Euripides, episode

(에우리피데스, episode)

τίσ ἐν πύλαισι; Κάδμον ἐκκάλει δόμων, Ἀγήνοροσ παῖδ’, ὃσ πόλιν Σιδωνίαν λιπὼν ἐπύργωσ’ ἄστυ Θηβαίων τόδε. ἴτω τισ, εἰσάγγελλε Τειρεσίασ ὅτι ζητεῖ νιν· οἶδε δ’ αὐτὸσ ὧν ἥκω πέρι ἅ τε ξυνεθέμην πρέσβυσ ὢν γεραιτέρῳ, θύρσουσ ἀνάπτειν καὶ νεβρῶν δορὰσ ἔχειν στεφανοῦν τε κρᾶτα κισσίνοισ βλαστήμασιν. ὦ φίλταθ’, ὡσ σὴν γῆρυν ᾐσθόμην κλύων σοφὴν σοφοῦ παρ’ ἀνδρόσ, ἐν δόμοισιν ὤν· ἥκω δ’ ἕτοιμοσ τήνδ’ ἔχων σκευὴν θεοῦ· δεῖ γάρ νιν ὄντα παῖδα θυγατρὸσ ἐξ ἐμῆσ Διόνυσον ὃσ πέφηνεν ἀνθρώποισ θεὸσ ὅσον καθ’ ἡμᾶσ δυνατὸν αὔξεσθαι μέγαν. ποῖ δεῖ χορεύειν, ποῖ καθιστάναι πόδα καὶ κρᾶτα σεῖσαι πολιόν; ἐξηγοῦ σύ μοι γέρων γέροντι, Τειρεσία· σὺ γὰρ σοφόσ. ὡσ οὐ κάμοιμ’ ἂν οὔτε νύκτ’ οὔθ’ ἡμέραν θύρσῳ κροτῶν γῆν· ἐπιλελήσμεθ’ ἡδέωσ γέροντεσ ὄντεσ. ταὔτ’ ἐμοὶ πάσχεισ ἄρα· κἀγὼ γὰρ ἡβῶ κἀπιχειρήσω χοροῖσ. οὐκοῦν ὄχοισιν εἰσ ὄροσ περάσομεν; ἀλλ’ οὐχ ὁμοίωσ ἂν ὁ θεὸσ τιμὴν ἔχοι. γέρων γέροντα παιδαγωγήσω σ’ ἐγώ. ὁ θεὸσ ἀμοχθὶ κεῖσε νῷν ἡγήσεται. μόνοι δὲ πόλεωσ Βακχίῳ χορεύσομεν; μόνοι γὰρ εὖ φρονοῦμεν, οἱ δ’ ἄλλοι κακῶσ. μακρὸν τὸ μέλλειν· ἀλλ’ ἐμῆσ ἔχου χερόσ. ἰδού, ξύναπτε καὶ ξυνωρίζου χέρα. οὐ καταφρονῶ ’γὼ τῶν θεῶν θνητὸσ γεγώσ. οὐδὲν σοφιζόμεσθα τοῖσι δαίμοσιν. πατρίουσ παραδοχάσ, ἅσ θ’ ὁμήλικασ χρόνῳ κεκτήμεθ’, οὐδεὶσ αὐτὰ καταβαλεῖ λόγοσ, οὐδ’ εἰ δι’ ἄκρων τὸ σοφὸν ηὑρ́ηται φρενῶν. ἐρεῖ τισ ὡσ τὸ γῆρασ οὐκ αἰσχύνομαι, μέλλων χορεύειν κρᾶτα κισσώσασ ἐμόν; οὐ γὰρ διῄρηχ’ ὁ θεόσ, οὔτε τὸν νέον εἰ χρὴ χορεύειν οὔτε τὸν γεραίτερον, ἀλλ’ ἐξ ἁπάντων βούλεται τιμὰσ ἔχειν κοινάσ, διαριθμῶν δ’ οὐδέν’ αὔξεσθαι θέλει. ἐπεὶ σὺ φέγγοσ, Τειρεσία, τόδ’ οὐχ ὁρᾷσ, ἐγὼ προφήτησ σοι λόγων γενήσομαι. Πενθεὺσ πρὸσ οἴκουσ ὅδε διὰ σπουδῆσ περᾷ, Ἐχίονοσ παῖσ, ᾧ κράτοσ δίδωμι γῆσ. ὡσ ἐπτόηται· τί ποτ’ ἐρεῖ νεώτερον; ἔκδημοσ ὢν μὲν τῆσδ’ ἐτύγχανον χθονόσ, κλύω δὲ νεοχμὰ τήνδ’ ἀνὰ πτόλιν κακά, γυναῖκασ ἡμῖν δώματ’ ἐκλελοιπέναι πλασταῖσι βακχείαισιν, ἐν δὲ δασκίοισ ὄρεσι θοάζειν, τὸν νεωστὶ δαίμονα Διόνυσον, ὅστισ ἔστι, τιμώσασ χοροῖσ·

πλήρεισ δὲ θιάσοισ ἐν μέσοισιν ἑστάναι κρατῆρασ, ἄλλην δ’ ἄλλοσ’ εἰσ ἐρημίαν πτώσσουσαν εὐναῖσ ἀρσένων ὑπηρετεῖν, πρόφασιν μὲν ὡσ δὴ μαινάδασ θυοσκόουσ, τὴν δ’ Ἀφροδίτην πρόσθ’ ἄγειν τοῦ Βακχίου. ὅσασ μὲν οὖν εἴληφα, δεσμίουσ χέρασ σῴζουσι πανδήμοισι πρόσπολοι στέγαισ·

ὅσαι δ’ ἄπεισιν, ἐξ ὄρουσ θηράσομαι, Ἰνώ τ’ Ἀγαύην θ’, ἥ μ’ ἔτικτ’ Ἐχίονι, Ἀκταίονόσ τε μητέρ’, Αὐτονόην λέγω. καὶ σφᾶσ σιδηραῖσ ἁρμόσασ ἐν ἄρκυσιν παύσω κακούργου τῆσδε βακχείασ τάχα. λέγουσι δ’ ὥσ τισ εἰσελήλυθε ξένοσ, γόησ ἐπῳδὸσ Λυδίασ ἀπὸ χθονόσ, ξανθοῖσι βοστρύχοισιν εὐοσμῶν κόμην, οἰνῶπασ ὄσσοισ χάριτασ Ἀφροδίτησ ἔχων, ὃσ ἡμέρασ τε κεὐφρόνασ συγγίγνεται τελετὰσ προτείνων εὐίουσ νεάνισιν.

εἰ δ’ αὐτὸν εἴσω τῆσδε λήψομαι στέγησ, παύσω κτυποῦντα θύρσον ἀνασείοντά τε κόμασ, τράχηλον σώματοσ χωρὶσ τεμών. ἐκεῖνοσ εἶναί φησι Διόνυσον θεόν, ἐκεῖνοσ ἐν μηρῷ ποτ’ ἐρράφθαι Διόσ, ὃσ ἐκπυροῦται λαμπάσιν κεραυνίαισ σὺν μητρί, Δίουσ ὅτι γάμουσ ἐψεύσατο.

ταῦτ’ οὐχὶ δεινῆσ ἀγχόνησ ἔστ’ ἄξια, ὕβρεισ ὑβρίζειν, ὅστισ ἔστιν ὁ ξένοσ; ἀτὰρ τόδ’ ἄλλο θαῦμα, τὸν τερασκόπον ἐν ποικίλαισι νεβρίσι Τειρεσίαν ὁρῶ πατέρα τε μητρὸσ τῆσ ἐμῆσ‐‐πολὺν γέλων‐‐ νάρθηκι βακχεύοντ’·

ἀναίνομαι, πάτερ, τὸ γῆρασ ὑμῶν εἰσορῶν νοῦν οὐκ ἔχον. οὐκ ἀποτινάξεισ κισσόν; οὐκ ἐλευθέραν θύρσου μεθήσεισ χεῖρ’, ἐμῆσ μητρὸσ πάτερ; σὺ ταῦτ’ ἔπεισασ, Τειρεσία·

τόνδ’ αὖ θέλεισ τὸν δαίμον’ ἀνθρώποισιν ἐσφέρων νέον σκοπεῖν πτερωτοὺσ κἀμπύρων μισθοὺσ φέρειν. εἰ μή σε γῆρασ πολιὸν ἐξερρύετο, καθῆσ’ ἂν ἐν βάκχαισι δέσμιοσ μέσαισ, τελετὰσ πονηρὰσ εἰσάγων· γυναιξὶ γὰρ ὅπου βότρυοσ ἐν δαιτὶ γίγνεται γάνοσ, οὐχ ὑγιὲσ οὐδὲν ἔτι λέγω τῶν ὀργίων. τῆσ δυσσεβείασ. ὦ ξέν’, οὐκ αἰδῇ θεοὺσ Κάδμον τε τὸν σπείραντα γηγενῆ στάχυν, Ἐχίονοσ δ’ ὢν παῖσ καταισχύνεισ γένοσ; ὅταν λάβῃ τισ τῶν λόγων ἀνὴρ σοφὸσ καλὰσ ἀφορμάσ, οὐ μέγ’ ἔργον εὖ λέγειν·

σὺ δ’ εὔτροχον μὲν γλῶσσαν ὡσ φρονῶν ἔχεισ, ἐν τοῖσ λόγοισι δ’ οὐκ ἔνεισί σοι φρένεσ. θράσει δὲ δυνατὸσ καὶ λέγειν οἱο͂́σ τ’ ἀνὴρ κακὸσ πολίτησ γίγνεται νοῦν οὐκ ἔχων. οὗτοσ δ’ ὁ δαίμων ὁ νέοσ, ὃν σὺ διαγελᾷσ, οὐκ ἂν δυναίμην μέγεθοσ ἐξειπεῖν ὅσοσ καθ’ Ἑλλάδ’ ἔσται.

δύο γάρ, ὦ νεανία, τὰ πρῶτ’ ἐν ἀνθρώποισι· Δημήτηρ θεά‐‐ γῆ δ’ ἐστίν, ὄνομα δ’ ὁπότερον βούλῃ κάλει· αὕτη μὲν ἐν ξηροῖσιν ἐκτρέφει βροτούσ· ὃσ δ’ ἦλθ’ ἔπειτ’, ἀντίπαλον ὁ Σεμέλησ γόνοσ βότρυοσ ὑγρὸν πῶμ’ ηὑρ͂ε κεἰσηνέγκατο θνητοῖσ, ὃ παύει τοὺσ ταλαιπώρουσ βροτοὺσ λύπησ, ὅταν πλησθῶσιν ἀμπέλου ῥοῆσ, ὕπνον τε λήθην τῶν καθ’ ἡμέραν κακῶν δίδωσιν, οὐδ’ ἔστ’ ἄλλο φάρμακον πόνων. οὗτοσ θεοῖσι σπένδεται θεὸσ γεγώσ, ὥστε διὰ τοῦτον τἀγάθ’ ἀνθρώπουσ ἔχειν. καὶ καταγελᾷσ νιν, ὡσ ἐνερράφη Διὸσ μηρῷ;

διδάξω σ’ ὡσ καλῶσ ἔχει τόδε. ἐπεί νιν ἡρ́πασ’ ἐκ πυρὸσ κεραυνίου Ζεύσ, ἐσ δ’ Ὄλυμπον βρέφοσ ἀνήγαγεν θεόν, Ἥρα νιν ἤθελ’ ἐκβαλεῖν ἀπ’ οὐρανοῦ· Ζεὺσ δ’ ἀντεμηχανήσαθ’ οἱᾶ δὴ θεόσ. ῥήξασ μέροσ τι τοῦ χθόν’ ἐγκυκλουμένου αἰθέροσ, ἔθηκε τόνδ’ ὅμηρον ἐκδιδούσ, Διόνυσον Ἥρασ νεικέων· χρόνῳ δέ νιν βροτοὶ ῥαφῆναί φασιν ἐν μηρῷ Διόσ, ὄνομα μεταστήσαντεσ, ὅτι θεᾷ θεὸσ Ἥρᾳ ποθ’ ὡμήρευσε, συνθέντεσ λόγον. μάντισ δ’ ὁ δαίμων ὅδε·

τὸν θεὸν δ’ ἐσ γῆν δέχου καὶ σπένδε καὶ βάκχευε καὶ στέφου κάρα. τὸ γὰρ βακχεύσιμον καὶ τὸ μανιῶδεσ μαντικὴν πολλὴν ἔχει· ὅταν γὰρ ὁ θεὸσ ἐσ τὸ σῶμ’ ἔλθῃ πολύσ, λέγειν τὸ μέλλον τοὺσ μεμηνότασ ποιεῖ. Ἄρεώσ τε μοῖραν μεταλαβὼν ἔχει τινά· στρατὸν γὰρ ἐν ὅπλοισ ὄντα κἀπὶ τάξεσιν φόβοσ διεπτόησε πρὶν λόγχησ θιγεῖν. μανία δὲ καὶ τοῦτ’ ἐστὶ Διονύσου πάρα. ἔτ’ αὐτὸν ὄψῃ κἀπὶ Δελφίσιν πέτραισ πηδῶντα σὺν πεύκαισι δικόρυφον πλάκα, πάλλοντα καὶ σείοντα βακχεῖον κλάδον, μέγαν τ’ ἀν’ Ἑλλάδα. ἀλλ’ ἐμοί, Πενθεῦ, πιθοῦ· μὴ τὸ κράτοσ αὔχει δύναμιν ἀνθρώποισ ἔχειν, μηδ’, ἢν δοκῇσ μέν, ἡ δὲ δόξα σου νοσῇ, φρονεῖν δόκει τι· οὐχ ὁ Διόνυσοσ σωφρονεῖν ἀναγκάσει γυναῖκασ ἐσ τὴν Κύπριν, ἀλλ’ ἐν τῇ φύσει τὸ σωφρονεῖν ἔνεστιν εἰσ τὰ πάντ’ ἀεί τοῦτο σκοπεῖν χρή·

καὶ γὰρ ἐν βακχεύμασιν οὖσ’ ἥ γε σώφρων οὐ διαφθαρήσεται. ὁρᾷσ, σὺ χαίρεισ, ὅταν ἐφεστῶσιν πύλαισ πολλοί, τὸ Πενθέωσ δ’ ὄνομα μεγαλύνῃ πόλισ·

καὶ καταψεύδου καλῶσ ὡσ ἔστι, Σεμέλη θ’ ἵνα δοκῇ θεὸν τεκεῖν, ἡμῖν τε τιμὴ παντὶ τῷ γένει προσῇ. κἀκεῖνοσ, οἶμαι, τέρπεται τιμώμενοσ. ἐγὼ μὲν οὖν καὶ Κάδμοσ, ὃν σὺ διαγελᾷσ, κισσῷ τ’ ἐρεψόμεσθα καὶ χορεύσομεν, πολιὰ ξυνωρίσ, ἀλλ’ ὅμωσ χορευτέον, κοὐ θεομαχήσω σῶν λόγων πεισθεὶσ ὕπο. μαίνῃ γὰρ ὡσ ἄλγιστα, κοὔτε φαρμάκοισ ἄκη λάβοισ ἂν οὔτ’ ἄνευ τούτων νοσεῖσ. ὦ πρέσβυ, Φοῖβόν τ’ οὐ καταισχύνεισ λόγοισ, τιμῶν τε Βρόμιον σωφρονεῖσ, μέγαν θεόν. ὦ παῖ, καλῶσ σοι Τειρεσίασ παρῄνεσεν. οἴκει μεθ’ ἡμῶν, μὴ θύραζε τῶν νόμων. νῦν γὰρ πέτῃ τε καὶ φρονῶν οὐδὲν φρονεῖσ. κεἰ μὴ γὰρ ἔστιν ὁ θεὸσ οὗτοσ, ὡσ σὺ φῄσ, παρὰ σοὶ λεγέσθω· ὁρᾷσ τὸν Ἀκτέωνοσ ἄθλιον μόρον, ὃν ὠμόσιτοι σκύλακεσ ἃσ ἐθρέψατο διεσπάσαντο, κρείσσον’ ἐν κυναγίαισ Ἀρτέμιδοσ εἶναι κομπάσαντ’, ἐν ὀργάσιν.

ὃ μὴ πάθῃσ σύ· δεῦρό σου στέψω κάρα κισσῷ· μεθ’ ἡμῶν τῷ θεῷ τιμὴν δίδου. οὐ μὴ προσοίσεισ χεῖρα, βακχεύσεισ δ’ ἰών, μηδ’ ἐξομόρξῃ μωρίαν τὴν σὴν ἐμοί;

τῆσ σῆσ <δ’> ἀνοίασ τόνδε τὸν διδάσκαλον δίκην μέτειμι. στειχέτω τισ ὡσ τάχοσ, ἐλθὼν δὲ θάκουσ τοῦδ’ ἵν’ οἰωνοσκοπεῖ μοχλοῖσ τριαίνου κἀνάτρεψον ἔμπαλιν, ἄνω κάτω τὰ πάντα συγχέασ ὁμοῦ, καὶ στέμματ’ ἀνέμοισ καὶ θυέλλαισιν μέθεσ. μάλιστα γάρ νιν δήξομαι δράσασ τάδε. οἳ δ’ ἀνὰ πόλιν στείχοντεσ ἐξιχνεύσατε τὸν θηλύμορφον ξένον, ὃσ ἐσφέρει νόσον καινὴν γυναιξὶ καὶ λέχη λυμαίνεται.

κἄνπερ λάβητε, δέσμιον πορεύσατε δεῦρ’ αὐτόν, ὡσ ἂν λευσίμου δίκησ τυχὼν θάνῃ, πικρὰν βάκχευσιν ἐν Θήβαισ ἰδών. ὦ σχέτλι’, ὡσ οὐκ οἶσθα ποῦ ποτ’ εἶ λόγων. μέμηνασ ἤδη· καὶ πρὶν ἐξέστησ φρενῶν. στείχωμεν ἡμεῖσ, Κάδμε, κἀξαιτώμεθα ὑπέρ τε τούτου καίπερ ὄντοσ ἀγρίου ὑπέρ τε πόλεωσ τὸν θεὸν μηδὲν νέον δρᾶν. ἀλλ’ ἕπου μοι κισσίνου βάκτρου μέτα, πειρῶ δ’ ἀνορθοῦν σῶμ’ ἐμόν, κἀγὼ τὸ σόν· γέροντε δ’ αἰσχρὸν δύο πεσεῖν· ἴτω δ’ ὅμωσ, τῷ Βακχίῳ γὰρ τῷ Διὸσ δουλευτέον. Πενθεὺσ δ’ ὅπωσ μὴ πένθοσ εἰσοίσει δόμοισ τοῖσ σοῖσι, Κάδμε· μαντικῇ μὲν οὐ λέγω, τοῖσ πράγμασιν δέ· μῶρα γὰρ μῶροσ λέγει.

SEARCH

MENU NAVIGATION