Xenophon, Minor Works, Ἱππαρχικός, chapter 4

(크세노폰, Minor Works, Ἱππαρχικός, chapter 4)

ἔν γε μὴν ταῖσ πορείαισ ἀεὶ δεῖ τὸν ἵππαρχον προνοεῖν ὅπωσ ἀναπαύῃ μὲν τῶν ἵππων τὰσ ἕδρασ, ἀναπαύῃ δὲ τοὺσ ἱππέασ τῷ βαδίζειν, μέτριον μὲν ὀχοῦντα, μέτριον δὲ πεζοποροῦντα. τοῦ δὲ μετρίου ἐννοῶν οὐκ ἂν ἁμαρτάνοισ· αὐτὸσ γὰρ μέτρον ἕκαστοσ τοῦ μὴ λαθεῖν ὑπερπονοῦντασ. ὅταν μέντοι ἀδήλου ὄντοσ εἰ πολεμίοισ ἐντεύξῃ πορεύῃ ποι, κατὰ μέροσ χρὴ τὰσ φυλὰσ ἀναπαύειν.

χαλεπὸν γὰρ εἰ πᾶσι καταβεβηκόσι πλησιάσειαν οἱ πολέμιοι. καὶ ἢν μέν γε διὰ στενῶν ὁδῶν ἐλαύνῃσ, ἀπὸ παραγγέλσεωσ εἰσ κέρασ ἡγητέον·

ἢν δὲ πλατείαισ ἐπιτυγχάνῃσ ὁδοῖσ, ἀπὸ παραγγέλσεωσ αὖ πλατυντέον τῆσ φυλῆσ ἑκάστησ τὸ μέτωπον· ὅταν γε μὴν εἰσ πεδίον ἀφικνῆσθε, ἐπὶ φάλαγγοσ πάσασ τὰσ φυλὰσ <ἀκτέον. > ἀγαθὸν γὰρ καὶ μελέτησ ἕνεκα ταῦτα ποιεῖν καὶ τοῦ ἥδιον διαπερᾶν τὰσ ὁδοὺσ ποικίλλοντασ ἱππικαῖσ τάξεσι τὰσ πορείασ. ὅταν μέντοι ἔξω τῶν ὁδῶν διὰ δυσχωριῶν ἐλαύνητε, μάλα χρήσιμον καὶ ἐν πολεμίᾳ καὶ ἐν φιλίᾳ προελαύνειν τῆσ φυλῆσ ἑκάστησ τῶν ὑπηρετῶν οἵτινεσ, ἢν ἀπόροισ νάπαισ ἐντυγχάνωσι, παριόντεσ ἐπὶ τὰ εὔπορα δηλώσουσι τοῖσ ἱππεῦσιν ᾗ χρὴ τὴν ἔλασιν ποιεῖσθαι, ὡσ μὴ ὅλαι αἱ τάξεισ πλανῶνται.

ἢν δὲ δι’ ἐπικινδύνων ἐλαύνητέ που, φρονίμου ἱππάρχου τὸ τῶν προόδων ἄλλουσ προόδουσ διερευνωμένουσ προηγεῖσθαι τὸ γὰρ ὡσ ἐκ πλείστου προαισθάνεσθαι πολεμίων χρήσιμον καὶ πρὸσ τὸ ἐπιθέσθαι καὶ πρὸσ τὸ φυλάξασθαι, καὶ τὸ ἀναμένειν δὲ ἐπὶ ταῖσ διαβάσεσιν, ὡσ μὴ κατακόπτωσι τοὺσ ἵππουσ οἱ τελευταῖοι τὸν ἡγεμόνα διώκοντεσ.

ἴσασι μὲν οὖν ταῦτα σχεδὸν ἅπαντεσ, καρτερεῖν δ’ ἐπιμελούμενοι οὐ πολλοὶ ἐθέλουσι. προσήκει δὲ ἱππάρχῳ ἔτι ἐν εἰρήνῃ ἐπιμελεῖσθαι ὅπωσ ἐμπείρωσ ἕξει τῆσ τε πολεμίασ καὶ τῆσ φιλίασ χώρασ·

ἢν δ’ ἄρα αὐτὸσ ἀπείρωσ ἔχῃ, τῶν ἄλλων γε δὴ τοὺσ ἐπιστημονεστάτουσ ἑκάστων τόπων παραλαμβάνειν. πολὺ γὰρ διαφέρει ἡγούμενοσ ὁ εἰδὼσ τὰσ ὁδοὺσ τοῦ μὴ εἰδότοσ, καὶ ἐπιβουλεύων δὲ πολεμίοισ ὁ εἰδὼσ τοὺσ τόπουσ τοῦ μὴ εἰδότοσ πολὺ διαφέρει. καὶ κατασκόπων δὲ πρὶν πόλεμον εἶναι δεῖ μεμεληκέναι, ὅπωσ ἔσονται καὶ ἐκ πόλεων ἀμφοτέροισ φιλίων καὶ ἐξ ἐμπόρων·

πᾶσαι γὰρ αἱ πόλεισ τοὺσ εἰσάγοντάσ τι ἀεὶ ὡσ εὐμενεῖσ δέχονται· καὶ ψευδαυτόμολοι δ’ ἔστιν ὅτε χρήσιμον. οὐ μέντοι τοῖσ γε κατασκόποισ δεῖ ποτε πιστεύοντα φυλακῆσ ἀμελεῖν, ἀλλ’ ἀεὶ οὕτωσ κατεσκευάσθαι χρή, ὥσπερ ἢν ἥξοντεσ εἰσηγγελμένοι ὦσιν οἱ πολέμιοι.

καὶ γὰρ ἢν πάνυ πιστοὶ ὦσιν οἱ κατάσκοποι, χαλεπὸν ἐν καιρῷ ἀπαγγέλλειν· πολλὰ γὰρ ἐν πολέμῳ τὰ ἐμπόδια συμπίπτει. τάσ γε μὴν ἐξαγωγὰσ τοῦ ἱππικοῦ ἧττον ἂν οἱ πολέμιοι αἰσθάνοιντο, εἰ ἀπὸ παραγγέλσεωσ γίγνοιντο μᾶλλον ἢ εἰ ὑπὸ κήρυκοσ ἢ εἰ ἀπὸ προγραφῆσ.

ἀγαθὸν οὖν καὶ τὸ πρὸσ τὸ διὰ παραγγέλσεωσ ἐξάγειν τὸ δεκαδάρχουσ καθιστάναι, καὶ <ἐπὶ> τοῖσ δεκαδάρχοισ πεμπαδάρχουσ, ἵνα ὡσ ἐλαχίστοισ ἕκαστοσ παραγγέλλῃ· καὶ τὸ μέτωπον δὲ οὕτωσ μηκύνοιεν ἂν τῆσ τάξεωσ ἀταράκτωσ οἱ πεμπάδαρχοι παράγοντεσ, ὁπότε τούτου καιρὸσ εἰή.

ὅταν γε μὴν προφυλάττειν δέῃ, ἐγὼ μὲν ἀεὶ ἐπαινῶ τὰσ κρυπτὰσ σκοπάσ τε καὶ φυλακάσ· οὕτω γὰρ ἅμα μὲν τῶν φίλων φυλακαὶ γίγνονται, ἅμα δὲ τοῖσ πολεμίοισ ἐνέδραι κατασκευάζονται. καὶ αὐτοὶ μὲν δυσεπιβουλευτότεροί εἰσιν ἀφανεῖσ ὄντεσ, τοῖσ δὲ πολεμίοισ φοβερώτεροι.

τὸ γὰρ εἰδέναι μὲν ὅτι εἰσί που φυλακαί, ὅπου δ’ εἰσὶ καὶ ὁπόσαι μὴ εἰδέναι, τοῦτο θαρσεῖν μὲν κωλύει τοὺσ πολεμίουσ, ὑποπτεύειν δὲ ἀναγκάζει πάντα τὰ χωρία· αἱ δὲ φανεραὶ φυλακαὶ δῆλα παρέχουσι καὶ τὰ δεινὰ καὶ τὰ εὐθαρσῆ. ἔτι δὲ τῷ μὲν κρυπτὰσ ἔχοντι φυλακὰσ ἐξέσται μὲν φανεροῖσ ὀλίγοισ ἔμπροσθεν τῶν κρυπτῶν φυλάττοντα πειρᾶσθαι τοὺσ πολεμίουσ εἰσ ἐνέδρασ ὑπάγειν·

ἀγρευτικὸν δὲ καὶ ὄπισθεν τῶν κρυπτῶν ἄλλοισ φανεροῖσ ἔστιν ὅτε φυλάττειν· καὶ τοῦτο γὰρ ἐξαπατητικὸν τῶν πολεμίων ὁμοίωσ τῷ πρόσθεν εἰρημένῳ. ἀλλὰ μὴν φρονίμου γε ἄρχοντοσ καὶ τὸ μήποτε κινδυνεύειν ἑκόντα, πλὴν ὅπου ἂν πρόδηλον ᾖ ὅτι πλέον ἕξει τῶν πολεμίων·

τὸ δὲ ὑπηρετεῖν τὰ ἥδιστα τοῖσ πολεμίοισ προδοσία τῶν ξυμμάχων δικαίωσ ἂν μᾶλλον ἢ ἀνδρεία κρίνοιτο. σῶφρον δὲ καὶ τὸ ἐκεῖσε ὁρμᾶν ὅπου ἂν ἀσθενῆ τὰ τῶν πολεμίων ᾖ, κἂν πρόσω ὄντα τυγχάνῃ.

τὸ γὰρ σφόδρα πονῆσαι ἀκινδυνότερον ἢ πρὸσ τοὺσ κρείττουσ ἀγωνίζεσθαι. ἢν δέ πῃ εἰσ μέσον φιλίων τειχέων εἰσίωσιν οἱ πολέμιοι, κἂν πολὺ κρείττουσ ὄντεσ, καλὸν μὲν ἐντεῦθεν ἐπιχειρεῖν ὁποτέρωθι ἂν λελήθῃσ παρών, καλὸν δὲ καὶ ἅμα ἀμφοτέρωθεν.

ὅταν γὰρ οἱ ἕτεροι ἀποχωρῶσιν, οἱ ἐκ τοῦ ἐπὶ θάτερα ἐλαύνοντεσ ταράττοιεν μὲν ἂν τοὺσ πολεμίουσ, σῴζοιεν δ’ ἂν τοὺσ φίλουσ. καὶ τὸ μὲν διὰ κατασκόπων πειρᾶσθαι εἰδέναι τὰ τῶν πολεμίων πάλαι εἴρηται ὡσ ἀγαθόν ἐστιν·

ἐγὼ δὲ πάντων ἄριστον νομίζω εἶναι τὸ αὐτὸν πειρᾶσθαι, ἢν ᾖ ποθεν ἐξ ἀσφαλοῦσ, θεώμενον τοὺσ πολεμίουσ ἀθρεῖν ἤν τι ἁμαρτάνωσι. καὶ τὸ μὲν κλαπῆναι δυνατὸν πέμπειν χρὴ τοὺσ ἐπιτηδείουσ κλέψοντασ, τὸ δ’ ἁρπασθῆναι ἐγχωροῦν ἐφιέναι τοὺσ ἁρπάσοντασ.

ἢν δὲ πορευομένων ποι τῶν πολεμίων ἀπαρτᾶταί τι ἀσθενέστερον τῆσ αὑτοῦ δυνάμεωσ ἢ θαρροῦν ἀποσκεδαννύηται, οὐδὲ τοῦτο χρὴ λανθάνειν· ἀεὶ μέντοι <τῷ> ἰσχυροτέρῳ τὸ ἀσθενέστερον θηρᾶν. κἂν μεταθέων γέ τισ ἐπιγίγνηται κύων, ἢν μὲν ἥττων ᾖ, τούτῳ ἐπιτίθεται, ἢν δὲ κρείττων, ἀποσπάσασ ὅ τι ἂν ἔχῃ ἀποχωρεῖ.

ὅταν δέ γε φυλακῆσ καταφρονήσωσι λύκοι, τάξαντεσ ἑαυτῶν τοὺσ μὲν ἀπελάσαι τὴν φυλακήν, τοὺσ δὲ ἁρπάζειν, οὕτω τὰ ἐπιτήδεια πορίζονται. θηρίων γε μὴν δυναμένων τὰ τοιαῦτα φρονίμωσ λῄζεσθαι, πῶσ οὐκ ἄνθρωπόν γε ὄντα εἰκὸσ σοφώτερον τούτων φαίνεσθαι ἃ καὶ αὐτὰ τέχνῃ ὑπ’ ἀνθρώπου ἁλίσκεται;

SEARCH

MENU NAVIGATION