Strabo, Geography, Book 9, chapter 3

(스트라본, 지리학, Book 9, chapter 3)

μετὰ δὲ τὴν Βοιωτίαν καὶ τὸν Ὀρχομενὸν ἡ Φωκίσ ἐστι πρὸσ ἄρκτον παραβεβλημένη τῇ Βοιωτίᾳ παραπλησίωσ ἀπὸ θαλάττησ εἰσ θάλατταν τό γε παλαιόν. ὁ γὰρ Δαφνοῦσ ἦν τότε τῆσ Φωκίδοσ, σχίζων ἐφ’ ἑκάτερα τὴν Λοκρίδα καὶ μέσοσ ταττόμενοσ τοῦ τε Ὀπουντίου κόλπου καὶ τῆσ τῶν Ἐπικνημιδίων παραλίασ· νῦν δὲ Λοκρῶν ἐστὶν ἡ χώρα τὸ δὲ πόλισμα κατέσκαπται, ὥστ’ οὐδ’ ἐκεῖ καθήκει οὐκέτι μέχρι τῆσ πρὸσ Εὐβοίᾳ θαλάττησ ἡ Φωκίσ, τῷ δὲ Κρισαίῳ κόλπῳ συνῆπται. αὐτὴ γὰρ ἡ Κρῖσα τῆσ Φωκίδοσ ἐστὶν ἐπ’ αὐτῆσ ἱδρυμένη τῆσ θαλάττησ καὶ Κίρρα καὶ Ἀντικύρα καὶ τὰ ὑπὲρ αὐτῶν ἐν τῇ μεσογαίᾳ συνεχῆ κείμενα χωρία πρὸσ τῷ Παρνασσῷ, Δελφοί τε καὶ Κίρφισ καὶ Δαυλὶσ καὶ αὐτὸσ ὁ Παρνασσὸσ τῆσ τε Φωκίδοσ ὢν καὶ ἀφορίζων τὸ ἑσπέριον πλευρόν. ὃν τρόπον δ’ ἡ Φωκὶσ τῇ Βοιωτίᾳ παράκειται, τοῦτον καὶ ἡ Λοκρὶσ τῇ Φωκίδι ἑκατέρα. διττὴ γάρ ἐστι διῃρημένη ὑπὸ τοῦ Παρνασσοῦ δίχα, ἡ μὲν ἐκ τοῦ ἑσπερίου μέρουσ παρακειμένη τῷ Παρνασσῷ καὶ μέροσ αὐτοῦ νεμομένη, καθήκουσα δ’ ἐπὶ τὸν Κρισαῖον κόλπον, ἡ δ’ ἐκ τοῦ πρὸσ ἑώ τελευτῶσα ἐπὶ τὴν πρὸσ Εὐβοίᾳ θάλατταν. καλοῦνται δ’ οἱ μὲν ἑσπέριοι Λοκροὶ καὶ Ὀζόλαι, ἔχουσί τε ἐπὶ τῇ δημοσίᾳ σφραγῖδι τὸν ἕσπερον ἀστέρα ἐγκεχαραγμένον· οἱ δ’ ἕτεροι δίχα πωσ καὶ αὐτοὶ διῃρημένοι, οἱ μὲν Ὀπούντιοι ἀπὸ τῆσ μητροπόλεωσ, ὅμοροι Φωκεῦσι καὶ Βοιωτοῖσ, οἱ δ’ Ἐπικνημίδιοι ἀπὸ ὄρουσ Κνημῖδοσ, προσεχεῖσ Οἰταίοισ τε καὶ Μαλιεῦσιν. ἐν μέσῳ δὲ ἀμφοῖν τῶν τε Ἑσπερίων καὶ τῶν ἑτέρων Παρνασσόσ, παραμήκησ εἰσ τὸ προσάρκτιον μέροσ ἐκτεινόμενοσ ἀπὸ τῶν περὶ Δελφοὺσ τόπων μέχρι τῆσ συμβολῆσ τῶν τε Οἰταίων ὀρῶν καὶ τῶν Αἰτωλικῶν καὶ τῶν ἀνὰ μέσον Δωριέων. πάλιν γὰρ ὥσπερ ἡ Λοκρὶσ διττὴ οὖσα τοῖσ Φωκεῦσι παραβέβληται, οὕτω καὶ ἡ πᾶσα Οἰταία μετὰ τῆσ Αἰτωλίασ καί τινων ἀνὰ μέσον τόπων τῆσ Δωρικῆσ τετραπόλεωσ τῇ Λοκρίδι ἑκατέρᾳ καὶ Παρνασσῷ καὶ τοῖσ Δωριεῦσιν. ὑπὲρ τούτων δ’ ἤδη οἱ Θετταλοὶ καὶ τῶν Αἰτωλῶν οἱ προσάρκτιοι καὶ Ἀκαρνᾶνεσ καί τινα τῶν Ἠπειρωτικῶν ἐθνῶν καὶ τῶν Μακεδονικῶν· δεῖ δέ, ὅπερ ἔφαμεν καὶ πρότερον, παραλλήλουσ ὥσπερ ταινίασ τινὰσ τεταμένασ ἀπὸ τῆσ ἑσπέρασ ἐπὶ τὰσ ἀνατολὰσ νοῆσαι τὰσ λεχθείσασ χώρασ. ἱεροπρεπὴσ δ’ ἐστὶ πᾶσ ὁ Παρνασσόσ, ἔχων ἄντρα τε καὶ ἄλλα χωρία τιμώμενά τε καὶ ἁγιστευόμενα· ὧν ἐστι γνωριμώτατόν τε καὶ κάλλιστον τὸ Κωρύκιον νυμφῶν ἄντρον ὁμώνυμον τῷ Κιλικίῳ. τῶν δὲ πλευρῶν τοῦ Παρνασσοῦ τὸ μὲν ἑσπέριον νέμονται Λοκροί τε οἱ Ὀζόλαι καί τινεσ τῶν Δωριέων καὶ Αἰτωλοὶ κατὰ τὸν Κόρακα προσαγορευόμενον Αἰτωλικὸν ὄροσ, τὸ δὲ Φωκεῖσ καὶ Δωριεῖσ οἱ πλείουσ, ἔχοντεσ τὴν Τετράπολιν περικειμένην πωσ τῷ Παρνασσῷ, πλεονάζουσαν δὲ τοῖσ πρὸσ ἑώ. αἱ μὲν οὖν κατὰ τὸ μῆκοσ πλευραὶ τῶν λεχθεισῶν χωρῶν τε καὶ ταινιῶν ἑκάστησ παράλληλοι ἅπασαί εἰσιν, ἡ μὲν οὖσα προσάρκτιοσ ἡ δὲ πρὸσ νότον. αἱ δὲ λοιπαὶ ἑσπέριοι ταῖσ ἑῴαισ οὔκ εἰσι παράλληλοι· οὐδὲ ἡ παραλία ἑκατέρα, ἥ τε τοῦ Κρισαίου κόλπου μέχρι Ἀκτίου καὶ ἡ πρὸσ Εὔβοιαν μέχρι τῆσ Θεσσαλονικείασ παράλληλοι ἀλλήλαισ εἰσίν, εἰσ ἃσ τελευτᾷ ταῦτα τὰ ἔθνη· ἀλλ’ οὕτω δέχεσθαι δεῖ τὰ σχήματα τούτων τῶν χωρίων ὡσ ἂν ἐν τριγώνῳ παρὰ τὴν βάσιν τεταμένων γραμμῶν πλειόνων· τὰ γὰρ ἀποληφθέντα σχήματα παράλληλα μὲν ἀλλήλοισ ἔσται, καὶ τὰσ κατὰ μῆκοσ ἐναντίον πλευρὰσ ἕξει παραλλήλουσ, τὰσ δὲ κατὰ πλάτοσ οὐκέτι. ὁ μὲν οὖν ὁλοσχερὴσ τύποσ οὗτοσ τῆσ λοιπῆσ καὶ ἐφεξῆσ περιοδείασ, τὰ καθ’ ἕκαστα δ’ ἑξῆσ λέγωμεν ἀπὸ τῆσ Φωκίδοσ ἀρξάμενοι. ταύτησ δ’ ἐπιφανέσταται δύο πόλεισ Δελφοί τε καὶ Ἐλάτεια·

Δελφοὶ μὲν διὰ τὸ ἱερὸν τοῦ Πυθίου Ἀπόλλωνοσ καὶ τὸ μαντεῖον ἀρχαῖον ὄν, εἴ γε Ἀγαμέμνων ἀπ’ αὐτοῦ χρηστηριάσασθαι λέγεται ὑπὸ τοῦ ποιητοῦ· ὁ γὰρ κιθαρῳδὸσ ᾄδων εἰσάγεται νεῖκοσ Ὀδυσσῆοσ καὶ Πηλείδεω Ἀχιλῆοσ, ὥσ ποτε δηρίσαντο. ‐ ἄναξ δ’ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων χαῖρε νόῳ ὣσ γάρ οἱ χρείων μυθήσατο Φοῖβοσ Ἀπόλλων Πυθοῖ· Δελφοὶ μὲν δὴ διὰ ταῦτα, Ἐλάτεια δὲ ὅτι πασῶν μεγίστη τῶν ἐνταῦθα πόλεων καὶ ἐπικαιριωτάτη διὰ τὸ ἐπικεῖσθαι τοῖσ στενοῖσ καὶ τὸν ἔχοντα ταύτην ἔχειν τὰσ εἰσβολὰσ τὰσ εἰσ τὴν Φωκίδα καὶ τὴν Βοιωτίαν. ὄρη γάρ ἐστιν Οἰταῖα πρῶτον, ἔπειτα τὰ τῶν Λοκρῶν καὶ τῶν Φωκέων, οὐ πανταχοῦ στρατοπέδοισ βάσιμα τοῖσ ἐκ Θετταλίασ ἐμβάλλουσιν, ἀλλ’ ἔχει παρόδουσ στενὰσ μὲν ἀφωρισμένασ δέ, ἃσ αἱ παρακείμεναι πόλεισ φρουροῦσιν· ἁλουσῶν δ’ ἐκείνων κρατεῖσθαι συμβαίνει καὶ τὰσ παρόδουσ. ἐπεὶ δ’ ἡ τοῦ ἱεροῦ ἐπιφάνεια τοῦ ἐν Δελφοῖσ ἔχει πρεσβεῖον, καὶ ἅμα ἡ θέσισ τῶν χωρίων ἀρχὴν ὑπαγορεύει φυσικήν ταῦτα γάρ ἐστι τὰ ἑσπεριώτατα μέρη τῆσ Φωκίδοσ, ἐντεῦθεν ἀρκτέον. εἴρηται δ’ ὅτι καὶ ὁ Παρνασσὸσ ἐπὶ τῶν ἑσπερίων ὁρ́ων ἵδρυται τῆσ Φωκίδοσ.

τούτου δὴ τὸ μὲν πρὸσ δύσιν πλευρὸν οἱ Λοκροὶ κατέχουσιν οἱ Ὀζόλαι, τὸ δὲ νότιον οἱ Δελφοί, πετρῶδεσ χωρίον θεατροειδέσ, κατὰ κορυφὴν ἔχον τὸ μαντεῖον καὶ τὴν πόλιν, σταδίων ἑκκαίδεκα κύκλον πληροῦσαν. ὑπέρκειται δ’ αὐτῆσ ἡ Λυκώρεια, ἐφ’ οὗ τόπου πρότερον ἵδρυντο οἱ Δελφοὶ ὑπὲρ τοῦ ἱεροῦ· νῦν δ’ ἐπ’ αὐτῷ οἰκοῦσι περὶ τὴν κρήνην τὴν Κασταλίαν. πρόκειται δὲ τῆσ πόλεωσ ἡ Κίρφισ ἐκ τοῦ νοτίου μέρουσ, ὄροσ ἀπότομον, νάπην ἀπολιπὸν μεταξύ, δι’ ἧσ Πλεῖστοσ διαρρεῖ ποταμόσ. ὑποπέπτωκε δὲ τῇ ὁ Κίρφει πόλισ ἀρχαία Κίρρα, ἐπὶ τῇ θαλάττῃ ἱδρυμένη, ἀφ’ ἧσ ἀνάβασισ εἰσ Δελφοὺσ ὀγδοήκοντά που σταδίων· ἵδρυται δ’ ἀπαντικρὺ Σικυῶνοσ. πρόκειται δὲ τῆσ Κίρρασ τὸ Κρισαῖον πεδίον εὔδαιμον. πάλιν γὰρ ἐφεξῆσ ἐστιν ἄλλη πόλισ Κρῖσα, ἀφ’ ἧσ ὁ κόλποσ Κρισαῖοσ· εἶτα Ἀντικύρα, ὁμώνυμοσ τῇ κατὰ τὸν Μαλιακὸν κόλπον καὶ τὴν Οἴτην. καὶ δή φασιν ἐκεῖ τὸν ἑλλέβορον φύεσθαι τὸν ἀστεῖον, ἐνταῦθα δὲ σκευάζεσθαι βέλτιον, καὶ διὰ τοῦτο ἀποδημεῖν δεῦρο πολλοὺσ καθάρσεωσ καὶ θεραπείασ χάριν· γίνεσθαι γάρ τι σησαμοειδὲσ φάρμακον ἐν τῇ Φωκικῇ, μεθ’ οὗ σκευάζεσθαι τὸν Οἰταῖον ἑλλέβορον. αὕτη μὲν οὖν συμμένει, ἡ δὲ Κίρρα καὶ ἡ Κρῖσα κατεσπάσθησαν, ἡ μὲν .

. . ὕστερον ὑπ’ Εὐρυλόχου τοῦ Θετταλοῦ κατὰ τὸν Κρισαῖον πόλεμον· εὐτυχήσαντεσ γὰρ οἱ Κρισαῖοι διὰ τὰ ἐκ τῆσ Σικελίασ καὶ τῆσ Ἰταλίασ τέλη, πικρῶσ ἐτελώνουν τοὺσ ἐπὶ τὸ ἱερὸν ἀφικνουμένουσ καὶ παρὰ τὰ προστάγματα τῶν Ἀμφικτυόνων. τὰ δ’ αὐτὰ καὶ τοῖσ Ἀμφισσεῦσι συνέβη. Λοκρῶν δ’ εἰσὶν οὗτοι τῶν Ὀζολῶν. ἐπελθόντεσ γὰρ καὶ οὗτοι τήν τε Κρῖσαν ἀνέλαβον, καὶ τὸ πεδίον τὸ ὑπὸ τῶν Ἀμφικτυόνων ἀνιερωθὲν αὖθισ κατεγεώργουν, καὶ χείρουσ ἦσαν περὶ τοὺσ ξένουσ τῶν πάλαι Κρισαίων. καὶ τούτουσ οὖν ἐτιμωρήσαντο οἱ Ἀμφικτύονεσ, καὶ τῷ θεῷ τὴν χώραν ἀπέδοσαν. ὠλιγώρηται δ’ ἱκανῶσ καὶ τὸ ἱερόν, πρότερον δ’ ὑπερβαλλόντωσ ἐτιμήθη. δηλοῦσι δ’ οἵ τε θησαυροὶ οὓσ καὶ δῆμοι καὶ δυνάσται κατεσκεύασαν, εἰσ οὓσ καὶ χρήματα ἀνετίθεντο καθιερωμένα καὶ ἔργα τῶν ἀρίστων δημιουργῶν, καὶ ὁ ἀγὼν ὁ Πυθικὸσ καὶ τὸ πλῆθοσ τῶν ἱστορουμένων χρησμῶν. φασὶ δ’ εἶναι τὸ μαντεῖον ἄντρον κοῖλον κατὰ βάθουσ οὐ μάλα εὐρύστομον, ἀναφέρεσθαι δ’ ἐξ αὐτοῦ πνεῦμα ἐνθουσιαστικόν, ὑπερκεῖσθαι δὲ τοῦ στομίου τρίποδα ὑψηλόν, ἐφ’ ὃν τὴν Πυθίαν ἀναβαίνουσαν δεχομένην τὸ πνεῦμα ἀποθεσπίζειν ἔμμετρά τε καὶ ἄμετρα·

ἐντείνειν δὲ καὶ ταῦτα εἰσ μέτρον ποιητάσ τινασ ὑπουργοῦντασ τῷ ἱερῷ. πρώτην δὲ Φημονόην γενέσθαι φασὶ Πυθίαν, κεκλῆσθαι δὲ καὶ τὴν προφῆτιν οὕτω καὶ τὴν πόλιν ἀπὸ τοῦ πυθέσθαι, ἐκτετάσθαι δὲ τὴν πρώτην συλλαβήν, ὡσ ἐπὶ τοῦ ἀθανάτου καὶ ἀκαμάτου καὶ διακόνου. ἡ μὲν οὖν ἐπὶ τὸ πλεῖον τιμὴ τῷ ἱερῷ τούτῳ διὰ τὸ χρηστήριον συνέβη δόξαντι ἀψευδεστάτῳ τῶν πάντων ὑπάρξαι, προσέλαβε δέ τι καὶ ἡ θέσισ τοῦ τόπου.

τῆσ γὰρ Ἑλλάδοσ ἐν μέσῳ πώσ ἐστι τῆσ συμπάσησ, τῆσ τε ἐντὸσ Ἰσθμοῦ καὶ τῆσ ἐκτόσ, ἐνομίσθη δὲ καὶ τῆσ οἰκουμένησ, καὶ ἐκάλεσαν τῆσ γῆσ ὀμφαλόν, προσπλάσαντεσ καὶ μῦθον ὅν φησι Πίνδαροσ, ὅτι συμπέσοιεν ἐνταῦθα οἱ ἀετοὶ οἱ ἀφεθέντεσ ὑπὸ τοῦ Διόσ, ὁ μὲν ἀπὸ τῆσ δύσεωσ ὁ δ’ ἀπὸ τῆσ ἀνατολῆσ· οἱ δὲ κόρακάσ φασι. δείκνυται δὲ καὶ ὀμφαλόσ τισ ἐν τῷ ναῷ τεταινιωμένοσ καὶ ἐπ’ αὐτῷ αἱ δύο εἰκόνεσ τοῦ μύθου. τοιαύτησ δὲ τῆσ εὐκαιρίασ οὔσησ τῆσ περὶ τοὺσ Δελφούσ, συνῄεσάν τε ῥᾳδίωσ ἐκεῖσε, μάλιστα δ’ οἱ ἐγγύθεν, καὶ δὴ καὶ τὸ Ἀμφικτυονικὸν σύστημα ἐκ τούτων συνετάχθη περί τε τῶν κοινῶν βουλευσόμενον καὶ τοῦ ἱεροῦ τὴν ἐπιμέλειαν ἕξον κοινοτέραν, ἅτε καὶ χρημάτων ἀποκειμένων πολλῶν καὶ ἀναθημάτων φυλακῆσ καὶ ἁγιστείασ δεομένων μεγάλησ.

τὰ πάλαι μὲν οὖν ἀγνοεῖται, Ἀκρίσιοσ δὲ τῶν μνημονευομένων πρῶτοσ διατάξαι δοκεῖ τὰ περὶ τοὺσ Ἀμφικτύονασ καὶ πόλεισ ἀφορίσαι τὰσ μετεχούσασ τοῦ συνεδρίου καὶ ψῆφον ἑκάστῃ δοῦναι, τῇ μὲν καθ’ αὑτὴν τῇ δὲ μεθ’ ἑτέρασ ἢ μετὰ πλειόνων, ἀποδεῖξαι δὲ καὶ τὰσ Ἀμφικτυονικὰσ δίκασ ὅσαι πόλεσι πρὸσ πόλεισ εἰσίν· ὕστερον δ’ ἄλλαι πλείουσ διατάξεισ γεγόνασιν, ἑώσ κατελύθη καὶ τοῦτο τὸ σύνταγμα, καθάπερ τὸ τῶν Ἀχαιῶν. αἱ μὲν οὖν πρῶται δυοκαίδεκα συνελθεῖν λέγονται πόλεισ· ἑκάστη δ’ ἔπεμπε Πυλαγόραν, δὶσ κατ’ ἔτοσ οὔσησ τῆσ συνόδου ἐάρόσ τε καὶ μετοπώρου· ὕστερον δὲ καὶ πλείουσ προσῆλθον πόλεισ. τὴν δὲ σύνοδον Πυλαίαν ἐκάλουν τὴν μὲν ἐαρινὴν τὴν δὲ μετοπωρινήν, ἐπειδὴ ἐν Πύλαισ συνήγοντο, ἃσ καὶ Θερμοπύλασ καλοῦσιν· ἔθυον δὲ τῇ Δήμητρι οἱ πυλαγόροι. τὸ μὲν οὖν ἐξ ἀρχῆσ τοῖσ ἐγγὺσ μετῆν καὶ τούτων καὶ τοῦ μαντείου, ὕστερον δὲ καὶ οἱ πόρρωθεν ἀφικνοῦντο καὶ ἐχρῶντο τῷ μαντείῳ καὶ ἔπεμπον δῶρα καὶ θησαυροὺσ κατεσκεύαζον, καθάπερ Κροῖσοσ καὶ ὁ πατὴρ Ἀλυάττησ καὶ Ἰταλιωτῶν τινεσ καὶ Σικελοί. ἐπίφθονοσ δ’ ὢν ὁ πλοῦτοσ δυσφύλακτόσ ἐστι κἂν ἱερὸσ ᾖ.

νυνί γέ τοι πενέστατόν ἐστι τὸ ἐν Δελφοῖσ ἱερὸν χρημάτων γε χάριν, τῶν δ’ ἀναθημάτων τὰ μὲν ἦρται τὰ δὲ πλείω μένει. πρότερον δὲ πολυχρήματον ἦν τὸ ἱερόν, καθάπερ Ὅμηρόσ τε εἴρηκεν "οὐδ’ ὅσα "λάινοσ οὐδὸσ ἀφήτοροσ ἐντὸσ ἐέργει Φοίβου Ἀπόλλωνοσ Πυθοῖ ἐνὶ πετρηέσσῃ," καὶ οἱ θησαυροὶ δηλοῦσι καὶ ἡ σύλησισ ἡ γενηθεῖσα ὑπὸ τῶν Φωκέων, ἐξ ἧσ ὁ Φωκικὸσ καὶ ἱερὸσ καλούμενοσ ἐξήφθη πόλεμοσ. αὕτη μὲν οὖν ἡ σύλησισ γεγένηται κατὰ Φίλιππον τὸν Ἀμύντου· προτέραν δ’ ἄλλην ὑπονοοῦσιν ἀρχαίαν, ἣ τὸν ὑφ’ Ὁμήρου λεγόμενον πλοῦτον ἐξεφόρησεν· οὐδὲ γὰρ ἴχνοσ αὐτοῦ σωθῆναι πρὸσ τοὺσ ὕστερον χρόνουσ ἐν οἷσ οἱ περὶ Ὀνόμαρχον καὶ Φάυλλον ἐσύλησαν τὸ ἱερόν, ἀλλὰ τὰ μὲν . . . ἀπενεχθέντα νεώτερα ἐκείνων εἶναι τῶν χρημάτων· ἀποκεῖσθαι γὰρ ἐν θησαυροῖσ, ἀπὸ λαφύρων ἀνατεθέντα, ἐπιγραφὰσ σώζοντα ἐν αἷσ καὶ οἱ ἀναθέντεσ· "Γύγου" γὰρ καὶ "Κροίσου" καὶ "Συβαριτῶν" καὶ "Σπινητῶν τῶν περὶ τὸν Ἀδρίαν," καὶ οὕτωσ ἐπὶ τῶν ἄλλων. οὔτ . . . ήκοι τὰ παλαιὰ χρήματα ἀναμεμῖχθαι· ὡσ καὶ ἄλλοι τόποι διασημαίνουσιν ὑπὸ τούτων σκευωρηθέντεσ τῶν ἀνδρῶν. ἔνιοι δὲ τὸν ἀφήτορα δεξάμενοι λέγεσθαι θησαυρόν, ἀφήτοροσ δ’ οὐδὸν κατὰ γῆσ θησαυρισμόν, ἐν τῷ ναῷ κατορωρύχθαι φασὶ τὸν πλοῦτον ἐκεῖνον, καὶ τοὺσ περὶ τὸν Ὀνόμαρχον ἐπιχειρήσαντασ ἀνασκάπτειν νύκτωρ σεισμῶν γενομένων μεγάλων ἔξω τοῦ ναοῦ φυγεῖν καὶ παύσασθαι τῆσ ἀνασκαφῆσ, ἐμβαλεῖν δὲ καὶ τοῖσ ἄλλοισ φόβον τῆσ τοιαύτησ ἐπιχειρήσεωσ. τῶν δὲ ναῶν τὸν μὲν πτέρινον εἰσ τοὺσ μύθουσ τακτέον, τὸν δὲ δεύτερον Τροφωνίου καὶ Ἀγαμήδουσ ἔργον φασί, τὸν δὲ νῦν Ἀμφικτύονεσ κατεσκεύασαν.

δείκνυται δ’ ἐν τῷ τεμένει τάφοσ Νεοπτολέμου κατὰ χρησμὸν γενόμενοσ, Μαχαιρέωσ Δελφοῦ ἀνδρὸσ ἀνελόντοσ αὐτόν, ὡσ μὲν ὁ μῦθοσ, δίκασ αἰτοῦντα τὸν θεὸν τοῦ πατρῴου φόνου, ὡσ δὲ τὸ εἰκόσ, ἐπιθέμενον τῷ ἱερῷ. τοῦ δὲ Μαχαιρέωσ ἀπόγονον Βράγχον φασὶ τὸν προστατήσαντα τοῦ ἐν Διδύμοισ ἱεροῦ. ἀγὼν δὲ ὁ μὲν ἀρχαῖοσ ἐν Δελφοῖσ κιθαρῳδῶν ἐγενήθη παιᾶνα ᾀδόντων εἰσ τὸν θεόν·

ἔθηκαν δὲ Δελφοί· μετὰ δὲ τὸν Κρισαῖον πόλεμον οἱ Ἀμφικτύονεσ ἱππικὸν καὶ γυμνικὸν ἐπ’ Εὐρυλόχου διέταξαν στεφανίτην καὶ Πύθια ἐκάλεσαν. προσέθεσαν δὲ τοῖσ κιθαρῳδοῖσ αὐλητάσ τε καὶ κιθαριστὰσ χωρὶσ ᾠδῆσ, ἀποδώσοντάσ τι μέλοσ ὃ καλεῖται νόμοσ Πυθικόσ. πέντε δ’ αὐτοῦ μέρη ἐστίν, ἄγκρουσισ ἄμπειρα κατακελευσμὸσ ἰάμβοι καὶ δάκτυλοι σύριγγεσ. ἐμελοποίησε μὲν οὖν Τιμοσθένησ, ὁ ναύαρχοσ τοῦ δευτέρου Πτολεμαίου ὁ καὶ τοὺσ λιμένασ συντάξασ ἐν δέκα βίβλοισ. βούλεται δὲ τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἀπόλλωνοσ τὸν πρὸσ τὸν δράκοντα διὰ τοῦ μέλουσ ὑμνεῖν, ἄγκρουσιν μὲν τὸ προοίμιον δηλῶν, ἄμπειραν δὲ τὴν πρώτην κατάπειραν τοῦ ἀγῶνοσ, κατακελευσμὸν δὲ αὐτὸν τὸν ἀγῶνα, ἰάμβον δὲ καὶ δάκτυλον τὸν ἐπιπαιανισμὸν τὸν γινόμενον ἐπὶ τῇ νίκῃ μετὰ τοιούτων ῥυθμῶν, ὧν ὁ μὲν ὕμνοισ ἐστὶν οἰκεῖοσ ὁ δ’ ἰάμβοσ κακισμοῖσ, σύριγγασ δὲ τὴν ἔκλειψιν τοῦ θηρίου, μιμουμένων ὡσ ἂν καταστρέφοντοσ ἐσχάτουσ τινὰσ συριγμούσ. Ἔφοροσ δ’, ᾧ τὸ πλεῖστον προσχρώμεθα διὰ τὴν περὶ ταῦτα ἐπιμέλειαν, καθάπερ καὶ Πολύβιοσ μαρτυρῶν τυγχάνει, ἀνὴρ ἀξιόλογοσ, δοκεῖ μοι τἀναντία ποιεῖν ἔσθ’ ὅτε τῇ προαιρέσει καὶ ταῖσ ἐξ ἀρχῆσ ὑποσχέσεσιν.

ἐπιτιμήσασ γοῦν τοῖσ φιλομυθοῦσιν ἐν τῇ τῆσ ἱστορίασ γραφῇ καὶ τὴν ἀλήθειαν ἐπαινέσασ προστίθησι τῷ περὶ τοῦ μαντείου τούτου λόγῳ σεμνήν τινα ὑπόσχεσιν, ὡσ πανταχοῦ μὲν ἄριστον νομίζει τἀληθέσ, μάλιστα δὲ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. ἄτοπον γὰρ εἰ περὶ μὲν τῶν ἄλλων τὸν τοιοῦτον ἀεὶ τρόπον διώκομεν, φησί, περὶ δὲ τοῦ μαντείου λέγοντεσ, ὃ πάντων ἐστὶν ἀψευδέστατον, τοῖσ οὕτωσ ἀπίστοισ καὶ ψευδέσι χρησόμεθα λόγοισ. ταῦτα δ’ εἰπὼν ἐπιφέρει παραχρῆμα, ὅτι ὑπολαμβάνουσι κατασκευάσαι τὸ μαντεῖον Ἀπόλλωνα μετὰ Θέμιδοσ ὠφελῆσαι βουλόμενον τὸ γένοσ ἡμῶν. εἶτα τὴν ὠφέλειαν εἰπὼν ὅτι εἰσ ἡμερότητα προὐκαλεῖτο καὶ ἐσωφρόνιζε, τοῖσ μὲν χρηστηριάζων καὶ τὰ μὲν προστάττων τὰ δ’ ἀπαγορεύων, τοὺσ δ’ οὐδ’ ὅλωσ προσιέμενοσ, ταῦτα διοικεῖν νομίζουσι, φησίν, αὐτόν, οἱ μὲν αὐτὸν τὸν θεὸν σωματοειδῆ γινόμενον, οἱ δ’ ἀνθρώποισ ἔννοιαν παραδιδόντα τῆσ ἑαυτοῦ βουλήσεωσ. ὑποβὰσ δὲ περὶ τῶν Δελφῶν οἵτινέσ εἰσι διαλεγόμενοσ φησὶ τὸ παλαιὸν Παρνασσίουσ τινὰσ αὐτόχθονασ καλουμένουσ οἰκεῖν τὸν Παρνασσόν·

καθ’ ὃν χρόνον Ἀπόλλωνα τὴν γῆν ἐπιόντα ἡμεροῦν τοὺσ ἀνθρώπουσ ἀπό τε τῶν ἡμέρων καρπῶν καὶ τῶν βίων, ἐξ Ἀθηνῶν δ’ ὁρμηθέντα ἐπὶ Δελφοὺσ ταύτην ἰέναι τὴν ὁδόν, ᾗ νῦν Ἀθηναῖοι τὴν Πυθιάδα πέμπουσι· γενόμενον δὲ κατὰ Πανοπέασ Τιτυὸν καταλῦσαι ἔχοντα τὸν τόπον, βίαιον ἄνδρα καὶ παράνομον· τοὺσ δὲ Παρνασσίουσ συμμίξαντασ αὐτῷ καὶ ἄλλον μηνῦσαι χαλεπὸν ἄνδρα Πύθωνα τοὔνομα, ἐπίκλησιν δὲ Δράκοντα, κατατοξεύοντοσ δ’ ἐπικελεύειν ἱέ παιάν, ἀφ’ οὗ τὸν παιανισμὸν οὕτωσ ἐξ ἔθουσ παραδοθῆναι τοῖσ μέλλουσι συμπίπτειν εἰσ παράταξιν· ἐμπρησθῆναι δὲ καὶ σκηνὴν τότε τοῦ Πύθωνοσ ὑπὸ τῶν Δελφῶν, καθάπερ καὶ νῦν ἔτι καὶ ἀεὶ ὑπόμνημα ποιουμένουσ τῶν τότε γενομένων. τί δ’ ἂν εἰή μυθωδέστερον ἢ Ἀπόλλων τοξεύων καὶ κολάζων Τιτυοὺσ καὶ Πύθωνασ καὶ ὁδεύων ἐξ Ἀθηνῶν εἰσ Δελφοὺσ καὶ γῆν πᾶσαν ἐπιών; εἰ δὲ ταῦτα μὴ ὑπελάμβανε μύθουσ εἶναι, τί ἐχρῆν τὴν μυθευομένην Θέμιν γυναῖκα καλεῖν, τὸν δὲ μυθευόμενον δράκοντα ἄνθρωπον; πλὴν εἰ συγχεῖν ἐβούλετο τόν τε τῆσ ἱστορίασ καὶ τὸν τοῦ μύθου τύπον. παραπλήσια τούτοισ καὶ τὰ περὶ τῶν Αἰτωλῶν εἰρημένα. φήσασ γὰρ ἀπορθήτουσ αὐτοὺσ ἐκ παντὸσ τοῦ χρόνου τοτὲ μὲν Αἰολέασ φησὶν οἰκῆσαι τοὺσ κατέχοντασ βαρβάρουσ ἐκβαλόντασ, τοτὲ δ’ Αἰτωλὸν μετὰ τῶν ἐξ Ἤλιδοσ Ἐπειῶν . . . τῶν ἐχθρῶν· τούτουσ δ’ ὑπ’ Ἀλκμέωνοσ καὶ Διομήδουσ. ἀλλ’ ἐπάνειμι ἐπὶ τοὺσ Φωκέασ. ἑξῆσ γὰρ ἐν τῇ παραλίᾳ μετὰ τὴν Ἀντικύραν πολίχνιόν ἐστιν Ὀπισθομάραθοσ·

καὶ τὸ "οἳ Κυπάρισσον ἔχον" δέχονται διττῶσ, οἱ μὲν ὁμωνύμωσ τῷ φυτῷ οἱ δὲ παρωνύμωσ κώμην ὑπὸ τῇ Λυκωρείᾳ. εἶτ’ ἄκρα Φαρύγιον ἔχουσα ὕφορμον· εἶθ’ ὁ λιμὴν ὕστατοσ ὁ προσαγορευθεὶσ μυχὸσ ἀπὸ τοῦ συμβεβηκότοσ, ὑπὸ τῷ Ἑλικῶνι καὶ τῇ Ἄσκρῃ κείμενοσ. οὐδ’ αἱ Ἀβαὶ δὲ τὸ μαντεῖον ἄπωθεν τῶν τόπων τούτων ἐστίν, οὐδ’ ἡ Ἄμβρυσοσ, οὐδ’ ἡ Μεδεὼν ὁμώνυμοσ τῇ Βοιωτιακῇ. ἔτι δὲ μᾶλλον ἐν τῇ μεσογαίᾳ μετὰ Δελφοὺσ ὡσ πρὸσ τὴν ἑώ Δαυλὶσ πολίχνιον, ὅπου Τηρέα τὸν Θρᾷκά φασι δυναστεῦσαι· καὶ τὰ περὶ Φιλομήλαν καὶ Πρόκνην ἐκεῖ μυθεύουσι. τοὔνομα δὲ τῷ τόπῳ γεγονέναι ἀπὸ τοῦ δάσουσ· δαυλοὺσ γὰρ καλοῦσι τὰ δάση. Ὅμηροσ μὲν οὖν Δαυλίδα εἶπεν, οἱ δ’ ὕστερον Δαυλίαν. Πανοπεὺσ δ’ ὁ νῦν Φανοτεύσ, ὅμοροσ τοῖσ περὶ Λεβάδειαν τόποισ, ἡ τοῦ Ἐπειοῦ πατρίσ.

καὶ τὰ περὶ τὸν Τιτυὸν δὲ ἐνταῦθα μυθεύουσιν. Ὅμηροσ δέ φησιν ὅτι οἱ Φαίηκεσ τὸν Ῥαδάμανθυν εἰσ Εὔβοιαν "ἤγαγον, "ὀψόμενον Τιτυὸν γαιήϊον υἱόν. " καὶ Ἐλάριόν τι σπήλαιον ἀπὸ τῆσ Τιτυοῦ μητρὸσ Ἐλάρασ δείκνυται κατὰ τὴν νῆσον καὶ ἡρῷον τοῦ Τιτυοῦ καὶ τιμαί τινεσ. πλησίον δὲ Λεβαδείασ καὶ ἡ Τραχίν, ὁμώνυμοσ τῇ Οἰταίᾳ, Φωκικὴ πολίχνη· οἱ δ’ ἐνοικοῦντεσ Τραχίνιοι λέγονται. ἡ δ’ Ἀνεμώρεια ὠνόμασται ἀπὸ τοῦ συμβαίνοντοσ πάθουσ·

καταιγίζει γὰρ εἰσ αὐτὴν ὁ καλούμενοσ Κατοπτήριοσ χῶροσ, κρημνόσ τισ ἀπὸ τοῦ Παρνασσοῦ διήκων· ὁρ́ιον δ’ ἦν ὁ τόποσ οὗτοσ Δελφῶν τε καὶ Φωκέων, ἡνίκα ἀπέστησαν τοὺσ Δελφοὺσ ἀπὸ τοῦ κοινοῦ συστήματοσ τῶν Φωκέων Λακεδαιμόνιοι καὶ ἐπέτρεψαν καθ’ αὑτοὺσ πολιτεύεσθαι· τινὲσ δὲ Ἀνεμώλειαν καλοῦσιν. εἶθ’ Υἅμπολισ Υἅ μετὰ ταῦτα ἐκλήθη ὑπό τινων, εἰσ ἣν ἐκ Βοιωτίασ ἐκπεσεῖν ἔφαμεν τοὺσ Υἅντασ· ἔστι δ’ ἐν τῇ μεσογαίᾳ μάλιστα καὶ αὕτη, πλησίον τῶν Παραποταμίων, ἑτέρα οὖσα τῆσ ἐν τῷ Παρνασσῷ Υἁμπείασ, καὶ Ἐλάτεια ἡ μεγίστη πόλισ τῶν Φωκικῶν, ἣν Ὅμηροσ μὲν οὐκ οἶδε νεωτέρα γάρ ἐστι τῆσ ἡλικίασ ἐκείνου, ἐπικαιρίωσ δ’ ἵδρυται πρὸσ τὰσ ἐκ τῆσ Θετταλίασ εἰσβολάσ. δηλοῖ δὲ τὴν εὐφυί̈αν ταύτην καὶ Δημοσθένησ, φράζων τὸν θόρυβον τὸν γενηθέντα Ἀθήνησιν αἰφνιδίωσ, ἐπειδὴ ἧκέ τισ ἀπαγγέλλων ὡσ τοὺσ πρυτάνεισ ὡσ Ἐλάτεια κατείληπται. Παραποτάμιοι δ’ εἰσὶ κατοικία τισ ἐπὶ τῷ Κηφισσῷ ἱδρυμένη πλησίον Φανοτεῦσι καὶ Χαιρωνεῦσι καὶ Ἐλατείᾳ.

φησὶ δὲ Θεόπομποσ τὸν τόπον τοῦτον διέχειν τῆσ μὲν Χαιρωνείασ ὅσον τετταράκοντα σταδίουσ, διορίζειν δὲ τοὺσ Ἀμβρυσέασ καὶ Πανοπέασ καὶ Δαυλιέασ· κεῖσθαι δ’ ἐπὶ τῆσ ἐμβολῆσ τῆσ ἐκ Βοιωτίασ εἰσ Φωκέασ ἐν λόφῳ μετρίωσ ὑψηλῷ, μεταξὺ τοῦ τε Παρνασσοῦ καὶ τοῦ Ἁδυλίου ὄρουσ πενταστάδιον σχεδόν τι ἀπολειπόντων ἀνὰ μέσον χωρίον, διαιρεῖν δὲ τὸν Κηφισσὸν στενὴν ἑκατέρωθεν διδόντα πάροδον, τὰσ μὲν ἀρχὰσ ἐκ Λιλαίασ ἔχοντα Φωκικῆσ πόλεωσ καθάπερ καὶ Ὅμηρόσ φησιν "οἵ τε Λίλαιαν ἔχον πηγῇσ ἔπι Κηφισσοῖο" , εἰσ δὲ τὴν Κωπαί̈δα λίμνην ἐκδιδόντα· τὸ δὲ Ἁδύλιον παρατείνειν ἐφ’ ἑξήκοντα σταδίουσ μέχρι τοῦ Ἀκοντίου, ἐφ’ ᾧ κεῖται ὁ Ὀρχομενόσ. καὶ Ἡσίοδοσ δ’ ἐπὶ πλέον περὶ τοῦ ποταμοῦ λέγει καὶ τῆσ ῥύσεωσ, ὡσ δι’ ὅλησ ῥέοι τῆσ Φωκίδοσ σκολιῶσ καὶ δρακοντοειδῶσ "παρὲκ Πανοπῆα διὰ Γλήχωνά τ’ ἐρυμνὴν "καί τε δι’ Ὀρχομενοῦ εἱλιγμένοσ εἶσι δράκων ὥσ. " τὰ δὲ στενὰ τὰ περὶ τοὺσ Παραποταμίουσ ἢ τὴν Παραποταμίαν λέγεται γὰρ ἀμφοτέρωσ περιμάχητα ὑπῆρξεν ἐν τῷ Φωκικῷ πολέμῳ, μίαν ἐχόντων ταύτην ἐμβολὴν εἰσ τὴν Φωκίδα· ἔστι δὲ Κηφισσὸσ ὅ τε Φωκικὸσ καὶ ὁ Ἀθήνησι καὶ ὁ ἐν Σαλαμῖνι, τέταρτοσ δὲ καὶ πέμπτοσ ὁ ἐν Σικυῶνι καὶ ὁ ἐν Σκύρῳ, ἐν Ἀπολλωνίᾳ δὲ τῇ πρὸσ Ἐπιδάμνῳ πηγή ἐστι κατὰ τὸ γυμνάσιον, ἣν καλοῦσι Κηφισσόν. Δαφνοῦσ δὲ νῦν μὲν κατέσκαπται·

ἦν δέ ποτε τῆσ Φωκίδοσ πόλισ ἁπτομένη τῆσ Εὐβοϊκῆσ θαλάττησ, διαιροῦσα τοὺσ Ἐπικνημιδίουσ Λοκρούσ, τοὺσ μὲν ἐπὶ τὸ πρὸσ Βοιωτίαν μέροσ τοὺσ δὲ πρὸσ Φωκίδα τὴν ἀπὸ θαλάττησ καθήκουσαν τότε ἐπὶ θάλατταν. τεκμήριον δὲ τὸ ἐν αὐτῷ Σχεδιεῖον, ὅ φασιν εἶναι τάφον Σχεδίου. εἴρηται δὲ ὁ Δαφνοῦσ ἐφ’ ἑκάτερα τὴν Λοκρίδα σχίσαι, ὥστε μηδαμοῦ ἅπτεσθαι ἀλλήλων τούσ τ’ Ἐπικνημιδίουσ καὶ τοὺσ Ὀπουντίουσ· ὕστερον δὲ προσωρίσθη τοῖσ Ὀπουντίοισ ὁ τόποσ. περὶ μὲν δὴ τῆσ Φωκίδοσ ἀπόχρη.

상위

Geography (지리학)

목록

SEARCH

MENU NAVIGATION