Flavius Josephus, Contra Apionem, Φλαί̈ου Ιὠσήπου περὶ ἀρχαιότητοσ Ιοὐδαίων λόγοσ α.

(플라비우스 요세푸스, Contra Apionem, Φλαί̈ου Ιὠσήπου περὶ ἀρχαιότητοσ Ιοὐδαίων λόγοσ α.)

Ἱκανῶσ μὲν ὑπολαμβάνω καὶ διὰ τῆσ περὶ τὴν ἀρχαιολογίαν συγγραφῆσ, κράτιστε ἀνδρῶν Ἐπαφρόδιτε, τοῖσ ἐντευξομένοισ αὐτῇ πεποιηκέναι φανερὸν περὶ τοῦ γένουσ ἡμῶν τῶν Ιοὐδαίων, ὅτι καὶ παλαιότατόν ἐστι καὶ τὴν πρώτην ὑπόστασιν ἔσχεν ἰδίαν, καὶ πῶσ τὴν χώραν ἣν νῦν ἔχομεν κατῴκησε πεντακισχιλίων ἐτῶν ἀριθμὸν ἱστορίαν περιέχουσαν ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν ἱερῶν βίβλων διὰ τῆσ Ἑλληνικῆσ φωνῆσ συνεγραψάμην. περὶ τούτων ἁπάντων ᾠήθην δεῖν γράψαι συντόμωσ τῶν μὲν λοιδορούντων τὴν δυσμένειαν καὶ τὴν ἑκούσιον ἐλέγξαι ψευδολογίαν, τῶν δὲ τὴν ἄγνοιαν ἐπανορθώσασθαι, διδάξαι δὲ πάντασ, ὅσοι τἀληθὲσ εἰδέναι βούλονται, περὶ τῆσ ἡμετέρασ ἀρχαιότητοσ.

χρήσομαι δὲ τῶν μὲν ὑπ’ ἐμοῦ λεγομένων μάρτυσι τοῖσ ἀξιοπιστοτάτοισ εἶναι περὶ πάσησ ἀρχαιολογίασ ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων κεκριμένοισ, τοὺσ δὲ βλασφήμωσ περὶ ἡμῶν καὶ ψευδῶσ γεγραφότασ αὐτοὺσ δι’ ἑαυτῶν ἐλεγχομένουσ παρέξω.

πειράσομαι δὲ καὶ τὰσ αἰτίασ ἀποδοῦναι, δι’ ἃσ οὐ πολλοὶ τοῦ ἔθνουσ ἡμῶν ἐν ταῖσ ἱστορίαισ Ἕλληνεσ ἐμνημονεύκασιν, ἔτι μέντοι καὶ τοὺσ οὐ παραλιπόντασ τὴν περὶ ἡμῶν ἱστορίαν ποιήσω φανεροὺσ τοῖσ μὴ γιγνώσκουσιν ἢ προσποιουμένοισ ἀγνοεῖν.

Πρῶτον οὖν ἐπέρχεταί μοι πάνυ θαυμάζειν τοὺσ οἰομένουσ δεῖν περὶ τῶν παλαιοτάτων ἔργων μόνοισ προσέχειν τοῖσ Ἕλλησι καὶ παρὰ τούτων πυνθάνεσθαι τὴν ἀλήθειαν, ἡμῖν δὲ καὶ τοῖσ ἄλλοισ ἀνθρώποισ ἀπιστεῖν·

πᾶν γὰρ ἐγὼ τοὐναντίον ὁρῶ συμβεβηκόσ, εἴ γε δεῖ μὴ ταῖσ ματαίαισ δόξαισ ἐπακολουθεῖν, ἀλλ’ ἐξ αὐτῶν τὸ δίκαιον τῶν πραγμάτων λαμβάνειν. τὰ μὲν γὰρ παρὰ τοῖσ Ἕλλησιν ἅπαντα νέα καὶ χθὲσ καὶ πρῴην, ὡσ ἂν εἴποι τισ, εὑρ́οι γεγονότα, λέγω δὲ τὰσ κτίσεισ τῶν πόλεων καὶ τὰ περὶ τὰσ ἐπινοίασ τῶν τεχνῶν καὶ τὰ περὶ τὰσ τῶν νόμων ἀναγραφάσ·

πάντων δὲ νεωτάτη σχεδόν ἐστι παρ’ αὐτοῖσ ἡ περὶ τὸ συγγράφειν τὰσ ἱστορίασ ἐπιμέλεια. τὰ μέντοι παρ’ Αἰγυπτίοισ τε καὶ Χαλδαίοισ καὶ Φοίνιξιν, ἐῶ γὰρ νῦν ἡμᾶσ ἐκείνοισ συγκαταλέγειν, αὐτοὶ δήπουθεν ὁμολογοῦσιν ἀρχαιοτάτην τε καὶ μονιμωτάτην ἔχειν τῆσ μνήμησ τὴν παράδοσιν·

καὶ γὰρ τόπουσ ἅπαντεσ οἰκοῦσιν ἥκιστα ταῖσ ἐκ τοῦ περιέχοντοσ φθοραῖσ ὑποκειμένουσ καὶ πολλὴν ἐποιήσαντο πρόνοιαν τοῦ μηδὲν ἄμνηστον τῶν παρ’ αὐτοῖσ πραττομένων παραλιπεῖν, ἀλλ’ ἐν δημοσίαισ ἀναγραφαῖσ ὑπὸ τῶν σοφωτάτων ἀεὶ καθιεροῦσθαι.

τὸν δὲ περὶ τὴν Ἑλλάδα τόπον μυρίαι μὲν φθοραὶ κατέσχον ἐξαλείφουσαι τὴν μνήμην τῶν γεγονότων, ἀεὶ δὲ καινοὺσ καθιστάμενοι βίουσ τοῦ παντὸσ ἐνόμιζον ἄρχειν ἕκαστοι τῶν ἀφ’ ἑαυτῶν, ὀψὲ δὲ καὶ μόλισ ἔγνωσαν φύσιν γραμμάτων·

καὶ Κάδμου σεμνύνονται μαθεῖν.

οὐ μὴν οὐδὲ ἀπ’ ἐκείνου τοῦ χρόνου δύναιτό τισ ἂν δεῖξαι σωζομένην ἀναγραφὴν οὔτ’ ἐν ἱεροῖσ οὔτ’ ἐν δημοσίοισ ἀναθήμασιν, ὅπου γε καὶ περὶ τῶν ἐπὶ Τροίαν τοσούτοισ ἔτεσι στρατευσάντων ὕστερον πολλὴ γέγονεν ἀπορία τε καὶ ζήτησισ, εἰ γράμμασιν ἐχρῶντο, καὶ τἀληθὲσ ἐπικρατεῖ μᾶλλον περὶ τοῦ τὴν νῦν οὖσαν τῶν γραμμάτων χρῆσιν ἐκείνουσ ἀγνοεῖν. ὅλωσ δὲ παρὰ τοῖσ Ἕλλησιν οὐδὲν ὁμολογούμενον εὑρίσκεται γράμμα τῆσ Ὁμήρου ποιήσεωσ πρεσβύτερον, οὗτοσ δὲ καὶ τῶν Τρωϊκῶν ὕστεροσ φαίνεται γενόμενοσ, καί φασιν οὐδὲ τοῦτον ἐν γράμμασι τὴν αὐτοῦ ποίησιν καταλιπεῖν, ἀλλὰ διαμνημονευομένην ἐκ τῶν ᾀσμάτων ὕστερον συντεθῆναι καὶ διὰ τοῦτο πολλὰσ ἐν αὐτῇ σχεῖν τὰσ διαφωνίασ.

οἱ μέντοι τὰσ ἱστορίασ ἐπιχειρήσαντεσ συγγράφειν παρ’ αὐτοῖσ, λέγω δὲ τοὺσ περὶ Κάδμον τε τὸν Μιλήσιον καὶ τὸν Ἀργεῖον Ἀκουσίλαον καὶ μετὰ τοῦτον εἴ τινεσ ἄλλοι λέγονται γενέσθαι, βραχὺ τῆσ Περσῶν ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα στρατείασ τῷ χρόνῳ προύλαβον.

ἀλλὰ μὴν καὶ τοὺσ περὶ τῶν οὐρανίων τε καὶ θείων πρώτουσ παρ’ Ἕλλησι φιλοσοφήσαντασ, οἱο͂ν Φερεκύδην τε τὸν Σύριον καὶ Πυθαγόραν καὶ Θάλητα, πάντεσ συμφώνωσ ὁμολογοῦσιν Αἰγυπτίων καὶ Χαλδαίων γενομένουσ μαθητὰσ ὀλίγα συγγράψαι, καὶ ταῦτα τοῖσ Ἕλλησιν εἶναι δοκεῖ πάντων ἀρχαιότατα καὶ μόλισ αὐτὰ πιστεύουσιν ὑπ’ ἐκείνων γεγράφθαι.

Πῶσ οὖν οὐκ ἔστιν ἄλογον τετυφῶσθαι τοὺσ Ἕλληνασ ὡσ μόνουσ ἐπισταμένουσ τἀρχαῖα καὶ τὴν ἀλήθειαν περὶ αὐτῶν ἀκριβῶσ παραδιδόντασ;

ἢ τίσ οὐ παρ’ αὐτῶν ἂν τῶν συγγραφέων μάθοι ῥᾳδίωσ, ὅτι μηδὲν βεβαίωσ εἰδότεσ συνέγραφον, ἀλλ’ ὡσ ἕκαστοι περὶ τῶν πραγμάτων εἴκαζον; τὸ πλεῖον γοῦν διὰ τῶν βιβλίων ἀλλήλουσ ἐλέγχουσι καὶ τἀναντιώτατα περὶ τῶν αὐτῶν λέγειν οὐκ ὀκνοῦσι. περίεργοσ δ’ ἂν εἰήν ἐγὼ τοὺσ ἐμοῦ μᾶλλον ἐπισταμένουσ διδάσκων ὅσα μὲν Ἑλλάνικοσ Ἀκουσιλάῳ περὶ τῶν γενεαλογιῶν διαπεφώνηκεν, ὅσα δὲ διορθοῦται τὸν Ἡσίοδον Ἀκουσίλαοσ, ἢ τίνα τρόπον Ἔφοροσ μὲν Ἑλλάνικον ἐν τοῖσ πλείστοισ ψευδόμενον ἐπιδείκνυσιν, Ἔφορον δὲ Τίμαιοσ καὶ Τίμαιον οἱ μετ’ ἐκεῖνον γεγονότεσ, Ἡρόδοτον δὲ πάντεσ.

ἀλλ’ οὐδὲ περὶ τῶν Σικελικῶν τοῖσ περὶ Ἀντίοχον καὶ Φίλιστον ἢ Καλλίαν Τίμαιοσ συμφωνεῖν ἠξίωσεν, οὐδ’ αὖ περὶ τῶν Ἀττικῶν οἱ τὰσ Ἀτθίδασ συγγεγραφότεσ ἢ περὶ τῶν Ἀργολικῶν οἱ τὰ περὶ Ἄργοσ ἱστοροῦντεσ ἀλλήλοισ κατηκολουθήκασι.

καὶ τί δεῖ λέγειν περὶ τῶν κατὰ πόλεισ καὶ βραχυτέρων;

ὅπου γε περὶ τῆσ Περσικῆσ στρατείασ καὶ τῶν ἐν αὐτῇ πραχθέντων οἱ δοκιμώτατοι διαπεφωνήκασι, πολλὰ δὲ καὶ Θουκυδίδησ ὡσ ψευδόμενοσ ὑπό τινων κατηγορεῖται καίτοι δοκῶν ἀκριβεστάτην τὴν καθ’ αὑτὸν ἱστορίαν συγγράφειν. Αἰτίαι δὲ τῆσ τοιαύτησ διαφωνίασ πολλαὶ μὲν ἴσωσ ἂν καὶ ἕτεραι τοῖσ βουλομένοισ ζητεῖν ἂν φανεῖεν, ἐγὼ δὲ δυσὶ ταῖσ λεχθησομέναισ τὴν μεγίστην ἰσχὺν ἀνατίθημι, καὶ προτέραν ἐρῶ τὴν κυριωτέραν εἶναί μοι δοκοῦσαν·

τὸ γὰρ ἐξ ἀρχῆσ μὴ σπουδασθῆναι παρὰ τοῖσ Ἕλλησι δημοσίασ γίνεσθαι περὶ τῶν ἑκάστοτε πραττομένων ἀναγραφὰσ τοῦτο μάλιστα δὴ καὶ τὴν πλάνην καὶ τὴν ἐξουσίαν τοῦ ψεύδεσθαι τοῖσ μετὰ ταῦτα βουληθεῖσι περὶ τῶν παλαιῶν τι γράφειν παρέσχεν.

οὐ γὰρ μόνον παρὰ τοῖσ ἄλλοισ Ἕλλησιν ἠμελήθη τὰ περὶ τὰσ ἀναγραφάσ, ἀλλ’ οὐδὲ παρὰ τοῖσ Ἀθηναίοισ, οὓσ αὐτόχθονασ εἶναι λέγουσιν καὶ παιδείασ ἐπιμελεῖσ, οὐδὲν τοιοῦτον εὑρίσκεται γενόμενον, ἀλλὰ τῶν δημοσίων γραμμάτων ἀρχαιοτάτουσ εἶναί φασι τοὺσ ὑπὸ Δράκοντοσ αὐτοῖσ περὶ τῶν φονικῶν γραφέντασ νόμουσ ὀλίγῳ πρότερον τῆσ Πεισιστράτου τυραννίδοσ ἀνθρώπου γεγονότοσ.

περὶ μὲν γὰρ Ἀρκάδων τί δεῖ λέγειν αὐχούντων ἀρχαιότητα;

μόλισ γὰρ οὗτοι καὶ μετὰ ταῦτα γράμμασιν ἐπαιδεύθησαν. Ἅτε δὴ τοίνυν οὐδεμιᾶσ προκαταβεβλημένησ ἀναγραφῆσ, ἣ καὶ τοὺσ μαθεῖν βουλομένουσ διδάξειν ἔμελλεν καὶ τοὺσ ψευδομένουσ ἐλέγξειν, ἡ πολλὴ πρὸσ ἀλλήλουσ ἐγένετο διαφωνία τοῖσ συγγραφεῦσι.

δευτέραν δὲ πρὸσ ταύτῃ θετέον ἐκείνην αἰτίαν·

οἱ γὰρ ἐπὶ τὸ γράφειν ὁρμήσαντεσ οὐ περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐσπούδασαν, καίτοι τοῦτο πρόχειρόν ἐστιν ἀεὶ τὸ ἐπάγγελμα, λόγων δὲ δύναμιν ἐπεδείκνυντο, καὶ καθ’ ὅντινα τρόπον ἐν τούτῳ παρευδοκιμήσειν τοὺσ ἄλλουσ ὑπελάμβανον, κατὰ τοῦτον ἡρμόζοντο τινὲσ μὲν ἐπὶ τὸ μυθολογεῖν τραπόμενοι, τινὲσ δὲ πρὸσ χάριν ἢ τὰσ πόλεισ ἢ τοὺσ βασιλέασ ἐπαινοῦντεσ· ἄλλοι δὲ ἐπὶ τὸ κατηγορεῖν τῶν πράξεων ἢ τῶν γεγραφότων ἐχώρησαν ἐνευδοκιμήσειν τούτῳ νομίζοντεσ.

ὅλωσ δὲ τὸ πάντων ἐναντιώτατον ἱστορίᾳ πράττοντεσ διατελοῦσι·

τῆσ μὲν γὰρ ἀληθοῦσ ἐστι τεκμήριον ἱστορίασ, εἰ περὶ τῶν αὐτῶν ἅπαντεσ ταὐτὰ καὶ λέγοιεν καὶ γράφοιεν. οἱ δ’ εἰ ταῦτα γράψειαν ἑτέρωσ, οὕτωσ ἐνόμιζον αὐτοὶ φανεῖσθαι πάντων ἀληθέστατοι. λόγων μὲν οὖν ἕνεκα καὶ τῆσ ἐν τούτοισ δεινότητοσ δεῖ παραχωρεῖν ἡμᾶσ τοῖσ συγγραφεῦσι τοῖσ Ἑλληνικοῖσ, οὐ μὴν καὶ τῆσ περὶ τῶν ἀρχαίων ἀληθοῦσ ἱστορίασ καὶ μάλιστά γε τῆσ περὶ τῶν ἑκάστοισ ἐπιχωρίων.

ἐπειδὴ συγχωροῦσιν ἅπαντεσ, ἐάσειν μοι δοκῶ.

περὶ δὲ τῶν ἡμετέρων προγόνων ὅτι τὴν αὐτήν, ἐῶ γὰρ λέγειν εἰ καὶ πλείω τῶν εἰρημένων ἐποιήσαντο περὶ τὰσ ἀναγραφὰσ ἐπιμέλειαν τοῖσ ἀρχιερεῦσι καὶ τοῖσ προφήταισ τοῦτο προστάξαντεσ, καὶ ὡσ μέχρι τῶν καθ’ ἡμᾶσ χρόνων πεφύλακται μετὰ πολλῆσ ἀκριβείασ, εἰ δὲ δεῖ θρασύτερον εἰπεῖν καὶ φυλαχθήσεται, πειράσομαι συντόμωσ διδάσκειν. Οὐ γὰρ μόνον ἐξ ἀρχῆσ ἐπὶ τούτων τοὺσ ἀρίστουσ καὶ τῇ θεραπείᾳ τοῦ θεοῦ προσεδρεύοντασ κατέστησαν, ἀλλ’ ὅπωσ τὸ γένοσ τῶν ἱερέων ἄμικτον καὶ καθαρὸν διαμενεῖ προυνόησαν.

δεῖ γὰρ τὸν μετέχοντα τῆσ ἱερωσύνησ ἐξ ὁμοεθνοῦσ γυναικὸσ παιδοποιεῖσθαι καὶ μὴ πρὸσ χρήματα μηδὲ τὰσ ἄλλασ ἀποβλέπειν τιμὰσ, ἀλλὰ τὸ γένοσ ἐξετάζειν ἐκ τῶν ἀρχαίων λαμβάνοντα τὴν διαδοχὴν καὶ πολλοὺσ παρεχόμενον μάρτυρασ.

καὶ ταῦτα πράττομεν οὐ μόνον ἐπ’ αὐτῆσ Ιοὐδαίασ, ἀλλ’ ὅπου ποτὲ σύστημα τοῦ γένουσ ἐστὶν ἡμῶν κἀκεῖ τὸ ἀκριβὲσ ἀποσώζεται τοῖσ ἱερεῦσι περὶ τοὺσ γάμουσ·

λέγω δὲ τοὺσ ἐν Αἰγύπτῳ καὶ Βαβυλῶνι καὶ εἴ που τῆσ ἄλλησ οἰκουμένησ τοῦ γένουσ τῶν ἱερέων εἰσί τινεσ διεσπαρμένοι·

πέμπουσι γὰρ εἰσ Ιἑροσόλυμα συγγράψαντεσ πατρόθεν τοὔνομα τῆσ τε γαμετῆσ καὶ τῶν ἐπάνω προγόνων καὶ τίνεσ οἱ μαρτυροῦντεσ. πόλεμοσ δ’ εἰ κατάσχοι, καθάπερ ἤδη γέγονεν πολλάκισ Ἀντιόχου τε τοῦ Ἐπιφανοῦσ εἰσ τὴν χώραν ἐμβαλόντοσ καὶ Πομπηίου Μάγνου καὶ Κυντιλίου Οὐάρου μάλιστα δὲ καὶ ἐν τοῖσ καθ’ ἡμᾶσ χρόνοισ, οἱ περιλειπόμενοι τῶν ἱερέων καινὰ πάλιν ἐκ τῶν ἀρχαίων γραμμάτων συνίστανται καὶ δοκιμάζουσι τὰσ ὑπολειφθείσασ γυναῖκασ.

οὐ γὰρ ἐπὶ τὰσ αἰχμαλώτουσ γενομένασ προσίενται πολλάκισ γεγονυιῶν αὐταῖσ τὴν πρὸσ ἀλλόφυλον κοινωνίαν ὑφορώμενοι.

τεκμήριον δὲ μέγιστον τῆσ ἀκριβείασ·

οἱ γὰρ ἀρχιερεῖσ οἱ παρ’ ἡμῖν ἀπὸ δισχιλίων ἐτῶν ὀνομαστοὶ παῖδεσ ἐκ πατρὸσ εἰσὶν ἐν ταῖσ ἀναγραφαῖσ. τοῖσ δὲ τῶν εἰρημένων ὁτιοῦν γένοιτο εἰσ παράβασιν ἀπηγόρευται μήτε τοῖσ βωμοῖσ παρίστασθαι μήτε μετέχειν τῆσ ἄλλησ ἁγιστείασ. οὐ μυριάδεσ βιβλίων εἰσὶ παρ’ ἡμῖν ἀσυμφώνων καὶ μαχομένων, δύο δὲ μόνα πρὸσ τοῖσ εἴκοσι βιβλία τοῦ παντὸσ ἔχοντα χρόνου τὴν ἀναγραφήν, τὰ δικαίωσ πεπιστευμένα.

καὶ τούτων πέντε μέν ἐστι Μωυσέωσ, ἃ τούσ τε νόμουσ περιέχει καὶ τὴν ἀπ’ ἀνθρωπογονίασ παράδοσιν μέχρι τῆσ αὐτοῦ τελευτῆσ·

οὗτοσ ὁ χρόνοσ ἀπολείπει τρισχιλίων ὀλίγῳ ἐτῶν. ἀπὸ δὲ τῆσ Μωυσέωσ τελευτῆσ μέχρι τῆσ Ἀρταξέρξου τοῦ μετὰ Ξέρξην Περσῶν βασιλέωσ οἱ μετὰ Μωυσῆν προφῆται τὰ κατ’ αὐτοὺσ πραχθέντα συνέγραψαν ἐν τρισὶ καὶ δέκα βιβλίοισ·

αἱ δὲ λοιπαὶ τέσσαρεσ ὕμνουσ εἰσ τὸν θεὸν καὶ τοῖσ ἀνθρώποισ ὑποθήκασ τοῦ βίου περιέχουσιν. ἀπὸ δὲ Ἀρταξέρξου μέχρι τοῦ καθ’ ἡμᾶσ χρόνου γέγραπται μὲν ἕκαστα, πίστεωσ δ’ οὐχ ὁμοίασ ἠξίωται τοῖσ πρὸ αὐτῶν διὰ τὸ μὴ γενέσθαι τὴν τῶν προφητῶν ἀκριβῆ διαδοχήν.

δῆλον δ’ ἐστὶν ἔργῳ, πῶσ ἡμεῖσ πρόσιμεν τοῖσ ἰδίοισ γράμμασι·

τοσούτου γὰρ αἰῶνοσ ἤδη παρῳχηκότοσ οὔτε προσθεῖναί τισ οὐδὲν οὔτε ἀφελεῖν αὐτῶν οὔτε μεταθεῖναι τετόλμηκεν, πᾶσι δὲ σύμφυτόν ἐστιν εὐθὺσ ἐκ πρώτησ γενέσεωσ Ιοὐδαίοισ τὸ νομίζειν αὐτὰ θεοῦ δόγματα καὶ τούτοισ ἐμμένειν καὶ ὑπὲρ αὐτῶν, εἰ δέοι, θνήσκειν ἡδέωσ. ἤδη οὖν πολλοὶ πολλάκισ ἑώρανται τῶν αἰχμαλώτων στρέβλασ καὶ παντοίων θανάτων τρόπουσ ἐν θεάτροισ ὑπομένοντεσ ἐπὶ τῷ μηδὲν ῥῆμα προέσθαι παρὰ τοὺσ νόμουσ καὶ τὰσ μετὰ τούτων ἀναγραφάσ.

ὃ τίσ ἂν ὑπομείνειεν Ἑλλήνων ὑπὲρ αὐτοῦ;

ἀλλ’ οὐδ’ ὑπὲρ τοῦ καὶ πάντα τὰ παρ’ αὐτοῖσ ἀφανισθῆναι συγγράμματα τὴν τυχοῦσαν ὑποστήσεται βλάβην· λόγουσ γὰρ αὐτὰ νομίζουσιν εἶναι κατὰ τὴν τῶν γραψάντων βούλησιν ἐσχεδιασμένουσ, καὶ τοῦτο δικαίωσ καὶ περὶ τῶν παλαιοτέρων φρονοῦσιν, ἐπειδὴ καὶ τῶν νῦν ἐνίουσ ὁρῶσι τολμῶντασ περὶ τούτων συγγράφειν, οἷσ μήτ’ αὐτοὶ παρεγένοντο μήτε πυθέσθαι παρὰ τῶν εἰδότων ἐφιλοτιμήθησαν.

ἀμέλει καὶ περὶ τοῦ γενομένου νῦν ἡμῖν πολέμου τινὲσ ἱστορίασ ἐπιγράψαντεσ ἐξενηνόχασιν οὔτ’ εἰσ τοὺσ τόπουσ παραβαλόντεσ οὔτε πλησίον τούτων πραττομένων προσελθόντεσ, ἀλλ’ ἐκ παρακουσμάτων ὀλίγα συνθέντεσ τῷ τῆσ ἱστορίασ ὀνόματι λίαν ἀναιδῶσ ἐνεπαροίνησαν.

Ἐγὼ δὲ καὶ περὶ τοῦ πολέμου παντὸσ καὶ περὶ τῶν αὐτῷ κατὰ μέροσ γενομένων ἀληθῆ τὴν ἀναγραφὴν ἐποιησάμην τοῖσ πράγμασιν αὐτὸσ ἅπασι παρατυχών·

ἐστρατήγουν μὲν γὰρ τῶν παρ’ ἡμῖν Γαλιλαίων ὀνομαζομένων ἑώσ ἀντέχειν δυνατὸν ἦν, ἐγενόμην δὲ παρὰ Ῥωμαίοισ συλληφθεὶσ αἰχμάλωτοσ καί με διὰ φυλακῆσ Οὐεσπασιανὸσ καὶ Τίτοσ ἔχοντεσ ἀεὶ προσεδρεύειν αὐτοῖσ ἠνάγκασαν τὸ μὲν πρῶτον δεδεμένον, αὖθισ δὲ λυθεὶσ συνεπέμφθην ἀπὸ τῆσ Ἀλεξανδρείασ Τίτῳ πρὸσ τὴν Ιἑροσολύμων πολιορκίαν.

ἐν ᾧ χρόνῳ γενομένην τῶν πραττομένων οὐκ ἔστιν ὃ τὴν ἐμὴν γνῶσιν διέφυγεν·

καὶ γὰρ τὰ κατὰ τὸ στρατόπεδον τὸ Ῥωμαίων ὁρῶν ἐπιμελῶσ ἀνέγραφον καὶ τὰ παρὰ τῶν αὐτομόλων ἀπαγγελλόμενα μόνοσ αὐτὸσ συνίειν. εἶτα σχολῆσ ἐν τῇ Ῥώμῃ λαβόμενοσ, πάσησ μοι τῆσ πραγματείασ ἐν παρασκευῇ γεγενημένησ χρησάμενόσ τισι πρὸσ τὴν Ἑλληνίδα φωνὴν συνεργοῖσ οὕτωσ ἐποιησάμην τῶν πράξεων τὴν παράδοσιν.

τοσοῦτον δέ μοι περιῆν θάρσοσ τῆσ ἀληθείασ, ὥστε πρώτουσ πάντων τοὺσ αὐτοκράτορασ τοῦ πολέμου γενομένουσ Οὐεσπασιανὸν καὶ Τίτον ἠξίωσα λαβεῖν μάρτυρασ. πρώτοισ γὰρ δέδωκα τὰ βιβλία καὶ μετ’ ἐκείνουσ πολλοῖσ μὲν Ῥωμαίων τοῖσ συμπεπολεμηκόσι, πολλοῖσ δὲ τῶν ἡμετέρων ἐπίπρασκον, ἀνδράσι καὶ τῆσ Ἑλληνικῆσ σοφίασ μετεσχηκόσιν, ὧν ἐστιν Ιοὔλιοσ Ἀρχέλαοσ, Ἡρώδησ ὁ σεμνότατοσ, αὐτὸσ ὁ θαυμασιώτατοσ βασιλεὺσ Ἀγρίππασ.

οὗτοι μὲν οὖν ἅπαντεσ ἐμαρτύρησαν, ὅτι τῆσ ἀληθείασ προύστην ἐπιμελῶσ, οὐκ ἂν ὑποστειλάμενοι καὶ σιωπήσαντεσ, εἴ τι κατ’ ἄγνοιαν ἢ χαριζόμενοσ μετέθηκα τῶν γεγονότων ἢ παρέλιπον.

Φαῦλοι δέ τινεσ ἄνθρωποι διαβάλλειν μου τὴν ἱστορίαν ἐπικεχειρήκασιν ὥσπερ ἐν σχολῇ μειρακίων γύμνασμα προκεῖσθαι νομίζοντεσ κατηγορίασ παραδόξου καὶ διαβολῆσ, δέον ἐκεῖνο γιγνώσκειν, ὅτι δεῖ τὸν ἄλλοισ παράδοσιν πράξεων ἀληθινῶν ὑπισχνούμενον αὐτὸν ἐπίστασθαι ταύτασ πρότερον ἀκριβῶσ ἢ παρηκολουθηκότα τοῖσ γεγονόσιν ἢ παρὰ τῶν εἰδότων πυνθανόμενον.

ὅπερ ἐγὼ μάλιστα περὶ ἀμφοτέρασ νομίζω πεποιηκέναι τὰσ πραγματείασ·

τὴν μὲν γὰρ ἀρχαιολογίαν, ὥσπερ ἔφην, ἐκ τῶν ἱερῶν γραμμάτων μεθερμήνευκα γεγονὼσ ἱερεὺσ ἐκ γένουσ καὶ μετεσχηκὼσ τῆσ φιλοσοφίασ τῆσ ἐν ἐκείνοισ τοῖσ γράμμασι· τοῦ δὲ πολέμου τὴν ἱστορίαν ἔγραψα πολλῶν μὲν αὐτουργὸσ πράξεων, πλείστων δ’ αὐτόπτησ γενόμενοσ, ὅλωσ δὲ τῶν λεχθέντων ἢ πραχθέντων οὐδοτιοῦν ἀγνοήσασ.

πῶσ οὖν οὐκ ἂν θρασεῖσ τισ ἡγήσαιτο τοὺσ ἀνταγωνίζεσθαί μοι περὶ τῆσ ἀληθείασ ἐπικεχειρηκότασ, οἳ κἂν τοῖσ τῶν αὐτοκρατόρων ὑπομνήμασιν ἐντυχεῖν λέγωσιν, ἀλλ’ οὔ γε καὶ τοῖσ ἡμετέροισ τῶν ἀντιπολεμούντων πράγμασι παρέτυχον.

Περὶ μὲν οὖν τούτων ἀναγκαίαν ἐποιησάμην τὴν παρέκβασιν ἐπισημήνασθαι βουλόμενοσ τῶν ἐπαγγελλομένων τὰσ ἱστορίασ συγγράφειν τὴν εὐχέρειαν.

ἱκανῶσ δὲ φανερόν, ὡσ οἶμαι, πεποιηκὼσ ὅτι πάτριόσ ἐστιν ἡ περὶ τῶν παλαιῶν ἀναγραφὴ τοῖσ βαρβάροισ μᾶλλον ἢ τοῖσ Ἕλλησι, βούλομαι μικρὰ πρότερον διαλεχθῆναι πρὸσ τοὺσ ἐπιχειροῦντασ νέαν ἡμῶν ἀποφαίνειν τὴν κατάστασιν ἐκ τοῦ μηδὲν περὶ ἡμῶν, ὥσ φασιν ἐκεῖνοι, λελέχθαι παρὰ τοῖσ Ἑλληνικοῖσ συγγραφεῦσιν.

εἶτα δὲ τὰσ μαρτυρίασ τῆσ ἀρχαιότητοσ ἐκ τῶν παρ’ ἄλλοισ γραμμάτων παρέξω καὶ τοὺσ βεβλασφημηκότασ ἡμῶν τὸ γένοσ ἀποδείξω λίαν ἐν τοῖσ λόγοισ βλασφημοῦντασ.

Ἡμεῖσ τοίνυν οὔτε χώραν οἰκοῦμεν παράλιον οὔτ’ ἐμπορίαισ χαίρομεν οὐδὲ ταῖσ πρὸσ ἄλλουσ διὰ τούτων ἐπιμιξίαισ, ἀλλ’ εἰσὶ μὲν ἡμῶν αἱ πόλεισ μακρὰν ἀπὸ θαλάσσησ ἀνῳκισμέναι, χώραν δὲ ἀγαθὴν νεμόμενοι ταύτην ἐκπονοῦμεν μάλιστα δὴ πάντων περὶ παιδοτροφίαν φιλοκαλοῦντεσ καὶ τὸ φυλάττειν τοὺσ νόμουσ καὶ τὴν κατὰ τούτουσ παραδεδομένην εὐσέβειαν ἔργον ἀναγκαιότατον παντὸσ τοῦ βίου πεποιημένοι.

περὶ τὰσ ἐμπορίασ σπουδὴ διὰ τὸ φιλοχρηματεῖν.

οὐ μὴν οὐδὲ πρὸσ λῃστείασ, ὥσπερ ἄλλοι τινέσ, ἢ τὸ πλέον ἔχειν ἀξιοῦν πολεμοῦντεσ ἐτράπησαν ἡμῶν οἱ πατέρεσ καίτοι πολλὰσ τῆσ χώρασ ἐχούσησ μυριάδασ ἀνδρῶν οὐκ ἀτόλμων. διὰ τοῦτο Φοίνικεσ μὲν αὐτοὶ κατ’ ἐμπορίαν τοῖσ Ἕλλησιν ἐπεισπλέοντεσ εὐθὺσ ἐγνώσθησαν καὶ δι’ ἐκείνων Αἰγύπτιοι καὶ πάντεσ, ἀφ’ ὧν τὸν φόρτον εἰσ τοὺσ Ἕλληνασ διεκόμιζον μεγάλα πελάγη διαίροντεσ.

Μῆδοι δὲ μετὰ ταῦτα καὶ Πέρσαι φανεροὶ κατέστησαν τῆσ Ἀσίασ ἐπάρξαντεσ, οἱ δὲ καὶ μέχρι τῆσ ἡμετέρασ ἠπείρου Πέρσαι στρατεύσαντεσ.

Θρᾷκεσ δὲ διὰ γειτονίαν καὶ τὸ Σκυθικὸν ὑπὸ τῶν εἰσ τὸν Πόντον ἐγνώσθη πλεόντων. ὅλωσ γὰρ ἅπαντεσ οἱ παρὰ τὴν θάλατταν καὶ τὴν πρὸσ ταῖσ ἀνατολαῖσ καὶ πρὸσ τὴν ἑσπέριον κατοικοῦντεσ τοῖσ συγγράφειν τι βουλομένοισ γνωριμώτεροι κατέστησαν, οἱ δὲ ταύτησ ἀνωτέρω τὰσ οἰκήσεισ ἔχοντεσ ἐπὶ πλεῖστον ἠγνοήθησαν.

καὶ τοῦτο φαίνεται καὶ περὶ τὴν Εὐρώπην συμβεβηκόσ, ὅπου γε τῆσ Ῥωμαίων πόλεωσ, τοιαύτην ἐκ μακροῦ δύναμιν κεκτημένησ καὶ τοιαύτασ πράξεισ κατορθούσησ πολεμικάσ, οὔθ’ ὁ Ἡρόδοτοσ οὔτε Θουκυδίδησ οὔτε τῶν ἅμα τούτοισ γενομένων οὐδὲ εἷσ ἐμνημόνευκεν, ἀλλ’ ὀψέ ποτε καὶ μόλισ αὐτῶν εἰσ τοὺσ Ἕλληνασ ἡ γνῶσισ διεξῆλθεν.

περὶ μὲν γὰρ Γαλατῶν τε καὶ Ἰβήρων οὕτωσ ἠγνόησαν οἱ δοκοῦντεσ ἀκριβέστατοι συγγραφεῖσ, ὧν ἐστιν Ἔφοροσ, ὥστε πόλιν οἰέται μίαν εἶναι τοὺσ Ἴβηρασ τοὺσ τοσοῦτο μέροσ τῆσ ἑσπερίου γῆσ κατοικοῦντασ, καὶ τὰ μήτε γενόμενα παρ’ αὐτοῖσ ἔθη μήτε λεγόμενα γράφειν ὡσ ἐκείνων αὐτοῖσ χρωμένων ἐτόλμησαν.

αἴτιον δὲ τοῦ μὲν μὴ γιγνώσκειν τἀληθὲσ τὸ λίαν ἀνεπίμικτον, τοῦ δὲ γράφειν ψευδῆ τὸ βούλεσθαι δοκεῖν τι πλέον τῶν ἄλλων ἱστορεῖν.

πῶσ οὖν ἔτι θαυμάζειν προσῆκεν, εἰ μηδὲ τὸ ἡμέτερον ἔθνοσ πολλοῖσ ἐγιγνώσκετο μηδὲ τῆσ ἐν τοῖσ συγγράμμασι μνήμησ ἀφορμὴν παρέσχεν, οὕτωσ μὲν ἀπῳκισμένον τῆσ θαλάσσησ, οὕτωσ δὲ βιοτεύειν προῃρημένον; Φέρε τοίνυν ἡμᾶσ ἀξιοῦν τεκμηρίῳ χρῆσθαι περὶ τῶν Ἑλλήνων, ὅτι μὴ παλαιόν ἐστιν αὐτῶν τὸ γένοσ, τῷ μηθὲν ἐν ταῖσ ἡμετέραισ ἀναγραφαῖσ περὶ αὐτῶν εἰρῆσθαι.

ἆρ’ οὐχὶ πάντωσ ἂν κατεγέλων αὐτὰσ οἶμαι τὰσ ὑπ’ ἐμοῦ νῦν εἰρημένασ κομίζοντεσ αἰτίασ καὶ μάρτυρασ ἂν τοὺσ πλησιοχώρουσ παρείχοντο τῆσ αὐτῶν ἀρχαιότητοσ; κἀγὼ τοίνυν πειράσομαι τοῦτο ποιεῖν·

Αἰγυπτίοισ γὰρ καὶ Φοίνιξι μάλιστα δὴ χρήσομαι μάρτυσιν, οὐκ ἄν τινοσ ὡσ ψευδῆ τὴν μαρτυρίαν διαβάλλειν δυνηθέντοσ· φαίνονται γὰρ καὶ δὴ μάλιστα πρὸσ ἡμᾶσ δυσμενῶσ διατεθέντεσ κοινῇ μὲν ἅπαντεσ Αἰγύπτιοι, Φοινίκων δὲ Τύριοι. περὶ μέντοι Χαλδαίων οὐκέτι ταὐτὸ τοῦτο δυναίμην ἂν λέγειν, ἐπεὶ καὶ τοῦ γένουσ ἡμῶν ἀρχηγοὶ καθεστήκασιν καὶ διὰ τὴν συγγένειαν ἐν ταῖσ αὐτῶν ἀναγραφαῖσ Ιοὐδαίων μνημονεύουσιν.

ὅταν δὲ τὰσ περὶ τούτων πίστεισ παράσχω, τότε καὶ τῶν Ἑλλήνων συγγραφέων ἀποφανῶ τοὺσ μνήμην Ιοὐδαίων πεποιηκότασ, ἵνα μηδὲ ταύτην ἔτι τὴν πρόφασιν οἱ βασκαίνοντεσ ἔχωσιν τῆσ πρὸσ ἡμᾶσ ἀντιλογίασ.

Ἄρξομαι δὲ πρῶτον ἀπὸ τῶν παρ’ Αἰγυπτίοισ γραμμάτων.

αὐτὰ μὲν οὖν οὐχ οἱο͂́ν τε παρατίθεσθαι τἀκείνων, Μάνεθωσ δ’ ἦν τὸ γένοσ Αἰγύπτιοσ ἀνὴρ τῆσ Ἑλληνικῆσ μετεσχηκὼσ παιδείασ, ὡσ δῆλόσ ἐστιν· γέγραφεν γὰρ Ἑλλάδι φωνῇ τὴν πάτριον ἱστορίαν ἔκ τε τῶν ἱερῶν, ὥσ φησιν αὐτόσ, μεταφράσασ καὶ πολλὰ τὸν Ἡρόδοτον ἐλέγχει τῶν Αἰγυπτιακῶν ὑπ’ ἀγνοίασ ἐψευσμένον. οὗτοσ δὴ τοίνυν ὁ Μάνεθωσ ἐν τῇ δευτέρᾳ τῶν Αἰγυπτιακῶν ταῦτα περὶ ἡμῶν γράφει.

παραθήσομαι δὲ τὴν λέξιν αὐτοῦ καθάπερ αὐτὸν ἐκεῖνον παραγαγὼν μάρτυρα· " τοῦ τίμαιοσ ὄνομα.

καὶ τοὺσ ἡγεμονεύσαντασ ἐν αὐτῇ χειρωσάμενοι τὸ λοιπὸν τάσ τε πόλεισ ὠμῶσ ἐνέπρησαν καὶ τὰ τῶν θεῶν ἱερὰ κατέσκαψαν, πᾶσι δὲ τοῖσ ἐπιχωρίοισ ἐχθρότατά πωσ ἐχρήσαντο τοὺσ μὲν σφάζοντεσ, τῶν δὲ καὶ τὰ τέκνα καὶ γυναῖκασ εἰσ δουλείαν ἄγοντεσ.

πέρασ δὲ καὶ βασιλέα ἕνα ἐξ αὐτῶν ἐποίησαν, ᾧ ὄνομα ἦν Σάλιτισ.

καὶ οὗτοσ ἐν τῇ Μέμφιδι κατεγίνετο τήν τε ἄνω καὶ κάτω χώραν δασμολογῶν καὶ φρουρὰν ἐν τοῖσ ἐπιτηδειοτάτοισ καταλιπὼν τόποισ. μάλιστα δὲ καὶ τὰ πρὸσ ἀνατολὴν ἠσφαλίσατο μέρη προορώμενοσ Ἀσσυρίων ποτὲ μεῖζον ἰσχυόντων ἐσομένην ἐπιθυμίᾳ τῆσ αὐτοῦ βασιλείασ ἔφοδον. εὑρὼν δὲ ἐν νομῷ τῷ Σεθροί̈τῃ πόλιν ἐπικαιροτάτην, κειμένην μὲν πρὸσ ἀνατολὴν τοῦ Βουβαστίτου ποταμοῦ, καλουμένην δ’ ἀπό τινοσ ἀρχαίασ θεολογίασ Αὐάριν, ταύτην ἔκτισέν τε καὶ τοῖσ τείχεσιν ὀχυρωτάτην ἐποίησεν ἐνοικίσασ αὐτῇ καὶ πλῆθοσ ὁπλιτῶν εἰσ εἴκοσι καὶ τέσσαρασ μυριάδασ ἀνδρῶν προφυλακήν.

ἔνθα δὲ κατὰ θέρειαν ἤρχετο τὰ μὲν σιτομετρῶν καὶ μισθοφορίαν παρεχόμενοσ τὰ δὲ καὶ ταῖσ ἐξοπλισίαισ πρὸσ φόβον τῶν ἔξωθεν ἐπιμελῶσ γυμνάζων.

ἄρξασ δ’ ἐννεακαίδεκα ἔτη τὸν βίον ἐτελεύτησε. μετὰ τοῦτον δὲ ἕτεροσ ἐβασίλευσεν τέσσαρα καὶ τεσσαράκοντα ἔτη καλούμενοσ Βηών.

μεθ’ ὃν ἄλλοσ Ἀπαχνὰσ ἓξ καὶ τριάκοντα ἔτη καὶ μῆνασ ἑπτά. ἔπειτα δὲ καὶ Ἄπωφισ ἓν καὶ ἑξήκοντα καὶ Ιἀννὰσ πεντήκοντα καὶ μῆνα ἕνα. ἐπὶ πᾶσι δὲ καὶ Ἄσσισ ἐννέα καὶ τεσσαράκοντα καὶ μῆνασ δύο.

καὶ οὗτοι μὲν ἓξ ἐν αὐτοῖσ ἐγενήθησαν πρῶτοι ἄρχοντεσ ποθοῦντεσ ἀεὶ καὶ μᾶλλον τῆσ Αἰγύπτου ἐξᾶραι τὴν ῥίζαν. ἐκαλεῖτο δὲ τὸ σύμπαν αὐτῶν ἔθνοσ Ὑκσώσ, τοῦτο δέ ἐστιν βασιλεῖσ ποιμένεσ·

τὸ γὰρ υκ καθ’ ἱερὰν γλῶσσαν βασιλέα σημαίνει, τὸ δὲ σὼσ ποιμήν ἐστι καὶ ποιμένεσ κατὰ τὴν κοινὴν διάλεκτον, καὶ οὕτωσ συντιθέμενον γίνεται Ὑκσώσ. τινὲσ δὲ λέγουσιν αὐτοὺσ Ἄραβασ εἶναι.

ἐν δ’ ἄλλῳ ἀντιγράφῳ οὐ βασιλεῖσ σημαίνεσθαι διὰ τῆσ ϋκ προσηγορίασ, ἀλλὰ τοὐναντίον αἰχμαλώτουσ δηλοῦσθαι ποιμένασ· τὸ γὰρ ὓκ πάλιν Αἰγυπτιστὶ καὶ τὸ ἃκ δασυνόμενον αἰχμαλώτουσ ῥητῶσ μηνύει. καὶ τοῦτο μᾶλλον πιθανώτερόν μοι φαίνεται καὶ παλαιᾶσ ἱστορίασ ἐχόμενον. τούτουσ τοὺσ προκατωνομασμένουσ βασιλέασ καὶ τοὺσ τῶν ποιμένων καλουμένων καὶ τοὺσ ἐξ αὐτῶν γενομένουσ κρατῆσαι τῆσ Αἰγύπτου φησὶν ἔτη πρὸσ τοῖσ πεντακοσίοισ ἕνδεκα.

μετὰ ταῦτα δὲ τῶν ἐκ τῆσ Θηβαί̈δοσ καὶ τῆσ ἄλλησ Αἰγύπτου βασιλέων γενέσθαι φησὶν ἐπὶ τοὺσ ποιμένασ ἐπανάστασιν καὶ πόλεμον συρραγῆναι μέγαν καὶ πολυχρόνιον.

ἐπὶ δὲ βασιλέωσ, ᾧ ὄνομα εἶναι Μισφραγμούθωσισ, ἡττωμένουσ φησὶ τοὺσ ποιμένασ ἐκ μὲν τῆσ ἄλλησ Αἰγύπτου πάσησ ἐκπεσεῖν, κατακλεισθῆναι δ’ εἰσ τόπον ἀρουρῶν ἔχοντα μυρίων τὴν περίμετρον·

Αὐάριν ὄνομα τῷ τόπῳ.

τοῦτόν φησιν ὁ Μάνεθωσ ἅπαντα τείχει τε μεγάλῳ καὶ ἰσχυρῷ περιβαλεῖν τοὺσ ποιμένασ, ὅπωσ τήν τε κτῆσιν ἅπασαν ἔχωσιν ἐν ὀχυρῷ καὶ τὴν λείαν τὴν ἑαυτῶν. τὸν δὲ Μισφραγμουθώσεωσ υἱὸν Θούμμωσιν ἐπιχειρῆσαι μὲν αὐτοὺσ διὰ πολιορκίασ ἑλεῖν κατὰ κράτοσ ὀκτὼ καὶ τεσσαράκοντα μυριάσι στρατοῦ προσεδρεύσαντα τοῖσ τείχεσιν· ἐπεὶ δὲ τὴν πολιορκίαν ἀπέγνω, ποιήσασθαι συμβάσεισ, ἵνα τὴν Αἴγυπτον ἐκλιπόντεσ ὅποι βούλονται πάντεσ ἀβλαβεῖσ ἀπέλθωσι.

τοὺσ δὲ ἐπὶ ταῖσ ὁμολογίαισ πανοικησίᾳ μετὰ τῶν κτήσεων οὐκ ἐλάττουσ μυριάδων ὄντασ εἴκοσι καὶ τεσσάρων ἀπὸ τῆσ Αἰγύπτου τὴν ἔρημον εἰσ Συρίαν διοδοιπορῆσαι.

φοβουμένουσ δὲ τὴν Ἀσσυρίων δυναστείαν, τότε γὰρ ἐκείνουσ τῆσ Ἀσίασ κρατεῖν, ἐν τῇ νῦν Ιοὐδαίᾳ καλουμένῃ πόλιν οἰκοδομησαμένουσ τοσαύταισ μυριάσιν ἀνθρώπων ἀρκέσουσαν Ιἑροσόλυμα ταύτην ὀνομάσαι.

ἐν ἄλλῃ δέ τινι βίβλῳ τῶν Αἰγυπτιακῶν Μάνεθωσ τοῦτό φησιν τὸ ἔθνοσ τοὺσ καλουμένουσ ποιμένασ αἰχμαλώτουσ ἐν ταῖσ ἱεραῖσ αὐτῶν βίβλοισ γεγράφθαι λέγων ὀρθῶσ·

καὶ γὰρ τοῖσ ἀνωτάτω προγόνοισ ἡμῶν τὸ ποιμαίνειν πάτριον ἦν καὶ νομαδικὸν ἔχοντεσ τὸν βίον οὕτωσ ἐκαλοῦντο ποιμένεσ. αἰχμάλωτοί τε πάλιν οὐκ ἀλόγωσ ὑπὸ τῶν Αἰγυπτίων ἀνεγράφησαν, ἐπειδήπερ ὁ πρόγονοσ ἡμῶν Ιὤσηποσ ἑαυτὸν ἔφη πρὸσ τὸν βασιλέα τῶν Αἰγυπτίων αἰχμάλωτον εἶναι, καὶ τοὺσ ἀδελφοὺσ εἰσ τὴν Αἴγυπτον ὕστερον μετεπέμψατο τοῦ βασιλέωσ ἐπιτρέψαντοσ.

ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἐν ἄλλοισ ποιήσομαι τὴν ἐξέτασιν ἀκριβεστέραν. Νυνὶ δὲ τῆσ ἀρχαιότητοσ ταύτησ παρατίθεμαι τοὺσ Αἰγυπτίουσ μάρτυρασ.

πάλιν οὖν τὰ τοῦ Μανέθω πῶσ ἔχει πρὸσ τὴν τῶν χρόνων τάξιν ὑπογράψω. φησὶ δὲ οὕτωσ·

τὴν ἀρχὴν ὁ αὐτοῦ υἱὸσ Χέβρων ἔτη δεκατρία.

μεθ’ ὃν Ἀμένωφισ εἴκοσι καὶ μῆνασ ἑπτά. τοῦ δὲ ἀδελφὴ Ἀμεσσὴσ εἰκοσιὲν καὶ μῆνασ ἐννέα. τῆσ δὲ Μήφρησ δώδεκα καὶ μῆνασ ἐννέα. τοῦ δὲ Μηφραμούθωσισ εἰκοσιπέντε καὶ μῆνασ δέκα. τοῦ δὲ Θμῶσισ ἐννέα καὶ μῆνασ ὀκτώ.

τοῦ δ’ Ἀμένωφισ τριάκοντα καὶ μῆνασ δέκα. τοῦ δὲ Ὦροσ τριακονταὲξ καὶ μῆνασ πέντε. τοῦ δὲ θυγάτηρ Ἀκεγχερὴσ δώδεκα καὶ μῆνα ἕνα. τῆσ δὲ Ῥάθωτισ ἀδελφὸσ ἐννέα. τοῦ δὲ Ἀκεγχήρησ δώδεκα καὶ μῆνασ πέντε.

τοῦ δὲ Ἀκεγχήρησ ἕτεροσ δώδεκα καὶ μῆνασ τρεῖσ. τοῦ δὲ Ἅρμαϊσ τέσσαρα καὶ μῆνα ἕνα. τοῦ δὲ Ῥαμέσσησ ἓν καὶ μῆνασ τέσσαρασ. τοῦ δὲ Ἁρμέσσησ Μιαμοῦν ἑξηκονταὲξ καὶ μῆνασ δύο. καὶ μῆνασ ἕξ.

τοῦ δὲ Σέθωσ ὁ καὶ Ῥαμέσσησ ἱππικὴν καὶ ναυτικὴν ἔχων δύναμιν τὸν μὲν ἀδελφὸν Ἅρμαϊν ἐπίτροπον τῆσ Αἰγύπτου κατέστησεν καὶ πᾶσαν μὲν αὐτῷ τὴν ἄλλην βασιλικὴν περιέθηκεν ἐξουσίαν, μόνον δὲ ἐνετείλατο διάδημα μὴ φορεῖν μηδὲ τὴν βασιλίδα μητέρα τε τῶν τέκνων ἀδικεῖν, ἀπέχεσθαι δὲ καὶ τῶν ἄλλων βασιλικῶν παλλακίδων. αὐτὸσ δὲ ἐπὶ Κύπρον καὶ Φοινίκην καὶ πάλιν Ἀσσυρίουσ τε καὶ Μήδουσ στρατεύσασ ἅπαντασ τοὺσ μὲν δόρατι, τοὺσ δὲ ἀμαχητὶ φόβῳ δὲ τῆσ πολλῆσ δυνάμεωσ ὑποχειρίουσ ἔλαβε καὶ μέγα φρονήσασ ἐπὶ ταῖσ εὐπραγίαισ ἔτι καὶ θαρσαλεώτερον ἐπεπορεύετο τὰσ πρὸσ ἀνατολὰσ πόλεισ τε καὶ χώρασ καταστρεφόμενοσ.

χρόνου τε ἱκανοῦ γεγονότοσ Ἅρμαϊσ ὁ καταλειφθεὶσ ἐν Αἰγύπτῳ πάντα τἄμπαλιν οἷσ ἀδελφὸσ παρῄνει μὴ ποιεῖν ἀδεῶσ ἔπραττεν·

διάδημα ἐφόρει καὶ ἀντῆρε τῷ ἀδελφῷ.

ὁ δὲ τεταγμένοσ ἐπὶ τῶν ἱερέων τῆσ Αἰγύπτου γράψασ βιβλίον ἔπεμψε τῷ Σεθώσει δηλῶν αὐτῷ πάντα καὶ ὅτι ἀντῆρεν ὁ ἀδελφὸσ αὐτοῦ Ἅρμαϊσ. παραχρῆμα οὖν ὑπέστρεψεν εἰσ Πηλούσιον καὶ ἐκράτησεν τῆσ ἰδίασ βασιλείασ. ἡ δὲ χώρα ἐκλήθη ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ ὀνόματοσ Αἴγυπτοσ·

λέγει γάρ, ὅτι ὁ μὲν Σέθωσ ἐκαλεῖτο Αἴγυπτοσ, Ἅρμαϊσ δὲ ὁ ἀδελφὸσ αὐτοῦ Δαναόσ. Ταῦτα μὲν ὁ Μάνεθωσ.

δῆλον δέ ἐστιν ἐκ τῶν εἰρημένων ἐτῶν τοῦ χρόνου συλλογισθέντοσ, ὅτι οἱ καλούμενοι ποιμένεσ ἡμέτεροι δὲ πρόγονοι τρισὶ καὶ ἐνενήκοντα καὶ τριακοσίοισ πρόσθεν ἔτεσιν ἐκ τῆσ Αἰγύπτου ἀπαλλαγέντεσ τὴν χώραν ταύτην ἐπῴκησαν ἢ Δαναὸν εἰσ Ἄργοσ ἀφικέσθαι· καίτοι τοῦτον ἀρχαιότατον Ἀργεῖοι νομίζουσι. δύο τοίνυν ὁ Μάνεθωσ ἡμῖν τὰ μέγιστα μεμαρτύρηκεν ἐκ τῶν παρ’ Αἰγυπτίοισ γραμμάτων, πρῶτον μὲν τὴν ἑτέρωθεν ἄφιξιν εἰσ Αἴγυπτον, ἔπειτα δὲ τὴν ἐκεῖθεν ἀπαλλαγὴν οὕτωσ ἀρχαίαν τοῖσ χρόνοισ, ὡσ ἐγγύσ που προτερεῖν αὐτὴν τῶν Ἰλιακῶν ἔτεσι χιλίοισ.

ὑπὲρ ὧν δ’ ὁ Μάνεθωσ οὐκ ἐκ τῶν παρ’ Αἰγυπτίοισ γραμμάτων, ἀλλ’ ὡσ αὐτὸσ ὡμολόγηκεν ἐκ τῶν ἀδεσπότωσ μυθολογουμένων προστέθεικεν, ὕστερον ἐξελέγξω κατὰ μέροσ ἀποδεικνὺσ τὴν ἀπίθανον αὐτοῦ ψευδολογίαν.

Βούλομαι τοίνυν ἀπὸ τούτων ἤδη μετελθεῖν ἐπὶ τὰ παρὰ τοῖσ Φοίνιξιν ἀναγεγραμμένα περὶ τοῦ γένουσ ἡμῶν καὶ τὰσ ἐξ ἐκείνων μαρτυρίασ παρασχεῖν.

ἔστι τοίνυν παρὰ Τυρίοισ ἀπὸ παμπόλλων ἐτῶν γράμματα δημοσίᾳ γεγραμμένα καὶ πεφυλαγμένα λίαν ἐπιμελῶσ περὶ τῶν παρ’ αὐτοῖσ γενομένων καὶ πρὸσ ἀλλήλουσ πραχθέντων μνήμησ ἀξίων.

ἐν οἷσ γέγραπται, ὅτι ὁ ἐν Ιἑροσολύμοισ ᾠκοδομήθη ναὸσ ὑπὸ Σολομῶνοσ τοῦ βασιλέωσ ἔτεσι θᾶττον ἑκατὸν τεσσαρακοντατρισὶν καὶ μησὶν ὀκτὼ τοῦ κτίσαι Τυρίουσ Καρχηδόνα.

ἀνεγράφη δὲ παρ’ ἐκείνοισ οὐκ ἀλόγωσ ἡ τοῦ ναοῦ κατασκευὴ τοῦ παρ’ ἡμῖν·

Εἴρωμοσ γὰρ ὁ τῶν Τυρίων βασιλεὺσ φίλοσ ἦν τοῦ βασιλέωσ ἡμῶν Σολομῶνοσ πατρικὴν πρὸσ αὐτὸν φιλίαν διαδεδεγμένοσ. οὗτοσ οὖν συμφιλοτιμούμενοσ εἰσ τὴν τοῦ κατασκευάσματοσ τῷ Σολομῶνι λαμπρότητα χρυσίου μὲν εἴκοσι καὶ ἑκατὸν ἔδωκε τάλαντα, τεμὼν δὲ καλλίστην ὕλην ἐκ τοῦ ὄρουσ, ὃ καλεῖται Λίβανοσ, εἰσ τὸν ὄροφον ἀπέστειλεν.

ἀντεδωρήσατο δὲ αὐτῷ ὁ Σολομὼν ἄλλοισ τε πολλοῖσ καὶ δὴ καὶ χώραν τῆσ Γαλιλαίασ ἐν τῇ Χαβουλῶν λεγομένῃ. μάλιστα δὲ αὐτοὺσ εἰσ φιλίαν ἡ τῆσ σοφίασ συνῆγεν ἐπιθυμία·

προβλήματα γὰρ ἀλλήλοισ ἀνταπέστελλον λύειν κελεύοντεσ, καὶ κρείττων ἐν τούτοισ ἦν ὁ Σολομὼν καὶ τἆλλα σοφώτεροσ. σώζονται δὲ μέχρι νῦν παρὰ τοῖσ Τυρίοισ πολλαὶ τῶν ἐπιστολῶν, ἃσ ἐκεῖνοι πρὸσ ἀλλήλουσ ἔγραψαν. ὅτι δ’ οὐ λόγοσ ἐστὶν ὑπ’ ἐμοῦ συγκείμενοσ ὁ περὶ τῶν παρὰ τοῖσ Τυρίοισ γραμμάτων, παραθήσομαι μάρτυρα Δῖον ἄνδρα περὶ τὴν Φοινικικὴν ἱστορίαν ἀκριβῆ γεγονέναι πεπιστευμένον.

οὗτοσ τοίνυν ἐν ταῖσ περὶ Φοινίκων ἱστορίαισ γράφει τὸν τρόπον τοῦτον· "Ἀβιβάλου τελευτήσαντοσ ὁ υἱὸσ αὐτοῦ Εἴρωμοσ ἐβασίλευσεν.

οὗτοσ τὰ πρὸσ ἀνατολὰσ μέρη τῆσ πόλεωσ προσέχωσεν καὶ μεῖζον τὸ ἄστυ ἐποίησεν καὶ τοῦ Ὀλυμπίου Διὸσ τὸ ἱερὸν καθ’ ἑαυτὸ ὂν ἐν νήσῳ χώσασ τὸν μεταξὺ τόπον συνῆψε τῇ πόλει καὶ χρυσοῖσ ἀναθήμασιν ἐκόσμησεν, ἀναβὰσ δὲ εἰσ τὸν Λίβανον ὑλοτόμησεν πρὸσ τὴν τῶν ἱερῶν κατασκευήν. τὸν δὲ τυραννοῦντα Ιἑροσολύμων Σολομῶνα πέμψαι φασὶ πρὸσ τὸν Εἴρωμον αἰνίγματα καὶ παρ’ αὐτοῦ λαβεῖν ἀξιοῦν, τὸν δὲ μὴ δυνηθέντα διακρῖναι τῷ λύσαντι χρήματα ἀποτίνειν.

ὁμολογήσαντα δὲ τὸν Εἴρωμον καὶ μὴ δυνηθέντα λῦσαι τὰ αἰνίγματα πολλὰ τῶν χρημάτων εἰσ τὸ ἐπιζήμιον ἀναλῶσαι.

εἶτα δὲ Ἀβδήμουνόν τινα Τύριον ἄνδρα τά τε προτεθέντα λῦσαι καὶ αὐτὸν ἄλλα προβαλεῖν, ἃ μὴ λύσαντα τὸν Σολομῶνα πολλὰ τῷ Εἰρώμῳ προσαποτῖσαι χρήματα. " Δῖοσ μὲν οὕτω περὶ τῶν προειρημένων ἡμῖν μεμαρτύρηκεν. Ἀλλὰ πρὸσ τούτῳ παραθήσομαι καὶ Μένανδρον τὸν Ἐφέσιον.

γέγραφεν δὲ οὗτοσ τὰσ ἐφ’ ἑκάστου τῶν βασιλέων πράξεισ τὰσ παρὰ τοῖσ Ἕλλησι καὶ βαρβάροισ γενομένασ ἐκ τῶν παρ’ ἑκάστοισ ἐπιχωρίων γραμμάτων σπουδάσασ τὴν ἱστορίαν μαθεῖν. γράφων τοίνυν περὶ τῶν ἐν Τύρῳ βεβασιλευκότων ἔπειτα γενόμενοσ κατὰ τὸν Εἴρωμον ταῦτά φησι·

"τελευτήσαντοσ δὲ Ἀβιβάλου διεδέξατο τὴν βασιλείαν αὐτοῦ ὁ υἱὸσ Εἴρωμοσ, ὃσ βιώσασ ἔτη νγ ἐβασίλευσεν ἔτη λδ. οὗτοσ ἔχωσε τὸν Εὐρύχωρον τόν τε χρυσοῦν κίονα τὸν ἐν τοῖσ τοῦ Διὸσ ἀνέθηκεν, ἐπί τε ὕλην ξύλων ἀπελθὼν ἔκοψεν ἀπὸ τοῦ λεγομένου Λιβάνου ὄρουσ κέδρινα ξύλα εἰσ τὰσ τῶν ἱερῶν στέγασ, καθελών τε τὰ ἀρχαῖα ἱερὰ καὶ ναοὺσ ᾠκοδόμησεν τό τε τοῦ Ἡρακλέουσ καὶ τῆσ Ἀστάρτησ, πρῶτόν τε τοῦ Ἡρακλέουσ ἔγερσιν ἐποιήσατο ἐν τῷ Περιτίῳ μηνί, τοῖσ τε Ἰτυκαίοισ ἐπεστρατεύσατο μὴ ἀποδιδοῦσι τοὺσ φόρουσ·

οὓσ καὶ ὑποτάξασ ἑαυτῷ πάλιν ἀνέστρεψεν.

ἐπὶ τούτου ἦν Ἀβδήμουνοσ παῖσ νεώτεροσ, ὃσ ἀεὶ ἐνίκα τὰ προβλήματα, ἃ ἐπέταττε Σολομὼν ὁ Ιἑροσολύμων βασιλεύσ.

ψηφίζεται δὲ ὁ χρόνοσ ἀπὸ τούτου τοῦ βασιλέωσ ἄχρι Καρχηδόνοσ κτίσεωσ οὕτωσ·

τελευτήσαντοσ Εἰρώμου διεδέξατο τὴν βασιλείαν Βαλβάζεροσ υἱόσ, ὃσ βιώσασ ἔτη μγ ἐβασίλευσεν ἔτη ιζ. μετὰ τοῦτον Ἀβδάσταρτοσ υἱὸσ βιώσασ ἔτη λθ ἐβασίλευσεν ἔτη θ.

τοῦτον οἱ τῆσ τροφοῦ αὐτοῦ υἱοὶ τέσσαρεσ ἐπιβουλεύσαντεσ ἀπώλεσαν, ὧν ὁ πρεσβύτεροσ ἐβασίλευσεν Μεθουσάσταρτοσ ὁ Λεαστάρτου, ὃσ βιώσασ ἔτη νδ ἐβασίλευσεν ἔτη ιβ. μετὰ τοῦτον ὁ ἀδελφὸσ αὐτοῦ Ἀσθάρυμοσ βιώσασ ἔτη νη ἐβασίλευσεν ἔτη θ.

οὗτοσ ἀπώλετο ὑπὸ τοῦ ἀδελφοῦ Φέλλητοσ, ὃσ λαβὼν τὴν βασιλείαν ἦρξεν μῆνασ η βιώσασ ἔτη ν. τοῦτον ἀνεῖλεν Εἰθώβαλοσ ὁ τῆσ Ἀστάρτησ ἱερεύσ, ὃσ βιώσασ ἔτη μη ἐβασίλευσεν ἔτη λβ. τοῦτον διεδέξατο Βαλέζωροσ υἱόσ, ὃσ βιώσασ ἔτη με ἐβασίλευσεν ἔτη ἕξ.

τούτου διάδοχοσ γέγονε Μέττηνοσ υἱόσ, ὃσ βιώσασ ἔτη λβ ἐβασίλευσεν ἔτη κθ. τούτου διάδοχοσ γέγονεν Πυγμαλίων, ὃσ βιώσασ ἔτη νη ἐβασίλευσεν ἔτη μζ.

ἐν δὲ τῷ ἐπ’ αὐτοῦ ἑβδόμῳ ἔτει ἡ ἀδελφὴ αὐτοῦ φυγοῦσα ἐν τῇ Λιβύῃ πόλιν ᾠκοδόμησεν Καρχηδόνα. συνάγεται πᾶσ ὁ χρόνοσ ἀπὸ τῆσ Εἰρώμου βασιλείασ μέχρι Καρχηδόνοσ κτίσεωσ ἔτη ρνε μῆνεσ η.

ἐπεὶ δὲ δωδεκάτῳ ἔτει τῆσ αὐτοῦ βασιλείασ ὁ ἐν Ιἑροσολύμοισ ᾠκοδομήθη ναόσ, γέγονεν ἀπὸ τῆσ οἰκοδομήσεωσ τοῦ ναοῦ μέχρι Καρχηδόνοσ κτίσεωσ ἔτη ρμγ μῆνεσ η. τῆσ μὲν οὖν παρὰ Φοινίκων μαρτυρίασ τί δεῖ προσθεῖναι πλέον; βλέπεται γὰρ τἀληθὲσ ἰσχυρῶσ ὡμολογημένον καὶ πολὺ δήπου προάγειν τῆσ τοῦ νεὼ κατασκευῆσ τὴν τῶν προγόνων ἡμῶν εἰσ τὴν χώραν ἄφιξιν·

ὅτε γὰρ αὐτὴν πᾶσαν πολέμῳ παρέλαβον, τότε τὸν νεὼν κατεσκεύασαν. καὶ ταῦτα σαφῶσ ἐκ τῶν ἱερῶν γραμμάτων ὑπ’ ἐμοῦ δεδήλωται διὰ τῆσ ἀρχαιολογίασ. Λέξω δὲ νῦν ἤδη τὰ παρὰ Χαλδαίοισ ἀναγεγραμμένα καὶ ἱστορούμενα περὶ ἡμῶν, ἅπερ ἔχει πολλὴν ὁμολογίαν καὶ περὶ τῶν ἄλλων τοῖσ ἡμετέροισ γράμμασι.

μάρτυσ δὲ τούτων Βηρῶσοσ ἀνὴρ Χαλδαῖοσ μὲν τὸ γένοσ, γνώριμοσ δὲ τοῖσ περὶ παιδείαν ἀναστρεφομένοισ, ἐπειδὴ περί τε ἀστρονομίασ καὶ περὶ τῶν παρὰ Χαλδαίοισ φιλοσοφουμένων αὐτὸσ εἰσ τοὺσ Ἕλληνασ ἐξήνεγκε τὰσ συγγραφάσ.

οὗτοσ τοίνυν ὁ Βηρῶσοσ ταῖσ ἀρχαιοτάταισ ἐπακολουθῶν ἀναγραφαῖσ περί τε τοῦ γενομένου κατακλυσμοῦ καὶ τῆσ ἐν αὐτῷ φθορᾶσ τῶν ἀνθρώπων καθάπερ Μωσῆσ οὕτωσ ἱστόρηκεν καὶ περὶ τῆσ λάρνακοσ, ἐν ᾗ Νῶχοσ ὁ τοῦ γένουσ ἡμῶν ἀρχηγὸσ διεσώθη προσενεχθείσησ αὐτῆσ ταῖσ ἀκρωρείαισ τῶν Ἀρμενίων ὀρῶν.

βασιλέα καὶ τὰσ τούτου πράξεισ ἀφηγούμενοσ λέγει, τίνα τρόπον πέμψασ ἐπὶ τὴν Αἴγυπτον καὶ ἐπὶ τὴν ἡμετέραν γῆν τὸν υἱὸν τὸν ἑαυτοῦ Ναβοκοδρόσορον μετὰ πολλῆσ δυνάμεωσ, ἐπειδήπερ ἀφεστῶτασ αὐτοὺσ ἐπύθετο, πάντων ἐκράτησεν καὶ τὸν ναὸν ἐνέπρησε τὸν ἐν Ιἑροσολύμοισ ὅλωσ τε πάντα τὸν παρ’ ἡμῶν λαὸν ἀναστήσασ εἰσ Βαβυλῶνα μετῴκισεν, συνέβη δὲ καὶ τὴν πόλιν ἐρημωθῆναι χρόνον ἐτῶν ἑβδομήκοντα μέχρι Κύρου τοῦ Περσῶν βασιλέωσ.

κρατῆσαι δέ φησι τὸν Βαβυλώνιον Αἰγύπτου Συρίασ Φοινίκησ Ἀραβίασ πάντασ ὑπερβαλόμενον ταῖσ πράξεσι τοὺσ πρὸ αὐτοῦ Χαλδαίων καὶ Βαβυλωνίων βεβασιλευκότασ.

[εἶθ’ ἑξῆσ ὑποκαταβὰσ ὀλίγον ὁ Βηρῶσοσ πάλιν παρατίθεται ἐν τῇ τῆσ ἀρχαιότητοσ ἱστοριογραφίᾳ.

] αὐτὰ δὲ παραθήσομαι τὰ τοῦ Βηρώσου τοῦτον ἔχοντα τὸν τρόπον· "ἀκούσασ δ’ ὁ πατὴρ αὐτοῦ Ναβοπαλάσαροσ, ὅτι ὁ τεταγμένοσ σατράπησ ἔν τε Αἰγύπτῳ καὶ τοῖσ περὶ τὴν Συρίαν τὴν κοίλην καὶ τὴν Φοινίκην τόποισ ἀποστάτησ γέγονεν, οὐ δυνάμενοσ αὐτὸσ ἔτι κακοπαθεῖν συστήσασ τῷ υἱῷ Ναβοκοδροσόρῳ ὄντι ἔτι ἐν ἡλικίᾳ μέρη τινὰ τῆσ δυνάμεωσ ἐξέπεμψεν ἐπ’ αὐτόν.

συμμίξασ δὲ Ναβοκοδρόσοροσ τῷ ἀποστάτῃ καὶ παραταξάμενοσ αὐτοῦ τ’ ἐκράτει καὶ τὴν χώραν ἐξ ἀρχῆσ ὑπὸ τὴν αὐτῶν βασιλείαν ἐποιήσατο. τῷ τε πατρὶ αὐτοῦ συνέβη Ναβοπαλασάρῳ κατὰ τοῦτον τὸν καιρὸν ἀρρωστήσαντι ἐν τῇ Βαβυλωνίων πόλει μεταλλάξαι τὸν βίον ἔτη βεβασιλευκότι κα.

αἰσθόμενοσ δὲ μετ’ οὐ πολὺ τὴν τοῦ πατρὸσ τελευτὴν Ναβουκοδρόσοροσ, καταστήσασ τὰ κατὰ τὴν Αἴγυπτον πράγματα καὶ τὴν λοιπὴν χώραν καὶ τοὺσ αἰχμαλώτουσ Ιοὐδαίων τε καὶ Φοινίκων καὶ Σύρων καὶ τῶν κατὰ τὴν Αἴγυπτον ἐθνῶν συντάξασ τισὶ τῶν φίλων μετὰ τῆσ βαρυτάτησ δυνάμεωσ καὶ τῆσ λοιπῆσ ὠφελείασ ἀνακομίζειν εἰσ τὴν Βαβυλωνίαν, αὐτὸσ ὁρμήσασ ὀλιγοστὸσ παρεγένετο διὰ τῆσ ἐρήμου εἰσ Βαβυλῶνα.

ἀποδεῖξαι, αὐτὸσ δὲ ἀπὸ τῶν ἐκ τοῦ πολέμου λαφύρων τό τε Βήλου ἱερὸν καὶ τὰ λοιπὰ κοσμήσασ φιλοτίμωσ τήν τε ὑπάρχουσαν ἐξ ἀρχῆσ πόλιν καὶ ἑτέραν ἔξωθεν προσχαρισάμενοσ καὶ ἀναγκάσασ πρὸσ τὸ μηκέτι δύνασθαι τοὺσ πολιορκοῦντασ τὸν ποταμὸν ἀναστρέφοντασ ἐπὶ τὴν πόλιν κατασκευάζειν, περιεβάλετο τρεῖσ μὲν τῆσ ἔνδον πόλεωσ περιβόλουσ, τρεῖσ δὲ τῆσ ἔξω, τούτων δὲ τοὺσ μὲν ἐξ ὀπτῆσ πλίνθου καὶ ἀσφάλτου, τοὺσ δὲ ἐξ αὐτῆσ τῆσ πλίνθου.

καὶ τειχίσασ ἀξιολόγωσ τὴν πόλιν καὶ τοὺσ πυλῶνασ κοσμήσασ ἱεροπρεπῶσ προσκατεσκεύασεν τοῖσ πατρικοῖσ βασιλείοισ ἕτερα βασίλεια ἐχόμενα ἐκείνων, [ὑπὲρ] ὧν ἀνάστημα καὶ τὴν λοιπὴν πολυτέλειαν μακρὸν ἴσωσ ἔσται ἐάν τισ ἐξηγῆται, πλὴν ὄντα γε ὑπερβολὴν ὡσ μεγάλα καὶ ὑπερήφανα συνετελέσθη ἡμέραισ δεκαπέντε.

ἐν δὲ τοῖσ βασιλείοισ τούτοισ ἀναλήμματα λίθινα ὑψηλὰ ἀνοικοδομήσασ καὶ τὴν ὄψιν ἀποδοὺσ ὁμοιοτάτην τοῖσ ὄρεσι, καταφυτεύσασ δένδρεσι παντοδαποῖσ ἐξειργάσατο καὶ κατεσκεύασε τὸν καλούμενον κρεμαστὸν παράδεισον διὰ τὸ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ ἐπιθυμεῖν τῆσ ὀρείασ διαθέσεωσ τεθραμμένην ἐν τοῖσ κατὰ τὴν Μηδίαν τόποισ.

Ταῦτα μὲν οὕτωσ ἱστόρηκεν περὶ τοῦ προειρημένου βασιλέωσ καὶ πολλὰ πρὸσ τούτοισ ἐν τῇ τρίτῃ βίβλῳ τῶν Χαλδαϊκῶν, ἐν ᾗ μέμφεται τοῖσ Ἑλληνικοῖσ συγγραφεῦσιν ὡσ μάτην οἰομένοισ ὑπὸ Σεμιράμεωσ τῆσ Ἀσσυρίασ κτισθῆναι τὴν Βαβυλῶνα καὶ τὰ θαυμάσια κατασκευασθῆναι περὶ αὐτὴν ὑπ’ ἐκείνησ ἔργα ψευδῶσ γεγραφόσι.

καὶ κατὰ ταῦτα τὴν μὲν τῶν Χαλδαίων ἀναγραφὴν ἀξιόπιστον ἡγητέον·

οὐ μὴν ἀλλὰ κἀν τοῖσ ἀρχείοισ τῶν Φοινίκων σύμφωνα τοῖσ ὑπὸ Βηρώσου λεγομένοισ ἀναγέγραπται περὶ τοῦ τῶν Βαβυλωνίων βασιλέωσ, ὅτι καὶ τὴν Συρίαν καὶ τὴν Φοινίκην ἅπασαν ἐκεῖνοσ κατεστρέψατο. περὶ τούτων γοῦν συμφωνεῖ καὶ Φιλόστρατοσ ἐν ταῖσ ἱστορίαισ μεμνημένοσ τῆσ Τύρου πολιορκίασ, καὶ Μεγασθένησ ἐν τῇ τετάρτῃ τῶν Ἰνδικῶν, δι’ ἧσ ἀποφαίνειν πειρᾶται τὸν προειρημένον βασιλέα τῶν Βαβυλωνίων Ἡρακλέουσ ἀνδρείᾳ καὶ μεγέθει πράξεων διενηνοχέναι·

καταστρέψασθαι γὰρ αὐτόν φησι καὶ Λιβύησ τὴν πολλὴν καὶ Ἰβηρίαν. τὰ δὲ περὶ τοῦ ναοῦ προειρημένα τοῦ ἐν Ιἑροσολύμοισ, ὅτι κατεπρήσθη μὲν ὑπὸ τῶν Βαβυλωνίων ἐπιστρατευσάντων, ἤρξατο δὲ πάλιν ἀνοικοδομεῖσθαι Κύρου τῆσ Ἀσίασ τὴν βασιλείαν παρειληφότοσ, ἐκ τῶν Βηρώσου σαφῶσ ἐπιδειχθήσεται παρατεθέντων·

λέγει γὰρ οὕτωσ διὰ τῆσ τρίτησ· "Ναβοκοδρόσοροσ μὲν οὖν μετὰ τὸ ἄρξασθαι τοῦ προειρημένου τείχουσ ἐμπεσὼν εἰσ ἀρρωστίαν μετήλλαξε τὸν βίον βεβασιλευκὼσ ἔτη μγ, τῆσ δὲ βασιλείασ κύριοσ ἐγένετο ὁ υἱὸσ αὐτοῦ Εὐειλμαράδουχοσ.

οὗτοσ προστὰσ τῶν πραγμάτων ἀνόμωσ καὶ ἀσελγῶσ ἐπιβουλευθεὶσ ὑπὸ τοῦ τὴν ἀδελφὴν ἔχοντοσ αὐτοῦ Νηριγλισάρου ἀνῃρέθη βασιλεύσασ ἔτη β.

ἔτη δ.

τούτου υἱὸσ Λαβοροσοάρδοχοσ ἐκυρίευσε μὲν τῆσ βασιλείασ παῖσ ὢν μῆνασ θ, ἐπιβουλευθεὶσ δὲ διὰ τὸ πολλὰ ἐμφαίνειν κακοήθη ὑπὸ τῶν φίλων ἀπετυμπανίσθη. ἀπολομένου δὲ τούτου συνελθόντεσ οἱ ἐπιβουλεύσαντεσ αὐτῷ κοινῇ τὴν βασιλείαν περιέθηκαν Ναβοννήδῳ τινὶ τῶν ἐκ Βαβυλῶνοσ ὄντι ἐκ τῆσ αὐτῆσ ἐπισυστάσεωσ.

ἐπὶ τούτου τὰ περὶ τὸν ποταμὸν τείχη τῆσ Βαβυλωνίων πόλεωσ ἐξ ὀπτῆσ πλίνθου καὶ ἀσφάλτου κατεκοσμήθη. οὔσησ δὲ τῆσ βασιλείασ αὐτοῦ ἐν τῷ ἑπτακαιδεκάτῳ ἔτει προεξεληλυθὼσ Κῦροσ ἐκ τῆσ Περσίδοσ μετὰ δυνάμεωσ πολλῆσ καταστρεψάμενοσ τὴν λοιπὴν βασιλείαν πᾶσαν ὡρ́μησεν ἐπὶ τῆσ Βαβυλωνίασ.

συνεκλείσθη εἰσ τὴν Βορσιππηνῶν πόλιν, Κῦροσ δὲ Βαβυλῶνα καταλαβόμενοσ καὶ συντάξασ τὰ ἔξω τῆσ πόλεωσ τείχη κατασκάψαι διὰ τὸ λίαν αὐτῷ πραγματικὴν καὶ δυσάλωτον φανῆναι τὴν πόλιν ἀνέζευξεν ἐπὶ Βορσίππων ἐκπολιορκήσων τὸν Ναβόννηδον.

τοῦ δὲ Ναβοννήδου οὐχ ὑπομείναντοσ τὴν πολιορκίαν, ἀλλ’ ἐγχειρίσαντοσ αὑτὸν πρότερον, χρησάμενοσ Κῦροσ φιλανθρώπωσ καὶ δοὺσ οἰκητήριον αὐτῷ Καρμανίαν ἐξέπεμψεν ἐκ τῆσ Βαβυλωνίασ.

Ναβόννηδοσ μὲν οὖν τὸ λοιπὸν τοῦ χρόνου διαγενόμενοσ ἐν ἐκείνῃ τῇ χώρᾳ κατέστρεψε τὸν βίον. Ταῦτα σύμφωνον ἔχει ταῖσ ἡμετέραισ βίβλοισ τὴν ἀλήθειαν·

γέγραπται γὰρ ἐν αὐταῖσ, ὅτι Ναβουχοδονόσοροσ ὀκτωκαιδεκάτῳ τῆσ αὐτοῦ βασιλείασ ἔτει τὸν παρ’ ἡμῖν ναὸν ἠρήμωσεν καὶ ἦν ἀφανὴσ ἐπ’ ἔτη πεντήκοντα, δευτέρῳ δὲ τῆσ Κύρου βασιλείασ ἔτει τῶν θεμελίων ὑποβληθέντων δευτέρῳ πάλιν τῆσ Δαρείου βασιλείασ ἀπετελέσθη. προσθήσω δὲ καὶ τὰσ τῶν Φοινίκων ἀναγραφάσ·

οὐ γὰρ παραλειπτέον τῶν ἀποδείξεων τὴν περιουσίαν· ἔστι δὲ τοιαύτη τῶν χρόνων ἡ καταρίθμησισ·

ἐπ’ Ἰθωβάλου τοῦ βασιλέωσ ἐπολιόρκησε Ναβουχοδονόσοροσ τὴν Τύρον ἐπ’ ἔτη δεκατρία. μετὰ τοῦτον ἐβασίλευσε Βαὰλ ἔτη δέκα.

μετὰ τοῦτον δικασταὶ κατεστάθησαν, καὶ ἐδίκασαν Ἐκνίβαλοσ Βασλήχου μῆνασ β, Χέλβησ Ἀβδαίου μῆνασ ι, Ἄββαροσ ἀρχιερεὺσ μῆνασ γ, Μύττυνοσ καὶ Γεράστρατοσ τοῦ Ἀβδηλίμου δικασταὶ ἔτη , ὧν μεταξὺ ἐβασίλευσε Βαλάτοροσ ἐνιαυτὸν ἕνα. τούτου τελευτήσαντοσ ἀποστείλαντεσ μετεπέμψαντο Μέρβαλον ἐκ τῆσ Βαβυλῶνοσ, καὶ ἐβασίλευσεν ἔτη δ.

τούτου τελευτήσαντοσ μετεπέμψαντο τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Εἴρωμον, ὃσ ἐβασίλευσεν ἔτη εἴκοσιν. ἐπὶ τούτου Κῦροσ Περσῶν ἐδυνάστευσεν. οὐκοῦν ὁ σύμπασ χρόνοσ ἔτη νδ καὶ τρεῖσ μῆνεσ πρὸσ αὐτοῖσ·

ἑβδόμῳ μὲν γὰρ ἔτει τῆσ Ναβουχοδονοσόρου βασιλείασ ἤρξατο πολιορκεῖν Τύρον, τεσσαρεσκαιδεκάτῳ δ’ ἔτει τῆσ Εἰρώμου Κῦροσ ὁ Πέρσησ τὸ κράτοσ παρέλαβεν. καὶ σύμφωνα μὲν ἐπὶ τοῦ ναοῦ τοῖσ ἡμετέροισ γράμμασι τὰ Χαλδαίων καὶ Τυρίων, ὡμολογημένη δὲ καὶ ἀναντίρρητοσ ἡ περὶ τῶν εἰρημένων μοι μαρτυρία τῆσ τοῦ γένουσ ἡμῶν ἀρχαιότητοσ.

τοῖσ μὲν οὖν μὴ σφόδρα φιλονείκοισ ἀρκέσειν ὑπολαμβάνω τὰ προειρημένα. Δεῖ δ’ ἄρα καὶ τῶν ἀπιστούντων μὲν τοῖσ βαρβάροισ ἀναγραφαῖσ μόνοισ δὲ τοῖσ Ἕλλησι πιστεύειν ἀξιούντων ἀποπληρῶσαι τὴν ἐπιζήτησιν καὶ παρασχεῖν πολλοὺσ καὶ τούτων ἐπισταμένουσ τὸ ἔθνοσ ἡμῶν καὶ καθ’ ὃ καιρὸσ ἦν αὐτοῖσ μνημονεύοντασ παραθέσθαι ἐν ἰδίοισ αὐτῶν συγγράμμασι.

Πυθαγόρασ τοίνυν ὁ Σάμιοσ ἀρχαῖοσ ὤν, σοφίᾳ δὲ καὶ τῇ περὶ τὸ θεῖον εὐσεβείᾳ πάντων ὑπειλημμένοσ διενεγκεῖν τῶν φιλοσοφησάντων, οὐ μόνον ἐγνωκὼσ τὰ παρ’ ἡμῖν δῆλόσ ἐστιν, ἀλλὰ καὶ ζηλωτὴσ αὐτῶν ἐκ πλείστου γεγενημένοσ.

αὐτοῦ μὲν οὖν οὐδὲν ὁμολογεῖται σύγγραμμα, πολλοὶ δὲ τὰ περὶ αὐτὸν ἱστορήκασι, καὶ τούτων ἐπισημότατόσ ἐστιν Ἕρμιπποσ ἀνὴρ περὶ πᾶσαν ἱστορίαν ἐπιμελήσ.

λέγει τοίνυν ἐν τῷ πρώτῳ τῶν περὶ Πυθαγόρου βιβλίων, ὅτι Πυθαγόρασ ἑνὸσ αὐτοῦ τῶν συνουσιαστῶν τελευτήσαντοσ τοὔνομα Καλλιφῶντοσ τὸ γένοσ Κροτωνιάτου τὴν ἐκείνου ψυχὴν ἔλεγε συνδιατρίβειν αὐτῷ καὶ νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν· καὶ ὅτι παρεκελεύετο μὴ διέρχεσθαι τόπον, ἐφ’ ὃν ὄνοσ ὀκλάσῃ, καὶ τῶν διψίων ὑδάτων ἀπέχεσθαι καὶ πάσησ ἀπέχειν βλασφημίασ.

εἶτα προστίθησι μετὰ ταῦτα καὶ τάδε·

"ταῦτα δὲ ἔπραττεν καὶ ἔλεγε τὰσ Ιοὐδαίων καὶ Θρᾳκῶν δόξασ μιμούμενοσ καὶ μεταφέρων εἰσ ἑαυτόν. λέγεται γὰρ ὡσ ἀληθῶσ ὁ ἀνὴρ ἐκεῖνοσ πολλὰ τῶν παρὰ Ιοὐδαίοισ νομίμων εἰσ τὴν αὐτοῦ μετενεγκεῖν φιλοσοφίαν. " ἦν δὲ καὶ κατὰ πόλεισ οὐκ ἄγνωστον ἡμῶν πάλαι τὸ ἔθνοσ, καὶ πολλὰ τῶν ἐθῶν εἴσ τινασ ἤδη διαπεφοιτήκει καὶ ζήλου παρ’ ἐνίοισ ἠξιοῦτο.

δηλοῖ δὲ ὁ Θεόφραστοσ ἐν τοῖσ περὶ νόμων· λέγει γάρ, ὅτι κωλύουσιν οἱ Τυρίων νόμοι ξενικοὺσ ὁρ́κουσ ὀμνύειν, ἐν οἷσ μετά τινων ἄλλων καὶ τὸν καλούμενον ὁρ́κον κορβὰν καταριθμεῖ.

παρ’ οὐδενὶ δ’ ἂν οὗτοσ εὑρεθείη πλὴν μόνοισ Ιοὐδαίοισ, δηλοῖ δ’ ὡσ ἂν εἴποι τισ ἐκ τῆσ Ἑβραίων μεθερμηνευόμενοσ διαλέκτου δῶρον θεοῦ. καὶ μὴν οὐδὲ Ἡρόδοτοσ ὁ Ἁλικαρνασεὺσ ἠγνόηκεν ἡμῶν τὸ ἔθνοσ, ἀλλὰ τρόπῳ τινὶ φαίνεται μεμνημένοσ·

περὶ γὰρ Κόλχων ἱστορῶν ἐν τῇ δευτέρᾳ βίβλῳ φησὶν οὕτωσ· "μοῦνοι δὲ πάντων, φησί, Κόλχοι καὶ Αἰγύπτιοι καὶ Αἰθίοπεσ περιτέμνονται ἀπ’ ἀρχῆσ τὰ αἰδοῖα.

Φοίνικεσ δὲ καὶ Σύριοι οἱ ἐν τῇ Παλαιστίνῃ καὶ οὗτοι ὁμολογοῦσι παρ’ Αἰγυπτίων μεμαθηκέναι. Σύριοι δὲ οἱ περὶ Θερμώδοντα καὶ Παρθένιον ποταμὸν καὶ Μάκρωνεσ οἱ τούτοισιν ἀστυγείτονεσ ὄντεσ ἀπὸ Κόλχων φασὶ νεωστὶ μεμαθηκέναι·

οὗτοι γάρ εἰσιν οἱ περιτεμνόμενοι ἀνθρώπων μοῦνοι καὶ οὗτοι Αἰγυπτίοισι φαίνονται ποιοῦντεσ κατὰ ταὐτά. αὐτῶν δὲ Αἰγυπτίων καὶ Αἰθιόπων οὐκ ἔχω εἰπεῖν ὁπότεροι παρὰ τῶν ἑτέρων ἐξέμαθον. " οὐκοῦν εἴρηκε Σύρουσ τοὺσ ἐν τῇ Παλαιστίνῃ περιτέμνεσθαι·

τῶν δὲ τὴν Παλαιστίνην κατοικούντων μόνοι τοῦτο ποιοῦσιν Ιοὐδαῖοι· τοῦτο ἄρα γιγνώσκων εἴρηκεν περὶ αὐτῶν. καὶ Χοιρίλοσ δὲ ἀρχαιότεροσ γενόμενοσ ποιητὴσ μέμνηται τοῦ ἔθνουσ ἡμῶν, ὅτι συνεστράτευται Ξέρξῃ τῷ Περσῶν βασιλεῖ ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα· καταριθμησάμενοσ γὰρ πάντα τὰ ἔθνη τελευταῖον καὶ τὸ ἡμέτερον ἐνέταξε λέγων·

τῶν δ’ ὄπιθεν διέβαινε γένοσ θαυμαστὸν ἰδέσθαι, γλῶσσαν μὲν Φοίνισσαν ἀπὸ στομάτων ἀφιέντεσ, ᾤκεον δ’ ἐν Σολύμοισ ὄρεσι πλατέῃ παρὰ λίμνῃ αὐχμαλέοι κορυφὰσ τροχοκουράδεσ, αὐτὰρ ὕπερθεν ἵππων δαρτὰ πρόσωπ’ ἐφόρουν ἐσκληκότα καπνῷ.

δῆλον οὖν ἐστιν, ὡσ οἶμαι, πᾶσιν ἡμῶν αὐτὸν μεμνῆσθαι τῷ καὶ τὰ Σόλυμα ὄρη ἐν τῇ ἡμετέρᾳ εἶναι χώρᾳ, ἃ κατοικοῦμεν, καὶ τὴν Ἀσφαλτῖτιν λεγομένην λίμνην·

αὕτη γὰρ πασῶν τῶν ἐν τῇ Συρίᾳ [λίμνη] πλατυτέρα καὶ μείζων καθέστηκεν. καὶ Χοιρίλοσ μὲν οὖν οὕτω μέμνηται ἡμῶν.

ὅτι δὲ οὐ μόνον ἠπίσταντο τοὺσ Ιοὐδαίουσ, ἀλλὰ καὶ ἐθαύμαζον ὅσοισ αὐτῶν ἐντύχοιεν οὐχ οἱ φαυλότατοι τῶν Ἑλλήνων, ἀλλ’ οἱ ἐπὶ σοφίᾳ μάλιστα τεθαυμασμένοι, ῥᾴδιον γνῶναι· Κλέαρχοσ γὰρ ὁ Ἀριστοτέλουσ ὢν μαθητὴσ καὶ τῶν ἐκ τοῦ περιπάτου φιλοσόφων οὐδενὸσ δεύτεροσ ἐν τῷ πρώτῳ περὶ ὕπνου βιβλίῳ φησὶν Ἀριστοτέλην τὸν διδάσκαλον αὐτοῦ περί τινοσ ἀνδρὸσ Ιοὐδαίου ταῦτα ἱστορεῖν, αὐτῷ τε τὸν λόγον Ἀριστοτέλει παρατιθείσ·

ἔστι δὲ οὕτω γεγραμμένον·

"ἀλλὰ τὰ μὲν πολλὰ μακρὸν ἂν εἰή λέγειν, ὅσα δ’ ἔχει τῶν ἐκείνου θαυμασιότητά τινα καὶ φιλοσοφίαν ὁμοίωσ διελθεῖν οὐ χεῖρον. σαφῶσ δ’ ἴσθι, εἶπεν, Ὑπεροχίδη, θαυμαστὸν ὀνείροισ ἴσα σοι δόξω λέγειν. καὶ ὁ Ὑπεροχίδησ εὐλαβούμενοσ, δι’ αὐτὸ γάρ, ἔφη, τοῦτο καὶ ζητοῦμεν ἀκοῦσαι πάντεσ. οὐκοῦν, εἶπεν ὁ Ἀριστοτέλησ, κατὰ τὸ τῶν ῥητορικῶν παράγγελμα τὸ γένοσ αὐτοῦ πρῶτον διέλθωμεν, ἵνα μὴ ἀπειθῶμεν τοῖσ τῶν ἀπαγγελιῶν διδασκάλοισ.

λέγε, εἶπεν ὁ Ὑπεροχίδησ, εἴ τί σοι δοκεῖ. κἀκεῖνοσ τοίνυν τὸ μὲν γένοσ ἦν Ιοὐδαῖοσ ἐκ τῆσ κοίλησ Συρίασ.

οὗτοι δέ εἰσιν ἀπόγονοι τῶν ἐν Ἰνδοῖσ φιλοσόφων, καλοῦνται δέ, ὥσ φασιν, οἱ φιλόσοφοι παρὰ μὲν Ἰνδοῖσ Καλανοί, παρὰ δὲ Σύροισ Ιοὐδαῖοι τοὔνομα λαβόντεσ ἀπὸ τοῦ τόπου· προσαγορεύεται γὰρ ὃν κατοικοῦσι τόπον Ιοὐδαία. τὸ δὲ τῆσ πόλεωσ αὐτῶν ὄνομα πάνυ σκολιόν ἐστιν· Ιἑρουσαλήμην γὰρ αὐτὴν καλοῦσιν. οὗτοσ οὖν ὁ ἄνθρωποσ ἐπιξενούμενόσ τε πολλοῖσ κἀκ τῶν ἄνω τόπων εἰσ τοὺσ ἐπιθαλαττίουσ ὑποκαταβαίνων Ἑλληνικὸσ ἦν οὐ τῇ διαλέκτῳ μόνον, ἀλλὰ καὶ τῇ ψυχῇ.

καὶ τότε διατριβόντων ἡμῶν περὶ τὴν Ἀσίαν παραβαλὼν εἰσ τοὺσ αὐτοὺσ τόπουσ ἄνθρωποσ ἐντυγχάνει ἡμῖν τε καί τισιν ἑτέροισ τῶν σχολαστικῶν πειρώμενοσ αὐτῶν τῆσ σοφίασ. ὡσ δὲ πολλοῖσ τῶν ἐν παιδείᾳ συνῳκείωτο, παρεδίδου τι μᾶλλον ὧν εἶχεν.

" ταῦτ’ εἴρηκεν ὁ Ἀριστοτέλησ παρὰ τῷ Κλεάρχῳ καὶ προσέτι πολλὴν καὶ θαυμάσιον καρτερίαν τοῦ Ιοὐδαίου ἀνδρὸσ ἐν τῇ διαίτῃ καὶ σωφροσύνην διεξιών.

ἔνεστι δὲ τοῖσ βουλομένοισ ἐξ αὐτοῦ τὸ πλέον γνῶναι τοῦ βιβλίου· φυλάττομαι γὰρ ἐγὼ [τὰ] πλείω τῶν ἱκανῶν παρατίθεσθαι. Κλέαρχοσ μὲν οὖν ἐν παρεκβάσει ταῦτ’ εἴρηκεν, τὸ γὰρ προκείμενον ἦν αὐτῷ καθ’ ἕτερον, οὕτωσ ἡμῶν μνημονεῦσαι.

Ἑκαταῖοσ δὲ ὁ Ἀβδηρίτησ, ἀνὴρ φιλόσοφοσ ἅμα καὶ περὶ τὰσ πράξεισ ἱκανώτατοσ, Ἀλεξάνδρῳ τῷ βασιλεῖ συνακμάσασ καὶ Πτολεμαίῳ τῷ Λάγου συγγενόμενοσ, οὐ παρέργωσ ἀλλὰ περὶ αὐτῶν Ιοὐδαίων συγγέγραφε βιβλίον, ἐξ οὗ βούλομαι κεφαλαιωδῶσ ἐπιδραμεῖν ἔνια τῶν εἰρημένων. καὶ πρῶτον ἐπιδείξω τὸν χρόνον·

μνημονεύει γὰρ τῆσ Πτολεμαίου περὶ Γάζαν πρὸσ Δημήτριον μάχησ· αὕτη δὲ γέγονεν ἑνδεκάτῳ μὲν ἔτει τῆσ Ἀλεξάνδρου τελευτῆσ, ἐπὶ δὲ ὀλυμπιάδοσ ἑβδόμησ καὶ δεκάτησ καὶ ἑκατοστῆσ, ὡσ ἱστορεῖ Κάστωρ. προσθεὶσ γὰρ ταύτην τὴν ὀλυμπιάδα φησίν·

"ἐπὶ ταύτησ Πτολεμαῖοσ ὁ Λάγου ἐνίκα κατὰ Γάζαν μάχῃ Δημήτριον τὸν Ἀντιγόνου τὸν ἐπικληθέντα Πολιορκητήν. " Ἀλέξανδρον δὲ τεθνάναι πάντεσ ὁμολογοῦσιν ἐπὶ τῆσ ἑκατοστῆσ τεσσαρεσκαιδεκάτησ ὀλυμπιάδοσ. δῆλον οὖν, ὅτι καὶ κατ’ ἐκεῖνον καὶ κατὰ Ἀλέξανδρον ἤκμαζεν ἡμῶν τὸ ἔθνοσ. λέγει τοίνυν ὁ Ἑκαταῖοσ πάλιν τάδε, ὅτι μετὰ τὴν ἐν Γάζῃ μάχην ὁ Πτολεμαῖοσ ἐγένετο τῶν περὶ Συρίαν τόπων ἐγκρατήσ, καὶ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων πυνθανόμενοι τὴν ἠπιότητα καὶ φιλανθρωπίαν τοῦ Πτολεμαίου συναπαίρειν εἰσ Αἴγυπτον αὐτῷ καὶ κοινωνεῖν τῶν πραγμάτων ἠβουλήθησαν.

ὧν εἷσ ἦν, φησίν, Ἐζεκίασ ἀρχιερεὺσ τῶν Ιοὐδαίων, ἄνθρωποσ τὴν μὲν ἡλικίαν ὡσ ἑξηκονταὲξ ἐτῶν, τῷ δ’ ἀξιώματι τῷ παρὰ τοῖσ ὁμοέθνοισ μέγασ καὶ τὴν ψυχὴν οὐκ ἀνόητοσ, ἔτι δὲ καὶ λέγειν δυνατὸσ καὶ τοῖσ περὶ τῶν πραγμάτων, εἴπερ τισ ἄλλοσ, ἔμπειροσ.

καίτοι, φησίν, οἱ πάντεσ ἱερεῖσ τῶν Ιοὐδαίων οἱ τὴν δεκάτην τῶν γινομένων λαμβάνοντεσ καὶ τὰ κοινὰ διοικοῦντεσ περὶ χιλίουσ μάλιστα καὶ πεντακοσίουσ εἰσίν.

" πάλιν δὲ τοῦ προειρημένου μνημονεύων ἀνδρόσ "οὗτοσ, φησίν, ὁ ἄνθρωποσ τετευχὼσ τῆσ τιμῆσ ταύτησ καὶ συνήθησ ἡμῖν γενόμενοσ, παραλαβών τινασ τῶν μεθ’ ἑαυτοῦ τήν τε διαφορὰν ἀνέγνω πᾶσαν αὐτοῖσ· εἶχεν γὰρ τὴν κατοίκησιν αὐτῶν καὶ τὴν πολιτείαν γεγραμμένην.

" εἶτα Ἑκαταῖοσ δηλοῖ πάλιν, πῶσ ἔχομεν πρὸσ τοὺσ νόμουσ, ὅτι πάντα πάσχειν ὑπὲρ τοῦ μὴ παραβῆναι τούτουσ προαιρούμεθα καὶ καλὸν εἶναι νομίζομεν.

τοιγαροῦν, φησί, καὶ κακῶσ ἀκούοντεσ ὑπὸ τῶν ἀστυγειτόνων καὶ τῶν εἰσαφικνουμένων πάντεσ καὶ προπηλακιζόμενοι πολλάκισ ὑπὸ τῶν Περσικῶν βασιλέων καὶ σατραπῶν οὐ δύνανται μεταπεισθῆναι τῇ διανοίᾳ, ἀλλὰ γεγυμνωμένωσ περὶ τούτων καὶ αἰκίαισ καὶ θανάτοισ δεινοτάτοισ μάλιστα πάντων ἀπαντῶσι μὴ ἀρνούμενοι τὰ πάτρια.

" παρέχεται δὲ καὶ τεκμήρια τῆσ ἰσχυρογνωμοσύνησ τῆσ περὶ τῶν νόμων οὐκ ὀλίγα·

φησὶ γάρ, Ἀλεξάνδρου ποτὲ ἐν Βαβυλῶνι γενομένου καὶ προελομένου τὸ τοῦ Βήλου πεπτωκὸσ ἱερὸν ἀνακαθᾶραι καὶ πᾶσιν αὐτοῦ τοῖσ στρατιώταισ ὁμοίωσ φέρειν τὸν χοῦν προστάξαντοσ, μόνουσ τοὺσ Ιοὐδαίουσ οὐ προσσχεῖν, ἀλλὰ καὶ πολλὰσ ὑπομεῖναι πληγὰσ καὶ ζημίασ ἀποτῖσαι μεγάλασ, ἑώσ αὐτοῖσ συγγνόντα τὸν βασιλέα δοῦναι τὴν ἄδειαν. ἔτι γε μὴν τῶν εἰσ τὴν χώραν, φησί, πρὸσ αὐτοὺσ ἀφικνουμένων νεὼσ καὶ βωμοὺσ κατασκευασάντων ἅπαντα ταῦτα κατέσκαπτον, καὶ τῶν μὲν ζημίαν τοῖσ σατράπαισ ἐξέτινον, περί τινων δὲ καὶ συγγνώμησ μετελάμβανον.

καὶ προσεπιτίθησιν, ὅτι δίκαιον ἐπὶ τούτοισ αὐτούσ ἐστι θαυμάζειν. λέγει δὲ καὶ περὶ τοῦ πολυανθρωπότατον γεγονέναι ἡμῶν τὸ ἔθνοσ·

πολλὰσ μὲν γὰρ ἡμῶν, φησίν, ἀνασπάστουσ εἰσ Βαβυλῶνα Πέρσαι πρότερον αὐτῶν ἐποίησαν μυριάδασ, οὐκ ὀλίγαι δὲ καὶ μετὰ τὸν Ἀλεξάνδρου θάνατον εἰσ Αἴγυπτον καὶ Φοινίκην μετέστησαν διὰ τὴν ἐν Συρίᾳ στάσιν. " ὁ δὲ αὐτὸσ οὗτοσ ἀνὴρ καὶ τὸ μέγεθοσ τῆσ χώρασ ἣν κατοικοῦμεν καὶ τὸ κάλλοσ ἱστόρηκεν·

τριακοσίασ γὰρ μυριάδασ ἀρουρῶν σχεδὸν τῆσ ἀρίστησ καὶ παμφορωτάτησ χώρασ νέμονται, φησίν· ἡ γὰρ Ιοὐδαία τοσαύτη πλῆθόσ ἐστιν. " ἀλλὰ μὴν ὅτι καὶ τὴν πόλιν αὐτὴν τὰ Ιἑροσόλυμα καλλίστην τε καὶ μεγίστην ἐκ παλαιοτάτου κατοικοῦμεν καὶ περὶ πλήθουσ ἀνδρῶν καὶ περὶ τῆσ τοῦ νεὼ κατασκευῆσ οὕτωσ αὐτὸσ διηγεῖται.

"ἔστι γὰρ τῶν Ιοὐδαίων τὰ μὲν πολλὰ ὀχυρώματα κατὰ τὴν χώραν καὶ κῶμαι, μία δὲ πόλισ ὀχυρὰ πεντήκοντα μάλιστα σταδίων τὴν περίμετρον, ἣν οἰκοῦσι μὲν ἀνθρώπων περὶ δώδεκα μυριάδεσ, καλοῦσι δ’ αὐτὴν Ιἑροσόλυμα.

ἐνταῦθα δ’ ἐστὶ κατὰ μέσον μάλιστα τῆσ πόλεωσ περίβολοσ λίθινοσ μῆκοσ ὡσ πεντάπλεθροσ, εὖροσ δὲ πηχῶν ρ, ἔχων διπλᾶσ πύλασ, ἐν ᾧ βωμόσ ἐστι τετράγωνοσ ἀτμήτων συλλέκτων ἀργῶν λίθων οὕτωσ συγκείμενοσ, πλευρὰν μὲν ἑκάστην εἴκοσι πηχῶν, ὕψοσ δὲ δεκάπηχυ.

καὶ παρ’ αὐτὸν οἴκημα μέγα, οὗ βωμόσ ἐστι καὶ λυχνίον ἀμφότερα χρυσᾶ δύο τάλαντα τὴν ὁλκήν. ἐπὶ τούτων φῶσ ἐστιν ἀναπόσβεστον καὶ τὰσ νύκτασ καὶ τὰσ ἡμέρασ. ἄγαλμα δὲ οὐκ ἔστιν οὐδὲ ἀνάθημα τὸ παράπαν οὐδὲ φύτευμα παντελῶσ οὐδὲν οἱο͂ν ἀλσῶδεσ ἤ τι τοιοῦτον.

διατρίβουσι δ’ ἐν αὐτῷ καὶ τὰσ νύκτασ καὶ τὰσ ἡμέρασ ἱερεῖσ ἁγνείασ τινὰσ ἁγνεύοντεσ καὶ τὸ παράπαν οἶνον οὐ πίνοντεσ ἐν τῷ ἱερῷ. " ἔτι γε μὴν ὅτι καὶ Ἀλεξάνδρῳ τῷ βασιλεῖ συνεστρατεύσαντο καὶ μετὰ ταῦτα τοῖσ διαδόχοισ αὐτοῦ μεμαρτύρηκεν. οἷσ δ’ αὐτὸσ παρατυχεῖν φησιν ὑπ’ ἀνδρὸσ Ιοὐδαίου κατὰ τὴν στρατείαν γενομένοισ, τοῦτο παραθήσομαι.

λέγει δ’ οὕτωσ·

"ἐμοῦ γοῦν ἐπὶ τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν βαδίζοντοσ συνηκολούθει τισ μετὰ τῶν ἄλλων τῶν παραπεμπόντων ἡμᾶσ ἱππέων Ιοὐδαίων ὄνομα Μοσόλλαμοσ, ἄνθρωποσ ἱκανῶσ κατὰ ψυχὴν εὔρωστοσ καὶ τοξότησ δὴ πάντων ὁμολογουμένωσ καὶ τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν βαρβάρων ἄριστοσ. οὗτοσ οὖν ὁ ἄνθρωποσ διαβαδιζόντων πολλῶν κατὰ τὴν ὁδὸν καὶ μάντεώσ τινοσ ὀρνιθευομένου καὶ πάντασ ἐπισχεῖν ἀξιοῦντοσ ἠρώτησε, διὰ τί προσμένουσι.

δείξαντοσ δὲ τοῦ μάντεωσ αὐτῷ τὸν ὄρνιθα καὶ φήσαντοσ, ἐὰν μὲν αὐτοῦ μένῃ προσμένειν συμφέρειν πᾶσιν, ἂν δ’ ἀναστὰσ εἰσ τοὔμπροσθεν πέτηται προάγειν, ἐὰν δὲ εἰσ τοὔπισθεν ἀναχωρεῖν αὖθισ, σιωπήσασ καὶ παρελκύσασ τὸ τόξον ἔβαλε καὶ τὸν ὄρνιθα πατάξασ ἀπέκτεινεν.

ἀγανακτούντων δὲ τοῦ μάντεωσ καί τινων ἄλλων καὶ καταρωμένων αὐτῷ, "τί μαίνεσθε, ἔφη, κακοδαίμονεσ;

εἶτα τὸν ὄρνιθα λαβὼν εἰσ τὰσ χεῖρασ, "πῶσ γάρ, ἔφη, οὗτοσ τὴν αὐτοῦ σωτηρίαν οὐ προϊδὼν περὶ τῆσ ἡμετέρασ πορείασ ἡμῖν ἄν τι ὑγιὲσ ἀπήγγελλεν; εἰ γὰρ ἠδύνατο προγιγνώσκειν τὸ μέλλον, εἰσ τὸν τόπον τοῦτον οὐκ ἂν ἦλθε φοβούμενοσ, μὴ τοξεύσασ αὐτὸν ἀποκτείνῃ Μοσόλλαμοσ ὁ Ιοὐδαῖοσ. " ἀλλὰ τῶν μὲν Ἑκαταίου μαρτυριῶν ἅλισ·

τοῖσ γὰρ βουλομένοισ πλείω μαθεῖν τῷ βιβλίῳ ῥᾴδιόν ἐστιν ἐντυχεῖν. οὐκ ὀκνήσω δὲ καὶ τὸν ἐπ’ εὐηθείασ διασυρμῷ, καθάπερ αὐτὸσ οἰέται, μνήμην πεποιημένον ἡμῶν Ἀγαθαρχίδην ὀνομάσαι· διηγούμενοσ γὰρ τὰ περὶ Στρατονίκην, ὃν τρόπον ἦλθεν μὲν εἰσ Συρίαν ἐκ Μακεδονίασ καταλιποῦσα τὸν ἑαυτῆσ ἄνδρα Δημήτριον, Σελεύκου δὲ γαμεῖν αὐτὴν οὐ θελήσαντοσ, ὅπερ ἐκείνη προσεδόκησεν, ποιουμένου [δὲ] τὴν ἀπὸ Βαβυλῶνοσ στρατείαν αὐτοῦ τὰ περὶ τὴν Ἀντιόχειαν ἐνεωτέρισεν.

εἶθ’ ὡσ ἀνέστρεψεν ὁ βασιλεύσ, ἁλισκομένησ τῆσ Ἀντιοχείασ εἰσ Σελεύκειαν φυγοῦσα, παρὸν αὐτῇ ταχέωσ ἀποπλεῖν ἐνυπνίῳ κωλύοντι πεισθεῖσα ἐλήφθη καὶ ἀπέθανεν.

ταῦτα προειπὼν ὁ Ἀγαθαρχίδησ καὶ ἐπισκώπτων τῇ Στρατονίκῃ τὴν δεισιδαιμονίαν παραδείγματι χρῆται τῷ περὶ ἡμῶν λόγῳ καὶ γέγραφεν οὕτωσ·

εὔχεσθαι μέχρι τῆσ ἑσπέρασ, εἰσιόντοσ εἰσ τὴν πόλιν Πτολεμαίου τοῦ Λάγου μετὰ τῆσ δυνάμεωσ καὶ τῶν ἀνθρώπων ἀντὶ τοῦ φυλάττειν τὴν πόλιν διατηρούντων τὴν ἄνοιαν, ἡ μὲν πατρὶσ εἰλήφει δεσπότην πικρόν, ὁ δὲ νόμοσ ἐξηλέγχθη φαῦλον ἔχων ἐθισμόν.

τὸ δὲ συμβὰν πλὴν ἐκείνων τοὺσ ἄλλουσ πάντασ δεδίδαχε τηνικαῦτα φυγεῖν εἰσ ἐνύπνια καὶ τὴν περὶ τοῦ νόμου παραδεδομένην ὑπόνοιαν, ἡνίκα ἂν τοῖσ ἀνθρωπίνοισ λογισμοῖσ περὶ τῶν διαπορουμένων ἐξασθενήσωσιν.

" τοῦτο μὲν Ἀγαθαρχίδῃ καταγέλωτοσ ἄξιον δοκεῖ, τοῖσ δὲ μὴ μετὰ δυσμενείασ ἐξετάζουσι φαίνεται μέγα καὶ πολλῶν ἄξιον ἐγκωμίων, εἰ καὶ σωτηρίασ καὶ πατρίδοσ ἄνθρωποί τινεσ νόμων φυλακὴν καὶ τὴν πρὸσ θεὸν εὐσέβειαν ἀεὶ προτιμῶσιν.

Ὅτι δὲ οὐκ ἀγνοοῦντεσ ἔνιοι τῶν συγγραφέων τὸ ἔθνοσ ἡμῶν, ἀλλ’ ὑπὸ φθόνου τινὸσ ἢ δι’ ἄλλασ αἰτίασ οὐχ ὑγιεῖσ τὴν μνήμην παρέλιπον, τεκμήριον οἶμαι παρέξειν·

Ιἑρώνυμοσ γὰρ ὁ τὴν περὶ τῶν διαδόχων ἱστορίαν συγγεγραφὼσ κατὰ τὸν αὐτὸν μὲν ἦν Ἑκαταίῳ χρόνον, φίλοσ δ’ ὢν Ἀντιγόνου τοῦ βασιλέωσ τὴν Συρίαν ἐπετρόπευεν· ἀλλ’ ὅμωσ Ἑκαταῖοσ μὲν καὶ βιβλίον ἔγραψεν περὶ ἡμῶν, Ιἑρώνυμοσ δ’ οὐδαμοῦ κατὰ τὴν ἱστορίαν ἐμνημόνευσε καίτοι σχεδὸν ἐν τοῖσ τόποισ διατετριφώσ·

τοσοῦτον αἱ προαιρέσεισ τῶν ἀνθρώπων διήνεγκαν. τῷ μὲν γὰρ ἐδόξαμεν καὶ σπουδαίασ εἶναι μνήμησ ἄξιοι, τῷ δὲ πρὸσ τὴν ἀλήθειαν πάντωσ τι πάθοσ οὐκ εὔγνωμον ἐπεσκότησεν. ἀρκοῦσι δὲ ὅμωσ εἰσ τὴν ἀπόδειξιν τῆσ ἀρχαιότητοσ αἵ τε Αἰγυπτίων καὶ Χαλδαίων καὶ Φοινίκων ἀναγραφαὶ πρὸσ ἐκείναισ τε τοσοῦτοι τῶν Ἑλλήνων συγγραφεῖσ·

ἔτι δὲ πρὸσ τοῖσ εἰρημένοισ Θεόφιλοσ καὶ Θεόδοτοσ καὶ Μνασέασ καὶ Ἀριστοφάνησ καὶ Ἑρμογένησ Εὐήμερόσ τε καὶ Κόνων καὶ Ζωπυρίων καὶ πολλοί τινεσ ἄλλοι τάχα, οὐ γὰρ ἔγωγε πᾶσιν ἐντετύχηκα τοῖσ βιβλίοισ, οὐ παρέργωσ ἡμῶν ἐμνημονεύκασιν.

οἱ πολλοὶ δὲ τῶν εἰρημένων ἀνδρῶν τῆσ μὲν ἀληθείασ τῶν ἐξ ἀρχῆσ πραγμάτων διήμαρτον, ὅτι μὴ ταῖσ ἱεραῖσ ἡμῶν βίβλοισ ἐνέτυχον, κοινῶσ μέντοι περὶ τῆσ ἀρχαιότητοσ ἅπαντεσ μεμαρτυρήκασιν, ὑπὲρ ἧσ τὰ νῦν λέγειν προεθέμην.

ὁ μέντοι Φαληρεὺσ Δημήτριοσ καὶ Φίλων ὁ πρεσβύτεροσ καὶ Εὐπόλεμοσ οὐ πολὺ τῆσ ἀληθείασ διήμαρτον.

οἷσ συγγιγνώσκειν ἄξιον· οὐ γὰρ ἐνῆν αὐτοῖσ μετὰ πάσησ ἀκριβείασ τοῖσ ἡμετέροισ γράμμασι παρακολουθεῖν. Ἓν ἔτι μοι κεφάλαιον ὑπολείπεται τῶν κατὰ τὴν ἀρχὴν προτεθέντων τοῦ λόγου, τὰσ διαβολὰσ καὶ τὰσ λοιδορίασ, αἷσ κέχρηνταί τινεσ κατὰ τοῦ γένουσ ἡμῶν, ἀποδεῖξαι ψευδεῖσ καὶ τοῖσ γεγραφόσι ταύτασ καθ’ ἑαυτῶν χρήσασθαι μάρτυσιν.

ὅτι μὲν οὖν καὶ ἑτέροισ τοῦτο πολλοῖσ συμβέβηκε διὰ τὴν ἐνίων δυσμένειαν, οἶμαι γιγνώσκειν τοὺσ πλέον ταῖσ ἱστορίαισ ἐντυγχάνοντασ·

καὶ τὰσ πολιτείασ ἐπεχείρησαν λοιδορεῖν, Θεόπομποσ μὲν τὴν Ἀθηναίων, τὴν δὲ Λακεδαιμονίων Πολυκράτησ, ὁ δὲ τὸν Τριπολιτικὸν γράψασ, οὐ γὰρ δὴ Θεόπομπόσ ἐστιν ὡσ οἰόνταί τινεσ, καὶ τὴν Θηβαίων πόλιν προσέλαβεν, πολλὰ δὲ καὶ Τίμαιοσ ἐν ταῖσ ἱστορίαισ περὶ τῶν προειρημένων καὶ περὶ ἄλλων βεβλασφήμηκεν.

μάλιστα δὲ τοῦτο ποιοῦσι τοῖσ ἐνδοξοτάτοισ προσπλεκόμενοι, τινὲσ μὲν διὰ φθόνον καὶ κακοήθειαν, ἄλλοι δὲ διὰ τοῦ καινολογεῖν μνήμησ ἀξιωθήσεσθαι νομίζοντεσ.

παρὰ μὲν οὖν τοῖσ ἀνοήτοισ ταύτησ οὐ διαμαρτάνουσι τῆσ ἐλπίδοσ, οἱ δ’ ὑγιαίνοντεσ τῇ κρίσει πολλὴν αὐτῶν μοχθηρίαν καταδικάζουσι. Τῶν δὲ εἰσ ἡμᾶσ βλασφημιῶν ἤρξαντο μὲν Αἰγύπτιοι·

βουλόμενοι δ’ ἐκείνοισ τινὲσ χαρίζεσθαι παρατρέπειν ἐπεχείρησαν τὴν ἀλήθειαν, οὔτε τὴν εἰσ Αἴγυπτον ἄφιξιν ὡσ ἐγένετο τῶν ἡμετέρων προγόνων ὁμολογοῦντεσ, οὔτε τὴν ἔξοδον ἀληθεύοντεσ. αἰτίασ δὲ πολλὰσ ἔλαβον τοῦ μισεῖν καὶ φθονεῖν τὸ μὲν ἐξ ἀρχῆσ, ὅτι κατὰ τὴν χώραν αὐτῶν ἐδυνάστευσαν ἡμῶν οἱ πρόγονοι κἀκεῖθεν ἀπαλλαγέντεσ ἐπὶ τὴν οἰκείαν πάλιν εὐδαιμόνησαν, εἶθ’ ἡ τούτων ὑπεναντιότησ πολλὴν αὐτοῖσ ἐνεποίησεν ἔχθραν, τοσοῦτον τῆσ ἡμετέρασ διαφερούσησ εὐσεβείασ πρὸσ τὴν ὑπ’ ἐκείνων νενομισμένην, ὅσον θεοῦ φύσισ ζῴων ἀλόγων διέστηκε.

κοινὸν μὲν γὰρ αὐτοῖσ ἐστι πάτριον τὸ ταῦτα θεοὺσ νομίζειν, ἰδίᾳ δὲ πρὸσ ἀλλήλουσ ἐν ταῖσ τιμαῖσ αὐτῶν διαφέρονται.

κοῦφοι δὲ καὶ ἀνόητοι παντάπασιν ἄνθρωποι κακῶσ ἐξ ἀρχῆσ εἰθισμένοι δοξάζειν περὶ θεῶν μιμήσασθαι μὲν τὴν σεμνότητα τῆσ ἡμετέρασ θεολογίασ οὐκ ἐχώρησαν, ὁρῶντεσ δὲ ζηλουμένουσ ὑπὸ πολλῶν ἐφθόνησαν. εἰσ τοσοῦτον γὰρ ἦλθον ἀνοίασ καὶ μικροψυχίασ ἔνιοι τῶν παρ’ αὐτοῖσ, ὥστ’ οὐδὲ ταῖσ ἀρχαίαισ αὐτῶν ἀναγραφαῖσ ὤκνησαν ἐναντία λέγειν, ἀλλὰ καὶ σφίσιν αὐτοῖσ ἐναντία γράφοντεσ ὑπὸ τυφλότητοσ τοῦ πάθουσ ἠγνόησαν.

Ἐφ’ ἑνὸσ δὲ πρώτου στήσω τὸν λόγον, ᾧ καὶ μάρτυρι μικρὸν ἔμπροσθεν τῆσ ἀρχαιότητοσ ἐχρησάμην.

μέχρι μὲν τούτων ἠκολούθησε ταῖσ ἀναγραφαῖσ.

ἔπειτα δὲ δοὺσ ἐξουσίαν αὑτῷ διὰ τοῦ φάναι γράψειν τὰ μυθευόμενα καὶ λεγόμενα περὶ τῶν Ιοὐδαίων λόγουσ ἀπιθάνουσ παρενέβαλεν, ἀναμῖξαι βουλόμενοσ ἡμῖν πλῆθοσ Αἰγυπτίων λεπρῶν καὶ ἐπὶ ἄλλοισ ἀρρωστήμασιν, ὥσ φησι, φυγεῖν ἐκ τῆσ Αἰγύπτου καταγνωσθέντων. Ἀμένωφιν γὰρ βασιλέα προσθεὶσ ψευδὲσ ὄνομα καὶ διὰ τοῦτο χρόνον αὐτοῦ τῆσ βασιλείασ ὁρίσαι μὴ τολμήσασ, καίτοι γε ἐπὶ τῶν ἄλλων βασιλέων ἀκριβῶσ τὰ ἔτη προστιθείσ, τούτῳ προσάπτει τινὰσ μυθολογίασ ἐπιλαθόμενοσ σχεδόν, ὅτι πεντακοσίοισ ἔτεσι καὶ δεκαοκτὼ πρότερον ἱστόρηκε γενέσθαι τὴν τῶν ποιμένων ἔξοδον εἰσ Ιἑροσόλυμα.

Τέθμωσισ γὰρ ἦν βασιλεὺσ ὅτε ἐξῄεσαν, ἀπὸ δὲ τούτων μεταξὺ τῶν βασιλέων κατ’ αὐτόν ἐστι τριακόσια ἐνενηκοντατρία ἔτη μέχρι τῶν δύο ἀδελφῶν Σέθω καὶ Ἑρμαίου, ὧν τὸν μὲν Σέθων Αἴγυπτον, τὸν δὲ Ἕρμαιον Δαναὸν μετονομασθῆναί φησιν, ὃν ἐκβαλὼν ὁ Σέθωσ ἐβασίλευσεν ἔτη νθ καὶ μετ’ αὐτὸν ὁ πρεσβύτεροσ τῶν υἱῶν αὐτοῦ Ῥάμψησ ξ.

τοσούτοισ οὖν πρότερον ἔτεσιν ἀπελθεῖν ἐξ Αἰγύπτου τοὺσ πατέρασ ἡμῶν ὡμολογηκὼσ εἶτα τὸν Ἀμένωφιν εἰσποιήσασ ἐμβόλιμον βασιλέα φησὶν τοῦτον ἐπιθυμῆσαι θεῶν γενέσθαι θεατήν ὥσπερ Ὢρ εἷσ τῶν πρὸ αὐτοῦ βεβασιλευκότων, ἀνενεγκεῖν δὲ τὴν ἐπιθυμίαν ὁμωνύμῳ μὲν αὐτῷ Ἀμενώφει πατρὸσ δὲ Πάπιοσ ὄντι, θείασ δὲ δοκοῦντι μετεσχηκέναι φύσεωσ κατά τε σοφίαν καὶ πρόγνωσιν τῶν ἐσομένων.

εἰπεῖν οὖν αὐτῷ τοῦτον τὸν ὁμώνυμον, ὅτι δυνήσεται θεοὺσ ἰδεῖν, εἰ καθαρὰν ἀπό τε λεπρῶν καὶ τῶν ἄλλων μιαρῶν ἀνθρώπων τὴν χώραν ἅπασαν ποιήσειεν.

ἡσθέντα δὲ τὸν βασιλέα πάντασ τοὺσ τὰ σώματα λελωβημένουσ ἐκ τῆσ Αἰγύπτου συναγαγεῖν γενέσθαι δὲ τοῦ πλήθουσ μυριάδασ ὀκτώ·

καὶ τούτουσ εἰσ τὰσ λιθοτομίασ τὰσ ἐν τῷ πρὸσ ἀνατολὴν μέρει τοῦ Νείλου ἐμβαλεῖν αὐτόν, ὅπωσ ἐργάζοιντο καὶ τῶν ἄλλων Αἰγυπτίων οἱ ἐγκεχωρισμένοι.

εἶναι δέ τινασ ἐν αὐτοῖσ καὶ τῶν λογίων ἱερέων φησὶ λέπρᾳ συγκεχυμένουσ. τὸν δὲ Ἀμένωφιν ἐκεῖνον, τὸν σοφὸν καὶ μαντικὸν ἄνδρα, ὑποδεῖσαι πρὸσ αὐτόν τε καὶ τὸν βασιλέα χόλον τῶν θεῶν, εἰ βιασθέντεσ ὀφθήσονται.

καὶ προσθέμενον εἰπεῖν, ὅτι συμμαχήσουσί τινεσ τοῖσ μιαροῖσ καὶ τῆσ Αἰγύπτου κρατήσουσιν ἐπ’ ἔτη δεκατρία, μὴ τολμῆσαι μὲν αὐτὸν εἰπεῖν ταῦτα τῷ βασιλεῖ, γραφὴν δὲ καταλιπόντα περὶ πάντων ἑαυτὸν ἀνελεῖν, ἐν ἀθυμίᾳ δὲ εἶναι τὸν βασιλέα. κἄπειτα κατὰ λέξιν οὕτωσ γέγραφεν· "τῶν δ’ ἐν ταῖσ λατομίαισ ὡσ χρόνοσ ἱκανὸσ διῆλθεν ταλαιπωρούντων, ἀξιωθεὶσ ὁ βασιλεύσ, ἵνα [πρὸσ] κατάλυσιν αὐτοῖσ καὶ σκέπην ἀπομερίσῃ, τὴν τότε τῶν ποιμένων ἐρημωθεῖσαν πόλιν Αὐάριν συνεχώρησεν·

ἔστι δ’ ἡ πόλισ κατὰ τὴν θεολογίαν ἄνωθεν Τυφώνιοσ. οἱ δὲ εἰσ ταύτην εἰσελθόντεσ καὶ τὸν τόπον τοῦτον [εἰσ] ἀπόστασιν ἔχοντεσ ἡγεμόνα αὐτῶν λεγόμενόν τινα τῶν Ἡλιοπολιτῶν ἱερέων Ὀσάρσηφον ἐστήσαντο καὶ τούτῳ πειθαρχήσοντεσ ἐν πᾶσιν ὡρκωμότησαν.

ὁ δὲ πρῶτον μὲν αὐτοῖσ νόμον ἔθετο μήτε προσκυνεῖν θεοὺσ μήτε τῶν μάλιστα ἐν Αἰγύπτῳ θεμιστευομένων ἱερῶν ζῴων ἀπέχεσθαι μηδενόσ, πάντα δὲ θύειν καὶ ἀναλοῦν, συνάπτεσθαι δὲ μηδενὶ πλὴν τῶν συνομωμοσμένων.

τὸν βασιλέα.

αὐτὸσ δὲ προσλαβόμενοσ μεθ’ ἑαυτοῦ καὶ τῶν ἄλλων ἱερέων καὶ συμμεμιαμμένων ἔπεμψε πρέσβεισ πρὸσ τοὺσ ὑπὸ Τεθμώσεωσ ἀπελαθέντασ ποιμένασ εἰσ πόλιν τὴν καλουμένην Ιἑροσόλυμα, καὶ τὰ καθ’ ἑαυτὸν καὶ τοὺσ ἄλλουσ τοὺσ συνατιμασθέντασ δηλώσασ ἠξίου συνεπιστρατεύειν ὁμοθυμαδὸν ἐπ’ Αἴγυπτον. ἐπάξειν μὲν οὖν αὐτοὺσ ἐπηγγείλατο πρῶτον μὲν εἰσ Αὐάριν τὴν προγονικὴν αὐτῶν πατρίδα καὶ τὰ ἐπιτήδεια τοῖσ ὄχλοισ παρέξειν ἀφθόνωσ, ὑπερμαχήσεσθαι δὲ ὅτε δέοι καὶ ῥᾳδίωσ ὑποχείριον αὐτοῖσ τὴν χώραν ποιήσειν.

οἱ δὲ ὑπερχαρεῖσ γενόμενοι πάντεσ προθύμωσ εἰσ κ μυριάδασ ἀνδρῶν συνεξώρμησαν καὶ μετ’ οὐ πολὺ ἧκον εἰσ Αὐάριν.

Ἀμένωφισ δ’ ὁ τῶν Αἰγυπτίων βασιλεὺσ ὡσ ἐπύθετο τὰ κατὰ τὴν ἐκείνων ἔφοδον, οὐ μετρίωσ συνεχύθη τῆσ παρὰ Ἀμενώφεωσ τοῦ Παάπιοσ μνησθεὶσ προδηλώσεωσ. καὶ πρότερον συναγαγὼν πλῆθοσ Αἰγυπτίων καὶ βουλευσάμενοσ μετὰ τῶν ἐν τούτοισ ἡγεμόνων τά τε ἱερὰ ζῷα τὰ [πρῶτα] μάλιστα ἐν τοῖσ ἱεροῖσ τιμώμενα ὥσ γ’ ἑαυτὸν μετεπέμψατο καὶ τοῖσ κατὰ μέροσ ἱερεῦσι παρήγγελλεν ὡσ ἀσφαλέστατα τῶν θεῶν συγκρύψαι τὰ ξόανα.

τὸν δὲ υἱὸν Σέθω τὸν καὶ Ῥαμεσσῆ ἀπὸ Ῥαψηοῦσ τοῦ πατρὸσ ὠνομασμένον πενταέτη ὄντα ἐξέθετο πρὸσ τὸν ἑαυτοῦ φίλον.

αὐτὸσ δὲ διαβὰσ τοῖσ ἄλλοισ Αἰγυπτίοισ οὖσιν εἰσ τριάκοντα μυριάδασ ἀνδρῶν μαχιμωτάτων καὶ τοῖσ πολεμίοισ ἀπαντήσασ οὐ συνέβαλεν, ἀλλὰ μέλλειν θεομαχεῖν νομίσασ παλινδρομήσασ ἧκεν εἰσ Μέμφιν ἀναλαβών τε τόν τε Ἆπιν καὶ τὰ ἄλλα τὰ ἐκεῖσε μεταπεμφθέντα ἱερὰ ζῷα εὐθὺσ εἰσ Αἰθιοπίαν σὺν ἅπαντι τῷ στόλῳ καὶ πλήθει τῶν Αἰγυπτίων ἀνήχθη· χάριτι γὰρ ἦν αὐτῷ ὑποχείριοσ ὁ τῶν Αἰθιόπων βασιλεύσ.

ὃσ ὑποδεξάμενοσ καὶ τοὺσ ὄχλουσ πάντασ ὑπολαβὼν οἷσ ἔσχεν ἡ χώρα τῶν πρὸσ ἀνθρωπίνην τροφὴν ἐπιτηδείων, καὶ πόλεισ καὶ κώμασ πρὸσ τὴν τῶν πεπρωμένων τρισκαίδεκα ἐτῶν ἀπὸ τῆσ ἀρχῆσ αὐτοῦ [εἰσ τὴν] ἔκπτωσιν αὐτάρκεισ, οὐχ ἧττον δὲ καὶ στρατόπεδον Αἰθιοπικὸν πρὸσ φυλακὴν ἐπέταξε τοῖσ παρ’ Ἀμενώφεωσ τοῦ βασιλέωσ ἐπὶ τῶν ὁρίων τῆσ Αἰγύπτου.

καὶ τὰ μὲν κατὰ τὴν Αἰθιοπίαν τοιαῦτα.

οἱ δὲ Σολυμῖται κατελθόντεσ σὺν τοῖσ μιαροῖσ τῶν Αἰγυπτίων οὕτωσ ἀνοσίωσ καὶ τοῖσ ἀνθρώποισ προσηνέχθησαν, ὥστε τὴν τῶν προειρημένων κράτησιν χρυσὸν φαίνεσθαι τοῖσ τότε τὰ τούτων ἀσεβήματα θεωμένοισ· καὶ γὰρ οὐ μόνον πόλεισ καὶ κώμασ ἐνέπρησαν οὐδὲ ἱεροσυλοῦντεσ οὐδὲ λυμαινόμενοι ξόανα θεῶν ἠρκοῦντο, ἀλλὰ καὶ τοῖσ αὐτοῖσ ὀπτανίοισ τῶν σεβαστευομένων ἱερῶν ζῴων χρώμενοι διετέλουν καὶ θύτασ καὶ σφαγεῖσ τούτων ἱερεῖσ καὶ προφήτασ ἠνάγκαζον γίνεσθαι καὶ γυμνοὺσ ἐξέβαλλον.

λέγεται δέ, ὅτι τὴν πολιτείαν καὶ τοὺσ νόμουσ αὐτοῖσ καταβαλόμενοσ ἱερεὺσ τὸ γένοσ Ἡλιοπολίτησ ὄνομα Ὀσαρσὶφ ἀπὸ τοῦ ἐν Ἡλιουπόλει θεοῦ Ὀσίρεωσ, ὡσ μετέβη εἰσ τοῦτο τὸ γένοσ, μετετέθη τοὔνομα καὶ προσηγορεύθη Μωυσῆσ.

Ἃ μὲν οὖν Αἰγύπτιοι φέρουσι περὶ τῶν Ιοὐδαίων ταῦτ’ ἐστὶ καὶ ἕτερα πλείονα, ἃ παρίημι συντομίασ ἕνεκα.

λέγει δὲ ὁ Μανεθὼσ πάλιν, ὅτι μετὰ ταῦτα ἐπῆλθεν ὁ Ἀμένωφισ ἀπὸ Αἰθιοπίασ μετὰ μεγάλησ δυνάμεωσ καὶ ὁ υἱὸσ αὐτοῦ Ῥάμψησ καὶ αὐτὸσ ἔχων δύναμιν, καὶ συμβαλόντεσ οἱ δύο τοῖσ ποιμέσι καὶ τοῖσ μιαροῖσ ἐνίκησαν αὐτοὺσ καὶ πολλοὺσ ἀποκτείναντεσ ἐδίωξαν αὐτοὺσ ἄχρι τῶν ὁρίων τῆσ Συρίασ. ταῦτα μὲν καὶ τὰ τοιαῦτα Μανεθὼσ συνέγραψεν.

ὅτι δὲ ληρεῖ καὶ ψεύδεται περιφανῶσ, ἐπιδείξω προδιαστειλάμενοσ ἐκεῖνο τῶν ὕστερον πρὸσ ἄλλουσ λεχθησομένων ἕνεκα· τῆσ Αἰγύπτου καὶ πάλιν ἐξ αὐτῆσ ἀπελθεῖν.

ὅτι δ’ οὐκ ἀνεμίχθησαν ἡμῖν ὕστερον τῶν Αἰγυπτίων οἱ τὰ σώματα λελωβημένοι, καὶ ὅτι ἐκ τούτων οὐκ ἦν Μωυσῆσ ὁ τὸν λαὸν ἀγαγών, ἀλλὰ πολλαῖσ ἐγεγόνει γενεαῖσ πρότερον, ταῦτα πειράσομαι διὰ τῶν ὑπ’ αὐτοῦ λεγομένων ἐλέγχειν. Πρώτην δὴ τὴν αἰτίαν τοῦ πλάσματοσ ὑποτίθεται καταγέλαστον·

ὁ βασιλεὺσ γάρ φησιν Ἀμένωφισ ἐπεθύμησε τοὺσ θεοὺσ ἰδεῖν. ποίουσ; εἰ μὲν τοὺσ παρ’ αὐτοῖσ νενομοθετημένουσ τὸν βοῦν καὶ τράγον καὶ κροκοδείλουσ καὶ κυνοκεφάλουσ, ἑώρα. τοὺσ οὐρανίουσ δὲ πῶσ ἐδύνατο;

καὶ διὰ τί ταύτην ἔσχε τὴν ἐπιθυμίαν; ὅτι νὴ Δία καὶ πρότεροσ αὐτοῦ βασιλεὺσ ἄλλοσ ἑωράκει. παρ’ ἐκείνου τοίνυν ἐπέπυστο, ποταποί τινέσ εἰσι καὶ τίνα τρόπον αὐτοὺσ εἶδεν, ὥστε καινῆσ αὐτῷ τέχνησ οὐκ ἔδει. ἀλλὰ σοφὸσ ἦν ὁ μάντισ, δι’ οὗ τοῦτο κατορθώσειν ὁ βασιλεὺσ ὑπελάμβανε.

καὶ πῶσ οὐ προέγνω τὸ ἀδύνατον αὐτοῦ τῆσ ἐπιθυμίασ; οὐ γὰρ ἀπέβη. τίνα δὲ καὶ λόγον εἶχε διὰ τοὺσ ἠκρωτηριασμένουσ ἢ λεπρῶντασ ἀφανεῖσ εἶναι τοὺσ θεούσ; ὀργίζονται γὰρ ἐπὶ τοῖσ ἀσεβήμασιν, οὐκ ἐπὶ τοῖσ ἐλαττώμασι τῶν σωμάτων. ὀκτὼ δὲ μυριάδασ τῶν λεπρῶν καὶ κακῶσ διακειμένων πῶσ οἱο͂́ν τε μιᾷ σχεδὸν ἡμέρᾳ συλλεγῆναι;

πῶσ δὲ παρήκουσεν τοῦ μάντεωσ ὁ βασιλεύσ; ὁ μὲν γὰρ αὐτὸν ἐκέλευσεν ἐξορίσαι τῆσ Αἰγύπτου τοὺσ λελωβημένουσ, ὁ δ’ αὐτοὺσ εἰσ τὰσ λιθοτομίασ ἐνέβαλεν, ὥσπερ τῶν ἐργασομένων δεόμενοσ, ἀλλ’ οὐχὶ καθᾶραι τὴν χώραν προαιρούμενοσ. φησὶ δὲ τὸν μὲν μάντιν αὑτὸν ἀνελεῖν τὴν ὀργὴν τῶν θεῶν προορώμενον καὶ τὰ συμβησόμενα περὶ τὴν Αἴγυπτον, τῷ δὲ βασιλεῖ γεγραμμένην τὴν πρόρρησιν καταλιπεῖν.

εἶτα πῶσ οὐκ ἐξ ἀρχῆσ ὁ μάντισ τὸν αὑτοῦ θάνατον προηπίστατο; πῶσ δὲ οὐκ εὐθὺσ ἀντεῖπεν τῷ βασιλεῖ βουλομένῳ τοὺσ θεοὺσ ἰδεῖν;

πῶσ δ’ εὔλογοσ ὁ φόβοσ τῶν μὴ παρ’ αὐτὸν συμβησομένων κακῶν; ἦ τι χεῖρον ἔδει παθεῖν οὐδ’ ἂν ἑαυτὸν ἔσπευδεν. τὸ δὲ δὴ πάντων εὐηθέστατον ἴδωμεν·

πυθόμενοσ γὰρ ταῦτα καὶ περὶ τῶν μελλόντων φοβηθεὶσ τοὺσ λελωβημένουσ ἐκείνουσ, ὧν αὐτῷ καθαρεῦσαι προείρητο τὴν Αἴγυπτον, οὐδὲ τότε τῆσ χώρασ ἐξήλασεν, ἀλλὰ δεηθεῖσιν αὐτοῖσ ἔδωκε πόλιν, ὥσ φησι, τὴν πάλαι μὲν οἰκηθεῖσαν ὑπὸ τῶν ποιμένων, Αὐάριν δὲ καλουμένην. τὴν Αὐάριν πρὸσ τὸν βασιλέα πόλεμον ἐξενεγκεῖν.

καὶ προστίθησιν, ὅτι ἔπεμψεν εἰσ Ιἑροσόλυμα παρακαλῶν ἐκείνουσ αὐτοῖσ συμμαχεῖν καὶ δώσειν αὐτοῖσ τὴν Αὐάριν ὑπισχνούμενοσ, εἶναι γὰρ αὐτὴν τοῖσ ἐκ τῶν Ιἑροσολύμων ἀφιξομένοισ προγονικήν, ἀφ’ ἧσ ὁρμωμένουσ αὐτοὺσ πᾶσαν τὴν Αἴγυπτον καθέξειν. εἶτα τοὺσ μὲν ἐπελθεῖν εἴκοσι στρατοῦ μυριάσι λέγει, τὸν βασιλέα δὲ τῶν Αἰγυπτίων Ἀμένωφιν οὐκ οἰόμενον δεῖν θεομαχεῖν εἰσ τὴν Αἰθιοπίαν εὐθὺσ ἀποδρᾶναι, τὸν δὲ Ἆπιν καί τινα τῶν ἄλλων ἱερῶν ζῴων παρατεθεικέναι τοῖσ ἱερεῦσι διαφυλάττεσθαι κελεύσαντα.

εἶτα τοὺσ Ιἑροσολυμίτασ ἐπελθόντασ τάσ τε πόλεισ ἀνιστάναι καὶ τὰ ἱερὰ κατακαίειν καὶ τοὺσ ἱππέασ ἀποσφάττειν, ὅλωσ τε μηδεμιᾶσ ἀπέχεσθαι παρανομίασ μηδὲ ὠμότητοσ.

ὁ δὲ τὴν πολιτείαν καὶ τοὺσ νόμουσ αὐτοῖσ καταβαλόμενοσ ἱερεύσ, φησίν, ἦν τὸ γένοσ Ἡλιοπολίτησ, ὄνομα δ’ Ὀσαρσὴφ ἀπὸ τοῦ ἐν Ἡλιουπόλει θεοῦ Ὀσίρεωσ, μεταθέμενοσ δὲ Μωυσῆν αὑτὸν προσηγόρευσε.

τρισκαιδεκάτῳ δέ φησιν ἔτει τὸν Ἀμένωφιν, τοσοῦτον γὰρ αὐτῷ χρόνον εἶναι τῆσ ἐκπτώσεωσ πεπρωμένον, ἐξ Αἰθιοπίασ ἐπελθόντα μετὰ πολλῆσ στρατιᾶσ καὶ συμβαλόντα τοῖσ ποιμέσι καὶ τοῖσ μιαροῖσ νικῆσαί τε τῇ μάχῃ καὶ κτεῖναι πολλοὺσ ἐπιδιώξαντα μέχρι τῶν τῆσ Συρίασ ὁρ́ων.

Ἐν τούτοισ πάλιν οὐ συνίησιν ἀπιθάνωσ ψευδόμενοσ·

πρὸσ αὐτόν.

εἰ δὲ δὴ κἀκεῖνον ἐμίσουν, ἰδίᾳ μὲν ἄνω ἐπεβούλευον, οὐκ ἂν δὲ πρὸσ ἅπαντασ ἤραντο πόλεμον, δῆλον ὅτι πλείστασ ἔχοντεσ συγγενείασ τοσοῦτοί γε τὸ πλῆθοσ ὄντεσ. ὅμωσ δὲ καὶ τοῖσ ἀνθρώποισ πολεμεῖν διεγνωκότεσ οὐκ ἂν εἰσ τοὺσ αὐτῶν θεοὺσ πολεμεῖν ἐτόλμησαν οὐδ’ ὑπεναντιωτάτουσ ἔθεντο νόμουσ τοῖσ πατρίοισ αὐτῶν καὶ οἷσ ἐνετράφησαν.

δεῖ δὲ ἡμᾶσ τῷ Μανεθῶνι χάριν ἔχειν, ὅτι ταύτησ τῆσ παρανομίασ οὐχὶ τοὺσ ἐξ Ιἑροσολύμων ἐλθόντασ ἀρχηγοὺσ γενέσθαι φησίν, ἀλλ’ αὐτοὺσ ἐκείνουσ ὄντασ Αἰγυπτίουσ καὶ τούτων μάλιστα τοὺσ ἱερέασ ἐπινοῆσαί τε ταῦτα καὶ ὁρκωμοτῆσαι τὸ πλῆθοσ.

ἐκεῖνο μέντοι πῶσ οὐκ ἄλογον, τῶν μὲν οἰκείων αὐτοῖσ καὶ τῶν φίλων συναποστῆναι οὐδένα μηδὲ τοῦ πολέμου τὸν κίνδυνον συνάρασθαι, πέμψαι δὲ τοὺσ μιαροὺσ εἰσ Ιἑροσόλυμα καὶ τὴν παρ’ ἐκείνων ἐπάγεσθαι συμμαχίαν;

ποίασ αὐτοῖσ φιλίασ ἢ τίνοσ αὐτοῖσ οἰκειότητοσ προϋπηργμένησ;

τοὐναντίον γὰρ ἦσαν πολέμιοι καὶ τοῖσ ἔθεσι πλεῖστον διέφερον. ὁ δέ φησιν εὐθὺσ ὑπακοῦσαι τοῖσ ὑπισχνουμένοισ, ὅτι τὴν Αἴγυπτον καθέξουσιν, ὥσπερ αὐτῶν οὐ σφόδρα τῆσ χώρασ ἐμπείρωσ ἐχόντων, ἧσ βιασθέντεσ ἐκπεπτώκασιν. εἰ μὲν οὖν ἀπόρωσ ἢ κακῶσ ἔπραττον, ἴσωσ ἂν καὶ παρεβάλλοντο, πόλιν δὲ κατοικοῦντεσ εὐδαίμονα καὶ χώραν πολλὴν κρείττω τῆσ Αἰγύπτου καρπούμενοι, διὰ τί ποτ’ ἂν ἐχθροῖσ μὲν πάλαι τὰ δὲ σώματα λελωβημένοισ, οὓσ μηδὲ τῶν οἰκείων οὐδεὶσ ὑπέμενε, τούτοισ ἔμελλον παρακινδυνεύσειν βοηθοῦντεσ;

οὐ γὰρ δή γε τὸν γενησόμενον προῄδεσαν δρασμὸν τοῦ βασιλέωσ· τοὐναντίον γὰρ αὐτὸσ εἴρηκεν, ὡσ ὁ παῖσ τοῦ Ἀμενώφιοσ τριάκοντα μυριάδασ ἔχων εἰσ τὸ Πηλούσιον ὑπηντίαζεν.

καὶ τοῦτο μὲν ᾔδεισαν πάντωσ οἱ παραγινόμενοι, τὴν δὲ μετάνοιαν αὐτοῦ καὶ τὴν φυγὴν πόθεν εἰκάζειν ἔμελλον; εἶτα κρατήσαντάσ φησι τῆσ Αἰγύπτου πολλὰ καὶ δεινὰ δρᾶν τοὺσ ἐκ τῶν Ιἑροσολύμων ἐπιστρατεύσαντασ καὶ περὶ τούτων ὀνειδίζει καθάπερ οὐ πολεμίουσ αὐτοῖσ ἐπαγαγὼν ἢ δέον τοῖσ ἔξωθεν ἐπικληθεῖσιν ἐγκαλεῖν, ὁπότε ταῦτα πρὸ τῆσ ἐκείνων ἀφίξεωσ ἔπραττον καὶ πράξειν ὠμωμόκεσαν οἱ τὸ γένοσ Αἰγύπτιοι.

ἀλλὰ καὶ χρόνοισ ὕστερον Ἀμένωφισ ἐπελθὼν ἐνίκησε μάχῃ καὶ κτείνων τοὺσ πολεμίουσ μέχρι τῆσ Συρίασ ἤλασεν.

καὶ οἱ τότε πολέμῳ κρατοῦντεσ αὐτὴν ζῆν πυνθανόμενοι τὸν Ἀμένωφιν οὔτε τὰσ ἐκ τῆσ Αἰθιοπίασ ἐμβολὰσ ὠχύρωσαν πολλὴν εἰσ τοῦτο παρασκευὴν ἔχοντεσ οὔτε τὴν ἄλλην ἡτοίμασαν δύναμιν, ὁ δὲ καὶ μέχρι τῆσ Συρίασ ἀναιρῶν, φησίν, αὐτοὺσ ἠκολούθησε διὰ τῆσ ψάμμου τῆσ ἀνύδρου, δῆλον ὅτι οὐ ῥᾴδιον οὐδὲ ἀμαχεὶ στρατοπέδῳ διελθεῖν.

Κατὰ μὲν οὖν τὸν Μανεθῶν οὔτε ἐκ τῆσ Αἰγύπτου τὸ γένοσ ἡμῶν ἐστιν οὔτε τῶν ἐκεῖθέν τινεσ ἀνεμίχθησαν·

τῶν γὰρ λεπρῶν καὶ νοσούντων πολλοὺσ μὲν εἰκὸσ ἐν ταῖσ λιθοτομίαισ ἀποθανεῖν πολὺν χρόνον ἐκεῖ γενομένουσ καὶ κακοπαθοῦντασ, πολλοὺσ δ’ ἐν ταῖσ μετὰ ταῦτα μάχαισ, πλείστουσ δ’ ἐν τῇ τελευταίᾳ καὶ τῇ φυγῇ. Λοιπόν μοι πρὸσ αὐτὸν εἰπεῖν περὶ Μωυσέωσ.

τοῦτον δὲ τὸν ἄνδρα θαυμαστὸν μὲν Αἰγύπτιοι καὶ θεῖον νομίζουσι, βούλονται δὲ προσποιεῖν αὐτοῖσ μετὰ βλασφημίασ ἀπιθάνου, λέγοντεσ Ἡλιοπολίτην εἶναι τῶν ἐκεῖθεν ἱερέων ἕνα διὰ τὴν λέπραν συνεξεληλαμένον. δείκνυται δ’ ἐν ταῖσ ἀναγραφαῖσ ὀκτωκαίδεκα σὺν τοῖσ πεντακοσίοισ πρότερον ἔτεσι γεγονὼσ καὶ τοὺσ ἡμετέρουσ ἐξαγαγὼν ἐκ τῆσ Αἰγύπτου πατέρασ εἰσ τὴν χώραν τὴν νῦν οἰκουμένην ὑφ’ ἡμῶν.

ὅτι δὲ οὐδὲ συμφορᾷ τινι τοιαύτῃ περὶ τὸ σῶμα κεχρημένοσ ἦν, ἐκ τῶν λεγομένων ὑπ’ αὐτοῦ δῆλόσ ἐστι·

τοῖσ γὰρ λεπρῶσιν ἀπείρηκε μήτε μένειν ἐν πόλει μήτ’ ἐν κώμῃ κατοικεῖν, ἀλλὰ μόνουσ περιπατεῖν κατεσχισμένουσ τὰ ἱμάτια, καὶ τὸν ἁψάμενον αὐτῶν ἢ ὁμωρόφιον γενόμενον οὐ καθαρὸν ἡγεῖται. καὶ μὴν κἂν θεραπευθῇ τὸ νόσημα καὶ τὴν αὑτοῦ φύσιν ἀπολάβῃ, προείρηκέν τινασ ἁγνείασ καθαρμοὺσ πηγαίων ὑδάτων λουτροῖσ καὶ ξυρήσεισ πάσησ τῆσ τριχόσ, πολλάσ τε κελεύει καὶ παντοίασ ἐπιτελέσαντα θυσίασ τότε παρελθεῖν εἰσ τὴν ἱερὰν πόλιν.

καίτοι τοὐναντίον εἰκὸσ ἦν προνοίᾳ τινὶ καὶ φιλανθρωπίᾳ χρήσασθαι τὸν ἐν τῇ συμφορᾷ ταύτῃ γεγονότα πρὸσ τοὺσ ὁμοίωσ αὐτῷ δυστυχήσαντασ.

οὐ μόνον δὲ περὶ τῶν λεπρῶν οὕτωσ ἐνομοθέτησεν, ἀλλ’ οὐδὲ τοῖσ καὶ τὸ βραχύτατόν τι τοῦ σώματοσ ἠκρωτηριασμένοισ ἱερᾶσθαι συγκεχώρηκεν, ἀλλ’ εἰ καὶ μεταξύ τισ ἱερώμενοσ τοιαύτῃ χρήσαιτο συμφορᾷ, τὴν τιμὴν αὐτὸν ἀφείλετο.

πῶσ οὖν εἰκὸσ ἐκεῖνον ταῦτα νομοθετεῖν ἀνοήτωσ ἀπὸ τοιούτων συμφορῶν συνειλεγμένουσ πρόεσθαι καθ’ ἑαυτῶν εἰσ ὄνειδόσ τε καὶ βλάβην νόμουσ συντιθεμένουσ;

ἀλλὰ μὴν καὶ τοὔνομα λίαν ἀπιθάνωσ μετατέθεικεν·

Ὀσαρσὴφ γάρ, φησίν, ἐκαλεῖτο. τοῦτο μὲν οὖν εἰσ τὴν μετάθεσιν οὐκ ἐναρμόζει, τὸ δ’ ἀληθὲσ ὄνομα δηλοῖ τὸν ἐκ τοῦ ὕδατοσ σωθέντα [Μωσῆν]· τὸ γὰρ ὕδωρ οἱ Αἰγύπτιοι μῶϋ καλοῦσιν. ἱκανῶσ οὖν γεγονέναι νομίζω καὶ δῆλον δ’ ὅτι Μανεθὼσ ἑώσ μὲν ἠκολούθει ταῖσ ἀρχαίαισ ἀναγραφαῖσ οὐ πολὺ τῆσ ἀληθείασ διημάρτανεν, ἐπὶ δὲ τοὺσ ἀδεσπότουσ μύθουσ τραπόμενοσ ἢ συνέθηκεν αὐτοὺσ ἀπιθάνωσ ἤ τισι τῶν πρὸσ ἀπέχθειαν εἰρηκότων ἐπίστευσεν.

Μετὰ τοῦτον ἐξετάσαι βούλομαι Χαιρήμονα·

καὶ γὰρ οὗτοσ Αἰγυπτιακὴν φάσκων ἱστορίαν συγγράφειν καὶ προσθεὶσ ταὐτὸ ὄνομα τοῦ βασιλέωσ ὅπερ ὁ Μανεθὼσ Ἀμένωφιν καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ῥαμεσσήν, φησὶν ὅτι κατὰ τοὺσ ὕπνουσ ἡ Ἶσισ ἐφάνη τῷ Ἀμενώφει μεμφομένη αὐτόν, ὅτι τὸ ἱερὸν αὐτῆσ ἐν τῷ πολέμῳ κατέσκαπται. Φριτιβαύτην δὲ ἱερογραμματέα φάναι, ἐὰν τῶν τοὺσ μολυσμοὺσ ἐχόντων ἀνδρῶν καθάρῃ τὴν Αἴγυπτον, παύσεσθαι τῆσ πτοίασ αὐτόν.

ἐπιλέξαντα δὲ τῶν ἐπισινῶν μυριάδασ εἰκοσιπέντε ἐκβαλεῖν.

ἡγεῖσθαι δ’ αὐτῶν γραμματέασ Μωσῆν τε καὶ Ιὤσηπον καὶ τοῦτον ἱερογραμματέα, Αἰγύπτια δ’ αὐτοῖσ ὀνόματα εἶναι τῷ μὲν Μωσῇ Τισιθέν, τῷ δὲ Ιὠσήπῳ Πετεσήφ. τούτουσ δ’ εἰσ Πηλούσιον ἐλθεῖν καὶ ἐπιτυχεῖν μυριάσι τριακονταοκτὼ καταλελειμμέναισ ὑπὸ τοῦ Ἀμενώφιοσ, ἃσ οὐ θέλειν εἰσ τὴν Αἴγυπτον διακομίζειν· οἷσ φιλίαν συνθεμένουσ ἐπὶ τὴν Αἴγυπτον στρατεῦσαι.

τὸν δὲ Ἀμένωφιν οὐχ ὑπομείναντα τὴν ἔφοδον αὐτῶν εἰσ Αἰθιοπίαν φυγεῖν καταλιπόντα τὴν γυναῖκα ἔγκυον, ἣν κρυβομένην ἔν τισι σπηλαίοισ τεκεῖν παῖδα ὄνομα Ῥαμέσσην, ὃν ἀνδρωθέντα ἐκδιῶξαι τοὺσ Ιοὐδαίουσ εἰσ τὴν Συρίαν ὄντασ περὶ εἴκοσι μυριάδασ καὶ τὸν πατέρα Ἀμένωφιν ἐκ τῆσ Αἰθιοπίασ καταδέξασθαι.

Καὶ ταῦτα μὲν ὁ Χαιρήμων.

οἶμαι δὲ αὐτόθεν φανερὰν εἶναι ἐκ τῶν εἰρημένων τὴν ἀμφοῖν ψευδολογίαν· ἀληθείασ μὲν γάρ τινοσ ὑποκειμένησ ἀδύνατον ἦν διαφωνεῖν ἐπὶ τοσοῦτον, οἱ δὲ τὰ ψευδῆ συντιθέντεσ οὐχ ἑτέροισ σύμφωνα γράφουσιν, ἀλλ’ αὐτοῖσ τὰ δόξαντα πλάττουσιν. ἐκεῖνοσ μὲν οὖν ἐπιθυμίαν τοῦ βασιλέωσ, ἵνα τοὺσ θεοὺσ ἴδῃ, φησὶν ἀρχὴν γενέσθαι τῆσ τῶν μιαρῶν ἐκβολῆσ, ὁ δὲ Χαιρήμων ἴδιον ὡσ τῆσ Ἴσιδοσ ἐνύπνιον συντέθεικε.

κἀκεῖνοσ μὲν Ἀμένωφιν εἶναι λέγει τὸν προειπόντα τῷ βασιλεῖ τὸν καθαρμόν, οὗτοσ δὲ Φριτοβαύτην·

ὁ δὲ δὴ τοῦ πλήθουσ ἀριθμὸσ καὶ σφόδρα σύνεγγυσ, ὀκτὼ μὲν μυριάδασ ἐκείνου λέγοντοσ, τούτου δὲ πέντε πρὸσ ταῖσ εἴκοσιν. ἐπικουρίαν, ὁ δὲ Χαιρήμων ἀπαλλαττομένουσ ἐκ τῆσ Αἰγύπτου περὶ Πηλούσιον εὑρεῖν ὀκτὼ καὶ τριάκοντα μυριάδασ ἀνθρώπων καταλελειμμένασ ὑπὸ τοῦ Ἀμενώφιοσ καὶ μετ’ ἐκείνων πάλιν εἰσ τὴν Αἴγυπτον ἐμβαλεῖν, φεύγειν δὲ τὸν Ἀμένωφιν εἰσ τὴν Αἰθιοπίαν.

τὸ δὲ δὴ γενναιότατον, οὐδὲ τίνεσ ἢ πόθεν ἦσαν αἱ τοσαῦται τοῦ στρατοῦ μυριάδεσ εἴρηκεν εἴτε Αἰγύπτιοι τὸ γένοσ εἴτ’ ἔξωθεν ἥκοντεσ, ἀλλ’ οὐδὲ τὴν αἰτίαν διεσάφησε, δι’ ἣν αὐτοὺσ ὁ βασιλεὺσ εἰσ τὴν Αἴγυπτον ἀνάγειν οὐκ ἠθέλησεν, ὁ περὶ τῶν λεπρῶν τὸ τῆσ Ἴσιδοσ ἐνύπνιον συμπλάσασ.

ἐστιν ἔτη σχεδὸν ἑβδομήκοντα καὶ ἑκατόν.

ἀλλὰ μὴν ὁ Ῥαμέσσησ ὁ τοῦ Ἀμενώφιοσ υἱὸσ κατὰ μὲν τὸν Μανεθὼν νεανίασ συμπολεμεῖ τῷ πατρὶ καὶ συνεκπίπτει φυγὼν εἰσ τὴν Αἰθιοπίαν, οὗτοσ δὲ πεποίηκεν αὐτὸν μετὰ τὴν τοῦ πατρὸσ τελευτὴν ἐν σπηλαίῳ τινὶ γεγενημένον καὶ μετὰ ταῦτα νικῶντα μάχῃ καὶ τοὺσ Ιοὐδαίουσ εἰσ Συρίαν ἐξελαύνοντα τὸν ἀριθμὸν ὄντασ περὶ μυριάδασ κ. ὢ τῆσ εὐχερείασ· οὔτε γὰρ πρότερον οἵτινεσ ἦσαν αἱ τριάκοντα καὶ ὀκτὼ μυριάδεσ εἶπεν οὔτε πῶσ αἱ εἴκοσι καὶ τρεῖσ διεφθάρησαν, πότερον ἐν τῇ μάχῃ κατέπεσον ἢ πρὸσ τὸν Ῥαμεσσῆ μετεβάλοντο.

τὸ δὲ δὴ θαυμασιώτατον, οὐδὲ τίνασ καλεῖ τοὺσ Ιοὐδαίουσ δυνατόν ἐστι παρ’ αὐτοῦ μαθεῖν ἢ ποτέροισ αὐτοῖσ τίθεται ταύτην τὴν προσηγορίαν, ταῖσ κε μυριάσι τῶν λεπρῶν ἢ ταῖσ η καὶ λ ταῖσ περὶ τὸ Πηλούσιον.

ἀλλὰ γὰρ εὐήθεσ ἴσωσ ἂν εἰή διὰ πλειόνων ἐλέγχειν τοὺσ ὑφ’ ἑαυτῶν ἐληλεγμένουσ·

τὸ γὰρ ὑπ’ ἄλλων ἦν μετριώτερον. Ἐπεισάξω δὲ τούτοισ Λυσίμαχον εἰληφότα μὲν τὴν αὐτὴν τοῖσ προειρημένοισ ὑπόθεσιν τοῦ ψεύσματοσ περὶ τῶν λεπρῶν καὶ λελωβημένων, ὑπερπεπαικότα δὲ τὴν ἐκείνων ἀπιθανότητα τοῖσ πλάσμασι, δῆλοσ συντεθεικὼσ κατὰ πολλὴν ἀπέχθειαν·

λέγει γὰρ ἐπὶ Βοχχόρεωσ τοῦ Αἰγυπτίων βασιλέωσ τὸν λαὸν τῶν Ιοὐδαίων λεπροὺσ ὄντασ καὶ ψωροὺσ καὶ ἄλλα νοσήματά τινα ἐχόντων εἰσ τὰ ἱερὰ καταφεύγοντασ μεταιτεῖν τροφήν.

παμπόλλων δὲ ἀνθρώπων νοσηλείᾳ περιπεσόντων ἀκαρπίαν ἐν τῇ Αἰγύπτῳ γενέσθαι. Βόχχοριν δὲ τὸν τῶν Αἰγυπτίων βασιλέα εἰσ Ἄμμωνοσ πέμψαι περὶ τῆσ ἀκαρπίασ τοὺσ μαντευσομένουσ, τὸν θεὸν δὲ ἐρεῖν τὰ ἱερὰ καθᾶραι ἀπ’ ἀνθρώπων ἀνάγνων καὶ δυσσεβῶν ἐκβάλλοντα αὐτοὺσ ἐκ τῶν ἱερῶν εἰσ τόπουσ ἐρήμουσ, τοὺσ δὲ ψωροὺσ καὶ λεπροὺσ βυθίσαι, ὡσ τοῦ ἡλίου ἀγανακτοῦντοσ ἐπὶ τῇ τούτων ζωῇ, καὶ τὰ ἱερὰ ἁγνίσαι καὶ οὕτω τὴν γῆν καρποφορήσειν.

τὸν δὲ Βόκχοριν τοὺσ χρησμοὺσ λαβόντα τούσ τε ἱερεῖσ καὶ ἐπιβωμίτασ προσκαλεσάμενον κελεῦσαι ἐπιλογὴν ποιησαμένουσ τῶν ἀκαθάρτων τοῖσ στρατιώταισ τούτουσ παραδοῦναι κατάξειν αὐτοὺσ εἰσ τὴν ἔρημον, τοὺσ δὲ λεπροὺσ εἰσ μολιβδίνουσ χάρτασ ἐνδήσαντασ, ἵνα καθῶσιν εἰσ τὸ πέλαγοσ.

βυθισθέντων δὲ τῶν λεπρῶν καὶ ψωρῶν τοὺσ ἄλλουσ συναθροισθέντασ εἰσ τόπουσ ἐρήμουσ ἐκτεθῆναι ἐπ’ ἀπωλείᾳ, συναχθέντασ δὲ βουλεύσασθαι περὶ αὑτῶν, νυκτὸσ δὲ ἐπιγενομένησ πῦρ καὶ λύχνουσ καύσαντασ φυλάττειν ἑαυτοὺσ τήν τ’ ἐπιοῦσαν νύκτα νηστεύσαντασ ἱλάσκεσθαι τοὺσ θεοὺσ περὶ τοῦ σῶσαι αὐτούσ.

τῇ δ’ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ Μωσῆν τινα συμβουλεῦσαι αὐτοῖσ παραβαλλομένοισ μίαν ὁδὸν τέμνειν ἄχρι ἂν ὅτου ἔλθωσιν εἰσ τόπουσ οἰκουμένουσ, παρακελεύσασθαί τε αὐτοῖσ μήτε ἀνθρώπων τινὶ εὐνοήσειν μήτε ἄριστα συμβουλεύσειν ἀλλὰ τὰ χείρονα θεῶν τε ναοὺσ καὶ βωμούσ, οἷσ ἂν περιτύχωσιν, ἀνατρέπειν.

συναινεσάντων δὲ τῶν ἄλλων τὰ δοχθέντα ποιοῦντασ διὰ τῆσ ἐρήμου πορεύεσθαι, ἱκανῶσ δὲ ὀχληθέντασ ἐλθεῖν εἰσ τὴν οἰκουμένην χώραν καὶ τούσ τε ἀνθρώπουσ ὑβρίζοντασ καὶ τὰ ἱερὰ συλῶντασ καὶ ἐμπρήσαντασ ἐλθεῖν εἰσ τὴν νῦν Ιοὐδαίαν προσαγορευομένην, κτίσαντασ δὲ πόλιν ἐνταῦθα κατοικεῖν.

τὸ δὲ ἄστυ τοῦτο Ιἑρόσυλα ἀπὸ τῆσ ἐκείνων διαθέσεωσ ὠνομάσθαι. ὕστερον δ’ αὐτοὺσ ἐπικρατήσαντασ χρόνῳ διαλλάξαι τὴν ὀνομασίαν πρὸσ τὸ ὀνειδίζεσθαι καὶ τήν τε πόλιν Ιἑροσόλυμα καὶ αὐτοὺσ Ιἑροσολυμίτασ προσαγορεύεσθαι.

Οὗτοσ οὐδὲ τὸν αὐτὸν ἐκείνοισ εὑρ͂εν εἰπεῖν βασιλέα, καινότερον δ’ ὄνομα συντέθεικεν καὶ παρεὶσ ἐνύπνιον καὶ προφήτην Αἰγύπτιον εἰσ Ἄμμωνοσ ἀπελήλυθεν περὶ τῶν ψωρῶν καὶ λεπρῶν χρησμὸν οἴσων·

φησὶ γὰρ εἰσ τὰ ἱερὰ συλλέγεσθαι πλῆθοσ Ιοὐδαίων.

ἆρά γε τοῦτο τοῖσ λεπροῖσ ὄνομα θέμενοσ ἢ μόνον τῶν Ιοὐδαίων τοῖσ νοσήμασι περιπεσόντων; λέγει γάρ "ὁ λαὸσ τῶν Ιοὐδαίων. " ὁποῖοσ;

ἔπηλυσ ἢ τὸ γένοσ ἐγχώριοσ; διὰ τί τοίνυν Αἰγυπτίουσ αὐτοὺσ ὄντασ Ιοὐδαίουσ καλεῖσ; εἰ δὲ ξένοι, διὰ τί πόθεν οὐ λέγεισ; πῶσ δὲ τοῦ βασιλέωσ πολλοὺσ μὲν αὐτῶν βυθίσαντοσ εἰσ τὴν θάλασσαν, τοὺσ δὲ λοιποὺσ εἰσ ἐρήμουσ τόπουσ ἐκβαλόντοσ, τοσοῦτοι τὸ πλῆθοσ ὑπελείφθησαν; ἢ τίνα τρόπον διεξῆλθον μὲν τὴν ἔρημον, ἐκράτησαν δὲ τῆσ χώρασ ἧσ νῦν κατοικοῦμεν, ἔκτισαν δὲ καὶ πόλιν καὶ νεὼν ᾠκοδομήσαντο πᾶσι περιβόητον;

ἐχρῆν δὲ καὶ τοῦ νομοθέτου μὴ μόνον εἰπεῖν τοὔνομα, δηλῶσαι δὲ καὶ τὸ γένοσ ὅστισ ἦν καὶ τίνων, διὰ τί δὲ τοιούτουσ [ἂν] αὐτοῖσ ἐπεχείρησε τιθέναι νόμουσ περὶ θεῶν καὶ τῆσ πρὸσ ἀνθρώπουσ ἀδικίασ κατὰ τὴν πορείαν.

εἴτε γὰρ Αἰγύπτιοι τὸ γένοσ ἦσαν, οὐκ ἂν ἐκ τῶν πατρίων ἐθῶν οὕτω ῥᾳδίωσ μετεβάλοντο, εἴτ’ ἀλλαχόθεν ἦσαν, πάντωσ τινὲσ ὑπῆρχον αὐτοῖσ νόμοι διὰ μακρᾶσ συνηθείασ πεφυλαγμένοι.

εἰ μὲν οὖν περὶ τῶν ἐξελασάντων αὐτοὺσ ὤμοσαν μηδέποτε εὐνοήσειν, λόγον εἶχεν εἰκότα, πᾶσι δὲ πόλεμον ἀνθρώποισ ἀκήρυκτον ἄρασθαι τούτουσ, εἴπερ ἔπραττον ὡσ αὐτὸσ λέγει κακῶσ, παρὰ πάντων βοηθείασ δεομένουσ ἄνοιαν οὐκ ἐκείνων, ἀλλὰ τοῦ ψευδομένου πάνυ πολλὴν παρίστησιν, ὅσ γε καὶ τοὔνομα θέσθαι τῇ πόλει ἀπὸ τῆσ ἱεροσυλίασ αὐτοὺσ ἐτόλμησεν εἰπεῖν, τοῦτο δὲ μετὰ ταῦτα παρατρέψαι·

δῆλον γάρ, ὅτι τοῖσ μὲν ὕστερον γενομένοισ αἰσχύνην τοὔνομα καὶ μῖσοσ ἔφερεν, αὐτοὶ δ’ οἱ κτίζοντεσ τὴν πόλιν κοσμήσειν αὐτοὺσ ὑπελάμβανον οὕτωσ ὀνομάσαντεσ.

ὁ δὲ γενναῖοσ ὑπὸ πολλῆσ τοῦ λοιδορεῖν ἀκρασίασ οὐ συνῆκεν, ὅτι ἱεροσυλεῖν οὐ κατὰ τὴν αὐτὴν φωνὴν Ιοὐδαῖοι τοῖσ Ἕλλησιν ὀνομάζομεν. τί οὖν ἐπὶ πλείω τισ λέγοι πρὸσ τὸν ψευδόμενον οὕτωσ ἀναισχύντωσ;

ἀλλ’ ἐπειδὴ σύμμετρον ἤδη τὸ βιβλίον εἴληφε μέγεθοσ, ἑτέραν ποιησάμενοσ ἀρχὴν τὰ λοιπὰ τῶν εἰσ τὸ προκείμενον πειράσομαι προσαποδοῦναι.

상위

Flavius Josephus (플라비우스 요세푸스)

목록

SEARCH

MENU NAVIGATION