Homer, Iliad, Book 10

(호메로스, 일리아스, Book 10)

ἄλλοι μὲν παρὰ νηυσὶν ἀριστῆεσ Παναχαιῶν εὗδον παννύχιοι μαλακῷ δεδμημένοι ὕπνῳ· ἀλλ’ οὐκ Ἀτρεί̈δην Ἀγαμέμνονα ποιμένα λαῶν ὕπνοσ ἔχε γλυκερὸσ πολλὰ φρεσὶν ὁρμαίνοντα. ὡσ δ’ ὅτ’ ἂν ἀστράπτῃ πόσισ Ἥρησ ἠϋκόμοιο τεύχων ἢ πολὺν ὄμβρον ἀθέσφατον ἠὲ χάλαζαν ἢ νιφετόν, ὅτε πέρ τε χιὼν ἐπάλυνεν ἀρούρασ, ἠέ ποθι πτολέμοιο μέγα στόμα πευκεδανοῖο, ὣσ πυκίν’ ἐν στήθεσσιν ἀνεστενάχιζ’ Ἀγαμέμνων νειόθεν ἐκ κραδίησ, τρομέοντο δέ οἱ φρένεσ ἐντόσ. ἤτοι ὅτ’ ἐσ πεδίον τὸ Τρωϊκὸν ἀθρήσειε, θαύμαζεν πυρὰ πολλὰ τὰ καίετο Ἰλιόθι πρὸ αὐλῶν συρίγγων τ’ ἐνοπὴν ὅμαδόν τ’ ἀνθρώπων. αὐτὰρ ὅτ’ ἐσ νῆάσ τε ἴδοι καὶ λαὸν Ἀχαιῶν, πολλὰσ ἐκ κεφαλῆσ προθελύμνουσ ἕλκετο χαίτασ ὑψόθ’ ἐόντι Διί, μέγα δ’ ἔστενε κυδάλιμον κῆρ. ἥδε δέ οἱ κατὰ θυμὸν ἀρίστη φαίνετο βουλὴ Νέστορ’ ἔπι πρῶτον Νηλήϊον ἐλθέμεν ἀνδρῶν, εἴ τινά οἱ σὺν μῆτιν ἀμύμονα τεκτήναιτο, ἥ τισ ἀλεξίκακοσ πᾶσιν Δαναοῖσι γένοιτο. ὀρθωθεὶσ δ’ ἔνδυνε περὶ στήθεσσι χιτῶνα, ποσσὶ δ’ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα, ἀμφὶ δ’ ἔπειτα δαφοινὸν ἑέσσατο δέρμα λέοντοσ αἴθωνοσ μεγάλοιο ποδηνεκέσ, εἵλετο δ’ ἔγχοσ. ὣσ δ’ αὔτωσ Μενέλαον ἔχε τρόμοσ·

οὐδὲ γὰρ αὐτῷ ὕπνοσ ἐπὶ βλεφάροισιν ἐφίζανε· μή τι πάθοιεν Ἀργεῖοι, τοὶ δὴ ἕθεν εἵνεκα πουλὺν ἐφ’ ὑγρὴν ἤλυθον ἐσ Τροίην πόλεμον θρασὺν ὁρμαίνοντεσ. παρδαλέῃ μὲν πρῶτα μετάφρενον εὐρὺ κάλυψε ποικίλῃ, αὐτὰρ ἐπὶ στεφάνην κεφαλῆφιν ἀείρασ θήκατο χαλκείην, δόρυ δ’ εἵλετο χειρὶ παχείῃ. βῆ δ’ ἴμεν ἀνστήσων ὃν ἀδελφεόν, ὃσ μέγα πάντων Ἀργείων ἤνασσε, θεὸσ δ’ ὣσ τίετο δήμῳ. τὸν δ’ εὑρ͂’ ἀμφ’ ὤμοισι τιθήμενον ἔντεα καλὰ νηὶ̈ πάρα πρύμνῃ· τῷ δ’ ἀσπάσιοσ γένετ’ ἐλθών. τὸν πρότεροσ προσέειπε βοὴν ἀγαθὸσ Μενέλαοσ· τίφθ’ οὕτωσ ἠθεῖε κορύσσεαι; ἦ τιν’ ἑταίρων ὀτρυνέεισ Τρώεσσιν ἐπίσκοπον; ἀλλὰ μάλ’ αἰνῶσ δείδω μὴ οὔ τίσ τοι ὑπόσχηται τόδε ἔργον ἄνδρασ δυσμενέασ σκοπιαζέμεν οἰο͂σ ἐπελθὼν νύκτα δι’ ἀμβροσίην· μάλα τισ θρασυκάρδιοσ ἔσται. τὸν δ’ ἀπαμειβόμενοσ προσέφη κρείων Ἀγαμέμνων·

χρεὼ βουλῆσ ἐμὲ καὶ σὲ διοτρεφὲσ ὦ Μενέλαε κερδαλέησ, ἥ τίσ κεν ἐρύσσεται ἠδὲ σαώσει Ἀργείουσ καὶ νῆασ, ἐπεὶ Διὸσ ἐτράπετο φρήν. Ἑκτορέοισ ἄρα μᾶλλον ἐπὶ φρένα θῆχ’ ἱεροῖσιν· οὐ γάρ πω ἰδόμην, οὐδ’ ἔκλυον αὐδήσαντοσ ἄνδρ’ ἕνα τοσσάδε μέρμερ’ ἐπ’ ἤματι μητίσασθαι, ὅσσ’ Ἕκτωρ ἔρρεξε Διὶ̈ φίλοσ υἱᾶσ Ἀχαιῶν αὔτωσ, οὔτε θεᾶσ υἱὸσ φίλοσ οὔτε θεοῖο. ἔργα δ’ ἔρεξ’ ὅσα φημὶ μελησέμεν Ἀργείοισι δηθά τε καὶ δολιχόν· τόσα γὰρ κακὰ μήσατ’ Ἀχαιούσ. ἀλλ’ ἴθι νῦν Αἰάντα καὶ Ἰδομενῆα κάλεσσον ῥίμφα θέων παρὰ νῆασ· ἐγὼ δ’ ἐπὶ Νέστορα δῖον εἶμι, καὶ ὀτρυνέω ἀνστήμεναι, αἴ κ’ ἐθέλῃσιν ἐλθεῖν ἐσ φυλάκων ἱερὸν τέλοσ ἠδ’ ἐπιτεῖλαι. κείνῳ γάρ κε μάλιστα πιθοίατο· τοῖο γὰρ υἱὸσ σημαίνει φυλάκεσσι καὶ Ἰδομενῆοσ ὀπάων Μηριόνησ· τοῖσιν γὰρ ἐπετράπομέν γε μάλιστα. τὸν δ’ ἠμείβετ’ ἔπειτα βοὴν ἀγαθὸσ Μενέλαοσ·

πῶσ γάρ μοι μύθῳ ἐπιτέλλεαι ἠδὲ κελεύεισ; αὖθι μένω μετὰ τοῖσι δεδεγμένοσ εἰσ ὅ κεν ἔλθῃσ, ἠε͂ θέω μετὰ σ’ αὖτισ, ἐπὴν εὖ τοῖσ ἐπιτείλω; τὸν δ’ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων, αὖθι μένειν, μή πωσ ἀβροτάξομεν ἀλλήλοιιν ἐρχομένω·

πολλαὶ γὰρ ἀνὰ στρατόν εἰσι κέλευθοι. φθέγγεο δ’ ᾗ κεν ἰῄσθα καὶ ἐγρήγορθαι ἄνωχθι πατρόθεν ἐκ γενεῆσ ὀνομάζων ἄνδρα ἕκαστον πάντασ κυδαίνων· μηδὲ μεγαλίζεο θυμῷ, ἀλλὰ καὶ αὐτοί περ πονεώμεθα· ὧδέ που ἄμμι Ζεὺσ ἐπὶ γιγνομένοισιν ἱεί κακότητα βαρεῖαν. ὣσ εἰπὼν ἀπέπεμπεν ἀδελφεὸν εὖ ἐπιτείλασ·

αὐτὰρ ὃ βῆ ῥ’ ἰέναι μετὰ Νέστορα ποιμένα λαῶν· τὸν δ’ εὑρ͂εν παρά τε κλισίῃ καὶ νηὶ̈ μελαίνῃ εὐνῇ ἔνι μαλακῇ· παρὰ δ’ ἔντεα ποικίλ’ ἔκειτο ἀσπὶσ καὶ δύο δοῦρε φαεινή τε τρυφάλεια. πὰρ δὲ ζωστὴρ κεῖτο παναίολοσ, ᾧ ῥ’ ὁ γεραιὸσ ζώννυθ’ ὅτ’ ἐσ πόλεμον φθισήνορα θωρήσσοιτο λαὸν ἄγων, ἐπεὶ οὐ μὲν ἐπέτρεπε γήραϊ λυγρῷ. ὀρθωθεὶσ δ’ ἄρ’ ἐπ’ ἀγκῶνοσ κεφαλὴν ἐπαείρασ Ἀτρεί̈δην προσέειπε καὶ ἐξερεείνετο μύθῳ· τίσ δ’ οὗτοσ κατὰ νῆασ ἀνὰ στρατὸν ἔρχεαι οἰο͂σ νύκτα δι’ ὀρφναίην, ὅτε θ’ εὕδουσι βροτοὶ ἄλλοι, ἠέ τιν’ οὐρήων διζήμενοσ, ἤ τιν’ ἑταίρων; φθέγγεο, μηδ’ ἀκέων ἐπ’ ἔμ’ ἔρχεο· τίπτε δέ σε χρεώ; τὸν δ’ ἠμείβετ’ ἔπειτα ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·

ὦ Νέστορ Νηληϊάδη μέγα κῦδοσ Ἀχαιῶν γνώσεαι Ἀτρεί̈δην Ἀγαμέμνονα, τὸν περὶ πάντων Ζεὺσ ἐνέηκε πόνοισι διαμπερὲσ εἰσ ὅ κ’ ἀϋτμὴ ἐν στήθεσσι μένῃ καί μοι φίλα γούνατ’ ὀρώρῃ. πλάζομαι ὧδ’ ἐπεὶ οὔ μοι ἐπ’ ὄμμασι νήδυμοσ ὕπνοσ ἱζάνει, ἀλλὰ μέλει πόλεμοσ καὶ κήδε’ Ἀχαιῶν. αἰνῶσ γὰρ Δαναῶν περιδείδια, οὐδέ μοι ἦτορ ἔμπεδον, ἀλλ’ ἀλαλύκτημαι, κραδίη δέ μοι ἔξω στηθέων ἐκθρῴσκει, τρομέει δ’ ὑπὸ φαίδιμα γυῖα. ἀλλ’ εἴ τι δραίνεισ, ἐπεὶ οὐδὲ σέ γ’ ὕπνοσ ἱκάνει, δεῦρ’ ἐσ τοὺσ φύλακασ καταβήομεν, ὄφρα ἴδωμεν μὴ τοὶ μὲν καμάτῳ ἀδηκότεσ ἠδὲ καὶ ὕπνῳ κοιμήσωνται, ἀτὰρ φυλακῆσ ἐπὶ πάγχυ λάθωνται. δυσμενέεσ δ’ ἄνδρεσ σχεδὸν εἱάται· οὐδέ τι ἴδμεν μή πωσ καὶ διὰ νύκτα μενοινήσωσι μάχεσθαι. τὸν δ’ ἠμείβετ’ ἔπειτα Γερήνιοσ ἱππότα Νέστωρ·

χρειὼ γὰρ ἱκάνεται οὐκέτ’ ἀνεκτόσ. Ἀτρεί̈δη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον οὔ θην Ἕκτορι πάντα νοήματα μητίετα Ζεὺσ ἐκτελέει, ὅσα πού νυν ἐέλπεται· ἀλλά μιν οἰώ κήδεσι μοχθήσειν καὶ πλείοσιν, εἴ κεν Ἀχιλλεὺσ ἐκ χόλου ἀργαλέοιο μεταστρέψῃ φίλον ἦτορ. σοὶ δὲ μάλ’ ἕψομ’ ἐγώ· ποτὶ δ’ αὖ καὶ ἐγείρομεν ἄλλουσ ἠμὲν Τυδεί̈δην δουρὶ κλυτὸν ἠδ’ Ὀδυσῆα ἠδ’ Αἰάντα ταχὺν καὶ Φυλέοσ ἄλκιμον υἱόν. ἀλλ’ εἴ τισ καὶ τούσδε μετοιχόμενοσ καλέσειεν ἀντίθεόν τ’ Αἰάντα καὶ Ἰδομενῆα ἄνακτα· τῶν γὰρ νῆεσ ἐάσιν ἑκαστάτω, οὐδὲ μάλ’ ἐγγύσ. ἀλλὰ φίλον περ ἐόντα καὶ αἰδοῖον Μενέλαον νεικέσω, εἴ πέρ μοι νεμεσήσεαι, οὐδ’ ἐπικεύσω ὡσ εὕδει, σοὶ δ’ οἰῴ ἐπέτρεψεν πονέεσθαι. νῦν ὄφελεν κατὰ πάντασ ἀριστῆασ πονέεσθαι λισσόμενοσ· τὸν δ’ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·

ὦ γέρον ἄλλοτε μέν σε καὶ αἰτιάασθαι ἄνωγα· πολλάκι γὰρ μεθιεῖ τε καὶ οὐκ ἐθέλει πονέεσθαι οὔτ’ ὄκνῳ εἴκων οὔτ’ ἀφραδίῃσι νόοιο, ἀλλ’ ἐμέ τ’ εἰσορόων καὶ ἐμὴν ποτιδέγμενοσ ὁρμήν. νῦν δ’ ἐμέο πρότεροσ μάλ’ ἐπέγρετο καί μοι ἐπέστη· τὸν μὲν ἐγὼ προέηκα καλήμεναι οὓσ σὺ μεταλλᾷσ. ἀλλ’ ἰόμεν· κείνουσ δὲ κιχησόμεθα πρὸ πυλάων ἐν φυλάκεσσ’, ἵνα γάρ σφιν ἐπέφραδον ἠγερέθεσθαι. τὸν δ’ ἠμείβετ’ ἔπειτα Γερήνιοσ ἱππότα Νέστωρ·

οὕτωσ οὔ τίσ οἱ νεμεσήσεται οὐδ’ ἀπιθήσει Ἀργείων, ὅτε κέν τιν’ ἐποτρύνῃ καὶ ἀνώγῃ. ὣσ εἰπὼν ἔνδυνε περὶ στήθεσσι χιτῶνα, ποσσὶ δ’ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα, ἀμφὶ δ’ ἄρα χλαῖναν περονήσατο φοινικόεσσαν διπλῆν ἐκταδίην, οὔλη δ’ ἐπενήνοθε λάχνη.

εἵλετο δ’ ἄλκιμον ἔγχοσ ἀκαχμένον ὀξέϊ χαλκῷ, βῆ δ’ ἰέναι κατὰ νῆασ Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων. πρῶτον ἔπειτ’ Ὀδυσῆα Διὶ μῆτιν ἀτάλαντον ἐξ ὕπνου ἀνέγειρε Γερήνιοσ ἱππότα Νέστωρ φθεγξάμενοσ· τὸν δ’ αἶψα περὶ φρένασ ἤλυθ’ ἰωή, ἐκ δ’ ἦλθε κλισίησ καί σφεασ πρὸσ μῦθον ἐείπε· τίφθ’ οὕτω κατὰ νῆασ ἀνὰ στρατὸν οἰοῖ ἀλᾶσθε νύκτα δι’ ἀμβροσίην, ὅ τι δὴ χρειὼ τόσον ἵκει; τὸν δ’ ἠμείβετ’ ἔπειτα Γερήνιοσ ἱππότα Νέστωρ·

διογενὲσ Λαερτιάδη πολυμήχαν’ Ὀδυσσεῦ μὴ νεμέσα· τοῖον γὰρ ἄχοσ βεβίηκεν Ἀχαιούσ. ἀλλ’ ἕπε’, ὄφρα καὶ ἄλλον ἐγείρομεν ὅν τ’ ἐπέοικε βουλὰσ βουλεύειν, ἢ φευγέμεν ἠὲ μάχεσθαι. ὣσ φάθ’, ὃ δὲ κλισίην δὲ κιὼν πολύμητισ Ὀδυσσεὺσ ποικίλον ἀμφ’ ὤμοισι σάκοσ θέτο, βῆ δὲ μετ’ αὐτούσ.

οὐκ ἀί̈εισ ὡσ Τρῶεσ ἐπὶ θρωσμῷ πεδίοιο εἱάται ἄγχι νεῶν, ὀλίγοσ δ’ ἔτι χῶροσ ἐρύκει; βὰν δ’ ἐπὶ Τυδεί̈δην Διομήδεα· τὸν δὲ κίχανον ἐκτὸσ ἀπὸ κλισίησ σὺν τεύχεσιν· ἀμφὶ δ’ ἑταῖροι εὗδον, ὑπὸ κρασὶν δ’ ἔχον ἀσπίδασ· ἔγχεα δέ σφιν ὄρθ’ ἐπὶ σαυρωτῆροσ ἐλήλατο, τῆλε δὲ χαλκὸσ λάμφ’ ὥσ τε στεροπὴ πατρὸσ Διόσ· αὐτὰρ ὅ γ’ ἡρ́ωσ εὗδ’, ὑπὸ δ’ ἔστρωτο ῥινὸν βοὸσ ἀγραύλοιο, αὐτὰρ ὑπὸ κράτεσφι τάπησ τετάνυστο φαεινόσ. τὸν παρστὰσ ἀνέγειρε Γερήνιοσ ἱππότα Νέστωρ, λὰξ ποδὶ κινήσασ, ὄτρυνέ τε νείκεσέ τ’ ἄντην· ἔγρεο Τυδέοσ υἱέ· τί πάννυχον ὕπνον ἀωτεῖσ; ὣσ φάθ’, ὃ δ’ ἐξ ὕπνοιο μάλα κραιπνῶσ ἀνόρουσε, καί μιν φωνήσασ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

σχέτλιόσ ἐσσι γεραιέ· σὺ μὲν πόνου οὔ ποτε λήγεισ. οὔ νυ καὶ ἄλλοι ἐάσι νεώτεροι υἱε͂σ Ἀχαιῶν οἵ κεν ἔπειτα ἕκαστον ἐγείρειαν βασιλήων πάντῃ ἐποιχόμενοι; σὺ δ’ ἀμήχανόσ ἐσσι γεραιέ. τὸν δ’ αὖτε προσέειπε Γερήνιοσ ἱππότα Νέστωρ·

ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα φίλοσ κατὰ μοῖραν ἐείπεσ. εἰσὶν μέν μοι παῖδεσ ἀμύμονεσ, εἰσὶ δὲ λαοὶ καὶ πολέεσ, τῶν κέν τισ ἐποιχόμενοσ καλέσειεν· ἀλλὰ μάλα μεγάλη χρειὼ βεβίηκεν Ἀχαιούσ. νῦν γὰρ δὴ πάντεσσιν ἐπὶ ξυροῦ ἵσταται ἀκμῆσ ἢ μάλα λυγρὸσ ὄλεθροσ Ἀχαιοῖσ ἠὲ βιῶναι. ἀλλ’ ἴθι νῦν Αἰάντα ταχὺν καὶ Φυλέοσ υἱὸν ἄνστησον· σὺ γάρ ἐσσι νεώτεροσ· εἴ μ’ ἐλεαίρεισ. ὣσ φάθ’, ὃ δ’ ἀμφ’ ὤμοισιν ἑέσσατο δέρμα λέοντοσ αἴθωνοσ μεγάλοιο ποδηνεκέσ, εἵλετο δ’ ἔγχοσ.

βῆ δ’ ἰέναι, τοὺσ δ’ ἔνθεν ἀναστήσασ ἄγεν ἡρ́ωσ. οἳ δ’ ὅτε δὴ φυλάκεσσιν ἐν ἀγρομένοισιν ἔμιχθεν, οὐδὲ μὲν εὕδοντασ φυλάκων ἡγήτορασ εὑρ͂ον, ἀλλ’ ἐγρηγορτὶ σὺν τεύχεσιν εἱάτο πάντεσ.

ὡσ δὲ κύνεσ περὶ μῆλα δυσωρήσωνται ἐν αὐλῇ θηρὸσ ἀκούσαντεσ κρατερόφρονοσ, ὅσ τε καθ’ ὕλην ἔρχηται δι’ ὄρεσφι· πολὺσ δ’ ὀρυμαγδὸσ ἐπ’ αὐτῷ ἀνδρῶν ἠδὲ κυνῶν, ἀπό τέ σφισιν ὕπνοσ ὄλωλεν· ὣσ τῶν νήδυμοσ ὕπνοσ ἀπὸ βλεφάροιιν ὀλώλει νύκτα φυλασσομένοισι κακήν· πεδίον δὲ γὰρ αἰεὶ τετράφαθ’, ὁππότ’ ἐπὶ Τρώων ἀί̈οιεν ἰόντων. τοὺσ δ’ ὃ γέρων γήθησεν ἰδὼν θάρσυνέ τε μύθῳ καί σφεασ φωνήσασ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα· οὕτω νῦν φίλα τέκνα φυλάσσετε· μηδέ τιν’ ὕπνοσ αἱρείτω, μὴ χάρμα γενώμεθα δυσμενέεσσιν. ὣσ εἰπὼν τάφροιο διέσσυτο·

τοὶ δ’ ἅμ’ ἕποντο Ἀργείων βασιλῆεσ ὅσοι κεκλήατο βουλήν. τοῖσ δ’ ἅμα Μηριόνησ καὶ Νέστοροσ ἀγλαὸσ υἱὸσ ἠί̈σαν· αὐτοὶ γὰρ κάλεον συμμητιάασθαι. τάφρον δ’ ἐκδιαβάντεσ ὀρυκτὴν ἑδριόωντο ἐν καθαρῷ, ὅθι δὴ νεκύων διεφαίνετο χῶροσ πιπτόντων· ὅθεν αὖτισ ἀπετράπετ’ ὄβριμοσ Ἕκτωρ ὀλλὺσ Ἀργείουσ, ὅτε δὴ περὶ νὺξ ἐκάλυψεν. ἔνθα καθεζόμενοι ἔπε’ ἀλλήλοισι πίφαυσκον· τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Γερήνιοσ ἱππότα Νέστωρ· ὦ φίλοι οὐκ ἂν δή τισ ἀνὴρ πεπίθοιθ’ ἑῷ αὐτοῦ θυμῷ τολμήεντι μετὰ Τρῶασ μεγαθύμουσ ἐλθεῖν, εἴ τινά που δηί̈ων ἕλοι ἐσχατόωντα, ἤ τινά που καὶ φῆμιν ἐνὶ Τρώεσσι πύθοιτο, ἅσσά τε μητιόωσι μετὰ σφίσιν, ἢ μεμάασιν αὖθι μένειν παρὰ νηυσὶν ἀπόπροθεν, ἠε͂ πόλιν δὲ ἂψ ἀναχωρήσουσιν, ἐπεὶ δαμάσαντό γ’ Ἀχαιούσ. ταῦτά κε πάντα πύθοιτο, καὶ ἂψ εἰσ ἡμέασ ἔλθοι ἀσκηθήσ· μέγα κέν οἱ ὑπουράνιον κλέοσ εἰή πάντασ ἐπ’ ἀνθρώπουσ, καί οἱ δόσισ ἔσσεται ἐσθλή· ὅσσοι γὰρ νήεσσιν ἐπικρατέουσιν ἄριστοι τῶν πάντων οἱ ἕκαστοσ ὀί̈ν δώσουσι μέλαιναν θῆλυν ὑπόρρηνον· τῇ μὲν κτέρασ οὐδὲν ὁμοῖον, αἰεὶ δ’ ἐν δαίτῃσι καὶ εἰλαπίνῃσι παρέσται. ὣσ ἔφαθ’, οἳ δ’ ἄρα πάντεσ ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.

τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε βοὴν ἀγαθὸσ Διομήδησ· Νέστορ ἔμ’ ὀτρύνει κραδίη καὶ θυμὸσ ἀγήνωρ ἀνδρῶν δυσμενέων δῦναι στρατὸν ἐγγὺσ ἐόντων Τρώων· ἀλλ’ εἴ τίσ μοι ἀνὴρ ἅμ’ ἕποιτο καὶ ἄλλοσ μᾶλλον θαλπωρὴ καὶ θαρσαλεώτερον ἔσται. σύν τε δύ’ ἐρχομένω καί τε πρὸ ὃ τοῦ ἐνόησεν ὅππωσ κέρδοσ ἐῄ· μοῦνοσ δ’ εἴ πέρ τε νοήσῃ ἀλλά τέ οἱ βράσσων τε νόοσ, λεπτὴ δέ τε μῆτισ. ὣσ ἔφαθ’, οἳ δ’ ἔθελον Διομήδεϊ πολλοὶ ἕπεσθαι.

ἠθελέτην Αἰάντε δύω θεράποντεσ Ἄρηοσ, ἤθελε Μηριόνησ, μάλα δ’ ἤθελε Νέστοροσ υἱόσ, ἤθελε δ’ Ἀτρεί̈δησ δουρικλειτὸσ Μενέλαοσ, ἤθελε δ’ ὁ τλήμων Ὀδυσεὺσ καταδῦναι ὅμιλον Τρώων· αἰεὶ γάρ οἱ ἐνὶ φρεσὶ θυμὸσ ἐτόλμα. τοῖσι δὲ καὶ μετέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων· Τυδεί̈δη Διόμηδεσ ἐμῷ κεχαρισμένε θυμῷ τὸν μὲν δὴ ἕταρόν γ’ αἱρήσεαι ὅν κ’ ἐθέλῃσθα, φαινομένων τὸν ἄριστον, ἐπεὶ μεμάασί γε πολλοί. μηδὲ σύ γ’ αἰδόμενοσ σῇσι φρεσὶ τὸν μὲν ἀρείω καλλείπειν, σὺ δὲ χείρον’ ὀπάσσεαι αἰδοῖ εἴκων ἐσ γενεὴν ὁρόων, μηδ’ εἰ βασιλεύτερόσ ἐστιν. ὣσ ἔφατ’, ἔδεισεν δὲ περὶ ξανθῷ Μενελάῳ.

τοῖσ δ’ αὖτισ μετέειπε βοὴν ἀγαθὸσ Διομήδησ· εἰ μὲν δὴ ἕταρόν γε κελεύετέ μ’ αὐτὸν ἑλέσθαι, πῶσ ἂν ἔπειτ’ Ὀδυσῆοσ ἐγὼ θείοιο λαθοίμην, οὗ πέρι μὲν πρόφρων κραδίη καὶ θυμὸσ ἀγήνωρ ἐν πάντεσσι πόνοισι, φιλεῖ δέ ἑ Παλλὰσ Ἀθήνη. τούτου γ’ ἑσπομένοιο καὶ ἐκ πυρὸσ αἰθομένοιο ἄμφω νοστήσαιμεν, ἐπεὶ περίοιδε νοῆσαι. τὸν δ’ αὖτε προσέειπε πολύτλασ δῖοσ Ὀδυσσεύσ·

Τυδεί̈δη μήτ’ ἄρ με μάλ’ αἴνεε μήτέ τι νείκει· εἰδόσι γάρ τοι ταῦτα μετ’ Ἀργείοισ ἀγορεύεισ. ἀλλ’ ἰόμεν· μάλα γὰρ νὺξ ἄνεται, ἐγγύθι δ’ ἠώσ, ἄστρα δὲ δὴ προβέβηκε, παροίχωκεν δὲ πλέων νὺξ τῶν δύο μοιράων, τριτάτη δ’ ἔτι μοῖρα λέλειπται. ὣσ εἰπόνθ’ ὅπλοισιν ἔνι δεινοῖσιν ἐδύτην.

Τυδεί̈δῃ μὲν δῶκε μενεπτόλεμοσ Θρασυμήδησ φάσγανον ἄμφηκεσ· τὸ δ’ ἑὸν παρὰ νηὶ̈ λέλειπτο· καὶ σάκοσ· ἀμφὶ δέ οἱ κυνέην κεφαλῆφιν ἔθηκε ταυρείην, ἄφαλόν τε καὶ ἄλλοφον, ἥ τε καταῖτυξ κέκληται, ῥύεται δὲ κάρη θαλερῶν αἰζηῶν. Μηριόνησ δ’ Ὀδυσῆϊ δίδου βιὸν ἠδὲ φαρέτρην καὶ ξίφοσ, ἀμφὶ δέ οἱ κυνέην κεφαλῆφιν ἔθηκε ῥινοῦ ποιητήν· πολέσιν δ’ ἔντοσθεν ἱμᾶσιν ἐντέτατο στερεῶσ· ἔκτοσθε δὲ λευκοὶ ὀδόντεσ ἀργιόδοντοσ ὑὸσ θαμέεσ ἔχον ἔνθα καὶ ἔνθα εὖ καὶ ἐπισταμένωσ· μέσσῃ δ’ ἐνὶ πῖλοσ ἀρήρει. τήν ῥά ποτ’ ἐξ Ἐλεῶνοσ Ἀμύντοροσ Ὀρμενίδαο ἐξέλετ’ Αὐτόλυκοσ πυκινὸν δόμον ἀντιτορήσασ, Σκάνδειαν δ’ ἄρα δῶκε Κυθηρίῳ Ἀμφιδάμαντι· Ἀμφιδάμασ δὲ Μόλῳ δῶκε ξεινήϊον εἶναι, αὐτὰρ ὃ Μηριόνῃ δῶκεν ᾧ παιδὶ φορῆναι· δὴ τότ’ Ὀδυσσῆοσ πύκασεν κάρη ἀμφιτεθεῖσα. τὼ δ’ ἐπεὶ οὖν ὅπλοισιν ἔνι δεινοῖσιν ἐδύτην, βάν ῥ’ ἰέναι, λιπέτην δὲ κατ’ αὐτόθι πάντασ ἀρίστουσ.

τοῖσι δὲ δεξιὸν ἧκεν ἐρῳδιὸν ἐγγὺσ ὁδοῖο Παλλὰσ Ἀθηναίη· τοὶ δ’ οὐκ ἴδον ὀφθαλμοῖσι νύκτα δι’ ὀρφναίην, ἀλλὰ κλάγξαντοσ ἄκουσαν. χαῖρε δὲ τῷ ὄρνιθ’ Ὀδυσεύσ, ἠρᾶτο δ’ Ἀθήνῃ· κλῦθί μευ αἰγιόχοιο Διὸσ τέκοσ, ἥ τέ μοι αἰεὶ ἐν πάντεσσι πόνοισι παρίστασαι, οὐδέ σε λήθω κινύμενοσ· νῦν αὖτε μάλιστά με φῖλαι Ἀθήνη, δὸσ δὲ πάλιν ἐπὶ νῆασ ἐϋκλεῖασ ἀφικέσθαι ῥέξαντασ μέγα ἔργον, ὅ κε Τρώεσσι μελήσῃ. δεύτεροσ αὖτ’ ἠρᾶτο βοὴν ἀγαθὸσ Διομήδησ·

κέκλυθι νῦν καὶ ἐμεῖο Διὸσ τέκοσ Ἀτρυτώνη· σπεῖό μοι ὡσ ὅτε πατρὶ ἅμ’ ἕσπεο Τυδέϊ δίῳ ἐσ Θήβασ, ὅτε τε πρὸ Ἀχαιῶν ἄγγελοσ ᾔει. τοὺσ δ’ ἄρ’ ἐπ’ Ἀσωπῷ λίπε χαλκοχίτωνασ Ἀχαιούσ, αὐτὰρ ὃ μειλίχιον μῦθον φέρε Καδμείοισι κεῖσ’· ἀτὰρ ἂψ ἀπιὼν μάλα μέρμερα μήσατο ἔργα σὺν σοὶ δῖα θεά, ὅτε οἱ πρόφρασσα παρέστησ. ὣσ νῦν μοι ἐθέλουσα παρίσταο καί με φύλασσε. σοὶ δ’ αὖ ἐγὼ ῥέξω βοῦν ἦνιν εὐρυμέτωπον ἀδμήτην, ἣν οὔ πω ὑπὸ ζυγὸν ἤγαγεν ἀνήρ· τήν τοι ἐγὼ ῥέξω χρυσὸν κέρασιν περιχεύασ. ὣσ ἔφαν εὐχόμενοι, τῶν δ’ ἔκλυε Παλλὰσ Ἀθήνη.

οἳ δ’ ἐπεὶ ἠρήσαντο Διὸσ κούρῃ μεγάλοιο, βάν ῥ’ ἴμεν ὥσ τε λέοντε δύω διὰ νύκτα μέλαιναν ἂμ φόνον, ἂν νέκυασ, διά τ’ ἔντεα καὶ μέλαν αἷμα. οὐδὲ μὲν οὐδὲ Τρῶασ ἀγήνορασ εἰάσεν Ἕκτωρ εὕδειν, ἀλλ’ ἄμυδισ κικλήσκετο πάντασ ἀρίστουσ, ὅσσοι ἔσαν Τρώων ἡγήτορεσ ἠδὲ μέδοντεσ·

τοὺσ ὅ γε συγκαλέσασ πυκινὴν ἀρτύνετο βουλήν· τίσ κέν μοι τόδε ἔργον ὑποσχόμενοσ τελέσειε δώρῳ ἔπι μεγάλῳ; μισθὸσ δέ οἱ ἄρκιοσ ἔσται. δώσω γὰρ δίφρόν τε δύω τ’ ἐριαύχενασ ἵππουσ οἵ κεν ἄριστοι ἐώσι θοῇσ ἐπὶ νηυσὶν Ἀχαιῶν ὅσ τίσ κε τλαίη, οἷ τ’ αὐτῷ κῦδοσ ἄροιτο, νηῶν ὠκυπόρων σχεδὸν ἐλθέμεν, ἔκ τε πυθέσθαι ἠέ φυλάσσονται νῆεσ θοαὶ ὡσ τὸ πάροσ περ, ἦ ἤδη χείρεσσιν ὑφ’ ἡμετέρῃσι δαμέντεσ φύξιν βουλεύουσι μετὰ σφίσιν, οὐδ’ ἐθέλουσι νύκτα φυλασσέμεναι, καμάτῳ ἀδηκότεσ αἰνῷ. ὣσ ἔφαθ’, οἳ δ’ ἄρα πάντεσ ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.

ἦν δέ τισ ἐν Τρώεσσι Δόλων Εὐμήδεοσ υἱὸσ κήρυκοσ θείοιο πολύχρυσοσ πολύχαλκοσ, ὃσ δή τοι εἶδοσ μὲν ἐήν κακόσ, ἀλλὰ ποδώκησ· αὐτὰρ ὃ μοῦνοσ ἐήν μετὰ πέντε κασιγνήτῃσιν. ὅσ ῥα τότε Τρωσίν τε καὶ Ἕκτορι μῦθον ἐείπεν· Ἕκτορ ἔμ’ ὀτρύνει κραδίη καὶ θυμὸσ ἀγήνωρ νηῶν ὠκυπόρων σχεδὸν ἐλθέμεν ἔκ τε πυθέσθαι. ἀλλ’ ἄγε μοι τὸ σκῆπτρον ἀνάσχεο, καί μοι ὄμοσσον ἦ μὲν τοὺσ ἵππουσ τε καὶ ἁρ́ματα ποικίλα χαλκῷ δωσέμεν, οἳ φορέουσιν ἀμύμονα Πηλεί̈ωνα, σοὶ δ’ ἐγὼ οὐχ ἅλιοσ σκοπὸσ ἔσσομαι οὐδ’ ἀπὸ δόξησ· τόφρα γὰρ ἐσ στρατὸν εἶμι διαμπερὲσ ὄφρ’ ἂν ἵκωμαι νῆ’ Ἀγαμεμνονέην, ὅθι που μέλλουσιν ἄριστοι βουλὰσ βουλεύειν ἢ φευγέμεν ἠὲ μάχεσθαι. ὣσ φάθ’, ὃ δ’ ἐν χερσὶ σκῆπτρον λάβε καί οἱ ὄμοσσεν·

ἴστω νῦν Ζεὺσ αὐτὸσ ἐρίγδουποσ πόσισ Ἥρησ μὴ μὲν τοῖσ ἵπποισιν ἀνὴρ ἐποχήσεται ἄλλοσ Τρώων, ἀλλά σέ φημι διαμπερὲσ ἀγλαϊεῖσθαι. ὣσ φάτο καί ῥ’ ἐπίορκον ἐπώμοσε, τὸν δ’ ὀρόθυνεν·

αὐτίκα δ’ ἀμφ’ ὤμοισιν ἐβάλλετο καμπύλα τόξα, ἕσσατο δ’ ἔκτοσθεν ῥινὸν πολιοῖο λύκοιο, κρατὶ δ’ ἐπὶ κτιδέην κυνέην, ἕλε δ’ ὀξὺν ἄκοντα, βῆ δ’ ἰέναι προτὶ νῆασ ἀπὸ στρατοῦ· οὐδ’ ἄρ’ ἔμελλεν ἐλθὼν ἐκ νηῶν ἂψ Ἕκτορι μῦθον ἀποίσειν. ἀλλ’ ὅτε δή ῥ’ ἵππων τε καὶ ἀνδρῶν κάλλιφ’ ὅμιλον, βῆ ῥ’ ἀν’ ὁδὸν μεμαώσ· τὸν δὲ φράσατο προσιόντα διογενὴσ Ὀδυσεύσ, Διομήδεα δὲ προσέειπεν· οὗτόσ τισ Διόμηδεσ ἀπὸ στρατοῦ ἔρχεται ἀνήρ, οὐκ οἶδ’ ἢ νήεσσιν ἐπίσκοποσ ἡμετέρῃσιν, ἦ τινα συλήσων νεκύων κατατεθνηώτων. ἀλλ’ ἐῶμέν μιν πρῶτα παρεξελθεῖν πεδίοιο τυτθόν· ἔπειτα δέ κ’ αὐτὸν ἐπαί̈ξαντεσ ἕλοιμεν καρπαλίμωσ· εἰ δ’ ἄμμε παραφθαίησι πόδεσσιν, αἰεί μιν ἐπὶ νῆασ ἀπὸ στρατόφι προτιειλεῖν ἔγχει ἐπαί̈σσων, μή πωσ προτὶ ἄστυ ἀλύξῃ. ὣσ ἄρα φωνήσαντε παρὲξ ὁδοῦ ἐν νεκύεσσι κλινθήτην·

ὃ δ’ ἄρ’ ὦκα παρέδραμεν ἀφραδίῃσιν. ἀλλ’ ὅτε δή ῥ’ ἀπέην ὅσσόν τ’ ἐπὶ οὖρα πέλονται ἡμιόνων· αἱ γάρ τε βοῶν προφερέστεραί εἰσιν ἑλκέμεναι νειοῖο βαθείησ πηκτὸν ἄροτρον· τὼ μὲν ἐπεδραμέτην, ὃ δ’ ἄρ’ ἔστη δοῦπον ἀκούσασ. ἔλπετο γὰρ κατὰ θυμὸν ἀποστρέψοντασ ἑταίρουσ ἐκ Τρώων ἰέναι πάλιν Ἕκτοροσ ὀτρύναντοσ. ἀλλ’ ὅτε δή ῥ’ ἄπεσαν δουρηνεκὲσ ἢ καὶ ἔλασσον, γνῶ ῥ’ ἄνδρασ δηί̈ουσ, λαιψηρὰ δὲ γούνατ’ ἐνώμα φευγέμεναι· τοὶ δ’ αἶψα διώκειν ὁρμήθησαν. ὡσ δ’ ὅτε καρχαρόδοντε δύω κύνε εἰδότε θήρησ ἢ κεμάδ’ ἠὲ λαγωὸν ἐπείγετον ἐμμενὲσ αἰεὶ χῶρον ἀν’ ὑλήενθ’, ὃ δέ τε προθέῃσι μεμηκώσ, ὣσ τὸν Τυδεί̈δησ ἠδ’ ὃ πτολίπορθοσ Ὀδυσσεὺσ λαοῦ ἀποτμήξαντε διώκετον ἐμμενὲσ αἰεί. ἀλλ’ ὅτε δὴ τάχ’ ἔμελλε μιγήσεσθαι φυλάκεσσι φεύγων ἐσ νῆασ, τότε δὴ μένοσ ἔμβαλ’ Ἀθήνη Τυδεί̈δῃ, ἵνα μή τισ Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων φθαίη ἐπευξάμενοσ βαλέειν, ὃ δὲ δεύτεροσ ἔλθοι. δουρὶ δ’ ἐπαί̈σσων προσέφη κρατερὸσ Διομήδησ· ἠὲ μέν’ ἠέ σε δουρὶ κιχήσομαι, οὐδέ σέ φημι δηρὸν ἐμῆσ ἀπὸ χειρὸσ ἀλύξειν αἰπὺν ὄλεθρον. ἦ ῥα καὶ ἔγχοσ ἀφῆκεν, ἑκὼν δ’ ἡμάρτανε φωτόσ·

δεξιτερὸν δ’ ὑπὲρ ὦμον ἐύ̈ξου δουρὸσ ἀκωκὴ ἐν γαίῃ ἐπάγη· ὃ δ’ ἄρ’ ἔστη τάρβησέν τε βαμβαίνων· ἄραβοσ δὲ διὰ στόμα γίγνετ’ ὀδόντων· χλωρὸσ ὑπαὶ δείουσ· τὼ δ’ ἀσθμαίνοντε κιχήτην, χειρῶν δ’ ἁψάσθην· ὃ δὲ δακρύσασ ἔποσ ηὔδα· ζωγρεῖτ’, αὐτὰρ ἐγὼν ἐμὲ λύσομαι· ἔστι γὰρ ἔνδον χαλκόσ τε χρυσόσ τε πολύκμητόσ τε σίδηροσ, τῶν κ’ ὔμμιν χαρίσαιτο πατὴρ ἀπερείσι’ ἄποινα εἴ κεν ἐμὲ ζωὸν πεπύθοιτ’ ἐπὶ νηυσὶν Ἀχαιῶν. τὸν δ’ ἀπαμειβόμενοσ προσέφη πολύμητισ Ὀδυσσεύσ·

θάρσει, μηδέ τί τοι θάνατοσ καταθύμιοσ ἔστω. ἀλλ’ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέωσ κατάλεξον· πῇ δὴ οὕτωσ ἐπὶ νῆασ ἀπὸ στρατοῦ ἔρχεαι οἱο͂σ νύκτα δι’ ὀρφναίην, ὅτε θ’ εὕδουσι βροτοὶ ἄλλοι; ἤ τινα συλήσων νεκύων κατατεθνηώτων; ἦ σ’ Ἕκτωρ προέηκε διασκοπιᾶσθαι ἕκαστα νῆασ ἔπι γλαφυράσ; ἦ σ’ αὐτὸν θυμὸσ ἀνῆκε; τὸν δ’ ἠμείβετ’ ἔπειτα Δόλων, ὑπὸ δ’ ἔτρεμε γυῖα·

πολλῇσίν μ’ ἄτῃσι παρὲκ νόον ἤγαγεν Ἕκτωρ, ὅσ μοι Πηλεί̈ωνοσ ἀγαυοῦ μώνυχασ ἵππουσ δωσέμεναι κατένευσε καὶ ἁρ́ματα ποικίλα χαλκῷ, ἠνώγει δέ μ’ ἰόντα θοὴν διὰ νύκτα μέλαιναν ἀνδρῶν δυσμενέων σχεδὸν ἐλθέμεν, ἔκ τε πυθέσθαι ἠὲ φυλάσσονται νῆεσ θοαὶ ὡσ τὸ πάροσ περ, ἦ ἤδη χείρεσσιν ὑφ’ ἡμετέρῃσι δαμέντεσ φύξιν βουλεύουσι μετὰ σφίσιν, οὐδ’ ἐθέλουσι νύκτα φυλασσέμεναι, καμάτῳ ἀδηκότεσ αἰνῷ. τὸν δ’ ἐπιμειδήσασ προσέφη πολύμητισ Ὀδυσσεύσ·

ἦ ῥά νύ τοι μεγάλων δώρων ἐπεμαίετο θυμὸσ ἵππων Αἰακίδαο δαί̈φρονοσ· οἳ δ’ ἀλεγεινοὶ ἀνδράσι γε θνητοῖσι δαμήμεναι ἠδ’ ὀχέεσθαι ἄλλῳ γ’ ἢ Ἀχιλῆϊ, τὸν ἀθανάτη τέκε μήτηρ. ἀλλ’ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέωσ κατάλεξον· ποῦ νῦν δεῦρο κιὼν λίπεσ Ἕκτορα ποιμένα λαῶν; ποῦ δέ οἱ ἔντεα κεῖται ἀρήϊα, ποῦ δέ οἱ ἵπποι; πῶσ δαὶ τῶν ἄλλων Τρώων φυλακαί τε καὶ εὐναί; ἅσσά τε μητιόωσι μετὰ σφίσιν, ἢ μεμάασιν αὖθι μένειν παρὰ νηυσὶν ἀπόπροθεν, ἠε͂ πόλιν δὲ ἂψ ἀναχωρήσουσιν, ἐπεὶ δαμάσαντό γ’ Ἀχαιούσ. τὸν δ’ αὖτε προσέειπε Δόλων Εὐμήδεοσ υἱόσ·

τοὶ γὰρ ἐγώ τοι ταῦτα μάλ’ ἀτρεκέωσ καταλέξω. Ἕκτωρ μὲν μετὰ τοῖσιν, ὅσοι βουληφόροι εἰσί, βουλὰσ βουλεύει θείου παρὰ σήματι Ἴλου νόσφιν ἀπὸ φλοίσβου· φυλακὰσ δ’ ἃσ εἴρεαι ἡρ́ωσ οὔ τισ κεκριμένη ῥύεται στρατὸν οὐδὲ φυλάσσει. ὅσσαι μὲν Τρώων πυρὸσ ἐσχάραι, οἷσιν ἀνάγκη οἷ δ’ ἐγρηγόρθασι φυλασσέμεναί τε κέλονται ἀλλήλοισ· ἀτὰρ αὖτε πολύκλητοι ἐπίκουροι εὕδουσι· Τρωσὶν γὰρ ἐπιτραπέουσι φυλάσσειν· οὐ γάρ σφιν παῖδεσ σχεδὸν εἱάται οὐδὲ γυναῖκεσ. τὸν δ’ ἀπαμειβόμενοσ προσέφη πολύμητισ Ὀδυσσεύσ·

πῶσ γὰρ νῦν Τρώεσσι μεμιγμένοι ἱπποδάμοισιν εὕδουσ’ ἦ ἀπάνευθε; δίειπέ μοι ὄφρα δαείω. τὸν δ’ ἠμείβετ’ ἔπειτα Δόλων Εὐμήδεοσ υἱόσ·

τοὶ γὰρ ἐγὼ καὶ ταῦτα μάλ’ ἀτρεκέωσ καταλέξω. πρὸσ μὲν ἁλὸσ Κᾶρεσ καὶ Παίονεσ ἀγκυλότοξοι καὶ Λέλεγεσ καὶ Καύκωνεσ δῖοί τε Πελασγοί, πρὸσ Θύμβρησ δ’ ἔλαχον Λύκιοι Μυσοί τ’ ἀγέρωχοι καὶ Φρύγεσ ἱππόμαχοι καὶ Μῄονεσ ἱπποκορυσταί. ἀλλὰ τί ἢ ἐμὲ ταῦτα διεξερέεσθε ἕκαστα; εἰ γὰρ δὴ μέματον Τρώων καταδῦναι ὅμιλον Θρήϊκεσ οἷδ’ ἀπάνευθε νεήλυδεσ ἔσχατοι ἄλλων· ἐν δέ σφιν Ῥῆσοσ βασιλεὺσ πάϊσ Ηἰ̈ονῆοσ. τοῦ δὴ καλλίστουσ ἵππουσ ἴδον ἠδὲ μεγίστουσ· λευκότεροι χιόνοσ, θείειν δ’ ἀνέμοισιν ὁμοῖοι· ἁρ́μα δέ οἱ χρυσῷ τε καὶ ἀργύρῳ εὖ ἤσκηται· τεύχεα δὲ χρύσεια πελώρια θαῦμα ἰδέσθαι ἤλυθ’ ἔχων· τὰ μὲν οὔ τι καταθνητοῖσιν ἐοίκεν ἄνδρεσσιν φορέειν, ἀλλ’ ἀθανάτοισι θεοῖσιν. ἀλλ’ ἐμὲ μὲν νῦν νηυσὶ πελάσσετον ὠκυπόροισιν, ἠέ με δήσαντεσ λίπετ’ αὐτόθι νηλέϊ δεσμῷ, ὄφρά κεν ἔλθητον καὶ πειρηθῆτον ἐμεῖο ἠὲ κατ’ αἶσαν ἐείπον ἐν ὑμῖν, ἠε͂ καὶ οὐκί. τὸν δ’ ἄρ’ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη κρατερὸσ Διομήδησ·

μὴ δή μοι φύξίν γε Δόλων ἐμβάλλεο θυμῷ· ἐσθλά περ ἀγγείλασ, ἐπεὶ ἵκεο χεῖρασ ἐσ ἁμάσ. εἰ μὲν γάρ κέ σε νῦν ἀπολύσομεν ἠὲ μεθῶμεν, ἦ τε καὶ ὕστερον εἶσθα θοὰσ ἐπὶ νῆασ Ἀχαιῶν ἠὲ διοπτεύσων ἢ ἐναντίβιον πολεμίξων· εἰ δέ κ’ ἐμῇσ ὑπὸ χερσὶ δαμεὶσ ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσῃσ, οὐκέτ’ ἔπειτα σὺ πῆμά ποτ’ ἔσσεαι Ἀργείοισιν. ἦ, καὶ ὃ μέν μιν ἔμελλε γενείου χειρὶ παχείῃ ἁψάμενοσ λίσσεσθαι, ὃ δ’ αὐχένα μέσσον ἔλασσε φασγάνῳ ἀί̈ξασ, ἀπὸ δ’ ἄμφω κέρσε τένοντε·

φθεγγομένου δ’ ἄρα τοῦ γε κάρη κονίῃσιν ἐμίχθη. τοῦ δ’ ἀπὸ μὲν κτιδέην κυνέην κεφαλῆφιν ἕλοντο καὶ λυκέην καὶ τόξα παλίντονα καὶ δόρυ μακρόν· καὶ τά γ’ Ἀθηναίῃ ληί̈τιδι δῖοσ Ὀδυσσεὺσ ὑψόσ’ ἀνέσχεθε χειρὶ καὶ εὐχόμενοσ ἔποσ ηὔδα· χαῖρε θεὰ τοῖσδεσσι· σὲ γὰρ πρώτην ἐν Ὀλύμπῳ πάντων ἀθανάτων ἐπιδωσόμεθ’· ἀλλὰ καὶ αὖτισ πέμψον ἐπὶ Θρῃκῶν ἀνδρῶν ἵππουσ τε καὶ εὐνάσ. ὣσ ἄρ’ ἐφώνησεν, καὶ ἀπὸ ἕθεν ὑψόσ’ ἀείρασ θῆκεν ἀνὰ μυρίκην·

δέελον δ’ ἐπὶ σῆμά τ’ ἔθηκε συμμάρψασ δόνακασ μυρίκησ τ’ ἐριθηλέασ ὄζουσ, μὴ λάθοι αὖτισ ἰόντε θοὴν διὰ νύκτα μέλαιναν. τὼ δὲ βάτην προτέρω διά τ’ ἔντεα καὶ μέλαν αἷμα, αἶψα δ’ ἐπὶ Θρῃκῶν ἀνδρῶν τέλοσ ἷξον ἰόντεσ. οἳ δ’ εὗδον καμάτῳ ἀδηκότεσ, ἔντεα δέ σφιν καλὰ παρ’ αὐτοῖσι χθονὶ κέκλιτο εὖ κατὰ κόσμον τριστοιχί· παρὰ δέ σφιν ἑκάστῳ δίζυγεσ ἵπποι. Ῥῆσοσ δ’ ἐν μέσῳ εὗδε, παρ’ αὐτῷ δ’ ὠκέεσ ἵπποι ἐξ ἐπιδιφριάδοσ πυμάτησ ἱμᾶσι δέδεντο. τὸν δ’ Ὀδυσεὺσ προπάροιθεν ἰδὼν Διομήδεϊ δεῖξεν· οὗτόσ τοι Διόμηδεσ ἀνήρ, οὗτοι δέ τοι ἵπποι, οὓσ νῶϊν πίφαυσκε Δόλων ὃν ἐπέφνομεν ἡμεῖσ. ἀλλ’ ἄγε δὴ πρόφερε κρατερὸν μένοσ· οὐδέ τί σε χρὴ ἑστάμεναι μέλεον σὺν τεύχεσιν, ἀλλὰ λύ’ ἵππουσ· ἠὲ σύ γ’ ἄνδρασ ἔναιρε, μελήσουσιν δ’ ἐμοὶ ἵπποι. ὣσ φάτο, τῷ δ’ ἔμπνευσε μένοσ γλαυκῶπισ Ἀθήνη, κτεῖνε δ’ ἐπιστροφάδην·

τῶν δὲ στόνοσ ὄρνυτ’ ἀεικὴσ ἀόρι θεινομένων, ἐρυθαίνετο δ’ αἵματι γαῖα. ὡσ δὲ λέων μήλοισιν ἀσημάντοισιν ἐπελθὼν αἴγεσιν ἢ ὀί̈εσσι κακὰ φρονέων ἐνορούσῃ, ὣσ μὲν Θρήϊκασ ἄνδρασ ἐπῴχετο Τυδέοσ υἱὸσ ὄφρα δυώδεκ’ ἔπεφνεν· ἀτὰρ πολύμητισ Ὀδυσσεὺσ ὅν τινα Τυδεί̈δησ ἀόρι πλήξειε παραστὰσ τὸν δ’ Ὀδυσεὺσ μετόπισθε λαβὼν ποδὸσ ἐξερύσασκε, τὰ φρονέων κατὰ θυμὸν ὅπωσ καλλίτριχεσ ἵπποι ῥεῖα διέλθοιεν μηδὲ τρομεοίατο θυμῷ νεκροῖσ ἀμβαίνοντεσ· ἀήθεσσον γὰρ ἔτ’ αὐτῶν. ἀλλ’ ὅτε δὴ βασιλῆα κιχήσατο Τυδέοσ υἱόσ, τὸν τρισκαιδέκατον μελιηδέα θυμὸν ἀπηύρα ἀσθμαίνοντα· κακὸν γὰρ ὄναρ κεφαλῆφιν ἐπέστη τὴν νύκτ’ Οἰνεί̈δαο πάϊσ διὰ μῆτιν Ἀθήνησ. τόφρα δ’ ἄρ’ ὃ τλήμων Ὀδυσεὺσ λύε μώνυχασ ἵππουσ, σὺν δ’ ἠείρεν ἱμᾶσι καὶ ἐξήλαυνεν ὁμίλου τόξῳ ἐπιπλήσσων, ἐπεὶ οὐ μάστιγα φαεινὴν ποικίλου ἐκ δίφροιο νοήσατο χερσὶν ἑλέσθαι· ῥοίζησεν δ’ ἄρα πιφαύσκων Διομήδεϊ δίῳ. αὐτὰρ ὃ μερμήριζε μένων ὅ τι κύντατον ἑρ́δοι, ἢ ὅ γε δίφρον ἑλών, ὅθι ποικίλα τεύχε’ ἔκειτο, ῥυμοῦ ἐξερύοι ἢ ἐκφέροι ὑψόσ’ ἀείρασ, ἦ ἔτι τῶν πλεόνων Θρῃκῶν ἀπὸ θυμὸν ἕλοιτο.

εἱο͂σ ὃ ταῦθ’ ὡρ́μαινε κατὰ φρένα, τόφρα δ’ Ἀθήνη ἐγγύθεν ἱσταμένη προσέφη Διομήδεα δῖον· νόστου δὴ μνῆσαι μεγαθύμου Τυδέοσ υἱὲ νῆασ ἔπι γλαφυράσ, μὴ καὶ πεφοβημένοσ ἔλθῃσ, μή πού τισ καὶ Τρῶασ ἐγείρῃσιν θεὸσ ἄλλοσ. ὣσ φάθ’, ὃ δὲ ξυνέηκε θεᾶσ ὄπα φωνησάσησ, καρπαλίμωσ δ’ ἵππων ἐπεβήσετο·

κόψε δ’ Ὀδυσσεὺσ τόξῳ· τοὶ δ’ ἐπέτοντο θοὰσ ἐπὶ νῆασ Ἀχαιῶν. οὐδ’ ἀλαοσκοπιὴν εἶχ’ ἀργυρότοξοσ Ἀπόλλων ὡσ ἴδ’ Ἀθηναίην μετὰ Τυδέοσ υἱὸν ἕπουσαν·

τῇ κοτέων Τρώων κατεδύσετο πουλὺν ὅμιλον, ὦρσεν δὲ Θρῃκῶν βουληφόρον Ἱπποκόωντα Ῥήσου ἀνεψιὸν ἐσθλόν· ὃ δ’ ἐξ ὕπνου ἀνορούσασ ὡσ ἴδε χῶρον ἐρῆμον, ὅθ’ ἕστασαν ὠκέεσ ἵπποι, ἄνδράσ τ’ ἀσπαίροντασ ἐν ἀργαλέῃσι φονῇσιν, ᾤμωξέν τ’ ἄρ’ ἔπειτα φίλον τ’ ὀνόμηνεν ἑταῖρον. Τρώων δὲ κλαγγή τε καὶ ἄσπετοσ ὦρτο κυδοιμὸσ θυνόντων ἄμυδισ· θηεῦντο δὲ μέρμερα ἔργα ὅσσ’ ἄνδρεσ ῥέξαντεσ ἔβαν κοίλασ ἐπὶ νῆασ. οἳ δ’ ὅτε δή ῥ’ ἵκανον ὅθι σκοπὸν Ἕκτοροσ ἔκταν, ἔνθ’ Ὀδυσεὺσ μὲν ἔρυξε Διὶ̈ φίλοσ ὠκέασ ἵππουσ, Τυδεί̈δησ δὲ χαμᾶζε θορὼν ἔναρα βροτόεντα ἐν χείρεσσ’ Ὀδυσῆϊ τίθει, ἐπεβήσετο δ’ ἵππων·

μάστιξεν δ’ ἵππουσ, τὼ δ’ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην νῆασ ἔπι γλαφυράσ· τῇ γὰρ φίλον ἔπλετο θυμῷ. Νέστωρ δὲ πρῶτοσ κτύπον ἀί̈ε φώνησέν τε· ὦ φίλοι Ἀργείων ἡγήτορεσ ἠδὲ μέδοντεσ ψεύσομαι, ἦ ἔτυμον ἐρέω; κέλεται δέ με θυμόσ. ἵππων μ’ ὠκυπόδων ἀμφὶ κτύποσ οὐάτα βάλλει. αἲ γὰρ δὴ Ὀδυσεύσ τε καὶ ὃ κρατερὸσ Διομήδησ ὧδ’ ἄφαρ ἐκ Τρώων ἐλασαίατο μώνυχασ ἵππουσ· ἀλλ’ αἰνῶσ δείδοικα κατὰ φρένα μή τι πάθωσιν Ἀργείων οἳ ἄριστοι ὑπὸ Τρώων ὀρυμαγδοῦ. οὔ πω πᾶν εἴρητο ἔποσ ὅτ’ ἄρ’ ἤλυθον αὐτοί.

καί ῥ’ οἳ μὲν κατέβησαν ἐπὶ χθόνα, τοὶ δὲ χαρέντεσ δεξιῇ ἠσπάζοντο ἔπεσσί τε μειλιχίοισι· πρῶτοσ δ’ ἐξερέεινε Γερήνιοσ ἱππότα Νέστωρ· εἴπ’ ἄγε μ’ ὦ πολύαιν’ Ὀδυσεῦ μέγα κῦδοσ Ἀχαιῶν ὅππωσ τοῦσδ’ ἵππουσ λάβετον καταδύντεσ ὅμιλον Τρώων, ἦ τίσ σφωε πόρεν θεὸσ ἀντιβολήσασ. αἰνῶσ ἀκτίνεσσιν ἐοικότεσ ἠελίοιο. αἰεὶ μὲν Τρώεσσ’ ἐπιμίσγομαι, οὐδέ τί φημι μιμνάζειν παρὰ νηυσὶ γέρων περ ἐὼν πολεμιστήσ· ἀλλ’ οὔ πω τοίουσ ἵππουσ ἴδον οὐδὲ νόησα. ἀλλά τιν’ ὔμμ’ ὀί̈ω δόμεναι θεὸν ἀντιάσαντα· ἀμφοτέρω γὰρ σφῶϊ φιλεῖ νεφεληγερέτα Ζεὺσ κούρη τ’ αἰγιόχοιο Διὸσ γλαυκῶπισ Ἀθήνη. τὸν δ’ ἀπαμειβόμενοσ προσέφη πολύμητισ Ὀδυσσεύσ·

ὦ Νέστορ Νηληϊάδη μέγα κῦδοσ Ἀχαιῶν ῥεῖα θεόσ γ’ ἐθέλων καὶ ἀμείνονασ ἠέ περ οἵδε ἵππουσ δωρήσαιτ’, ἐπεὶ ἢ πολὺ φέρτεροί εἰσιν. ἵπποι δ’ οἵδε γεραιὲ νεήλυδεσ οὓσ ἐρεείνεισ Θρηί̈κιοι· τὸν δέ σφιν ἄνακτ’ ἀγαθὸσ Διομήδησ ἔκτανε, πὰρ δ’ ἑτάρουσ δυοκαίδεκα πάντασ ἀρίστουσ. τὸν τρισκαιδέκατον σκοπὸν εἵλομεν ἐγγύθι νηῶν, τόν ῥα διοπτῆρα στρατοῦ ἔμμεναι ἡμετέροιο Ἕκτωρ τε προέηκε καὶ ἄλλοι Τρῶεσ ἀγαυοί. ὣσ εἰπὼν τάφροιο διήλασε μώνυχασ ἵππουσ καγχαλόων·

ἅμα δ’ ἄλλοι ἴσαν χαίροντεσ Ἀχαιοί. οἳ δ’ ὅτε Τυδεί̈δεω κλισίην εὔτυκτον ἵκοντο, ἵππουσ μὲν κατέδησαν ἐϋτμήτοισιν ἱμᾶσι φάτνῃ ἐφ’ ἱππείῃ, ὅθι περ Διομήδεοσ ἵπποι ἕστασαν ὠκύποδεσ μελιηδέα πυρὸν ἔδοντεσ· νηὶ̈ δ’ ἐνὶ πρυμνῇ ἔναρα βροτόεντα Δόλωνοσ θῆκ’ Ὀδυσεύσ, ὄφρ’ ἱρὸν ἑτοιμασσαίατ’ Ἀθήνῃ. αὐτοὶ δ’ ἱδρῶ πολλὸν ἀπενίζοντο θαλάσσῃ ἐσβάντεσ κνήμασ τε ἰδὲ λόφον ἀμφί τε μηρούσ. αὐτὰρ ἐπεί σφιν κῦμα θαλάσσησ ἱδρῶ πολλὸν νίψεν ἀπὸ χρωτὸσ καὶ ἀνέψυχθεν φίλον ἦτορ, ἔσ ῥ’ ἀσαμίνθουσ βάντεσ ἐϋξέστασ λούσαντο. τὼ δὲ λοεσσαμένω καὶ ἀλειψαμένω λίπ’ ἐλαίῳ δείπνῳ ἐφιζανέτην, ἀπὸ δὲ κρητῆροσ Ἀθήνῃ πλείου ἀφυσσόμενοι λεῖβον μελιηδέα οἶνον.

SEARCH

MENU NAVIGATION