Αἰάσ δὲ Τρώεσσιν ἐπάλμενοσ εἷλε Δόρυκλον Πριαμίδην νόθον υἱόν, ἔπειτα δὲ Πάνδοκον οὖτα, οὖτα δὲ Λύσανδρον καὶ Πύρασον ἠδὲ Πυλάρτην.

ὡσ δ’ ὁπότε πλήθων ποταμὸσ πεδίον δὲ κάτεισι χειμάρρουσ κατ’ ὄρεσφιν ὀπαζόμενοσ Διὸσ ὄμβρῳ, πολλὰσ δὲ δρῦσ ἀζαλέασ, πολλὰσ δέ τε πεύκασ ἐσφέρεται, πολλὸν δέ τ’ ἀφυσγετὸν εἰσ ἅλα βάλλει, ὣσ ἔφεπε κλονέων πεδίον τότε φαίδιμοσ Αἰάσ, δαί̈ζων ἵππουσ τε καὶ ἀνέρασ· οὐδέ πω Ἕκτωρ πεύθετ’, ἐπεί ῥα μάχησ ἐπ’ ἀριστερὰ μάρνατο πάσησ ὄχθασ πὰρ ποταμοῖο Σκαμάνδρου, τῇ ῥα μάλιστα ἀνδρῶν πῖπτε κάρηνα, βοὴ δ’ ἄσβεστοσ ὀρώρει Νέστορά τ’ ἀμφὶ μέγαν καὶ ἀρήϊον Ἰδομενῆα. Ἕκτωρ μὲν μετὰ τοῖσιν ὁμίλει μέρμερα ῥέζων ἔγχεί̈ θ’ ἱπποσύνῃ τε, νέων δ’ ἀλάπαζε φάλαγγασ· οὐδ’ ἄν πω χάζοντο κελεύθου δῖοι Ἀχαιοὶ εἰ μὴ Ἀλέξανδροσ Ἑλένησ πόσισ ἠϋκόμοιο παῦσεν ἀριστεύοντα Μαχάονα ποιμένα λαῶν, ἰῷ τριγλώχινι βαλὼν κατὰ δεξιὸν ὦμον. τῷ ῥα περίδεισαν μένεα πνείοντεσ Ἀχαιοὶ μή πώσ μιν πολέμοιο μετακλινθέντοσ ἕλοιεν. αὐτίκα δ’ Ἰδομενεὺσ προσεφώνεε Νέστορα δῖον· ὦ Νέστορ Νηληϊάδη μέγα κῦδοσ Ἀχαιῶν ἄγρει σῶν ὀχέων ἐπιβήσεο, πὰρ δὲ Μαχάων βαινέτω, ἐσ νῆασ δὲ τάχιστ’ ἔχε μώνυχασ ἵππουσ· ἰητρὸσ γὰρ ἀνὴρ πολλῶν ἀντάξιοσ ἄλλων ἰούσ τ’ ἐκτάμνειν ἐπί τ’ ἤπια φάρμακα πάσσειν. ὣσ ἔφατ’, οὐδ’ ἀπίθησε Γερήνιοσ ἱππότα Νέστωρ.

αὐτίκα δ’ ὧν ὀχέων ἐπεβήσετο, πὰρ δὲ Μαχάων βαῖν’ Ἀσκληπιοῦ υἱὸσ ἀμύμονοσ ἰητῆροσ· μάστιξεν δ’ ἵππουσ, τὼ δ’ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην νῆασ ἔπι γλαφυράσ· τῇ γὰρ φίλον ἔπλετο θυμῷ. Κεβριόνησ δὲ Τρῶασ ὀρινομένουσ ἐνόησεν Ἕκτορι παρβεβαώσ, καί μιν πρὸσ μῦθον ἐείπεν·

Ἕκτορ νῶϊ μὲν ἐνθάδ’ ὁμιλέομεν Δαναοῖσιν ἐσχατιῇ πολέμοιο δυσηχέοσ· οἳ δὲ δὴ ἄλλοι Τρῶεσ ὀρίνονται ἐπιμὶξ ἵπποι τε καὶ αὐτοί. Αἰάσ δὲ κλονέει Τελαμώνιοσ· εὖ δέ μιν ἔγνων· εὐρὺ γὰρ ἀμφ’ ὤμοισιν ἔχει σάκοσ· ἀλλὰ καὶ ἡμεῖσ κεῖσ’ ἵππουσ τε καὶ ἁρ́μ’ ἰθύνομεν, ἔνθα μάλιστα ἱππῆεσ πεζοί τε κακὴν ἔριδα προβαλόντεσ ἀλλήλουσ ὀλέκουσι, βοὴ δ’ ἄσβεστοσ ὄρωρεν. ὣσ ἄρα φωνήσασ ἵμασεν καλλίτριχασ ἵππουσ μάστιγι λιγυρῇ·

τοὶ δὲ πληγῆσ ἀί̈οντεσ ῥίμφ’ ἔφερον θοὸν ἁρ́μα μετὰ Τρῶασ καὶ Ἀχαιοὺσ στείβοντεσ νέκυάσ τε καὶ ἀσπίδασ· αἵματι δ’ ἄξων νέρθεν ἅπασ πεπάλακτο καὶ ἄντυγεσ αἳ περὶ δίφρον, ἃσ ἄρ’ ἀφ’ ἱππείων ὁπλέων ῥαθάμιγγεσ ἔβαλλον αἵ τ’ ἀπ’ ἐπισσώτρων. ὃ δὲ ἱέτο δῦναι ὅμιλον ἀνδρόμεον ῥῆξαί τε μετάλμενοσ· ἐν δὲ κυδοιμὸν ἧκε κακὸν Δαναοῖσι, μίνυνθα δὲ χάζετο δουρόσ. αὐτὰρ ὃ τῶν ἄλλων ἐπεπωλεῖτο στίχασ ἀνδρῶν ἔγχεί̈ τ’ ἀόρί τε μεγάλοισί τε χερμαδίοισιν, Αἰάντοσ δ’ ἀλέεινε μάχην Τελαμωνιάδαο. Ζεὺσ δὲ πατὴρ Αἰάνθ’ ὑψίζυγοσ ἐν φόβον ὦρσε·

στῆ δὲ ταφών, ὄπιθεν δὲ σάκοσ βάλεν ἑπταβόειον, τρέσσε δὲ παπτήνασ ἐφ’ ὁμίλου θηρὶ ἐοικὼσ ἐντροπαλιζόμενοσ ὀλίγον γόνυ γουνὸσ ἀμείβων. ὡσ δ’ αἴθωνα λέοντα βοῶν ἀπὸ μεσσαύλοιο ἐσσεύαντο κύνεσ τε καὶ ἀνέρεσ ἀγροιῶται, οἵ τέ μιν οὐκ εἰῶσι βοῶν ἐκ πῖαρ ἑλέσθαι πάννυχοι ἐγρήσσοντεσ· ὃ δὲ κρειῶν ἐρατίζων ἰθύει, ἀλλ’ οὔ τι πρήσσει· θαμέεσ γὰρ ἄκοντεσ ἀντίον ἀί̈σσουσι θρασειάων ἀπὸ χειρῶν καιόμεναί τε δεταί, τάσ τε τρεῖ ἐσσύμενόσ περ· ἠῶθεν δ’ ἀπὸ νόσφιν ἔβη τετιηότι θυμῷ· ὣσ Αἰάσ τότ’ ἀπὸ Τρώων τετιημένοσ ἦτορ ἠί̈ε πόλλ’ ἀέκων· περὶ γὰρ δίε νηυσὶν Ἀχαιῶν. ὡσ δ’ ὅτ’ ὄνοσ παρ’ ἄρουραν ἰὼν ἐβιήσατο παῖδασ νωθήσ, ᾧ δὴ πολλὰ περὶ ῥόπαλ’ ἀμφὶσ ἐάγῃ, κείρει τ’ εἰσελθὼν βαθὺ λήϊον· οἳ δέ τε παῖδεσ τύπτουσιν ῥοπάλοισι· βίη δέ τε νηπίη αὐτῶν· σπουδῇ τ’ ἐξήλασσαν, ἐπεί τ’ ἐκορέσσατο φορβῆσ· ὣσ τότ’ ἔπειτ’ Αἰάντα μέγαν Τελαμώνιον υἱὸν Τρῶεσ ὑπέρθυμοι πολυηγερέεσ τ’ ἐπίκουροι νύσσοντεσ ξυστοῖσι μέσον σάκοσ αἰὲν ἕποντο. Αἰάσ δ’ ἄλλοτε μὲν μνησάσκετο θούριδοσ ἀλκῆσ αὖτισ ὑποστρεφθείσ, καὶ ἐρητύσασκε φάλαγγασ Τρώων ἱπποδάμων· ὁτὲ δὲ τρωπάσκετο φεύγειν. πάντασ δὲ προέεργε θοὰσ ἐπὶ νῆασ ὁδεύειν, αὐτὸσ δὲ Τρώων καὶ Ἀχαιῶν θῦνε μεσηγὺ ἱστάμενοσ· τὰ δὲ δοῦρα θρασειάων ἀπὸ χειρῶν ἄλλα μὲν ἐν σάκεϊ μεγάλῳ πάγεν ὄρμενα πρόσσω, πολλὰ δὲ καὶ μεσσηγύ, πάροσ χρόα λευκὸν ἐπαυρεῖν, ἐν γαίῃ ἵσταντο λιλαιόμενα χροὸσ ἆσαι. τὸν δ’ ὡσ οὖν ἐνόησ’ Εὐαίμονοσ ἀγλαὸσ υἱὸσ Εὐρύπυλοσ πυκινοῖσι βιαζόμενον βελέεσσι, στῆ ῥα παρ’ αὐτὸν ἰών, καὶ ἀκόντισε δουρὶ φαεινῷ, καὶ βάλε Φαυσιάδην Ἀπισάονα ποιμένα λαῶν ἧπαρ ὑπὸ πραπίδων, εἶθαρ δ’ ὑπὸ γούνατ’ ἔλυσεν·

Εὐρύπυλοσ δ’ ἐπόρουσε καὶ αἴνυτο τεύχε’ ἀπ’ ὤμων. τὸν δ’ ὡσ οὖν ἐνόησεν Ἀλέξανδροσ θεοειδὴσ τεύχε’ ἀπαινύμενον Ἀπισάονοσ, αὐτίκα τόξον ἕλκετ’ ἐπ’ Εὐρυπύλῳ, καί μιν βάλε μηρὸν ὀϊστῷ δεξιόν· ἐκλάσθη δὲ δόναξ, ἐβάρυνε δὲ μηρόν. ἂψ δ’ ἑτάρων εἰσ ἔθνοσ ἐχάζετο κῆρ’ ἀλεείνων, ἠύ̈σεν δὲ διαπρύσιον Δαναοῖσι γεγωνώσ· ὦ φίλοι Ἀργείων ἡγήτορεσ ἠδὲ μέδοντεσ στῆτ’ ἐλελιχθέντεσ καὶ ἀμύνετε νηλεὲσ ἦμαρ Αἰάνθ’, ὃσ βελέεσσι βιάζεται, οὐδέ ἕ φημι φεύξεσθ’ ἐκ πολέμοιο δυσηχέοσ· ἀλλὰ μάλ’ ἄντην ἵστασθ’ ἀμφ’ Αἰάντα μέγαν Τελαμώνιον υἱόν. ὣσ ἔφατ’ Εὐρύπυλοσ βεβλημένοσ·

οἳ δὲ παρ’ αὐτὸν πλησίοι ἔστησαν σάκε’ ὤμοισι κλίναντεσ δούρατ’ ἀνασχόμενοι· τῶν δ’ ἀντίοσ ἤλυθεν Αἰάσ. στῆ δὲ μεταστρεφθείσ, ἐπεὶ ἵκετο ἔθνοσ ἑταίρων. ὣσ οἳ μὲν μάρναντο δέμασ πυρὸσ αἰθομένοιο·

Νέστορα δ’ ἐκ πολέμοιο φέρον Νηλήϊαι ἵπποι ἱδρῶσαι, ἦγον δὲ Μαχάονα ποιμένα λαῶν. τὸν δὲ ἰδὼν ἐνόησε ποδάρκησ δῖοσ Ἀχιλλεύσ· ἑστήκει γὰρ ἐπὶ πρυμνῇ μεγακήτεϊ νηὶ̈ εἰσορόων πόνον αἰπὺν ἰῶκά τε δακρυόεσσαν. αἶψα δ’ ἑταῖρον ἑὸν Πατροκλῆα προσέειπε φθεγξάμενοσ παρὰ νηόσ· ὃ δὲ κλισίηθεν ἀκούσασ ἔκμολεν ἶσοσ Ἄρηϊ, κακοῦ δ’ ἄρα οἱ πέλεν ἀρχή. τὸν πρότεροσ προσέειπε Μενοιτίου ἄλκιμοσ υἱόσ· τίπτέ με κικλήσκεισ Ἀχιλεῦ; τί δέ σε χρεὼ ἐμεῖο; τὸν δ’ ἀπαμειβόμενοσ προσέφη πόδασ ὠκὺσ Ἀχιλλεύσ· δῖε Μενοιτιάδη τῷ ἐμῷ κεχαρισμένε θυμῷ νῦν ὀί̈ω περὶ γούνατ’ ἐμὰ στήσεσθαι Ἀχαιοὺσ λισσομένουσ· χρειὼ γὰρ ἱκάνεται οὐκέτ’ ἀνεκτόσ. ἀλλ’ ἴθι νῦν Πάτροκλε Διὶ̈ φίλε Νέστορ’ ἔρειο ὅν τινα τοῦτον ἄγει βεβλημένον ἐκ πολέμοιο· ἤτοι μὲν τά γ’ ὄπισθε Μαχάονι πάντα ἐοίκε τῷ Ἀσκληπιάδῃ, ἀτὰρ οὐκ ἴδον ὄμματα φωτόσ· ἵπποι γάρ με παρήϊξαν πρόσσω μεμαυῖαι. ὣσ φάτο, Πάτροκλοσ δὲ φίλῳ ἐπεπείθεθ’ ἑταίρῳ, βῆ δὲ θέειν παρά τε κλισίασ καὶ νῆασ Ἀχαιῶν.

οἳ δ’ ὅτε δὴ κλισίην Νηληϊάδεω ἀφίκοντο, αὐτοὶ μέν ῥ’ ἀπέβησαν ἐπὶ χθόνα πουλυβότειραν, ἵππουσ δ’ Εὐρυμέδων θεράπων λύε τοῖο γέροντοσ ἐξ ὀχέων·

τοὶ δ’ ἱδρῶ ἀπεψύχοντο χιτώνων στάντε ποτὶ πνοιὴν παρὰ θῖν’ ἁλόσ· αὐτὰρ ἔπειτα ἐσ κλισίην ἐλθόντεσ ἐπὶ κλισμοῖσι κάθιζον. τοῖσι δὲ τεῦχε κυκειῶ ἐϋπλόκαμοσ Ἑκαμήδη, τὴν ἄρετ’ ἐκ Τενέδοιο γέρων, ὅτε πέρσεν Ἀχιλλεύσ, θυγατέρ’ Ἀρσινόου μεγαλήτοροσ, ἥν οἱ Ἀχαιοὶ ἔξελον οὕνεκα βουλῇ ἀριστεύεσκεν ἁπάντων. ἥ σφωϊν πρῶτον μὲν ἐπιπροί̈ηλε τράπεζαν καλὴν κυανόπεζαν ἐύ̈ξοον, αὐτὰρ ἐπ’ αὐτῆσ χάλκειον κάνεον, ἐπὶ δὲ κρόμυον ποτῷ ὄψον, ἠδὲ μέλι χλωρόν, παρὰ δ’ ἀλφίτου ἱεροῦ ἀκτήν, πὰρ δὲ δέπασ περικαλλέσ, ὃ οἴκοθεν ἦγ’ ὁ γεραιόσ, χρυσείοισ ἥλοισι πεπαρμένον· οὐάτα δ’ αὐτοῦ τέσσαρ’ ἔσαν, δοιαὶ δὲ πελειάδεσ ἀμφὶσ ἕκαστον χρύσειαι νεμέθοντο, δύω δ’ ὑπὸ πυθμένεσ ἦσαν. ἄλλοσ μὲν μογέων ἀποκινήσασκε τραπέζησ πλεῖον ἐόν, Νέστωρ δ’ ὁ γέρων ἀμογητὶ ἀείρεν. ἐν τῷ ῥά σφι κύκησε γυνὴ ἐϊκυῖα θεῇσιν οἴνῳ Πραμνείῳ, ἐπὶ δ’ αἴγειον κνῆ τυρὸν κνήστι χαλκείῃ, ἐπὶ δ’ ἄλφιτα λευκὰ πάλυνε, πινέμεναι δ’ ἐκέλευσεν, ἐπεί ῥ’ ὥπλισσε κυκειῶ. τὼ δ’ ἐπεὶ οὖν πίνοντ’ ἀφέτην πολυκαγκέα δίψαν μύθοισιν τέρποντο πρὸσ ἀλλήλουσ ἐνέποντεσ, Πάτροκλοσ δὲ θύρῃσιν ἐφίστατο ἰσόθεοσ φώσ. τὸν δὲ ἰδὼν ὁ γεραιὸσ ἀπὸ θρόνου ὦρτο φαεινοῦ, ἐσ δ’ ἄγε χειρὸσ ἑλών, κατὰ δ’ ἑδριάασθαι ἄνωγε. Πάτροκλοσ δ’ ἑτέρωθεν ἀναίνετο εἶπέ τε μῦθον· οὐχ ἕδοσ ἐστὶ γεραιὲ διοτρεφέσ, οὐδέ με πείσεισ. αἰδοῖοσ νεμεσητὸσ ὅ με προέηκε πυθέσθαι ὅν τινα τοῦτον ἄγεισ βεβλημένον· ἀλλὰ καὶ αὐτὸσ γιγνώσκω, ὁρόω δὲ Μαχάονα ποιμένα λαῶν. νῦν δὲ ἔποσ ἐρέων πάλιν ἄγγελοσ εἶμ’ Ἀχιλῆϊ. εὖ δὲ σὺ οἶσθα γεραιὲ διοτρεφέσ, οἱο͂σ ἐκεῖνοσ δεινὸσ ἀνήρ· τάχα κεν καὶ ἀναίτιον αἰτιόῳτο. τὸν δ’ ἠμείβετ’ ἔπειτα Γερήνιοσ ἱππότα Νέστωρ·

τίπτε τὰρ ὧδ’ Ἀχιλεὺσ ὀλοφύρεται υἱᾶσ Ἀχαιῶν, ὅσσοι δὴ βέλεσιν βεβλήαται; οὐδέ τι οἶδε πένθεοσ, ὅσσον ὄρωρε κατὰ στρατόν· οἳ γὰρ ἄριστοι ἐν νηυσὶν κέαται βεβλημένοι οὐτάμενοί τε. βέβληται μὲν ὃ Τυδεί̈δησ κρατερὸσ Διομήδησ, οὔτασται δ’ Ὀδυσεὺσ δουρὶ κλυτὸσ ἠδ’ Ἀγαμέμνων· βέβληται δὲ καὶ Εὐρύπυλοσ κατὰ μηρὸν ὀϊστῷ· τοῦτον δ’ ἄλλον ἐγὼ νέον ἤγαγον ἐκ πολέμοιο ἰῷ ἀπὸ νευρῆσ βεβλημένον. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺσ ἐσθλὸσ ἐὼν Δαναῶν οὐ κήδεται οὐδ’ ἐλεαίρει. ἦ μένει εἰσ ὅ κε δὴ νῆεσ θοαὶ ἄγχι θαλάσσησ Ἀργείων ἀέκητι πυρὸσ δηί̈οιο θέρωνται, αὐτοί τε κτεινώμεθ’ ἐπισχερώ; οὐ γὰρ ἐμὴ ἲσ ἔσθ’ οἱή πάροσ ἔσκεν ἐνὶ γναμπτοῖσι μέλεσσιν. εἴθ’ ὣσ ἡβώοιμι βίη δέ μοι ἔμπεδοσ εἰή ὡσ ὁπότ’ Ἠλείοισι καὶ ἡμῖν νεῖκοσ ἐτύχθη ἀμφὶ βοηλασίῃ, ὅτ’ ἐγὼ κτάνον Ἰτυμονῆα ἐσθλὸν Ὑπειροχίδην, ὃσ ἐν Ἤλιδι ναιετάασκε, ῥύσι’ ἐλαυνόμενοσ· ὃ δ’ ἀμύνων ᾗσι βόεσσιν ἔβλητ’ ἐν πρώτοισιν ἐμῆσ ἀπὸ χειρὸσ ἄκοντι, κὰδ δ’ ἔπεσεν, λαοὶ δὲ περίτρεσαν ἀγροιῶται. ληί̈δα δ’ ἐκ πεδίου συνελάσσαμεν ἤλιθα πολλὴν πεντήκοντα βοῶν ἀγέλασ, τόσα πώεα οἰῶν, τόσσα συῶν συβόσια, τόσ’ αἰπόλια πλατέ’ αἰγῶν, ἵππουσ δὲ ξανθὰσ ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα πάσασ θηλείασ, πολλῇσι δὲ πῶλοι ὑπῆσαν. καὶ τὰ μὲν ἠλασάμεσθα Πύλον Νηλήϊον εἴσω ἐννύχιοι προτὶ ἄστυ· γεγήθει δὲ φρένα Νηλεύσ, οὕνεκά μοι τύχε πολλὰ νέῳ πόλεμον δὲ κιόντι. κήρυκεσ δ’ ἐλίγαινον ἅμ’ ἠοῖ φαινομένηφι τοὺσ ἴμεν οἷσι χρεῖοσ ὀφείλετ’ ἐν Ἤλιδι δίῃ· οἳ δὲ συναγρόμενοι Πυλίων ἡγήτορεσ ἄνδρεσ δαίτρευον· πολέσιν γὰρ Ἐπειοὶ χρεῖοσ ὄφειλον, ὡσ ἡμεῖσ παῦροι κεκακωμένοι ἐν Πύλῳ ἦμεν· ἐλθὼν γάρ ῥ’ ἐκάκωσε βίη Ἡρακληείη τῶν προτέρων ἐτέων, κατὰ δ’ ἔκταθεν ὅσσοι ἄριστοι· δώδεκα γὰρ Νηλῆοσ ἀμύμονοσ υἱέεσ ἦμεν· τῶν οἰο͂σ λιπόμην, οἳ δ’ ἄλλοι πάντεσ ὄλοντο. ταῦθ’ ὑπερηφανέοντεσ Ἐπειοὶ χαλκοχίτωνεσ ἡμέασ ὑβρίζοντεσ ἀτάσθαλα μηχανόωντο. ἐκ δ’ ὃ γέρων ἀγέλην τε βοῶν καὶ πῶϋ μέγ’ οἰῶν εἵλετο κρινάμενοσ τριηκόσι’ ἠδὲ νομῆασ.

καὶ γὰρ τῷ χρεῖοσ μέγ’ ὀφείλετ’ ἐν Ἤλιδι δίῃ τέσσαρεσ ἀθλοφόροι ἵπποι αὐτοῖσιν ὄχεσφιν ἐλθόντεσ μετ’ ἀέθλα· περὶ τρίποδοσ γὰρ ἔμελλον θεύσεσθαι· τοὺσ δ’ αὖθι ἄναξ ἀνδρῶν Αὐγείασ κάσχεθε, τὸν δ’ ἐλατῆρ’ ἀφίει ἀκαχήμενον ἵππων. τῶν ὃ γέρων ἐπέων κεχολωμένοσ ἠδὲ καὶ ἔργων ἐξέλετ’ ἄσπετα πολλά· τὰ δ’ ἄλλ’ ἐσ δῆμον ἔδωκε δαιτρεύειν, μή τίσ οἱ ἀτεμβόμενοσ κίοι ἴσησ. ἡμεῖσ μὲν τὰ ἕκαστα διείπομεν, ἀμφί τε ἄστυ ἑρ́δομεν ἱρὰ θεοῖσ· οἳ δὲ τρίτῳ ἤματι πάντεσ ἦλθον ὁμῶσ αὐτοί τε πολεῖσ καὶ μώνυχεσ ἵπποι πανσυδίῃ· μετὰ δέ σφι Μολίονε θωρήσσοντο παῖδ’ ἔτ’ ἐόντ’, οὔ πω μάλα εἰδότε θούριδοσ ἀλκῆσ. ἔστι δέ τισ Θρυόεσσα πόλισ αἰπεῖα κολώνη τηλοῦ ἐπ’ Ἀλφειῷ, νεάτη Πύλου ἠμαθόεντοσ· τὴν ἀμφεστρατόωντο διαρραῖσαι μεμαῶτεσ. ἀλλ’ ὅτε πᾶν πεδίον μετεκίαθον, ἄμμι δ’ Ἀθήνη ἄγγελοσ ἦλθε θέουσ’ ἀπ’ Ὀλύμπου θωρήσσεσθαι ἔννυχοσ, οὐδ’ ἀέκοντα Πύλον κάτα λαὸν ἄγειρεν ἀλλὰ μάλ’ ἐσσυμένουσ πολεμίζειν. οὐδέ με Νηλεὺσ εἰά θωρήσσεσθαι, ἀπέκρυψεν δέ μοι ἵππουσ· οὐ γάρ πώ τί μ’ ἔφη ἴδμεν πολεμήϊα ἔργα. ἀλλὰ καὶ ὧσ ἱππεῦσι μετέπρεπον ἡμετέροισι καὶ πεζόσ περ ἐών, ἐπεὶ ὧσ ἄγε νεῖκοσ Ἀθήνη. ἔστι δέ τισ ποταμὸσ Μινυήϊοσ εἰσ ἅλα βάλλων ἐγγύθεν Ἀρήνησ, ὅθι μείναμεν Ηὦ δῖαν ἱππῆεσ Πυλίων, τὰ δ’ ἐπέρρεον ἔθνεα πεζῶν. ἔνθεν πανσυδίῃ σὺν τεύχεσι θωρηχθέντεσ ἔνδιοι ἱκόμεσθ’ ἱερὸν ῥόον Ἀλφειοῖο. ἔνθα Διὶ ῥέξαντεσ ὑπερμενεῖ ἱερὰ καλά, ταῦρον δ’ Ἀλφειῷ, ταῦρον δὲ Ποσειδάωνι, αὐτὰρ Ἀθηναίη γλαυκώπιδι βοῦν ἀγελαίην, δόρπον ἔπειθ’ ἑλόμεσθα κατὰ στρατὸν ἐν τελέεσσι, καὶ κατεκοιμήθημεν ἐν ἔντεσιν οἷσιν ἕκαστοσ ἀμφὶ ῥοὰσ ποταμοῖο. ἀτὰρ μεγάθυμοι Ἐπειοὶ ἀμφέσταν δὴ ἄστυ διαρραῖσαι μεμαῶτεσ· ἀλλά σφι προπάροιθε φάνη μέγα ἔργον Ἄρηοσ· εὖτε γὰρ ἠέλιοσ φαέθων ὑπερέσχεθε γαίησ, συμφερόμεσθα μάχῃ Διί τ’ εὐχόμενοι καὶ Ἀθήνῃ. ἀλλ’ ὅτε δὴ Πυλίων καὶ Ἐπειῶν ἔπλετο νεῖκοσ, πρῶτοσ ἐγὼν ἕλον ἄνδρα, κόμισσα δὲ μώνυχασ ἵππουσ, Μούλιον αἰχμητήν·

γαμβρὸσ δ’ ἦν Αὐγείαο, πρεσβυτάτην δὲ θύγατρ’ εἶχε ξανθὴν Ἀγαμήδην, ἣ τόσα φάρμακα ᾔδη ὅσα τρέφει εὐρεῖα χθών. τὸν μὲν ἐγὼ προσιόντα βάλον χαλκήρεϊ δουρί, ἤριπε δ’ ἐν κονίῃσιν· ἐγὼ δ’ ἐσ δίφρον ὀρούσασ στῆν ῥα μετὰ προμάχοισιν· ἀτὰρ μεγάθυμοι Ἐπειοὶ ἔτρεσαν ἄλλυδισ ἄλλοσ, ἐπεὶ ἴδον ἄνδρα πεσόντα ἡγεμόν’ ἱππήων, ὃσ ἀριστεύεσκε μάχεσθαι. αὐτὰρ ἐγὼν ἐπόρουσα κελαινῇ λαίλαπι ἶσοσ, πεντήκοντα δ’ ἕλον δίφρουσ, δύο δ’ ἀμφὶσ ἕκαστον φῶτεσ ὀδὰξ ἕλον οὖδασ ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ δαμέντεσ. καί νύ κεν Ἀκτορίωνε Μολίονε παῖδ’ ἀλάπαξα, εἰ μή σφωε πατὴρ εὐρὺ κρείων ἐνοσίχθων ἐκ πολέμου ἐσάωσε καλύψασ ἠέρι πολλῇ. ἔνθα Ζεὺσ Πυλίοισι μέγα κράτοσ ἐγγυάλιξε· τόφρα γὰρ οὖν ἑπόμεσθα διὰ σπιδέοσ πεδίοιο κτείνοντέσ τ’ αὐτοὺσ ἀνά τ’ ἔντεα καλὰ λέγοντεσ, ὄφρ’ ἐπὶ Βουπρασίου πολυπύρου βήσαμεν ἵππουσ πέτρησ τ’ Ὠλενίησ, καὶ Ἀλησίου ἔνθα κολώνη κέκληται· ὅθεν αὖτισ ἀπέτραπε λαὸν Ἀθήνη. ἔνθ’ ἄνδρα κτείνασ πύματον λίπον· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ ἂψ ἀπὸ Βουπρασίοιο Πύλονδ’ ἔχον ὠκέασ ἵππουσ, πάντεσ δ’ εὐχετόωντο θεῶν Διὶ Νέστορί τ’ ἀνδρῶν. ὣσ ἐόν, εἴ ποτ’ ἐόν γε, μετ’ ἀνδράσιν. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺσ οἰο͂σ τῆσ ἀρετῆσ ἀπονήσεται· ἦ τέ μιν οἰώ πολλὰ μετακλαύσεσθαι ἐπεί κ’ ἀπὸ λαὸσ ὄληται. ὦ πέπον ἦ μὲν σοί γε Μενοίτιοσ ὧδ’ ἐπέτελλεν ἤματι τῷ ὅτε σ’ ἐκ Φθίησ Ἀγαμέμνονι πέμπε, νῶϊ δέ τ’ ἔνδον ἐόντεσ ἐγὼ καὶ δῖοσ Ὀδυσσεὺσ πάντα μάλ’ ἐν μεγάροισ ἠκούομεν ὡσ ἐπέτελλε. Πηλῆοσ δ’ ἱκόμεσθα δόμουσ εὖ ναιετάοντασ λαὸν ἀγείροντεσ κατ’ Ἀχαιί̈δα πουλυβότειραν. ἔνθα δ’ ἔπειθ’ ἡρ́ωα Μενοίτιον εὑρ́ομεν ἔνδον ἠδὲ σέ, πὰρ δ’ Ἀχιλῆα· γέρων δ’ ἱππηλάτα Πηλεὺσ πίονα μηρία καῖε βοὸσ Διὶ τερπικεραύνῳ αὐλῆσ ἐν χόρτῳ· ἔχε δὲ χρύσειον ἄλεισον σπένδων αἴθοπα οἶνον ἐπ’ αἰθομένοισ ἱεροῖσι. σφῶϊ μὲν ἀμφὶ βοὸσ ἕπετον κρέα, νῶϊ δ’ ἔπειτα στῆμεν ἐνὶ προθύροισι· ταφὼν δ’ ἀνόρουσεν Ἀχιλλεύσ, ἐσ δ’ ἄγε χειρὸσ ἑλών, κατὰ δ’ ἑδριάασθαι ἄνωγε, ξείνιά τ’ εὖ παρέθηκεν, ἅ τε ξείνοισ θέμισ ἐστίν. αὐτὰρ ἐπεὶ τάρπημεν ἐδητύοσ ἠδὲ ποτῆτοσ, ἦρχον ἐγὼ μύθοιο κελεύων ὔμμ’ ἅμ’ ἕπεσθαι·

σφὼ δὲ μάλ’ ἠθέλετον, τὼ δ’ ἄμφω πόλλ’ ἐπέτελλον. Πηλεὺσ μὲν ᾧ παιδὶ γέρων ἐπέτελλ’ Ἀχιλῆϊ αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων· σοὶ δ’ αὖθ’ ὧδ’ ἐπέτελλε Μενοίτιοσ Ἄκτοροσ υἱόσ· τέκνον ἐμὸν γενεῇ μὲν ὑπέρτερόσ ἐστιν Ἀχιλλεύσ, πρεσβύτεροσ δὲ σύ ἐσσι· βίῃ δ’ ὅ γε πολλὸν ἀμείνων. ἀλλ’ εὖ οἱ φάσθαι πυκινὸν ἔποσ ἠδ’ ὑποθέσθαι καί οἱ σημαίνειν· ὃ δὲ πείσεται εἰσ ἀγαθόν περ. ὣσ ἐπέτελλ’ ὃ γέρων, σὺ δὲ λήθεαι· ἀλλ’ ἔτι καὶ νῦν ταῦτ’ εἴποισ Ἀχιλῆϊ δαί̈φρονι αἴ κε πίθηται. τίσ δ’ οἶδ’ εἴ κέν οἱ σὺν δαίμονι θυμὸν ὀρίναισ παρειπών; ἀγαθὴ δὲ παραίφασίσ ἐστιν ἑταίρου. εἰ δέ τινα φρεσὶν ᾗσι θεοπροπίην ἀλεείνει καί τινά οἱ πὰρ Ζηνὸσ ἐπέφραδε πότνια μήτηρ, ἀλλὰ σέ περ προέτω, ἅμα δ’ ἄλλοσ λαὸσ ἑπέσθω Μυρμιδόνων, αἴ κέν τι φόωσ Δαναοῖσι γένηαι· καί τοι τεύχεα καλὰ δότω πόλεμον δὲ φέρεσθαι, αἴ κέ σε τῷ εἴσκοντεσ ἀπόσχωνται πολέμοιο Τρῶεσ, ἀναπνεύσωσι δ’ ἀρήϊοι υἱε͂σ Ἀχαιῶν τειρόμενοι· ὀλίγη δέ τ’ ἀνάπνευσισ πολέμοιο. ῥεῖα δέ κ’ ἀκμῆτεσ κεκμηότασ ἄνδρασ ἀϋτῇ ὤσαισθε προτὶ ἄστυ νεῶν ἄπο καὶ κλισιάων. ὣσ φάτο, τῷ δ’ ἄρα θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν ὄρινε, βῆ δὲ θέειν παρὰ νῆασ ἐπ’ Αἰακίδην Ἀχιλῆα.

ἀλλ’ ὅτε δὴ κατὰ νῆασ Ὀδυσσῆοσ θείοιο ἷξε θέων Πάτροκλοσ, ἵνά σφ’ ἀγορή τε θέμισ τε ἠήν, τῇ δὴ καί σφι θεῶν ἐτετεύχατο βωμοί, ἔνθά οἱ Εὐρύπυλοσ βεβλημένοσ ἀντεβόλησε διογενὴσ Εὐαιμονίδησ κατὰ μηρὸν ὀϊστῷ σκάζων ἐκ πολέμου· κατὰ δὲ νότιοσ ῥέεν ἱδρὼσ ὤμων καὶ κεφαλῆσ, ἀπὸ δ’ ἕλκεοσ ἀργαλέοιο αἷμα μέλαν κελάρυζε· νόοσ γε μὲν ἔμπεδοσ ἠε͂ν. τὸν δὲ ἰδὼν ᾤκτειρε Μενοιτίου ἄλκιμοσ υἱόσ, καί ῥ’ ὀλοφυρόμενοσ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα· ἆ δειλοὶ Δαναῶν ἡγήτορεσ ἠδὲ μέδοντεσ ὣσ ἄρ’ ἐμέλλετε τῆλε φίλων καὶ πατρίδοσ αἰήσ ἄσειν ἐν Τροίῃ ταχέασ κύνασ ἀργέτι δημῷ. ἀλλ’ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ διοτρεφὲσ Εὐρύπυλ’ ἡρ́ωσ, ἤ ῥ’ ἔτι που σχήσουσι πελώριον Ἕκτορ’ Ἀχαιοί, ἦ ἤδη φθίσονται ὑπ’ αὐτοῦ δουρὶ δαμέντεσ; τὸν δ’ αὖτ’ Εὐρύπυλοσ βεβλημένοσ ἀντίον ηὔδα·

οὐκέτι διογενὲσ Πατρόκλεεσ ἄλκαρ Ἀχαιῶν ἔσσεται, ἀλλ’ ἐν νηυσὶ μελαίνῃσιν πεσέονται. οἳ μὲν γὰρ δὴ πάντεσ, ὅσοι πάροσ ἦσαν ἄριστοι, ἐν νηυσὶν κέαται βεβλημένοι οὐτάμενοί τε χερσὶν ὕπο Τρώων· τῶν δὲ σθένοσ ὄρνυται αἰέν. ἀλλ’ ἐμὲ μὲν σὺ σάωσον ἄγων ἐπὶ νῆα μέλαιναν, μηροῦ δ’ ἔκταμ’ ὀϊστόν, ἀπ’ αὐτοῦ δ’ αἷμα κελαινὸν νίζ’ ὕδατι λιαρῷ, ἐπὶ δ’ ἤπια φάρμακα πάσσε ἐσθλά, τά σε προτί φασιν Ἀχιλλῆοσ δεδιδάχθαι, ὃν Χείρων ἐδίδαξε δικαιότατοσ Κενταύρων. ἰητροὶ μὲν γὰρ Ποδαλείριοσ ἠδὲ Μαχάων τὸν μὲν ἐνὶ κλισίῃσιν ὀί̈ομαι ἕλκοσ ἔχοντα χρηί̈ζοντα καὶ αὐτὸν ἀμύμονοσ ἰητῆροσ κεῖσθαι· ὃ δ’ ἐν πεδίῳ Τρώων μένει ὀξὺν Ἄρηα. τὸν δ’ αὖτε προσέειπε Μενοιτίου ἄλκιμοσ υἱόσ·

πῶσ τὰρ ἐοί τάδε ἔργα; τί ῥέξομεν Εὐρύπυλ’ ἡρ́ωσ; ἔρχομαι ὄφρ’ Ἀχιλῆϊ δαί̈φρονι μῦθον ἐνίσπω ὃν Νέστωρ ἐπέτελλε Γερήνιοσ οὖροσ Ἀχαιῶν· ἀλλ’ οὐδ’ ὧσ περ σεῖο μεθήσω τειρομένοιο. ἦ, καὶ ὑπὸ στέρνοιο λαβὼν ἄγε ποιμένα λαῶν ἐσ κλισίην·

θεράπων δὲ ἰδὼν ὑπέχευε βοείασ. ἔνθά μιν ἐκτανύσασ ἐκ μηροῦ τάμνε μαχαίρῃ ὀξὺ βέλοσ περιπευκέσ, ἀπ’ αὐτοῦ δ’ αἷμα κελαινὸν νίζ’ ὕδατι λιαρῷ, ἐπὶ δὲ ῥίζαν βάλε πικρὴν χερσὶ διατρίψασ ὀδυνήφατον, ἥ οἱ ἁπάσασ ἔσχ’ ὀδύνασ· τὸ μὲν ἕλκοσ ἐτέρσετο, παύσατο δ’ αἷμα.

SEARCH

MENU NAVIGATION