Demosthenes, Speeches 31-40, Πρὸσ Βοιωτὸν περὶ Προικὸσ Μητρῴασ.

(데모스테네스, Speeches 31-40, Πρὸσ Βοιωτὸν περὶ Προικὸσ Μητρῴασ.)

πάντων ἐστὶν ἀνιαρότατον, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, ὅταν τισ ὀνόματι μὲν ἀδελφὸσ προσαγορευθῇ τινῶν, τῷ δ’ ἔργῳ ἐχθροὺσ ἔχῃ τούτουσ, καὶ ἀναγκάζηται πολλὰ καὶ δεινὰ παθὼν ὑπ’ αὐτῶν εἰσιέναι εἰσ δικαστήριον, ὃ νῦν ἐμοὶ συμβέβηκεν. οὐ γὰρ μόνον ἀτύχημά μοι ἐξ ἀρχῆσ ἐγένετο, διότι Πλαγγὼν ἡ τούτων μήτηρ ἐξαπατήσασα τὸν πατέρα μου καὶ ἐπιορκήσασα φανερῶσ, ἠνάγκασεν αὐτὸν ὑπομεῖναι τούτουσ ποιήσασθαι, καὶ διὰ τοῦτο τὰ δύο μέρη τῶν πατρῴων ἀπεστερήθην·

ἀποστεροῦμαι δὲ τὴν προῖκα τῆσ ἐμαυτοῦ μητρόσ, περὶ ἧσ νυνὶ δικάζομαι, αὐτὸσ μὲν τούτοισ δίκασ ὑπὲρ ὧν ἐνεκάλουν μοι πάντων δεδωκώσ, πλὴν εἴ τινα νῦν ἕνεκα τῆσ δίκησ ταύτησ ἀντειλήχασίν μοι συκοφαντοῦντεσ, ὡσ καὶ ὑμῖν ἔσται καταφανέσ, παρὰ δὲ τούτων ἐν ἕνδεκα ἔτεσιν οὐ δυνάμενοσ τυχεῖν τῶν μετρίων, ἀλλὰ νῦν εἰσ ὑμᾶσ βοηθοὺσ καταπεφευγώσ.

δέομαι οὖν ἁπάντων ὑμῶν, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, μετ’ εὐνοίασ τέ μου ἀκοῦσαι οὕτωσ ὅπωσ ἂν δύνωμαι λέγοντοσ, κἂν ὑμῖν δοκῶ δεινὰ πεπονθέναι, συγγνώμην ἔχειν μοι ζητοῦντι κομίσασθαι τἀμαυτοῦ, ἄλλωσ τε καὶ εἰσ θυγατρὸσ ἔκδοσιν·

συνέβη γάρ μοι δεηθέντοσ τοῦ πατρὸσ ὀκτωκαιδεκέτη γῆμαι, καὶ διὰ τοῦτο εἶναί μοι θυγατέρα ἤδη ἐπίγαμον. ὥστ’ ἐμοὶ μὲν δικαίωσ ἂν ἀδικουμένῳ διὰ πολλὰ βοηθήσαιτε, τούτοισ δὲ εἰκότωσ ἂν ὀργίζοισθε·

οἵτινεσ, ὦ γῆ καὶ θεοί, ἐξὸν αὐτοῖσ τὰ δίκαια ποιήσασι μὴ εἰσιέναι εἰσ δικαστήριον, οὐκ αἰσχύνονται μὲν ἀναμιμνῄσκοντεσ ὑμᾶσ εἴ τι ἢ ὁ πατὴρ ἡμῶν μὴ ὀρθῶσ διεπράξατο ἢ οὗτοι εἰσ ἐκεῖνον ἥμαρτον, ἀναγκάζουσι δ’ ἐμὲ δικάζεσθαι αὑτοῖσ. ἵνα δὲ ἀκριβῶσ εἰδῆτε, ὡσ οὐκ ἐγὼ τούτου αἴτιόσ εἰμι ἀλλ’ οὗτοι, ἐξ ἀρχῆσ ὑμῖν, ὡσ ἂν ἐν βραχυτάτοισ δύνωμαι, διηγήσομαι τὰ πραχθέντα. ἡ γὰρ μήτηρ ἡ ἐμή, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, θυγάτηρ μὲν ἦν Πολυαράτου Χολαργέωσ, ἀδελφὴ δὲ Μενεξένου καὶ Βαθύλλου καὶ Περιάνδρου.

ἐκδόντοσ δὲ αὐτὴν τοῦ πατρὸσ Κλεομέδοντι τῷ Κλέωνοσ υἱεῖ, καὶ προῖκα τάλαντον ἐπιδόντοσ, τὸ μὲν πρῶτον τούτῳ συνῴκει· γενομένων δ’ αὐτῇ τριῶν μὲν θυγατέρων, υἱοῦ δ’ ἑνὸσ Κλέωνοσ, καὶ μετὰ ταῦτα τοῦ ἀνδρὸσ αὐτῇ τελευτήσαντοσ, ἀπολιποῦσα τὸν οἶκον καὶ κομισαμένη τὴν προῖκα, πάλιν ἐκδόντων αὐτὴν τῶν ἀδελφῶν Μενεξένου καὶ Βαθύλλου ὁ γὰρ Περίανδροσ ἔτι παῖσ ἦν καὶ τὸ τάλαντον ἐπιδόντων, συνῴκησε τῷ ἐμῷ πατρί. καὶ γίγνομαι αὐτοῖσ ἐγώ τε καὶ ἄλλοσ ἀδελφὸσ νεώτεροσ ἐμοῦ, ὃσ ἔτι παῖσ ὢν ἐτελεύτησεν. ὡσ δ’ ἀληθῆ λέγω, περὶ τούτων ὑμῖν πρῶτον τοὺσ μάρτυρασ παρέξομαι.

Μάρτυρεσ τὴν μὲν τοίνυν μητέρα τὴν ἐμὴν οὕτωσ ὁ πατήρ μου γήμασ εἶχε γυναῖκα ἐν τῇ οἰκίᾳ τῇ ἑαυτοῦ, ἐμέ τε ἐπαίδευεν καὶ ἠγάπα, ὥσπερ καὶ ὑμεῖσ ἅπαντεσ τοὺσ ὑμετέρουσ παῖδασ ἀγαπᾶτε. τῇ δὲ τούτων μητρὶ Πλαγγόνι ἐπλησίασεν ὅντινα δή ποτ’ οὖν τρόπον·

οὐ γὰρ ἐμὸν τοῦτο λέγειν ἐστίν. καὶ οὕτωσ οὐ πάντα γε ἦν ὑπὸ τῆσ ἐπιθυμίασ κεκρατημένοσ, ὥστε οὐδὲ τῆσ μητρὸσ τῆσ ἐμῆσ ἀποθανούσησ ἠξίωσεν αὐτὴν εἰσ τὴν οἰκίαν παρ’ ἑαυτὸν εἰσδέξασθαι, οὐδὲ τούτουσ, ὡσ υἱεῖσ εἰσιν αὑτοῦ, πεισθῆναι·

ἀλλὰ τὸν μὲν ἄλλον χρόνον οὗτοι διῆγον οὐκ ὄντεσ τοῦ ἐμοῦ πατρόσ, ὡσ καὶ ὑμῶν οἱ πολλοὶ ἴσασιν, ἐπειδὴ δὲ οὗτοσ αὐξηθεὶσ καὶ μεθ’ αὑτοῦ παρασκευασάμενοσ ἐργαστήριον συκοφαντῶν, ὧν ἡγεμὼν ἦν Μνησικλῆσ καὶ Μενεκλῆσ ἐκεῖνοσ ὁ τὴν Νῖνον ἑλών, μεθ’ ὧν οὗτοσ ἐδικάζετό μου τῷ πατρὶ φάσκων υἱὸσ εἶναι ἐκείνου ‐ συνόδων δὲ γιγνομένων πολλῶν ὑπὲρ τούτων, καὶ τοῦ πατρὸσ οὐκ ἂν φάσκοντοσ πεισθῆναι, ὡσ οὗτοι γεγόνασιν ἐξ αὑτοῦ, τελευτῶσα ἡ Πλαγγών, ὦ ἄνδρεσ δικασταί πάντα γὰρ εἰρήσεται τἀληθῆ πρὸσ ὑμᾶσ, μετὰ τοῦ Μενεκλέουσ ἐνεδρεύσασα τὸν πατέρα μου καὶ ἐξαπατήσασα ὁρ́κῳ, ὃσ μέγιστοσ δοκεῖ καὶ δεινότατοσ παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποισ εἶναι, ὡμολόγησεν τριάκοντα μνᾶσ λαβοῦσα τούτουσ μὲν τοῖσ αὑτῆσ ἀδελφοῖσ εἰσποιήσειν υἱεῖσ, αὐτὴ δέ, ἂν πρὸσ τῷ διαιτητῇ προκαλῆται αὐτὴν ὁ πατήρ μου ὀμόσαι ἦ μὴν τοὺσ παῖδασ ἐξ αὑτοῦ γεγονέναι, οὐ δέξεσθαι τὴν πρόκλησιν· τούτων γὰρ γενομένων οὔτε τούτουσ ἀποστερήσεσθαι τῆσ πολιτείασ, τῷ τε πατρί μου οὐκέτι δυνήσεσθαι αὐτοὺσ πράγματα παρέχειν, τῆσ μητρὸσ αὐτῶν οὐ δεξαμένησ τὸν ὁρ́κον.

συγχωρηθέντων δὲ τούτων ‐ τί ἂν ὑμῖν μακρολογοίην;

ὡσ γὰρ πρὸσ τὸν διαιτητὴν ἀπήντησεν, παραβᾶσα πάντα τὰ ὡμολογημένα ἡ Πλαγγὼν δέχεταί τε τὴν πρόκλησιν καὶ ὄμνυσιν ἐν τῷ Δελφινίῳ ἄλλον ὁρ́κον ἐναντίον τῷ προτέρῳ, ὡσ καὶ ὑμῶν οἱ πολλοὶ ἴσασιν· περιβόητοσ γὰρ ἡ πρᾶξισ ἐγένετο. καὶ οὕτωσ ὁ πατήρ μου διὰ τὴν ἑαυτοῦ πρόκλησιν ἀναγκασθεὶσ ἐμμεῖναι τῇ διαίτῃ, ἐπὶ μὲν τοῖσ γεγενημένοισ ἠγανάκτει καὶ βαρέωσ ἔφερεν, καὶ εἰσ τὴν οἰκίαν οὐδ’ ὣσ εἰσδέξασθαι τούτουσ ἠξίωσεν, εἰσ δὲ τοὺσ φράτερασ ἠναγκάσθη εἰσαγαγεῖν. καὶ τοῦτον μὲν ἐνέγραψε Βοιωτόν, τὸν δ’ ἕτερον Πάμφιλον. ἐμὲ δ’ εὐθὺσ ἔπειθε περὶ ὀκτωκαίδεκ’ ἔτη γεγενημένον τὴν Εὐφήμου γῆμαι θυγατέρα, βουλόμενοσ παῖδασ ἐξ ἐμοῦ γενομένουσ ἐπιδεῖν.

ἐγὼ δέ, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, νομίζων δεῖν καὶ πρότερον καὶ ἐπειδὴ οὗτοι ἐλύπουν αὐτὸν δικαζόμενοι καὶ πράγματα παρέχοντε, ἐμὲ τοὐναντίον εὐφραίνειν ἅπαντα ποιοῦντα ὅσα ἐκείνῳ χαριεῖσθαι μέλλοιμι, ἐπείσθην αὐτῷ. γήμαντοσ δέ μου τὸν τρόπον τοῦτον, ἐκεῖνοσ μὲν τὸ θυγάτριόν μοι ἐπιδὼν γενόμενον, οὐ πολλοῖσ ἔτεσιν ὕστερον ἀρρωστήσασ ἐτελεύτησεν·

ἐγὼ δ’, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, ζῶντοσ μὲν τοῦ πατρὸσ οὐδὲν ᾤμην δεῖν ἐναντιοῦσθαι αὐτῷ, τελευτήσαντοσ δὲ ἐκείνου εἰσεδεξάμην τε τούτουσ εἰσ τὴν οἰκίαν καὶ τῶν ὄντων ἁπάντων μετέδωκα, οὐχ ὡσ ἀδελφοῖσ οὖσιν οὐδὲ γὰρ ὑμῶν τοὺσ πολλοὺσ λελήθασιν ὃν τρόπον οὗτοι γεγόνασιν, νομίζων δ’ ἀναγκαῖον εἶναί μοι, ἐπειδὴ ὁ πατὴρ ἐξηπατήθη, πείθεσθαι τοῖσ νόμοισ τοῖσ ὑμετέροισ. καὶ οὕτωσ ὑπ’ ἐμοῦ εἰσ τὴν οἰκίαν εἰσδεχθέντεσ, ὡσ ἐνεμόμεθα τὰ πατρῷα, ἀξιοῦντοσ ἐμοῦ ἀπολαβεῖν τὴν τῆσ μητρὸσ προῖκα ἀντενεκάλουν καὶ οὗτοι, καὶ ἔφασαν ὀφείλεσθαι καὶ τῇ αὑτῶν μητρὶ τὴν ἴσην προῖκα.

συμβουλευσάντων δ’ ἡμῖν τῶν παρόντων, τὰ μὲν ἄλλα πάντα ἐνειμάμεθα, τὴν δὲ οἰκίαν καὶ τοὺσ παῖδασ τοὺσ διακόνουσ τοῦ πατρὸσ ἐξαιρέτουσ ἐποιησάμεθα, ἵν’ ἐκ μὲν τῆσ οἰκίασ, ὁποτέροισ ἂν ἡμῶν φαίνηται ὀφειλομένη ἡ προίξ, οὗτοι αὐτὴν κομίσωνται, ἐκ δὲ τῶν παίδων κοινῶν ὄντων, ἐάν τι οὗτοι τῶν πατρῴων ἐπιζητῶσιν, πυνθάνωνται, καὶ βασανίζοντεσ αὐτοὺσ καὶ ἄλλῳ ὅτῳ ἂν τρόπῳ βούλωνται ζητοῦντεσ. ὅτι δὲ καὶ ταῦτ’ ἀληθῆ λέγω, ἐκ τούτων τῶν μαρτυριῶν εἴσεσθε.

Μαρτυρίαι μετὰ ταῦτα τοίνυν οὗτοί τε ἐμοὶ δίκασ ἔλαχον ὑπὲρ ὧν ἐνεκάλουν κἀγὼ τούτοισ ὑπὲρ τῆσ προικόσ. καὶ τὸ μὲν πρῶτον παραγραψάμενοι Σόλωνα Ἑρχιέα διαιτητὴν τούτῳ ἐπετρέψαμεν δικάσαι περὶ ὧν ἐνεκαλοῦμεν ἀλλήλοισ· ὡσ δ’ οὐκ ἀπήντων οὗτοι, ἀλλ’ ἐφυγοδίκουν καὶ χρόνοσ διετρίβετο συχνόσ, τῷ μὲν Σόλωνι συνέβη τελευτῆσαι τὸν βίον, οὗτοι δὲ πάλιν ἐξ ὑπαρχῆσ λαγχάνουσί μοι τὰσ δίκασ, καὶ ἐγὼ τούτῳ, προσκαλεσάμενοσ αὐτὸν καὶ ἐπιγραψάμενοσ ἐπὶ τὸ ἔγκλημα Βοιωτόν·

τοῦτο γὰρ αὐτῷ ὁ πατὴρ ἔθετο τοὔνομα. περὶ μὲν οὖν ὧν οὗτοί μοι ἐδικάζοντο, παρόντοσ τούτου καὶ ἀντιδικοῦντοσ καὶ οὐκ ἔχοντοσ ἐπιδεῖξαι οὐδὲν ὧν ἐνεκάλουν, ἀπεδιῄτησέν μου ὁ διαιτητήσ·

καὶ οὗτοσ συνειδὼσ αὑτῷ ἀδίκωσ ἐγκαλοῦντι οὔτε ἐφῆκεν εἰσ τὸ δικαστήριον, οὔτε νῦν περὶ ἐκείνων εἴληχέ μοι δίκην οὐδεμίαν, ἀλλὰ περὶ ἄλλων τινῶν, λύσειν τοῖσ ἐγκλήμασι τούτοισ τὴν δίκην ταύτην οἰόμενοσ. ἣν δ’ ἐγὼ τοῦτον ἐδίωκον τότε περὶ τῆσ προικόσ, ἐπιδημοῦντοσ τούτου ἐνθάδε καὶ οὐκ ἀπαντήσαντοσ πρὸσ τὸν διαιτητήν, ἐρήμην κατεδιῄτησεν αὐτοῦ. οὑτοσὶ δέ, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, οὔτε ἠντεδίκει τότε παρὼν οὔτε ἔφη με καταδιαιτήσασθαι τὴν δίκην αὑτοῦ·

οὐ γὰρ εἶναι Βοιωτὸν αὑτῷ ὄνομα, ἀλλὰ Μαντίθεον, καὶ οὕτωσ ὀνόματι ἀμφισβητῶν ἔργῳ τὴν προῖκά με τῆσ μητρὸσ ἀποστερεῖ. ἀπορῶν δ’ ἐγὼ τί ἄν τισ χρήσαιτο τῷ πράγματι, οὕτω πάλιν τὴν αὐτὴν ταύτην δίκην λαχὼν αὐτῷ Μαντιθέῳ ἑνδεκάτῳ ἔτει νῦν εἰσ ὑμᾶσ καταπέφευγα. ὡσ δὲ καὶ ταῦτ’ ἀληθῆ λέγω, ἀναγνώσεται ὑμῖν <τὰσ> περὶ τούτων μαρτυρίασ. Μαρτυρίαι ὅτι μὲν τοίνυν, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, ἥ τε μήτηρ μου τάλαντον ἐπενεγκαμένη προῖκα, ἐκδοθεῖσα ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν τῶν αὑτῆσ, ὥσπερ οἱ νόμοι κελεύουσιν, συνῴκησεν τῷ πατρί, καὶ ὃν τρόπον ἐγὼ τούτουσ εἰσεδεξάμην εἰσ τὴν οἰκίαν τοῦ πατρὸσ τελευτήσαντοσ, καὶ ὅτι ἀπέφυγον αὐτοὺσ τὰσ δίκασ ἅσ μοι ἐνεκάλουν, ταῦτα μὲν πάντα καὶ μεμαρτύρηται ὑμῖν καὶ ἐπιδέδεικται. ἴθι δὴ λαβὲ καὶ τὸν περὶ τῆσ προικὸσ νόμον τουτονί.

οὕτω τοίνυν τοῦ νόμου ἔχοντοσ, οἶμαι τουτονὶ Βοιωτὸν ἢ Μαντίθεον ἢ ὅ τι ποτ’ ἄλλο χαίρει προσαγορευόμενοσ, δικαίαν μὲν ἀπολογίαν καὶ ἀληθινὴν οὐδεμίαν ἕξειν εἰπεῖν, ἐπιχειρήσειν δὲ τῇ τόλμῃ καὶ τῇ θρασύτητι τῇ ἑαυτοῦ πιστεύοντα περιιστάναι τὰσ αὑτῶν συμφορὰσ εἰσ ἐμέ, ἅπερ καὶ ἰδίᾳ ποιεῖν εἰώθεν, λέγων ὡσ δημευθείσησ τῆσ τοῦ Παμφίλου οὐσίασ, ὃσ ἦν πατὴρ τῆσ Πλαγγόνοσ, τὰ περιγενόμενα χρήματα ὁ πατὴρ ὁ ἐμὸσ ἔλαβεν ἐκ τοῦ βουλευτηρίου, καὶ οὕτωσ ἀποφαίνειν πειρώμενοσ τὴν μὲν αὑτοῦ μητέρα ἐπενεγκαμένην προῖκα πλέον ἢ ἑκατὸν μνᾶσ, τὴν δ’ ἐμὴν ἄπροικον φάσκων συνοικῆσαι.

ταῦτα διέξεισιν, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, οὔτε μαρτυρίαν οὐδεμίαν ἐμβεβλημένοσ ὑπὲρ τούτων οὔτ’ ἀγνοῶν ὡσ οὐδὲν ὑγιὲσ λέγει, ἀλλ’ ἀκριβῶσ εἰδὼσ ὅτι ὁμολογῶν μὲν ἀδικεῖν ἐν ὑμῖν οὐδείσ πω ἀπέφυγεν, ψευδόμενοσ δὲ καὶ παραγωγὰσ λέγων ἤδη τισ δίκην οὐκ ἔδωκεν.

ἵνα οὖν μὴ ἐξαπατηθῆτε ὑπ’ αὐτοῦ, βέλτιον εἶναί μοι δοκεῖ βραχέα καὶ περὶ τούτου πρὸσ ὑμᾶσ εἰπεῖν. ἐὰν γὰρ λέγῃ ὡσ ἡ μὲν ἐμὴ μήτηρ οὐκ ἐπηνέγκατο προῖκα, ἡ δὲ τούτων ἐπηνέγκατο, ἐνθυμεῖσθε ὅτι περιφανῶσ ψεύδεται.

πρῶτον μὲν γὰρ ὁ Πάμφιλοσ ὁ πατὴρ τῆσ τούτου μητρὸσ πέντε τάλαντα τῷ δημοσίῳ ὀφείλων ἐτελεύτησεν, καὶ τοσούτου ἐδέησεν περιγενέσθαι τι τοῖσ ἐκείνου παισὶν τῆσ οὐσίασ ἀπογραφείσησ καὶ δημευθείσησ, ὥστε οὐδὲ τὸ ὄφλημα πᾶν ὑπὲρ αὐτοῦ ἐκτέτεισται, ἀλλ’ ἔτι καὶ νῦν ὁ Πάμφιλοσ ὀφείλων τῷ δημοσίῳ ἐγγέγραπται. πῶσ οὖν οἱο͂́ν τε τὸν ἐμὸν πατέρα χρήματα λαβεῖν ἐκ τῆσ Παμφίλου οὐσίασ, ἣ οὐδὲ αὐτὸ τὸ ὄφλημα ἱκανὴ ἐγένετο τῇ πόλει ἐκτεῖσαι; ἔπειτα, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, ἐνθυμεῖσθε ὅτι, εἰ τὰ μάλιστα περιεγένετο τὰ χρήματα ταῦτα, ὥσπερ οὗτοί φασιν, οὐκ ἂν ὁ ἐμὸσ πατὴρ αὐτὰ ἔλαβεν, ἀλλ’ οἱ τοῦ Παμφίλου υἱεῖσ, Βοιωτὸσ καὶ Ἡδύλοσ καὶ Εὐθύδημοσ, οἳ οὐκ ἂν δήπου ἐπὶ μὲν τῷ τἀλλότρια λαμβάνειν ὅτι ἂν οὖν ἐποίουν, ὡσ καὶ ὑμεῖσ ἅπαντεσ ἴστε, τὰ δ’ αὑτῶν τὸν ἐμὸν πατέρα περιεῖδον κομισάμενον.

ὅτι μὲν τοίνυν ἥ γε τούτων μήτηρ οὐκ ἐπηνέγκατο προῖκα, ἀλλ’ οὗτοι τοῦτο ψεύδονται, ἱκανῶσ ὑμᾶσ μεμαθηκέναι νομίζω·

ὅτι δὲ ἡ ἐμὴ μήτηρ ἐπηνέγκατο, ῥᾳδίωσ ἐγὼ δείξω. πρῶτον μὲν γὰρ Πολυαράτου θυγάτηρ ἦν, ὃσ καὶ ὑφ’ ὑμῶν ἐτιμᾶτο καὶ πολλὴν οὐσίαν ἐκέκτητο· ἔπειτα μεμαρτύρηται ὑμῖν ὡσ καὶ ἡ ἀδελφὴ αὐτῆσ τοσαύτην προῖκα ἐπενεγκαμένη Ἐρυξιμάχῳ συνῴκησεν, τῷ Χαβρίου κηδεστῇ. πρὸσ δὲ τούτοισ φαίνεταί μου ἡ μήτηρ τὸ πρῶτον ἐκδοθεῖσα Κλεομέδοντι, οὗ φασι τὸν πατέρα Κλέωνα τῶν ὑμετέρων προγόνων στρατηγοῦντα, Λακεδαιμονίων πολλοὺσ ἐν Πύλῳ ζῶντασ λαβόντα, μάλιστα πάντων ἐν τῇ πόλει εὐδοκιμῆσαι·

ὥστε οὔτε τὸν ἐκείνου προσῆκεν υἱὸν ἄπροικον αὐτὴν γῆμαι, οὔτε Μενέξενον καὶ Βάθυλλον εἰκόσ ἐστιν, αὐτούσ τε οὐσίαν πολλὴν κεκτημένουσ καὶ Κλεομέδοντοσ τελευτήσαντοσ κομισαμένουσ τὴν προῖκα, ἀποστερῆσαι τὴν ἀδελφὴν τὴν ἑαυτῶν, ἀλλὰ προσθέντασ αὐτοὺσ ἐκδοῦναι τῷ ἡμετέρῳ πατρί, καθάπερ καὶ αὐτοὶ πρὸσ ὑμᾶσ καὶ οἱ ἄλλοι μεμαρτυρήκασιν. χωρὶσ δὲ τούτων ἐνθυμήθητε, διὰ τί ἄν ποτε ὁ πατήρ, εἴπερ ἡ μὲν ἐμὴ μήτηρ μὴ ἦν ἐγγυητὴ μηδὲ ἠνέγκατο προῖκα, ἡ δὲ τούτων ἠνέγκατο, τοὺσ μὲν οὐκ ἔφη αὑτοῦ υἱεῖσ εἶναι, ἐμὲ δὲ καὶ ἐποιεῖτο καὶ ἐπαίδευεν;

ὅτι νὴ Δία, ὡσ οὗτοι φήσουσιν, ἐμοὶ χαριζόμενοσ καὶ τῇ ἐμῇ μητρὶ τούτουσ ἠτίμαζεν. ἀλλ’ ἐκείνη μὲν ἔτι παῖδα μικρὸν ἐμὲ καταλιποῦσα αὐτὴ τὸν βίον ἐτελεύτησεν, ἡ δὲ τούτων μήτηρ Πλαγγὼν καὶ πρότερον καὶ μετὰ ταῦτα εὐπρεπὴσ τὴν ὄψιν οὖσα ἐπλησίαζεν αὐτῷ·

ὥστε πολὺ μᾶλλον εἰκὸσ ἦν αὐτὸν διὰ τὴν ζῶσαν γυναῖκα, ἧσ ἐρῶν ἐτύγχανε, τὸν τῆσ τεθνεώσησ υἱὸν ἀτιμάζειν, ἢ δι’ ἐμὲ καὶ τὴν τετελευτηκυῖαν τοὺσ ἐκ τῆσ ζώσησ καὶ πλησιαζούσησ αὐτῷ παῖδασ μὴ ποιεῖσθαι. καίτοι οὗτόσ γε εἰσ τοῦτο τόλμησ ἥκει, ὥστε φησὶ τὸν πατέρα μου δεκάτην ὑπὲρ αὑτοῦ ἑστιᾶσαι.

καὶ περὶ τούτου μόνον Τιμοκράτουσ καὶ Προμάχου ἐμβέβληται μαρτυρίασ, οἳ οὔτε γένει προσήκουσί μου τῷ πατρὶ οὐδὲν οὔτε φίλοι ἦσαν ἐκείνῳ. οὕτω δὲ φανερῶσ τὰ ψευδῆ μεμαρτυρήκασιν, ὥστε ὃν πάντων ὑμῶν εἰδότων οὑτοσὶ δίκην λαχὼν ἄκοντα ἠνάγκασε ποιήσασθαι αὑτόν, τοῦτον οὗτοι, ὥσπερ κλητῆρεσ, δύο μόνοι ὄντεσ μαρτυροῦσιν δεκάτην ὑπὲρ τούτου ἑστιᾶσαι. οἷσ τίσ ἂν ὑμῶν πιστεύσειεν;

καὶ μὴν οὐδ’ ἐκεῖνό γε εἰπεῖν αὐτῷ ἐνδέχεται, ὡσ μικρὸν μὲν ὄντα ἐποιεῖτο αὐτὸν ὁ πατήρ, μείζω δὲ γενόμενον τῇ μητρὶ ὀργισθείσ τι τῇ τούτων ἠτίμαζεν· πολὺ γὰρ δήπου μᾶλλον εἰώθασιν, ὧν ἂν ἐν αὑτοῖσ διενεχθῶσιν γυνὴ καὶ ἀνήρ, διαλλάττεσθαι διὰ τοὺσ παῖδασ ἢ διὰ τὰσ πρὸσ ἑαυτοὺσ ὀργὰσ τοὺσ κοινοὺσ παῖδασ πρὸσ μισεῖν. ὥστε ἐὰν μὲν ἐπιχειρῇ ταῦτα λέγειν, μὴ ἐπιτρέπετε ἀναισχυντεῖν. ἂν δὲ λέγῃ περὶ τῶν δικῶν ἃσ ἀπεδιῄτησέν μου ὁ διαιτητήσ, καὶ φάσκῃ ὑπ’ ἐμοῦ ἀπαράσκευοσ ληφθῆναι, πρῶτον μὲν μέμνησθε ὅτι οὐκ ὀλίγοσ χρόνοσ ἐγένετο, ἐν ᾧ ἔδει παρασκευάσασθαι αὐτόν, ἀλλ’ ἔτη πολλά, ἔπειθ’ ὅτι οὗτοσ ἦν ὁ διώκων, ὥστε πολὺ μᾶλλον ἦν εἰκὸσ ἐμὲ ὑπὸ τούτου ἀπαράσκευον ληφθῆναι ἢ τοῦτον ὑπ’ ἐμοῦ.

ἔτι δὲ πάντεσ ὑμῖν οἱ πρὸσ τῷ διαιτητῇ παρόντεσ μεμαρτυρήκασιν ὡσ οὗτοσ παρὼν αὐτόσ, ὅτε ἀπεδιῄτησέ μου ὁ διαιτητήσ, οὔτε ἐφῆκεν εἰσ τὸ δικαστήριον ἐνέμεινέ τε τῇ διαίτῃ.

καίτοι ἄτοπον δοκεῖ μοι εἶναι, εἰ οἱ μὲν ἄλλοι, ὅταν οἰώνται ἀδικεῖσθαι, καὶ τὰσ πάνυ μικρὰσ δίκασ εἰσ ὑμᾶσ ἐφιᾶσιν, οὗτοσ δέ μοι περὶ προικὸσ δίκην ταλάντου λαχών, ταύτησ, ὡσ αὐτόσ φησιν, ἀδίκωσ ἀποδιαιτηθείσησ ἐνέμεινεν. νὴ Δί’, ἀπράγμων γάρ τισ ἴσωσ ἐστὶν ἄνθρωποσ καὶ οὐ φιλόδικοσ.

ἐβουλόμην τἄν, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, τοιοῦτον αὐτὸν εἶναι. νυνὶ δὲ ὑμεῖσ μὲν οὕτωσ ἐστὲ κοινοὶ καὶ φιλάνθρωποι, ὥστε οὐδὲ τοὺσ τῶν τριάκοντα υἱεῖσ φυγαδεῦσαι ἐκ τῆσ πόλεωσ ἠξιώσατε· οὗτοσ δὲ ἐμοὶ μετὰ Μενεκλέουσ τοῦ πάντων τούτων ἀρχιτέκτονοσ ἐπιβουλεύσασ, καὶ ἐξ ἀντιλογίασ καὶ λοιδορίασ πληγὰσ συναψάμενοσ, ἐπιτεμὼν τὴν κεφαλὴν <τὴν> αὑτοῦ τραύματοσ εἰσ Ἄρειον πάγον με προσεκαλέσατο, ὡσ φυγαδεύσων ἐκ τῆσ πόλεωσ. καὶ εἰ μὴ Εὐθύδικοσ ὁ ἰατρόσ, πρὸσ ὃν οὗτοι τὸ πρῶτον ἦλθον δεόμενοι ἐπιτεμεῖν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, πρὸσ τὴν ἐξ Ἀρείου πάγου βουλὴν εἶπεν τὴν ἀλήθειαν πᾶσαν, τοιαύτην ἂν δίκην οὗτοσ εἰλήφει παρ’ ἐμοῦ <τοῦ> μηδὲν ἀδικοῦντοσ, ἣν ὑμεῖσ οὐδὲ κατὰ τῶν τὰ μέγιστ’ ἀδικούντων ὑμᾶσ ἐπιχειρήσαιτ’ ἂν ποιήσασθαι.

ἵνα δὲ μὴ δοκῶ διαβάλλειν αὐτόν, ἀνάγνωθί μοι τὰσ μαρτυρίασ. Μαρτυρίαι τοῦτον μὲν τοίνυν οὕτω μέγαν καὶ φοβερὸν ἀγῶνά μοι οὐχ ὡσ εὐήθησ ὤν, ἀλλ’ ὡσ ἐπίβουλοσ καὶ κακοῦργοσ κατεσκεύασεν. μετὰ δὲ ταῦτα ἀντὶ τοῦ ὀνόματοσ οὗ ἔθετο αὐτῷ ὁ πατὴρ Βοιωτόν, ὥσπερ καὶ πρὸσ ὑμᾶσ μεμαρτύρηται, ἐπειδὴ ἐκεῖνοσ ἐτελεύτησε, Μαντίθεον ἑαυτὸν ἐγγράψασ εἰσ τοὺσ δημότασ, καὶ τοῦ αὐτοῦ ἐμοὶ καὶ πατρὸσ καὶ δήμου προσαγορευόμενοσ, οὐ μόνον τὴν δίκην ταύτην, περὶ ἧσ νυνὶ δικάζομαι, ἀνάδικον ἐποίησεν, ἀλλὰ καὶ χειροτονησάντων ὑμῶν ἐμὲ ταξίαρχον, ἧκεν αὐτὸσ ἐπὶ τὸ δικαστήριον δοκιμασθησόμενοσ, δίκην δὲ ἐξούλησ ὠφληκώσ, ταύτην οὐκ αὐτὸσ ὠφληκέναι φησίν, ἀλλ’ ἐμέ.

ὡσ δ’ ἐν κεφαλαίῳ εἰπεῖν, κακά μοι παρέχων ἠνάγκασέ με λαχεῖν αὑτῷ δίκην περὶ τοῦ ὀνόματοσ, οὐχ ἵνα χρήματα παρ’ αὐτοῦ λάβω, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, ἀλλ’ ἵνα, ἐὰν ὑμῖν δοκῶ δεινὰ πάσχειν καὶ βλάπτεσθαι μεγάλα, οὑτοσὶ καλῆται Βοιωτόσ, ὥσπερ ὁ πατὴρ αὐτῷ ἔθετο.

ὅτι τοίνυν ἀληθῆ καὶ ταῦτα λέγω, λαβέ μοι καὶ τὰσ περὶ τούτων μαρτυρίασ. πρὸσ τούτοισ τοίνυν καὶ ὅτι ἐγὼ στρατευόμενοσ καὶ μετὰ Ἀμεινίου ξενολογήσασ, ἄλλοθέν τε χρήματα εὐπορήσασ καὶ ἐκ Μυτιλήνησ παρὰ τοῦ ὑμετέρου προξένου Ἀπολλωνίδου καὶ παρὰ τῶν φίλων τῆσ πόλεωσ λαβὼν τριακοσίουσ στατῆρασ Φωκαιᾶσ, ἀνήλωσα εἰσ τοὺσ στρατιώτασ, ἵνα πρᾶξίσ τισ πραχθείη καὶ ὑμῖν καὶ ἐκείνοισ συμφέρουσα, περὶ τούτων μοι δικάζεται ὡσ πατρικὸν κεκομισμένῳ χρέωσ παρὰ τῆσ πόλεωσ τῆσ Μυτιληναίων, Καμμῦ τῷ τυραννοῦντι Μυτιλήνησ ὑπηρετῶν, ὃσ καὶ ὑμῖν κοινῇ καὶ ἐμοὶ ἰδίᾳ ἐχθρόσ ἐστιν.

ὅτι δὲ ὁ πατὴρ ἡμῶν, ἣν ἐψηφίσαντο αὐτῷ δωρεὰν οἱ Μυτιληναῖοι, εὐθὺσ αὐτὸσ ἐκομίσατο, καὶ ὡσ οὐδὲν ὠφείλετο αὐτῷ χρέωσ ἐν Μυτιλήνῃ, τῶν ὑμετέρων φίλων παρέξομαι μαρτυρίαν.

Μαρτυρία ἔχων τοίνυν, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, καὶ ἄλλα πολλὰ καὶ δεινὰ λέγειν, ἃ οὗτοσ καὶ εἰσ ἐμὲ καὶ εἰσ ὑμῶν ἐνίουσ ἡμάρτηκεν, ἀναγκάζομαι διὰ τὸ ὀλίγον εἶναί μοι τὸ ὕδωρ παραλιπεῖν. νομίζω δὲ καὶ ἐκ τούτων ὑμῖν ἱκανῶσ ἐπιδεδεῖχθαι, ὡσ οὐ τοῦ αὐτοῦ ἀνθρώπου ἐστίν, ἀγῶνα μέν μοι περὶ φυγῆσ κατασκευάζειν καὶ δίκασ οὐδὲν προσηκούσασ δικάζεσθαι, πρὸσ δὲ τὸν διαιτητὴν ἀπαντᾶν ἀπαράσκευον. ὥστε περὶ μὲν τούτων ἂν ἐπιχειρῇ λέγειν, οὐκ οἰόμαι ὑμᾶσ ἀποδέξεσθαι.

ἂν δὲ λέγῃ ὡσ ἀξιοῦντοσ αὐτοῦ ἐπιτρέψαι Κόνωνι τῷ Τιμοθέου περὶ ἁπάντων ἐγὼ οὐκ ἐβουλόμην ἐπιτρέπειν, ἐνθυμεῖσθε ὡσ ἐξαπατᾶν ὑμᾶσ ἐπιχειρήσει.

ἐγὼ γὰρ περὶ μὲν ὧν αἱ δίκαι οὔπω τέλοσ εἶχον, ἕτοιμοσ ἦν ἐπιτρέπειν καὶ Κόνωνι καὶ ἄλλῳ διαιτητῇ ἴσῳ, ὅτῳ οὗτοσ βούλοιτο· περὶ δὲ ὧν τρὶσ πρὸσ τὸν διαιτητὴν ἀπαντήσαντοσ τούτου καὶ ἀντιδικοῦντοσ ὁ μὲν διαιτητὴσ ἀπέγνω μου, οὗτοσ δὲ ἐν τοῖσ γνωσθεῖσιν ἐνέμεινεν, ὡσ καὶ ὑμῖν μεμαρτύρηται, οὐκ ᾤμην δίκαιον εἶναι ταῦτα πάλιν ἀνάδικα γίγνεσθαι· τί γὰρ ἂν ἦν πέρασ ἡμῖν τοῦ διαλυθῆναι, εἰ τὰ κατὰ τοὺσ νόμουσ διαιτηθέντα λύσασ ἑτέρῳ διαιτητῇ ἐπέτρεψα περὶ τῶν αὐτῶν ἐγκλημάτων, ἄλλωσ τε καὶ ἀκριβῶσ εἰδὼσ ὅτι, εἰ καὶ πρὸσ τοὺσ ἄλλουσ μὴ ἐπιεικέσ ἐστιν ταῖσ διαίταισ ἰσχυρίζεσθαι, πρόσ γε τοῦτον ἁπάντων δικαιότατον ἦν οὕτωσ προσφέρεσθαι.

φέρε γάρ, εἴ τισ αὐτὸν ξενίασ γράψαιτο λέγων ὡσ διομνύμενοσ ὁ πατὴρ οὐκ ἔφη τοῦτον υἱὸν αὑτοῦ εἶναι, ἔσθ’ ὅτῳ ἂν ἄλλῳ ἰσχυρίζοιτο πρὸσ ταῦτα ἢ διότι τῆσ μητρὸσ αὐτῶν ὀμοσάσησ καὶ τοῦ διαιτητοῦ καταγνόντοσ ἠναγκάσθη ὁ πατὴρ ἡμῶν ἐμμεῖναι τῇ διαίτῃ;

οὐκοῦν δεινόν, εἰ οὗτοσ αὐτὸσ κατὰ γνῶσιν διαιτητοῦ ὑμέτεροσ πολίτησ γεγενημένοσ καὶ πρὸσ ἐμὲ τὴν οὐσίαν νειμάμενοσ καὶ τυχὼν τῶν μετρίων ἁπάντων, ἃσ ἐγὼ δίκασ τοῦτον ἀπέφυγον παρόντα καὶ ἀντιδικοῦντα καὶ τοῖσ γνωσθεῖσιν ἐμμένοντα, ταύτασ ἀναδίκουσ ἀξιῶν γίγνεσθαι δίκαιόν τι δοκοίη λέγειν ὑμῖν, ὥσπερ, ὅταν μὲν τούτῳ συμφέρῃ, δέον εἶναι κυρίασ τὰσ διαίτασ, ὅταν δὲ μὴ συμφέρῃ, προσῆκον τὴν τούτου γνώμην κυριωτέραν γενέσθαι τῶν κατὰ τοὺσ ὑμετέρουσ νόμουσ γνωσθέντων.

ὃσ οὕτωσ ἐπίβουλόσ ἐστιν, ὥστε καὶ τὴν δίαιταν ταύτην ἐπιτρέπειν με προὐκαλεῖτο, οὐχ ὅπωσ ἀπαλλαγῇ πρόσ με, ἀλλ’ ἵνα, ὥσπερ καὶ πρότερον ἕνδεκα ἔτη διήγαγε κακουργῶν, οὕτωσ καὶ νῦν τὰ ἀποδιαιτηθέντα μου λύσασ ἐξ ἀρχῆσ με συκοφαντῇ καὶ τὴν δίκην ταύτην ἐκκρούῃ.

τεκμήριον δὲ τούτου μέγιστον·

οὔτε γὰρ τὴν πρόκλησιν ἐδέχετο, ἣν ἐγὼ κατὰ τοὺσ νόμουσ προὐκαλούμην αὐτόν, πρότερόν τε Ξενίππῳ, ὃν οὗτοσ προὐβάλετο διαιτητήν, ἐπιτρέψαντόσ μου περὶ τῆσ τοῦ ὀνόματοσ δίκησ, ἀπηγόρευσεν αὑτῷ μὴ διαιτᾶν. ὅτι δὲ καὶ ταῦτ’ ἀληθῆ λέγω, ἐκ τῆσ μαρτυρίασ καὶ τῆσ προκλήσεωσ εἴσεσθε. ΜαρτυρίαΠρόκλησισ ταύτην τοίνυν τὴν πρόκλησιν οὐ δεξάμενοσ, ἀλλ’ ἐνεδρεύων με καὶ τὴν δίκην ὅτι πλεῖστον χρόνον ἐκκρούειν βουλόμενοσ, κατηγορήσει, ὡσ ἐγὼ πυνθάνομαι, οὐ μόνον ἐμοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ πατρόσ, λέγων ὡσ ἐκεῖνοσ ἐμοὶ χαριζόμενοσ πολλὰ τοῦτον ἠδίκησεν. ὑμεῖσ δ’, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, μάλιστα μέν, ὥσπερ αὐτοὶ οὐκ ἂν ἀξιώσαιτε κακῶσ ἀκούειν ὑπὸ τῶν ὑμετέρων παίδων, οὕτω μηδὲ τούτῳ ἐπιτρέπετε περὶ τοῦ πατρὸσ βλασφημεῖν·

καὶ γὰρ ἂν εἰή δεινόν, εἰ αὐτοὶ μὲν πρὸσ τοὺσ ἐπὶ τῆσ ὀλιγαρχίασ πολλοὺσ τῶν πολιτῶν ἀκρίτουσ ἀποκτείναντασ διαλλαγέντεσ ἐμμένετε ταῖσ ὁμολογίαισ, ὥσπερ χρὴ τοὺσ καλοὺσ κἀγαθοὺσ ἄνδρασ, τούτῳ δὲ πρὸσ τὸν πατέρα ζῶντα καὶ διαλυθέντι καὶ πολλὰ παρὰ τὸ δίκαιον πλεονεκτήσαντι νῦν μνησικακεῖν ἐπιτρέψετε καὶ κακῶσ λέγειν ἐκεῖνον.

μηδαμῶσ, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, ἀλλὰ μάλιστα μὲν κωλύετε αὐτὸν ταῦτα ποιεῖν, ἂν δ’ ἄρα βιάζηται ὑμᾶσ καὶ λοιδορῆται, ἐνθυμεῖσθε ὅτι αὐτὸσ ἑαυτοῦ καταμαρτυρεῖ μὴ ἐξ ἐκείνου γεγενῆσθαι.

οἱ μὲν γὰρ φύσει παῖδεσ ὄντεσ, κἂν πρὸσ ζῶντασ τοὺσ πατέρασ διενεχθῶσιν, ἀλλ’ οὖν τελευτήσαντασ αὐτοὺσ ἐπαινοῦσιν· οἱ δὲ νομιζόμενοι μὲν υἱεῖσ, μὴ ὄντεσ δὲ γένει ἐξ ἐκείνων, ῥᾳδίωσ μὲν αὐτοῖσ διαφέρονται ζῶσιν, οὐδὲν δὲ φροντίζουσι περὶ τεθνεώτων αὐτῶν βλασφημοῦντεσ. χωρὶσ δὲ τούτων ἐνθυμεῖσθε ὡσ ἄτοπόν ἐστιν, εἰ οὗτοσ τὸν πατέρα ὡσ ἁμαρτόντα εἰσ αὑτὸν λοιδορήσει, διὰ τὰ ἐκείνου ἁμαρτήματα ὑμέτεροσ πολίτησ γεγενημένοσ.

κἀγὼ μὲν διὰ τὴν τούτων μητέρα τὰ δύο μέρη τῆσ οὐσίασ ἀφαιρεθείσ, ὅμωσ ὑμᾶσ αἰσχύνομαι λέγειν περὶ ἐκείνησ τι φλαῦρον· οὗτοσ δ’, ὃν ἠνάγκασεν αὑτῷ πατέρα γενέσθαι, τοῦτον οὐκ αἰσχύνεται ψέγων ἐναντίον ὑμῶν, ἀλλ’ εἰσ τοῦτο ἀμαθίασ ἥκει, ὥστε τῶν νόμων ἀπαγορευόντων μηδὲ τοὺσ τῶν ἄλλων πατέρασ κακῶσ λέγειν τεθνεῶτασ, οὗτοσ, οὗ φησιν υἱὸσ εἶναι, τοῦτον λοιδορήσει, ᾧ προσῆκεν καὶ εἴ τισ ἄλλοσ ἐβλασφήμει περὶ αὐτοῦ ἀγανακτεῖν.

οἰόμαι δ’ αὐτόν, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, ἐπειδὰν τῶν ἄλλων ἀπορῇ, κακῶσ τέ με ἐπιχειρήσειν λέγειν καὶ διαβάλλειν πειράσεσθαι, διεξιόνθ’ ὡσ ἐγὼ μὲν καὶ ἐτράφην καὶ ἐπαιδεύθην καὶ ἔγημα ἐν τῇ τοῦ πατρὸσ οἰκίᾳ, αὐτὸσ δὲ οὐδενὸσ τούτων μετέσχεν.

ὑμεῖσ δ’ ἐνθυμεῖσθ’ ὅτι ἐμὲ μὲν ἡ μήτηρ παῖδα καταλιποῦσα ἐτελεύτησεν, ὥστε μοι ἱκανὸν ἦν ἀπὸ τοῦ τόκου τῆσ προικὸσ καὶ τρέφεσθαι καὶ παιδεύεσθαι· ἡ δὲ τούτων μήτηρ Πλαγγών, τρέφουσα μεθ’ αὑτῆσ τούτουσ καὶ θεραπαίνασ συχνὰσ καὶ αὐτὴ πολυτελῶσ ζῶσα, καὶ εἰσ ταῦτα τὸν πατέρα τὸν ἐμὸν χορηγὸν ἑαυτῇ ὑπὸ τῆσ ἐπιθυμίασ ἔχουσα καὶ πολλὰ δαπανᾶν ἀναγκάζουσα, οὐκ ἴσα δήπου τῆσ ἐκείνου οὐσίασ ἐμοὶ ἀνήλωκεν, ὥστε πολὺ μᾶλλον προσήκει ἐμὲ τούτοισ ἐγκαλεῖν ἢ αὐτὸν ἐγκλήματ’ ἔχειν ὑπὸ τούτων.

ὃσ πρὸσ τοῖσ ἄλλοισ εἴκοσι μὲν μνᾶσ δανεισάμενοσ μετὰ τοῦ πατρὸσ παρὰ Βλεπαίου τοῦ τραπεζίτου εἰσ ὠνήν τινα μετάλλων, ἐπειδὴ ὁ πατὴρ ἐτελεύτησεν, τὰ μὲν μέταλλα πρὸσ τούτουσ ἐνειμάμην, τὸ δάνειον δ’ αὐτὸσ εἰσεπράχθην, ἑτέρασ δὲ χιλίασ εἰσ τὴν τοῦ πατρὸσ ταφὴν παρὰ Λυσιστράτου Θορικίου δανεισάμενοσ ἰδίᾳ ἐκτέτεικα.

ὡσ δ’ ἀληθῆ καὶ ταῦτα λέγω, ἐκ τούτων τῶν μαρτυριῶν εἴσεσθε. Μαρτυρίαι τοσαῦτα τοίνυν ἐμοῦ ἐλαττουμένου φανερῶσ, οὑτοσὶ νῦν σχετλιάζων καὶ δεινοπαθῶν καὶ τὴν προῖκά με τῆσ μητρὸσ ἀποστερήσει; ἀλλ’ ὑμεῖσ, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, πρὸσ Διὸσ καὶ θεῶν, μὴ καταπλαγῆτε ὑπὸ τῆσ κραυγῆσ τῆσ τούτου·

πολὺσ γάρ, πολὺσ καὶ τολμηρόσ ἐστιν ἅνθρωποσ, καὶ οὕτωσ κακοῦργοσ, ὥστε περὶ ὧν ἂν μὴ ἔχῃ μαρτυρίασ παρασχέσθαι, ταῦτα φήσει ὑμᾶσ εἰδέναι, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, ὃ πάντεσ ποιοῦσιν οἱ μηδὲν ὑγιὲσ λέγοντεσ. ὑμεῖσ οὖν, ἐάν τι τοιοῦτον τεχνάζῃ, μὴ ἐπιτρέπετε αὐτῷ, ἀλλ’ ἐξελέγχετε, καὶ ὅ τι ἂν μὴ ἕκαστοσ ὑμῶν εἰδῇ, μηδὲ τὸν πλησίον δοκιμαζέτω εἰδέναι, ἀλλ’ ἀξιούτω τοῦτον ἀποδεικνύναι σαφῶσ ὑπὲρ ὧν ἂν λέγῃ, καὶ μὴ ὑμᾶσ φάσκοντα εἰδέναι, περὶ ὧν αὐτὸσ οὐδὲν ἕξει εἰπεῖν δίκαιον, ἀποδιδράσκειν τὴν ἀλήθειαν, ἐπεὶ καὶ ἐγώ, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, πάντων ὑμῶν εἰδότων ὃν τρόπον ἀναγκασθεὶσ ὁ πατήρ μου ἐποιήσατο τούτουσ, οὐδὲν ἧττον δικάζομαι νῦν αὐτοῖσ καὶ μάρτυρασ ὑποδίκουσ παρέσχημαι.

καίτοι οὐκ ἴσοσ γ’ ἡμῖν ἐστιν ὁ κίνδυνοσ, ἀλλ’ ἐμοὶ μέν, ἐὰν ὑμεῖσ νυνὶ ὑπὸ τούτων ἐξαπατηθῆτε, οὐκ ἐξέσται ἔτι δικάσασθαι περὶ τῆσ προικόσ·

τούτοισ δ’, εἰ φασὶν ἀδίκωσ ἀποδιαιτῆσαί μου τὸν διαιτητὴν τὰσ δίκασ, καὶ τότ’ ἐξῆν εἰσ ὑμᾶσ ἐφεῖναι καὶ νῦν ἐγγενήσεται πάλιν, ἐὰν βούλωνται, παρ’ ἐμοῦ λαβεῖν ἐν ὑμῖν τὸ δίκαιον. καὶ ἐγὼ μέν, ἐάν, ὃ μὴ γένοιτο, ὑμεῖσ με ἐγκαταλίπητε, οὐχ ἕξω ὁπόθεν προῖκα ἐπιδῶ τῇ θυγατρί, ἧσ τῇ μὲν φύσει πατήρ εἰμι, τὴν δ’ ἡλικίαν αὐτῆσ εἰ ἴδοιτε, οὐκ ἂν θυγατέρα μου ἀλλ’ ἀδελφὴν εἶναι αὐτὴν νομίσαιτε·

οὗτοι δέ, ἐὰν ὑμεῖσ μοι βοηθήσητε, οὐδὲν ἐκ τῶν ἰδίων ἀποτείσουσιν, ἀλλ’ ἐκ τῆσ οἰκίασ τὰ ἐμὰ ἐμοὶ ἀποδώσουσιν, ἣν ἐξειλόμεθα μὲν κοινῇ πάντεσ εἰσ τὴν ἔκτεισιν τῆσ προικόσ, οἰκοῦντεσ δὲ αὐτὴν οὗτοι μόνοι διατελοῦσιν. οὔτε γὰρ ἁρμόττει μοι θυγατέρα ἐπίγαμον ἔχοντι οἰκεῖν μετὰ τοιούτων, οἳ οὐ μόνον αὐτοὶ ἀσελγῶσ ζῶσιν, ἀλλὰ καὶ ὁμοίουσ αὑτοῖσ ἑτέρουσ πολλοὺσ εἰσ τὴν οἰκίαν εἰσάγουσιν, οὔτε μὰ τὸν Δία ἀσφαλὲσ εἶναί μοι νομίζω συζῆν τούτοισ ἐν τῷ αὐτῷ·

ὅπου γὰρ οὕτω φανερῶσ μοι ἐπιβουλεύσαντεσ εἰσ Ἄρειον πάγον ἀγῶνα κατεσκεύασαν, τίνοσ ἂν οὗτοι ἢ φαρμακείασ ἢ ἄλλησ κακουργίασ τοιαύτησ ὑμῖν ἀποσχέσθαι δοκοῦσιν; οἵ γε πρὸσ τοῖσ ἄλλοισ ἀρτίωσ γὰρ καὶ τοῦτο ἀνεμνήσθην εἰσ τοσαύτην ὑπερβολὴν τόλμησ ἥκουσιν, ὥστε καὶ Κρίτωνοσ μαρτυρίαν ἐνεβάλοντο, ὡσ ἐώνηται τὸ τρίτον παρ’ ἐμοῦ μέροσ τῆσ οἰκίασ·

ἥν, ὅτι ψευδήσ ἐστι, ῥᾳδίωσ εἴσεσθε. πρῶτον μὲν γὰρ οὐχ οὕτω μετρίωσ ζῇ Κρίτων ὥστε παρ’ ἑτέρου οἰκίαν ὠνεῖσθαι, ἀλλ’ οὕτωσ πολυτελῶσ καὶ ἀσώτωσ ὥστε πρὸσ τοῖσ ἑαυτοῦ καὶ τὰ τῶν ἄλλων ἀναλίσκειν· ἔπειτα οὐ μαρτυρεῖ τούτῳ νῦν, ἀλλ’ ἐμοὶ ἀντιδικεῖ· τίσ γὰρ ὑμῶν οὐκ οἶδεν ὅτι μάρτυρεσ μέν εἰσιν οὗτοι, οἷσ μὴ μέτεστι τοῦ πράγματοσ περὶ οὗ ἡ δίκη ἐστίν, ἀντίδικοι δ’ οἱ κοινωνοῦντεσ τῶν πραγμάτων περὶ ὧν ἂν δικάζηταί τισ αὐτοῖσ; ὃ Κρίτωνι συμβέβηκεν. ἔτι δὲ τοσούτων ὑμῶν ὄντων, ὦ ἄνδρεσ δικασταί, καὶ τῶν ἄλλων Ἀθηναίων πολλῶν, ἄλλοσ μὲν οὐδεὶσ αὐτῷ παραγενέσθαι μεμαρτύρηκε, Τιμοκράτησ δὲ μόνοσ, ὥσπερ ἀπὸ μηχανῆσ, μαρτυρεῖ μὲν δεκάτην ἑστιᾶσαι τούτῳ τὸν ἐμὸν πατέρα, ἡλικιώτησ ὢν τοῦ νυνὶ φεύγοντοσ τὴν δίκην, φησὶν δὲ πάντα ἁπλῶσ εἰδέναι ἃ δὴ τούτοισ συμφέρει, μαρτυρεῖ δὲ νυνὶ μόνοσ Κρίτωνι παρεῖναι, ὅτε παρ’ ἐμοῦ τὴν οἰκίαν ἐωνεῖτο.

ὃ τίσ ἂν ὑμῶν πιστεύσειεν; ἄλλωσ τε καὶ ὅτι οὐ περὶ τῆσ οἰκίασ, πότερα ἐώνηται Κρίτων αὐτὴν ἢ μή, νυνὶ δικάζομαι, ἀλλὰ περὶ προικόσ, ἣν ἐνεγκαμένησ τῆσ μητρὸσ οἱ νόμοι κελεύουσιν ἐμὲ κομίζεσθαι. ὥστε καθάπερ ὑμῖν ἐγὼ καὶ ἐκ μαρτύρων πολλῶν καὶ ἐκ τεκμηρίων ἐπέδειξα, ἐπενεγκαμένην μὲν τὴν μητέρα μου τάλαντον προῖκα, οὐ κομισάμενον δὲ τοῦτ’ ἐμὲ ἐκ τῆσ πατρῴασ οὐσίασ, ἐξαίρετον δ’ ἡμῖν γενομένην τὴν οἰκίαν εἰσ ταῦτα, οὕτω κελεύετε καὶ τοῦτον ἐπιδεικνύναι ὑμῖν, ἢ ὡσ οὐκ ἀληθῆ λέγω, ἢ ὡσ οὐ προσήκει μοι κομίσασθαι τὴν προῖκα·

περὶ τούτων γὰρ ὑμεῖσ νυνὶ τὴν ψῆφον οἴσετε. ἐὰν δὲ μὴ ἔχων περὶ ὧν φεύγει τὴν δίκην μήτε μάρτυρασ ἀξιόχρεωσ παρασχέσθαι μήτ’ ἄλλο πιστὸν μηδέν, ἑτέρουσ παρεμβάλλῃ λόγουσ κακουργῶν, καὶ βοᾷ καὶ σχετλιάζῃ μηδὲν πρὸσ τὸ πρᾶγμα, πρὸσ Διὸσ καὶ θεῶν μὴ ἐπιτρέπετε αὐτῷ, ἀλλὰ βοηθεῖτέ μοι τὰ δίκαια, ἐξ ἁπάντων τῶν εἰρημένων ἐνθυμούμενοι, ὅτι πολὺ δικαιότερόν ἐστι τὴν τῆσ ἐμῆσ μητρὸσ προῖκα τῇ ἐμῇ θυγατρὶ εἰσ ἔκδοσιν ὑμᾶσ ψηφίσασθαι, ἢ Πλαγγόνα καὶ τούτουσ πρὸσ τοῖσ ἄλλοισ καὶ τὴν οἰκίαν τὴν εἰσ τὴν προῖκα ἐξαίρετον γενομένην ἀφελέσθαι ἡμᾶσ παρὰ πάντα τὰ δίκαια.

SEARCH

MENU NAVIGATION