Xenophon, Cyropaedia, Κύρου Παιδείας, chapter 2

(크세노폰, Cyropaedia, Κύρου Παιδείας, chapter 2)

ἦλθον δ’ ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ παρὰ τοῦ Ἰνδοῦ χρήματα ἄγοντεσ καὶ ἀπήγγελλον αὐτῷ ὅτι ὁ Ἰνδὸσ ἐπιστέλλει τοιάδε. ἐγώ, ὦ Κῦρε, ἥδομαι ὅτι μοι ἐπήγγειλασ ὧν ἐδέου, καὶ βούλομαί σοι ξένοσ εἶναι καὶ πέμπω σοι χρήματα· κἂν ἄλλων δέῃ, μεταπέμπου. ἐπέσταλται δὲ τοῖσ παρ’ ἐμοῦ ποιεῖν ὅ τι ἂν σὺ κελεύῃσ. ἀκούσασ δὲ ὁ Κῦροσ εἶπε·

κελεύω τοίνυν ὑμᾶσ τοὺσ μὲν ἄλλουσ μένοντασ ἔνθα κατεσκηνώκατε φυλάττειν τὰ χρήματα καὶ ζῆν ὅπωσ ὑμῖν ἥδιστον· τρεῖσ δέ μοι ἐλθόντεσ ὑμῶν ἐσ τοὺσ πολεμίουσ ὡσ παρὰ τοῦ Ἰνδοῦ περὶ συμμαχίασ, καὶ τὰ ἐκεῖ μαθόντεσ ὅ τι ἂν λέγωσί τε καὶ ποιῶσιν, ὡσ τάχιστα ἀπαγγείλατε ἐμοί τε καὶ τῷ Ἰνδῷ· κἂν ταῦτά μοι καλῶσ ὑπηρετήσητε, ἔτι μᾶλλον ὑμῖν χάριν εἴσομαι τούτου ἢ ὅτι χρήματα πάρεστε ἄγοντεσ. καὶ γὰρ οἱ μὲν δούλοισ ἐοικότεσ κατάσκοποι οὐδὲν ἄλλο δύνανται εἰδότεσ ἀπαγγέλλειν ἢ ὅσα πάντεσ ἴσασιν· οἱ δὲ οἱοῖ́περ ὑμεῖσ ἄνδρεσ πολλάκισ καὶ τὰ βουλευόμενα καταμανθάνουσιν. οἱ μὲν δὴ Ἰνδοὶ ἡδέωσ ἀκούσαντεσ καὶ ξενισθέντεσ τότε παρὰ Κύρῳ, συσκευασάμενοι τῇ ὑστεραίᾳ ἐπορεύοντο, ὑποσχόμενοι ἦ μὴν μαθόντεσ ὅσα ἂν δύνωνται πλεῖστα ἐκ τῶν πολεμίων ἥξειν ὡσ δυνατὸν τάχιστα.

ὁ δὲ Κῦροσ τά τε ἄλλα εἰσ τὸν πόλεμον παρεσκευάζετο μεγαλοπρεπῶσ, ὡσ δὴ ἀνὴρ οὐδὲν μικρὸν ἐπινοῶν πράττειν, ἐπεμελεῖτο δὲ οὐ μόνον ὧν ἔδοξε τοῖσ συμμάχοισ, ἀλλὰ καὶ ἔριν ἐνέβαλλε πρὸσ ἀλλήλουσ τοῖσ φίλοισ ὅπωσ αὐτοὶ ἕκαστοι φανοῦνται καὶ εὐοπλότατοι καὶ ἱππικώτατοι καὶ ἀκοντιστικώτατοι καὶ τοξικώτατοι καὶ φιλοπονώτατοι.

ταῦτα δὲ ἐξειργάζετο ἐπὶ τὰσ θήρασ ἐξάγων καὶ τιμῶν τοὺσ κρατίστουσ ἕκαστα·

καὶ τοὺσ ἄρχοντασ δὲ οὓσ ἑώρα ἐπιμελομένουσ τούτου ὅπωσ οἱ αὑτῶν κράτιστοι ἔσονται στρατιῶται, καὶ τούτουσ ἐπαινῶν τε παρώξυνε καὶ χαριζόμενοσ αὐτοῖσ ὅ τι δύναιτο. εἰ δέ ποτε θυσίαν ποιοῖτο καὶ ἑορτὴν ἄγοι, καὶ ἐν ταύτῃ ὅσα πολέμου ἕνεκα μελετῶσιν ἄνθρωποι πάντων τούτων ἀγῶνασ ἐποίει καὶ ἆθλα τοῖσ νικῶσι μεγαλοπρεπῶσ ἐδίδου, καὶ ἦν πολλὴ εὐθυμία ἐν τῷ στρατεύματι.

τῷ δὲ Κύρῳ σχεδόν τι ἤδη ἀποτετελεσμένα ἦν ὅσα ἐβούλετο ἔχων στρατεύεσθαι πλὴν τῶν μηχανῶν.

καὶ γὰρ οἱ Πέρσαι ἱππεῖσ ἔκπλεῳ ἤδη ἦσαν εἰσ τοὺσ μυρίουσ, καὶ τὰ ἁρ́ματα τὰ δρεπανηφόρα, ἅ τε αὐτὸσ κατεσκεύαζεν, ἔκπλεω ἤδη ἦν εἰσ τὰ ἑκατόν, ἅ τε Ἀβραδάτασ ὁ Σούσιοσ ἐπεχείρησε κατασκευάζειν ὅμοια τοῖσ Κύρου, καὶ ταῦτα ἔκπλεω ἦν εἰσ ἄλλα ἑκατόν. καὶ τὰ Μηδικὰ δὲ ἁρ́ματα ἐπεπείκει Κῦροσ Κυαξάρην εἰσ τὸν αὐτὸν τρόπον τοῦτον μετασκευάσαι ἐκ τῆσ Τρωικῆσ καὶ Λιβυκῆσ διφρείασ·

καὶ ἔκπλεω καὶ ταῦτα ἦν εἰσ ἄλλα ἑκατόν. καὶ ἐπὶ τὰσ καμήλουσ δὲ τεταγμένοι ἦσαν ἄνδρεσ δύο ἐφ’ ἑκάστην τοξόται. καὶ ὁ μὲν πλεῖστοσ στρατὸσ οὕτωσ εἶχε τὴν γνώμην ὡσ ἤδη παντελῶσ κεκρατηκὼσ καὶ οὐδὲν ὄντα τὰ τῶν πολεμίων. ἐπεὶ δὲ οὕτω διακειμένων ἦλθον οἱ Ἰνδοὶ ἐκ τῶν πολεμίων οὓσ ἐπεπόμφει Κῦροσ ἐπὶ κατασκοπήν, καὶ ἔλεγον ὅτι Κροῖσοσ μὲν ἡγεμὼν καὶ στρατηγὸσ πάντων ᾑρημένοσ εἰή τῶν πολεμίων, δεδογμένον δ’ εἰή πᾶσι τοῖσ συμμάχοισ βασιλεῦσι πάσῃ τῇ δυνάμει ἕκαστον παρεῖναι, χρήματα δὲ εἰσφέρειν πάμπολλα, ταῦτα δὲ τελεῖν καὶ μισθουμένουσ οὓσ δύναιντο καὶ δωρουμένουσ οἷσ δέοι, ἤδη δὲ καὶ μεμισθωμένουσ εἶναι πολλοὺσ μὲν Θρᾳκῶν μαχαιροφόρουσ, Αἰγυπτίουσ δὲ προσπλεῖν, καὶ ἀριθμὸν ἔλεγον εἰσ δώδεκα μυριάδασ σὺν ἀσπίσι ποδήρεσι καὶ δόρασι μεγάλοισ, οἱᾶ́περ καὶ νῦν ἔχουσι, καὶ κοπίσι·

προσέτι δὲ καὶ Κυπρίων στράτευμα·

παρεῖναι δ’ ἤδη Κίλικασ πάντασ καὶ Φρύγασ ἀμφοτέρουσ καὶ Λυκάονασ καὶ Παφλαγόνασ καὶ Καππαδόκασ καὶ Ἀραβίουσ καὶ Φοίνικασ καὶ σὺν τῷ Βαβυλῶνοσ ἄρχοντι τοὺσ Ἀσσυρίουσ, καὶ Ιὤνασ δὲ καὶ Αἰολέασ καὶ σχεδὸν πάντασ τοὺσ Ἕλληνασ τοὺσ ἐν τῇ Ἀσίᾳ ἐποικοῦντασ σὺν Κροίσῳ ἠναγκάσθαι ἕπεσθαι, πεπομφέναι δὲ Κροῖσον καὶ εἰσ Λακεδαίμονα περὶ συμμαχίασ· συλλέγεσθαι δὲ τὸ στράτευμα ἀμφὶ τὸν Πακτωλὸν ποταμόν, προϊέναι δὲ μέλλειν αὐτοὺσ εἰσ Θύμβραρα, ἔνθα καὶ νῦν ὁ σύλλογοσ τῶν ὑπὸ βασιλέα βαρβάρων τῶν κάτω Συρίασ, καὶ ἀγορὰν πᾶσι παρηγγέλθαι ἐνταῦθα κομίζειν·

σχεδὸν δὲ τούτοισ ταὐτὰ ἔλεγον καὶ οἱ αἰχμάλωτοι· ἐπεμελεῖτο γὰρ καὶ τούτου ὁ Κῦροσ ὅπωσ ἁλίσκοιντο παρ’ ὧν ἔμελλε πεύσεσθαί τι· ἔπεμπε δὲ καὶ δούλοισ ἐοικότασ κατασκόπουσ ὡσ αὐτομόλουσ· ὡσ οὖν ταῦτα ἤκουσεν ὁ στρατὸσ τοῦ Κύρου, ἐν φροντίδι τε ἐγένετο, ὥσπερ εἰκόσ, ἡσυχαίτεροί τε ἢ ὡσ εἰώθεσαν διεφοίτων, φαιδροί τε οὐ πάνυ ἐφαίνοντο, ἐκυκλοῦντό τε καὶ μεστὰ ἦν πάντα ἀλλήλουσ ἐρωτώντων περὶ τούτων καὶ διαλεγομένων.

ὡσ δὲ ᾔσθετο ὁ Κῦροσ φόβον διαθέοντα ἐν τῇ στρατιᾷ, συγκαλεῖ τούσ τε ἄρχοντασ τῶν στρατευμάτων καὶ πάντασ ὁπόσων ἀθυμούντων ἐδόκει βλάβη τισ γίγνεσθαι καὶ προθυμουμένων ὠφέλεια.

προεῖπε δὲ τοῖσ ὑπηρέταισ, καὶ ἄλλοσ εἴ τισ βούλοιτο τῶν ὁπλοφόρων προσίστασθαι ἀκουσόμενοσ τῶν λόγων, μὴ κωλύειν. ἐπεὶ δὲ συνῆλθον, ἔλεξε τοιάδε. ἄνδρεσ σύμμαχοι, ἐγὼ τοίνυν ὑμᾶσ συνεκάλεσα ἰδών τινασ ὑμῶν, ἐπεὶ αἱ ἀγγελίαι ἦλθον ἐκ τῶν πολεμίων, πάνυ ἐοικότασ πεφοβημένοισ ἀνθρώποισ.

δοκεῖ γάρ μοι θαυμαστὸν εἶναι εἴ τισ ὑμῶν ὅτι μὲν οἱ πολέμιοι συλλέγονται δέδοικεν, ὅτι δὲ ἡμεῖσ πολὺ πλείουσ συνειλέγμεθα νῦν ἢ ὅτε ἐνικῶμεν ἐκείνουσ, πολὺ δὲ ἄμεινον σὺν θεοῖσ παρεσκευάσμεθα νῦν ἢ πρόσθεν, ταῦτα δὲ ὁρῶντεσ οὐ θαρρεῖτε. ὢ πρὸσ θεῶν, ἔφη, τί δῆτα ἂν ἐποιήσατε οἱ νῦν δεδοικότεσ, εἰ ἤγγελλόν τινεσ τὰ παρ’ ἡμῖν νῦν ὄντα ταῦτα ἀντίπαλα ἡμῖν προσιόντα, καὶ πρῶτον μὲν ἠκούετε, ἔφη, ὅτι οἱ πρότερον νικήσαντεσ ἡμᾶσ οὗτοι πάλιν ἔρχονται ἔχοντεσ ἐν ταῖσ ψυχαῖσ ἣν τότε νίκην ἐκτήσαντο·

ἔπειτα δὲ οἱ τότε ἐκκόψαντεσ τῶν τοξοτῶν καὶ ἀκοντιστῶν τὰσ ἀκροβολίσεισ νῦν οὗτοι ἔρχονται καὶ ἄλλοι ὅμοιοι τούτοισ πολλαπλάσιοι· ἔπειτα δὲ ὥσπερ οὗτοι ὁπλισάμενοι τοὺσ πεζοὺσ τότ’ ἐνίκων, νῦν οὕτω καὶ οἱ ἱππεῖσ αὐτῶν παρεσκευασμένοι πρὸσ τοὺσ ἱππέασ προσέρχονται, καὶ τὰ μὲν τόξα καὶ ἀκόντια ἀποδεδοκιμάκασι, παλτὸν δὲ ἓν ἰσχυρὸν ἕκαστοσ λαβὼν προσελαύνειν διανενόηται ὡσ ἐκ χειρὸσ τὴν μάχην ποιησόμενοσ·

ἔτι δὲ ἁρ́ματα ἔρχεται, ἃ οὐχ οὕτωσ ἑστήξει ὥσπερ πρόσθεν ἀπεστραμμένα ὥσπερ εἰσ φυγήν, ἀλλ’ οἵ τε ἵπποι εἰσὶ κατατεθωρακισμένοι οἱ ἐν τοῖσ ἁρ́μασιν, οἵ τε ἡνίοχοι ἐν πύργοισ ἑστᾶσι ξυλίνοισ τὰ ὑπερέχοντα ἅπαντα συνεστεγασμένοι θώραξι καὶ κράνεσι, δρέπανά τε σιδηρᾶ περὶ τοῖσ ἄξοσι προσήρμοσται, ὡσ ἐλῶντεσ καὶ οὗτοι εὐθὺσ εἰσ τὰσ τάξεισ τῶν ἐναντίων·

πρὸσ δ’ ἔτι κάμηλοι εἰσὶν αὐτοῖσ ἐφ’ ὧν προσελῶσιν, ὧν μίαν ἑκάστην ἑκατὸν ἵπποι οὐκ ἂν ἀνάσχοιντο ἰδόντεσ·

ἔτι δὲ πύργουσ προσίασιν ἔχοντεσ ἀφ’ ὧν τοῖσ μὲν ἑαυτῶν ἀρήξουσιν, ἡμᾶσ δὲ βάλλοντεσ κωλύσουσι τοῖσ ἐν τῷ ἰσοπέδῳ μάχεσθαι· εἰ δὴ ταῦτα ἀπήγγελλέ τισ ὑμῖν ἐν τοῖσ πολεμίοισ ὄντα, οἱ νῦν φοβούμενοι τί ἂν ἐποιήσατε;

ὁπότε ἀπαγγελλομένων ὑμῖν ὅτι Κροῖσοσ μὲν ᾕρηται τῶν πολεμίων στρατηγόσ, ὃσ τοσούτῳ Σύρων κακίων ἐγένετο ὅσῳ Σύροι μὲν μάχῃ ἡττηθέντεσ ἔφυγον, Κροῖσοσ δὲ ἰδὼν ἡττημένουσ ἀντὶ τοῦ ἀρήγειν τοῖσ συμμάχοισ φεύγων ᾤχετο· ἔπειτα δὲ διαγγέλλεται δήπου ὅτι αὐτοὶ μὲν οἱ πολέμιοι οὐχ ἱκανοὶ ἡγοῦνται ὑμῖν εἶναι μάχεσθαι, ἄλλουσ δὲ μισθοῦνται, ὡσ ἄμεινον μαχουμένουσ ὑπὲρ σφῶν ἢ αὐτοί.

εἰ μέντοι τισὶ ταῦτα μὲν τοιαῦτα ὄντα δεινὰ δοκεῖ εἶναι, τὰ δὲ ἡμέτερα φαῦλα, τούτουσ ἐγώ φημι χρῆναι, ὦ ἄνδρεσ, ἀφεῖναι εἰσ τοὺσ ἐναντίουσ· πολὺ γὰρ ἐκεῖ ὄντεσ πλείω ἂν ἡμᾶσ ἢ παρόντεσ ὠφελοῖεν. ἐπεὶ δὲ ταῦτα εἶπεν ὁ Κῦροσ, ἀνέστη Χρυσάντασ ὁ Πέρσησ καὶ ἔλεξεν ὧδε.

ὦ Κῦρε, μὴ θαύμαζε εἴ τινεσ ἐσκυθρώπασαν ἀκούσαντεσ τῶν ἀγγελλομένων· οὐ γὰρ φοβηθέντεσ οὕτω διετέθησαν, ἀλλ’ ἀχθεσθέντεσ· ὥσπερ γε, ἔφη, εἴ τινων βουλομένων τε καὶ οἰομένων ἤδη ἀριστήσειν ἐξαγγελθείη τι ἔργον ὃ ἀνάγκη εἰή πρὸ τοῦ ἀρίστου ἐξεργάσασθαι, οὐδεὶσ ἂν οἶμαι ἡσθείη ἀκούσασ· οὕτω τοίνυν καὶ ἡμεῖσ ἤδη οἰόμενοι πλουτήσειν, ἐπεὶ ἠκούσαμεν ὅτι ἐστὶ περίλοιπον ἔργον ὃ δεῖ ἐξεργάσασθαι, συνεσκυθρωπάσαμεν, οὐ φοβούμενοι, ἀλλὰ πεποιῆσθαι ἂν ἤδη καὶ τοῦτο βουλόμενοι. ἀλλὰ γὰρ ἐπειδὴ οὐ περὶ Συρίασ μόνον ἀγωνιούμεθα, ὅπου σῖτοσ πολὺσ καὶ πρόβατά ἐστι καὶ φοίνικεσ οἱ καρποφόροι, ἀλλὰ καὶ περὶ Λυδίασ, ἔνθα πολὺσ μὲν οἶνοσ, πολλὰ δὲ σῦκα, πολὺ δὲ ἔλαιον, θάλαττα δὲ προσκλύζει καθ’ ἣν πλείω ἔρχεται ἢ ὅσα τισ ἑώρακεν ἀγαθά, ταῦτα, ἔφη, ἐννοούμενοι οὐκέτι ἀχθόμεθα, ἀλλὰ θαρροῦμεν ὡσ μάλιστα, ἵνα θᾶττον καὶ τούτων τῶν Λυδίων ἀγαθῶν ἀπολαύωμεν.

ὁ μὲν οὕτωσ εἶπεν· οἱ δὲ σύμμαχοι πάντεσ ἥσθησάν τε τῷ λόγῳ καὶ ἐπῄνεσαν. καὶ μὲν δή, ἔφη ὁ Κῦροσ, ὦ ἄνδρεσ, δοκεῖ μοι ἰέναι ἐπ’ αὐτοὺσ ὡσ τάχιστα, ἵνα πρῶτον μὲν αὐτοὺσ φθάσωμεν ἀφικόμενοι, ἢν δυνώμεθα, ὅπου τὰ ἐπιτήδεια αὐτοῖσ συλλέγεται·

ἔπειτα δὲ ὅσῳ ἂν θᾶττον ἰώμεν, τοσούτῳ μείω μὲν τὰ παρόντα αὐτοῖσ εὑρήσομεν, πλείω δὲ τὰ ἀπόντα. ἐγὼ μὲν δὴ οὕτω λέγω·

εἰ δέ τισ ἄλλῃ πῃ γιγνώσκει ἢ ἀσφαλέστερον εἶναι ἢ ῥᾷον ἡμῖν, διδασκέτω. ἐπεὶ δὲ συνηγόρευον μὲν πολλοὶ ὡσ χρεὼν εἰή ὅτι τάχιστα πορεύεσθαι ἐπὶ τοὺσ πολεμίουσ, ἀντέλεγε δὲ οὐδείσ, ἐκ τούτου δὴ ὁ Κῦροσ ἤρχετο λόγου τοιοῦδε. ἄνδρεσ σύμμαχοι, αἱ μὲν ψυχαὶ καὶ τὰ σώματα καὶ τὰ ὅπλα οἷσ δεήσει χρῆσθαι ἐκ πολλοῦ ἡμῖν σὺν θεῷ παρεσκεύασται·

νῦν δὲ τὰ ἐπιτήδεια δεῖ εἰσ τὴν ὁδὸν συσκευάζεσθαι αὐτοῖσ τε ἡμῖν καὶ ὁπόσοισ τετράποσι χρώμεθα μὴ μεῖον ἢ εἴκοσιν ἡμερῶν. ἐγὼ γὰρ λογιζόμενοσ εὑρίσκω πλέον ἢ πεντεκαίδεκα ἡμερῶν ἐσομένην ὁδόν, ἐν ᾗ οὐδὲν εὑρήσομεν τῶν ἐπιτηδείων· ἀνεσκεύασται γὰρ τὰ μὲν ὑφ’ ἡμῶν, τὰ δ’ ὑπὸ τῶν πολεμίων ὅσα ἐδύναντο. συσκευάζεσθαι οὖν χρὴ σῖτον μὲν ἱκανόν·

ἄνευ γὰρ τούτου οὔτε μάχεσθαι οὔτε ζῆν δυναίμεθ’ ἄν· οἶνον δὲ τοσοῦτον ἕκαστον ἔχειν χρὴ ὅσοσ ἱκανὸσ ἔσται ἐθίσαι ἡμᾶσ αὐτοὺσ ὑδροποτεῖν· πολλὴ γὰρ ἔσται τῆσ ὁδοῦ ἀοίνοσ, εἰσ ἣν οὐδ’ ἂν πάνυ πολὺν οἶνον συσκευασώμεθα, διαρκέσει. ὡσ οὖν μὴ ἐξαπίνησ ἀοίνοι γενόμενοι νοσήμασι περιπίπτωμεν, ὧδε χρὴ ποιεῖν·

ἐπὶ μὲν τῷ σίτῳ νῦν εὐθὺσ ἀρχώμεθα πίνειν ὕδωρ· τοῦτο γὰρ ἤδη ποιοῦντεσ οὐ πολὺ μεταβαλοῦμεν. καὶ γὰρ ὅστισ ἀλφιτοσιτεῖ, ὕδατι μεμαγμένην ἀεὶ τὴν μᾶζαν ἐσθίει, καὶ ὅστισ ἀρτοσιτεῖ, ὕδατι δεδευμένον τὸν ἄρτον, καὶ τὰ ἑφθὰ δὲ πάντα μεθ’ ὕδατοσ τοῦ πλείστου ἐσκεύασται.

μετὰ δὲ τὸν σῖτον ἐὰν οἶνον ἐπιπίνωμεν, οὐδὲν μεῖον ἔχουσα ἡ ψυχὴ ἀναπαύσεται. ἔπειτα δὲ καὶ τοῦ μετὰ δεῖπνον ἀφαιρεῖν χρή, ἔστ’ ἂν λάθωμεν ὑδροπόται γενόμενοι.

ἡ γὰρ κατὰ μικρὸν παράλλαξισ πᾶσαν ποιεῖ φύσιν ὑποφέρειν τὰσ μεταβολάσ· διδάσκει δὲ καὶ ὁ θεόσ, ἀπάγων ἡμᾶσ κατὰ μικρὸν ἔκ τε τοῦ χειμῶνοσ εἰσ τὸ ἀνέχεσθαι ἰσχυρὰ θάλπη ἔκ τε τοῦ θάλπουσ εἰσ τὸν ἰσχυρὸν χειμῶνα· ὃν χρὴ μιμουμένουσ εἰσ ὃ δεῖ ἐλθεῖν προειθισμένουσ ἡμᾶσ ἀφικνεῖσθαι. καὶ τὸ τῶν στρωμάτων δὲ βάροσ εἰσ τἀπιτήδεια καταδαπανᾶτε·

τὰ μὲν γὰρ ἐπιτήδεια περιττεύοντα οὐκ ἄχρηστα ἔσται· στρωμάτων δὲ ἐνδεηθέντεσ μὴ δείσητε ὡσ οὐχ ἡδέωσ καθευδήσετε· εἰ δὲ μή, ἐμὲ αἰτιᾶσθε. ἐσθὴσ μέντοι ὅτῳ ἐστὶν ἀφθονωτέρα παροῦσα, πολλὰ καὶ ὑγιαίνοντι καὶ κάμνοντι ἐπικουρεῖ. ὄψα δὲ χρὴ συνεσκευάσθαι ὅσα ἐστὶν ὀξέα καὶ δριμέα καὶ ἁλμυρά·

ταῦτα γὰρ ἐπὶ σῖτόν τε ἄγει καὶ ἐπὶ πλεῖστον ἀρκεῖ. ὅταν δ’ ἐκβαίνωμεν εἰσ ἀκέραια, ὅπου ἤδη εἰκὸσ ἡμᾶσ σῖτον λαμβάνειν, χειρομύλασ χρὴ αὐτόθεν παρασκευάσασθαι αἷσ σιτοποιησόμεθα· τοῦτο γὰρ κουφότατον τῶν σιτοποιικῶν ὀργάνων. συνεσκευάσθαι δὲ χρὴ καὶ ὧν ἀσθενοῦντεσ δέονται ἄνθρωποι·

τούτων γὰρ ὁ μὲν ὄγκοσ μικρότατοσ, ἢν δὲ τύχη τοιαύτη γένηται, μάλιστα δεήσει. ἔχειν δὲ χρὴ καὶ ἱμάντασ· τὰ γὰρ πλεῖστα καὶ ἀνθρώποισ καὶ ἵπποισ ἱμᾶσιν ἤρτηται· ὧν κατατριβομένων καὶ ῥηγνυμένων ἀνάγκη ἀργεῖν, ἢν μή τισ ἔχῃ περίζυγα. ὅστισ δὲ πεπαίδευται καὶ παλτὸν ξύσασθαι, ἀγαθὸν καὶ ξυήλησ μὴ ἐπιλαθέσθαι. ἀγαθὸν δὲ καὶ ῥίνην φέρεσθαι·

ὁ γὰρ λόγχην ἀκονῶν ἐκεῖνοσ καὶ τὴν ψυχήν τι παρακονᾷ. ἔπεστι γάρ τισ αἰσχύνη λόγχην ἀκονῶντα κακὸν εἶναι. ἔχειν δὲ χρὴ καὶ ξύλα περίπλεω καὶ ἁρ́μασι καὶ ἁμάξαισ· ἐν γὰρ πολλαῖσ πράξεσι πολλὰ ἀνάγκη καὶ τὰ ἀπαγορεύοντα εἶναι. ἔχειν δὲ δεῖ καὶ τὰ ἀναγκαιότατα ὄργανα ἐπὶ ταῦτα πάντα·

οὐ γὰρ πανταχοῦ χειροτέχναι παραγίγνονται· τὸ δ’ ἐφ’ ἡμέραν ἀρκέσον ὀλίγοι τινὲσ οἳ οὐχ ἱκανοὶ ποιῆσαι. ἔχειν δὲ χρὴ καὶ ἄμην καὶ σμινύην κατὰ ἅμαξαν ἑκάστην, καὶ κατὰ τὸν νωτοφόρον δὲ ἀξίνην καὶ δρέπανον· ταῦτα γὰρ καὶ ἰδίᾳ ἑκάστῳ χρήσιμα καὶ ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ πολλάκισ ὠφέλιμα γίγνεται. τὰ μὲν οὖν εἰσ τροφὴν δέοντα οἱ ἡγεμόνεσ τῶν ὁπλοφόρων ἐξετάζετε τοὺσ ὑφ’ ὑμῖν αὐτοῖσ·

οὐ γὰρ δεῖ παριέναι ὅτου ἄν τισ τούτων ἐνδέηται· ἡμεῖσ γὰρ τούτων ἐνδεεῖσ ἐσόμεθα. ἃ δὲ κατὰ τὰ ὑποζύγια κελεύω ἔχειν, ὑμεῖσ οἱ τῶν σκευοφόρων ἄρχοντεσ ἐξετάζετε, καὶ τὸν μὴ ἔχοντα κατασκευάζεσθαι ἀναγκάζετε. ὑμεῖσ δ’ αὖ οἱ τῶν ὁδοποιῶν ἄρχοντεσ ἔχετε μὲν ἀπογεγραμμένουσ παρ’ ἐμοῦ τοὺσ ἀποδεδοκιμασμένουσ καὶ τοὺσ ἐκ τῶν ἀκοντιστῶν καὶ τοὺσ ἐκ τῶν τοξοτῶν καὶ τοὺσ ἐκ τῶν σφενδονητῶν·

τούτων δὲ χρὴ τοὺσ μὲν ἀπὸ τῶν ἀκοντιστῶν πέλεκυν ἔχοντασ ξυλοκόπον ἀναγκάζειν στρατεύεσθαι, τοὺσ δ’ ἀπὸ τῶν τοξοτῶν σμινύην, τοὺσ δ’ ἀπὸ τῶν σφενδονητῶν ἄμην· τούτουσ δὲ ἔχοντασ ταῦτα πρὸ τῶν ἁμαξῶν κατ’ ἴλασ πορεύεσθαι, ὅπωσ ἤν τι δέῃ ὁδοποιίασ, εὐθὺσ ἐνεργοὶ ἦτε, καὶ ἐγὼ ἤν τι δέωμαι, ὅπωσ εἰδῶ ὅθεν δεῖ λαβόντα τούτοισ χρῆσθαι. ἄξω δὲ καὶ τοὺσ ἐν τῇ στρατιωτικῇ ἡλικίᾳ σὺν τοῖσ ὀργάνοισ χαλκέασ τε καὶ τέκτονασ καὶ σκυτοτόμουσ, ὅπωσ ἄν τι δέῃ καὶ τοιούτων τεχνῶν ἐν τῇ στρατιᾷ μηδὲν ἐλλείπηται.

οὗτοι δὲ ὁπλοφόρου μὲν τάξεωσ ἀπολελύσονται, ἃ δὲ ἐπίστανται, τῷ βουλομένῳ μισθοῦ ὑπηρετοῦντεσ ἐν τῷ τεταγμένῳ ἔσονται. ἢν δέ τισ καὶ ἔμποροσ βούληται ἕπεσθαι πωλεῖν τι βουλόμενοσ, τῶν μὲν προειρημένων ἡμερῶν τὰ ἐπιτήδεια ἔχειν ἤν τι πωλῶν ἁλίσκηται, πάντων στερήσεται·

ἐπειδὰν δ’ αὗται παρέλθωσιν αἱ ἡμέραι, πωλήσει ὅπωσ ἂν βούληται. ὅστισ δ’ ἂν τῶν ἐμπόρων πλείστην ἀγορὰν παρέχων φαίνηται, οὗτοσ καὶ παρὰ τῶν συμμάχων καὶ παρ’ ἐμοῦ δώρων καὶ τιμῆσ τεύξεται. εἰ δέ τισ χρημάτων προσδεῖσθαι νομίζει εἰσ ἐμπολήν, γνωστῆρασ ἐμοὶ προσαγαγὼν καὶ ἐγγυητὰσ ἦ μὴν πορεύσεσθαι σὺν τῇ στρατιᾷ, λαμβανέτω ὧν ἡμεῖσ ἔχομεν.

ἐγὼ μὲν δὴ ταῦτα προαγορεύω· εἰ δέ τίσ τι καὶ ἄλλο δέον ἐνορᾷ, πρὸσ ἐμὲ σημαινέτω. καὶ ὑμεῖσ μὲν ἀπιόντεσ συσκευάζεσθε, ἐγὼ δὲ θύσομαι ἐπὶ τῇ ὁρμῇ·

ὅταν δὲ τὰ τῶν θεῶν καλῶσ ἔχῃ, σημανοῦμεν. παρεῖναι δὲ χρὴ ἅπαντασ τὰ προειρημένα ἔχοντασ εἰσ τὴν τεταγμένην χώραν πρὸσ τοὺσ ἡγεμόνασ αὐτῶν. ὑμεῖσ δὲ οἱ ἡγεμόνεσ τὴν ἑαυτοῦ ἕκαστοσ τάξιν εὐτρεπισάμενοσ πρὸσ ἐμὲ πάντεσ συμβάλλετε, ἵνα τὰσ ἑαυτῶν ἕκαστοι χώρασ καταμάθητε.

상위

Cyropaedia

목록

SEARCH

MENU NAVIGATION