Dionysius of Halicarnassus, Antiquitates Romanae, Books X-XX, book 11, chapter 20

(디오니시오스, Antiquitates Romanae, Books X-XX, book 11, chapter 20)

μέμνησθε, ὅτι ἀπὸ τῶν αὐτῶν τούτων ἐθνῶν ὥσπερ νῦν δυνάμεισ ἐνέβαλον, αἱ μὲν εἰσ τὴν ἡμετέραν γῆν, αἱ δ’ εἰσ τὴν τῶν συμμάχων ἡμῶν, κατὰ τὸν αὐτὸν ἀμφότεραι χρόνον Γαϊού Ναυτίου καὶ Λευκίου Μινυκίου τὴν ὑπατείαν ἐχόντων, ἔνατον ἢ δέκατον ἔτοσ οἶμαι τουτί. τότε τοίνυν ἀποστειλάντων ὑμῶν νεότητα πολλὴν καὶ ἀγαθὴν ἐπ’ ἀμφότερα τὰ ἔθνη τῷ μὲν ἑτέρῳ τῶν ὑπάτων εἰσ δυσχωρίασ ἀναγκασθέντι κατακλεῖσαι τὸ στρατόπεδον πρᾶξαι μὲν οὐδὲν ἐξεγένετο, πολιορκεῖσθαι δ’ ἐν τῷ χάρακι καὶ κινδυνεύειν σπάνει τῶν ἐπιτηδείων ἁλῶναι·

Ναυτίῳ δ’ ἀντικαθημένῳ Σαβίνων μάχασ ἀναγκαῖον ἦν τίθεσθαι πρὸσ τοὺσ αὐτοὺσ συνεχεῖσ καὶ μηδ’ οἱῴ τ’ εἶναι τοῖσ κάμνουσι τῶν σφετέρων βοηθεῖν.

ἦν τ οὐκ ἄδηλον, ὅτι τῆσ ἐν Αἰκανοῖσ στρατιᾶσ ἀναρπασθείσησ οὐδ’ ἡ Σαβίνουσ πολεμοῦσα ἀνθέξει συνελθόντων εἰσ τὸ αὐτὸ τῶν πολεμίων ἀμφοτέρων. τοιούτων δὴ κινδύνων τὴν πόλιν περιστάντων καὶ οὐδὲ τῶν ἐντὸσ τείχουσ ὁμονοούντων τίνα βοήθειαν εὑρ́ασθε ὑμεῖσ περὶ μέσασ νύκτασ εἰσ τὸ βουλευτήριον συνελθόντεσ;

οὐδ’ ἐν τῇ πόλει τότ’ ὤν, ἀλλ’ ἐν ἀγρῷ.

τὰ μετὰ ταῦτα ἴστε δήπου τοῦ ἀνδρὸσ ἔργα, ὅτι καὶ δυνάμεισ ἀξιοχρέουσ παρεσκευάσατο καὶ τὸ κινδυνεῦον στρατόπεδον ἐρρύσατο καὶ τοὺσ πολεμίουσ ἐτιμωρήσατο καὶ τὸν στρατηγὸν αὐτῶν αἰχμάλωτον ἔλαβε· καὶ ταῦτα ἐν ἡμέραισ τεσσαρεσκαίδεκα μόναισ ἅπαντα διαπραξάμενοσ καὶ εἴ τι ἄλλο σαθρὸν ἦν τῆσ πολιτείασ ἐπανορθωσάμενοσ ἀπέθετο τὰσ ῥάβδουσ·

καὶ τὸ κωλῦον οὐδὲν ἐγένετο νέαν ἀρχὴν ἐν ἡμέρᾳ κυρωθῆναι μιᾷ βουλομένων ὑμῶν. τοῦτο δὴ τὸ παράδειγμα μιμησαμένουσ ἡμᾶσ οἰόμαι δεῖν, ἐπειδὴ οὐδὲν ἄλλο ποιεῖν δυνάμεθα, δικτάτορα ἑλέσθαι, πρὶν ἐντεῦθεν ἐξελθεῖν· ἐὰν γὰρ ὑπερβαλώμεθα τοῦτον τὸν καιρόν, οὐκέτι συνάξουσιν ἡμᾶσ οἱ δέκα βουλευσομένουσ ὑπὲρ οὐδενόσ· ἵνα δὲ καὶ κατὰ νόμουσ ἡ τοῦ δικτάτοροσ ἀνάρρησισ γένηται, τὴν μεσοβασίλειον ἀρχὴν ἑλέσθαι, τὸν ἐπιτηδειότατον ἐκλέξαντασ τῶν πολιτῶν·

ὃ ποιεῖν σύνηθέσ ἐστιν ὑμῖν, ὅταν μήτε βασιλεῖσ ἔχητε μήτε ὑπάτουσ μήτ’ ἄλλην νόμιμον ἀρχὴν μηδεμίαν, ὥσπερ νῦν οὐκ ἔχετε. τοῖσ γὰρ ἀνδράσι τούτοισ παρελήλυθεν ὁ τῆσ ἀρχῆσ χρόνοσ, καὶ τὰσ ῥάβδουσ αὐτῶν ὁ νόμοσ ἀφῄρηται.

ταῦτ’ ἔστιν ἃ παραινῶ πράττειν, ὦ πατέρεσ, ὑμῖν, καὶ συμφέροντα καὶ δυνατά.

ἣν δὲ Κορνήλιοσ εἰσηγεῖται γνώμην, κατάλυσισ ὁμολογουμένη τῆσ ἀριστοκρατίασ ὑμῶν ἐστιν. ἐὰν γὰρ ἅπαξ ὅπλων οἱ δέκα γένωνται κύριοι τῇδε τῇ προφάσει τοῦ πολέμου, δέδοικα μὴ καθ’ ἡμῶν αὐτοῖσ χρήσωνται. οἱ γὰρ οὐκ ἀξιοῦντεσ ἀποθέσθαι τὰσ ῥάβδουσ, ἦ που γε τὰ ὅπλα ἀποθήσονται; λογιζόμενοι δὴ ταῦτα φυλάττεσθε τοὺσ ἀνθρώπουσ, καὶ πᾶσαν ἀπάτην αὐτῶν προβλέπετε. κρείττων γὰρ ἡ πρόνοια τῆσ μεταμελείασ καὶ τὸ μὴ πιστεύειν τοῖσ πονηροῖσ σωφρονέστερον τοῦ προπιστεύσαντασ κατηγορεῖν.

SEARCH

MENU NAVIGATION