Plutarch, De genio Socratis, section 15

(플루타르코스, De genio Socratis, section 15)

"τὸ πενίαν δυσχεραίνειν ἀγεννέσ ἐστι τὸ δὲ πλοῦτον δεδιέναι καὶ φεύγειν οὐκ ἄτοπον; "ἄτοπον, εἰ μὴ λόγῳ τισ αὐτὸν ἀλλὰ σχηματιζόμενοσ ἢ δι’ ἀπειροκαλίαν ἢ τῦφόν τινα διωθεῖται.

"λόγοσ ἀπείργοι τὴν ἐκ καλῶν καὶ δικαίων κτῆσιν, ὦ Ἐπαμεινώνδα; "μᾶλλον δὲ ̔πραότερον γὰρ ἡμῖν ἢ τῷ Θετταλῷ πρὸσ τὰσ ἀποκρίσεισ ἐνδίδου σαυτὸν ὑπὲρ τούτων’ εἰπέ μοι, πότερον ἡγῇ δόσιν μὲν εἶναί τινα χρημάτων ὀρθὴν λῆψιν δὲ μηδεμίαν ἢ καὶ τοὺσ διδόντασ ἁμαρτάνειν πάντωσ καὶ τοὺσ λαμβάνοντασ; "ἀλλ’ ὥσπερ ἄλλου τινὸσ ἐγὼ καὶ πλούτου χάριν τε καὶ κτῆσιν εἶναι νομίζω, τὴν μὲν αἰσχρὰν τὴν δ’ ἀστείαν.

"ὁ ἃ ὀφείλει διδοὺσ ἑκουσίωσ καὶ προθύμωσ οὐ καλῶσ δίδωσιν;

ὡμολόγησεν. "ὁ δ’ ἅ τισ καλῶσ δίδωσι δεξάμενοσ οὐ καλῶσ εἴληφεν; "ἢ γένοιτ’ ἂν δικαιοτέρα χρημάτων λῆψισ τῆσ παρὰ τοῦ δικαίωσ διδόντοσ; "γένοιτο.

"ὦ Ἐπαμεινώνδα, εἰ θατέρῳ δοτέον, θατέρῳ δήπου ληπτέον· "ἐν μὲν γὰρ ταῖσ μάχαισ τὸν εὖ βάλλοντα τῶν πολεμίων ἐκκλιτέον, ἐν δὲ ταῖσ χάρισι τὸν καλῶσ διδόντα τῶν φίλων οὔτε φεύγειν οὔτ ἀπωθεῖσθαι δίκαιον· "εἰ γὰρ ἡ πενία μὴ δυσχερὲσ οὐδ’ αὖ πάλιν ὁ πλοῦτοσ οὕτωσ ἄτιμοσ καὶ ἀπόβλητοσ. "ἀλλ’ ἔστιν ὅτῳ μὴ λαβόντι τὸ καλῶσ διδόμενον τιμιώτερον ὑπάρχει καὶ κάλλιον·

"οὑτωσὶ δ’ ἐπίσκεψαι μεθ’ ἡμῶν. εἰσὶ δήπουθεν ἐπιθυμίαι πολλαὶ καὶ πολλῶν, ἔνιαι μὲν ἔμφυτοι λεγόμεναι καὶ περὶ τὸ σῶμα βλαστάνουσαι, πρὸσ τὰσ ἀναγκαίασ ἡδονάσ αἱ δ’ ἐπήλυδεσ, αἳ ἕνεκα κενῶν δοξῶν, ἰσχὺν δὲ καὶ βίαν ὑπὸ χρόνου καὶ συνηθείασ ἐν τροφῇ μοχθηρᾷ λαβοῦσαι , πολλάκισ ἕλκουσι καὶ ταπεινοῦσι τὴν ψυχὴν ἐρρωμενέστερον τῶν ἀναγκαίων· "ἔθει δὲ καὶ μελέτῃ πολὺ μέν τισ ἤδη καὶ τῶν ἐμφύτων ἀπαρύσαι παθῶν τῷ λόγῳ παρέσχε· "τὸ δὲ πᾶν τῆσ ἀσκήσεωσ κράτοσ, ὦ φίλε, ταῖσ ἐπεισοδίοισ καὶ περιτταῖσ προσαγαγόντασ ἐπιθυμίαισ ἐκπονεῖν χρὴ καὶ ἀποκόπτειν αὐτὰσ ἀνείρξεσι καὶ κατοχαῖσ ὑπὸ τοῦ λόγου κολαζομένασ. "εἰ γὰρ δίψαν ἐκβιάζεται καὶ πεῖναν ἡ πρὸσ τροφὴν καὶ ποτὸν ἀντίβασισ τοῦ λογισμοῦ, μακρῷ δήπου ῥᾷόν ἐστι φιλοπλουτίαν κολοῦσαι καὶ φιλοδοξίαν ἀποχαῖσ ὧν ἐφίενται καὶ ἀνείρξεσιν εἰσ τέλοσ καταλυθείσασ ἢ οὐ δοκεῖ σοι; "ὡμολόγησεν ὁ ξένοσ.

"διαφορὰν ὁρᾷσ ἀσκήσεωσ καὶ τοῦ πρὸσ ὃ ἡ ἄσκησισ ἔργου, καὶ καθάπερ ἀθλητικῆσ ἔργον μὲν ἂν εἴποισ τὴν ὑπὲρ τοῦ στεφάνου πρὸσ τὸν ἀντίπαλον ἅμιλλαν , ἄσκησιν δὲ τὴν ἐπὶ τοῦτο διὰ τῶν γυμνασίων παρασκευὴν τοῦ σώματοσ· "οὕτω καὶ ἀρετῆσ ὁμολογεῖσ τὸ μὲν ἔργον εἶναι τὸ δ’ ἄσκησιν; "φέρε τοίνυν πρῶτον εἶπε τῆσ ἐγκρατείασ τὸ τῶν αἰσχρῶν καὶ παρανόμων ἡδονῶν ἀπέχεσθαι πότερον ἄσκησιν ἢ μᾶλλον ἔργον καὶ ἀπόδειξιν ἀσκήσεωσ εἶναι νομίζεισ;

"ἐγὼ καὶ ἀπόδειξιν ἄσκησιν δὲ καὶ μελέτην ἐγκρατείασ, οὐχ ᾗπερ ἔτι νῦν ἐφείλκυσθε πάντεσ ὑμεῖσ, ὅταν γυμναζόμενοι καὶ κινήσαντεσ ὥσπερ ζῷα τὰσ ὀρέξεισ, ἐπιστῆτε λαμπραῖσ τραπέζαισ καὶ ποικίλοισ ἐδέσμασι πολὺν χρόνον, εἶτα ταῦτα τοῖσ οἰκέταισ ὑμῶν εὐωχεῖσθαι παραδόντεσ, αὐτοὶ τὰ λιτὰ καὶ ἁπλᾶ προσφέρησθε κεκολασμέναισ ἤδη ταῖσ ἐπιθυμίαισ;

εἶπεν.

"ἔστιν οὖν τισ, ὦ φίλε , καὶ δικαιοσύνῃ πρὸσ φιλοπλουτίαν καὶ φιλαργυρίαν ἄσκησισ, οὐ τὸ μὴ κλέπτειν ἐπιόντα νύκτωρ τὰ τῶν πέλασ μηδὲ λωποδυτεῖν·

"οὐδ’ εἰ μὴ προδίδωσί τισ πατρίδα καὶ φίλουσ δι’ ἀργύριον, οὗτοσ ἀσκεῖ πρὸσ φιλαργυρίαν ̔καὶ γὰρ ὁ νόμοσ ἴσωσ ἐνταῦθα καὶ ὁ φόβοσ ἀπείργει τὴν πλεονεξίαν τοῦ ἀδικεῖν̓, ἀλλ’ ὁ τῶν δικαίων καὶ συγκεχωρημένων ὑπὸ τοῦ νόμου κερδῶν πολλάκισ ἀφιστὰσ ἑαυτὸν ἑκουσίωσ, ἀσκεῖ καὶ προσεθίζεται μακρὰν εἶναι παντὸσ ἀδίκου καὶ παρανόμου λήμματοσ. "οὔτε γὰρ ἐν ἡδοναῖσ μεγάλαισ μὲν ἀτόποισ δὲ καὶ βλαβεραῖσ οἱο͂́ν τε τὴν διάνοιαν ἠρεμεῖν μὴ πολλάκισ ἐν ἐξουσίᾳ τοῦ ἀπολαύειν καταφρονήσασαν, οὔτε λήμματα μοχθηρὰ καὶ πλεονεξίασ μεγάλασ εἰσ ἐφικτὸν ἡκούσασ ὑπερβῆναι ῥᾴδιον ᾧτινι μὴ πόρρωθεν ἐνδέδεται καὶ κεκόλασται τὸ φιλοκερδέσ, ἀλλ’ οἷσ ἔξεστιν ἀνέδην εἰσ τὸ κερδαίνειν ἀνατεθραμμένον σπαργᾷ πρὸσ τὰσ ἀδικίασ μάλα μόλισ καὶ χαλεπῶσ τοῦ πλεονεκτεῖν ἀπεχόμενον. "ἀνδρὶ δὲ μὴ φίλων προϊεμένῳ χάρισι μὴ βασιλέων δωρεαῖσ αὑτόν, ἀλλὰ καὶ τύχησ κλῆρον ἀπειπαμένῳ καὶ θησαυροῦ φανέντοσ ἐπιπηδῶσαν ἀποστήσαντι τὴν φιλοπλουτίαν, οὐκ ἐπανίσταται πρὸσ τὰσ ἀδικίασ οὐδὲ θορυβεῖ τὴν διάνοιαν ἀλλ’ εὐκόλωσ χρῆται πρὸσ τὸ καλὸν αὑτῷ μέγα φρονῶν καὶ τὰ κάλλιστα τῇ ψυχῇ συνειδώσ. τούτων ἐγὼ καὶ Καφεισίασ ἐρασταὶ τῶν ἀνθρώπων ὄντεσ, ὦ φίλε Σιμμία, παραιτούμεθα τὸν ξένον ἐᾶν ἡμᾶσ ἱκανῶσ ἐγγυμνάσασθαι τῇ πενίᾳ πρὸσ τὴν ἀρετὴν ἐκείνην.

SEARCH

MENU NAVIGATION