Demosthenes, Speeches 11-20, Περὶ Συντάξεως

(데모스테네스, Speeches 11-20, Περὶ Συντάξεως)

περὶ μὲν τοῦ παρόντοσ ἀργυρίου καὶ ὧν ἕνεκα τὴν ἐκκλησίαν ποιεῖσθ’, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, οὐδέτερόν μοι δοκεῖ τῶν χαλεπῶν εἶναι, οὔτ’ ἐπιτιμήσαντα τοῖσ νέμουσι καὶ διδοῦσι τὰ κοινὰ εὐδοκιμῆσαι παρὰ τοῖσ βλάπτεσθαι διὰ τούτων ἡγουμένοισ τὴν πόλιν, οὔτε συνειπόντα καὶ παραινέσανθ’ ὡσ δεῖ λαμβάνειν, χαρίσασθαι τοῖσ σφόδρ’ ἐν χρείᾳ τοῦ λαβεῖν οὖσιν· οὐδέτεροι γὰρ πρὸσ τὸ τῇ πόλει συμφέρον σκοποῦντεσ οὔτ’ ἐπαινοῦσιν οὔτε δυσχεραίνουσι τὸ πρᾶγμα, ἀλλ’ ὡσ ἑκάτεροι χρείασ καὶ περιουσίασ ἔχουσιν. ἐγὼ δὲ τοῦτο μὲν οὔτ’ ἂν εἰσηγησαίμην, οὔτ’ ἂν ἀντείποιμ’ ὡσ οὐ δεῖ λαμβάνειν·

παραινῶ μέντοι σκοπεῖν καὶ λογίζεσθαι πρὸσ ὑμᾶσ αὐτοὺσ ὅτι τἀργύριον μέν ἐστι τοῦθ’, ὑπὲρ οὗ βουλεύεσθε, μικρόν, τὸ δ’ ἔθοσ μέγα, ὃ γίγνεται μετὰ τούτου. εἰ μὲν οὖν μετὰ τοῦ πράττειν ἃ προσήκει καὶ τὸ λαμβάνειν κατασκευάσεσθε, οὐ μόνον οὐ βλάψετε, ἀλλὰ καὶ τὰ μέγιστ’ ὠφελήσετε τὴν πόλιν καὶ ὑμᾶσ αὐτούσ· εἰ δὲ τοῦ μὲν λαμβάνειν καὶ ἑορτὴ καὶ πᾶσ’ ἀρκέσει πρόφασισ, τοῦ δ’ ἃ πρὸσ τούτοισ δεῖ ποιεῖν μηδὲ τοὺσ λόγουσ ἀκούειν ἐθελήσετε, ὁρᾶτε μήποθ’, ἃ νῦν ὀρθῶσ ἡγεῖσθε πράττειν, σφόδρ’ ἡμαρτηκέναι νομίσητε. ἐγὼ δέ φημι δεῖν καί μοι μὴ θορυβήσητ’ ἐφ’ ᾧ μέλλω λέγειν, ἀλλ’ ἀκούσαντεσ κρίνατε, ὡσ περὶ τοῦ λαβεῖν ἐκκλησίαν ἀπεδώκαμεν, οὕτω καὶ περὶ τοῦ συνταχθῆναι καὶ παρασκευασθῆναι τὰ πρὸσ τὸν πόλεμον ἐκκλησίαν ἀποδοῦναι, καὶ παρασχεῖν ἕκαστον αὑτὸν μὴ μόνον ταῦτ’ ἀκούειν ἐθέλοντα, ἀλλὰ καὶ πράττειν βουλόμενον, ἵν’, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, τῶν ἀγαθῶν τὰσ ἐλπίδασ δι’ ὑμῶν αὐτῶν ἔχητε, καὶ μὴ τὸν δεῖνα μηδὲ τὸν δεῖνα πυνθάνησθε τί πράττει.

καὶ τὰ μὲν προσιόντα τῇ πόλει πάντα, καὶ ἃ νῦν ἐκ τῶν ἰδίων παραναλίσκετ’ εἰσ οὐδὲν δέον καὶ ὅσ’ ἐκ τῶν συμμάχων ὑπάρχει, λαμβάνειν ὑμᾶσ φημὶ χρῆναι τὸ ἴσον ἕκαστον, τοὺσ μὲν ἐν ἡλικίᾳ στρατιωτικόν, τοὺσ δ’ ὑπὲρ τὸν κατάλογον ἐξεταστικὸν ἢ ὅπωσ ἄν τισ ὀνομάσαι τοῦτο, στρατεύεσθαι δ’ αὐτοὺσ καὶ μηδενὶ τούτου παραχωρεῖν, ἀλλὰ τὴν δύναμιν τῆσ πόλεωσ οἰκείαν εἶναι, κατεσκευασμένην ἀπὸ τούτων, ἵν’ ἅμ’ εὐπορῆτε καὶ τὰ δέοντα ποιῆτε, καὶ τὸν στρατηγὸν ἡγεῖσθαι ταύτησ, ἵν’ ὑμῖν, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, μὴ τοιαῦθ’ οἱᾶ́περ νυνὶ συμβαίνῃ·

τοὺσ στρατηγοὺσ κρίνετε, καὶ περίεσθ’ ὑμῖν ἐκ τῶν πραγμάτων ὁ δεῖνα τοῦ δεῖνοσ τὸν δεῖν’ εἰσήγγειλεν, ἄλλο δ’ οὐδέν.

ἀλλὰ τί ὑμῖν γένηται;

πρῶτον μὲν οἱ σύμμαχοι μὴ φρουραῖσ, ἀλλὰ τῷ ταὐτὰ συμφέρειν ὑμῖν κἀκείνοισ ὦσιν οἰκεῖοι, ἔπειθ’ οἱ στρατηγοὶ μὴ ξένουσ ἔχοντεσ τοὺσ μὲν συμμάχουσ ἄγωσι καὶ φέρωσι, τοὺσ δὲ πολεμίουσ μηδ’ ὁρῶσιν, ἀφ’ ὧν αἱ μὲν ὠφέλειαι τούτων εἰσὶν ἴδιαι, τὰ δὲ μίση καὶ τὰ ἐγκλήματα ἐφ’ ὅλην ἔρχεται τὴν πόλιν, ἀλλὰ πολίτασ τοὺσ ἀκολουθοῦντασ ἔχοντεσ τοὺσ ἐχθρούσ, ἃ νῦν τοὺσ φίλουσ, ποιῶσιν. χωρὶσ δὲ τούτων πολλὰ τῶν πραγμάτων τὴν ὑμετέραν ποθεῖ παρουσίαν, καὶ ἄνευ τοῦ πρὸσ τοὺσ οἰκείουσ πολέμουσ οἰκείᾳ χρῆσθαι δυνάμει συμφέρειν, καὶ πρὸσ τἄλλα πράγματ’ ἀναγκαῖόν ἐστιν.

εἰ μὲν γὰρ ἡσυχίαν ἔχειν ὑμῖν ἀπέχρη καὶ μηδὲν τῶν Ἑλληνικῶν περιεργάζεσθαι ὅπωσ ἔχει, ἄλλοσ ἂν ἦν λόγοσ· νῦν δὲ πρωτεύειν μὲν ὑμεῖσ ἀξιοῦτε καὶ τὰ δίκαι’ ὁρίζειν τοῖσ ἄλλοισ, τὴν δὲ ταῦτ’ ἐφορεύσουσαν καὶ φυλάξουσαν δύναμιν οὔτε κατεσκεύασθ’ οὔτε κατασκευάζεσθε, ἀλλ’ ἐπὶ πολλῆσ μὲν ἡσυχίασ καὶ ἐρημίασ ὑμῶν ὁ Μυτιληναίων δῆμοσ καταλέλυται, ἐπὶ πολλῆσ δ’ ἡσυχίασ ὁ Ῥοδίων, ἐχθρόσ γ’ ὢν ἡμῖν, φαίη τισ ἄν·

ἀλλὰ μείζω χρὴ νομίζειν, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, τὴν πρὸσ τὰσ ὀλιγαρχίασ ὑπὲρ αὐτῆσ τῆσ προαιρέσεωσ ἔχθραν, ἢ τὴν πρὸσ τοὺσ δήμουσ ὑπὲρ ὧν ποτ’ ἂν ᾖ. ἀλλ’ ἵν’ ἐκεῖσ’ ἐπανέλθω, φημὶ δεῖν ὑμᾶσ συντετάχθαι, καὶ τὴν αὐτὴν τοῦ τε λαβεῖν καὶ τοῦ ποιεῖν ἃ προσήκει σύνταξιν εἶναι.

διελέχθην δ’ ὑμῖν περὶ τούτων καὶ πρότερον, καὶ διεξῆλθον ὡσ ἂν συνταχθείητε, οἵ θ’ ὁπλῖται καὶ οἱ ἱππεῖσ καὶ ὅσοι τούτων ἐκτόσ ἐστε, καὶ εὐπορία τισ ἂν ἅπασι γένοιτο κοινή. ὃ δέ μοι πλείστην ἀθυμίαν παρέσχεν ἁπάντων, ἐρῶ πρὸσ ὑμᾶσ καὶ οὐκ ἀποκρύψομαι, ὅτι πολλῶν καὶ μεγάλων καὶ καλῶν ὄντων τούτων ἁπάντων, τῶν μὲν ἄλλων οὐδενὸσ οὐδεὶσ μέμνηται, τοῖν δυοῖν δ’ ὀβολοῖν ἅπαντεσ.

καίτοι τοὺσ μὲν οὐκ ἔστι πλείονοσ ἢ δυοῖν ὀβολοῖν ἀξίουσ εἶναι, τἄλλα δὲ μετὰ τούτων ὧν εἶπον τῶν βασιλέωσ ἄξι’ ἐστὶ χρημάτων, πόλιν τοσούτουσ ὁπλίτασ ἔχουσαν καὶ τριήρεισ καὶ ἵππουσ καὶ χρημάτων πρόσοδον συντετάχθαι καὶ παρεσκευάσθαι. τί οὖν ταῦτα νῦν , φαίη τισ ἄν, λέγω;

ὅτι φημὶ δεῖν ὑμᾶσ, ἐπειδὴ τὸ μὲν πάντασ μισθοφορεῖν δυσχεραίνουσί τινεσ, τὸ δὲ συνταχθῆναι καὶ παρασκευασθῆναι παρὰ πάντων χρήσιμον εἶναι δοκιμάζεται, ἐντεῦθεν ἄρξασθαι τοῦ πράγματοσ, καὶ προθεῖναι περὶ τούτων τῷ βουλομένῳ γνώμην ἀποφήνασθαι. ὡσ οὕτωσ ἔχει· ἂν μὲν ὑμεῖσ νῦν πεισθῆτε τούτων καιρὸν εἶναι, ὅταν αὐτῶν εἰσ χρείαν ἔλθητε, ἕτοιμ’ ὑπάρξει· ἂν δ’ ἀκαιρίαν ἡγησάμενοι παρίδητε, ὅταν δέῃ χρῆσθαι, τότ’ ἀναγκασθήσεσθε παρασκευάζεσθαι. ἤδη δέ τισ εἶπεν ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοί που λέγων, οὐχ ὑμῶν τῶν πολλῶν, ἀλλὰ τῶν διαρρηγνυμένων εἰ ταῦτα γενήσεται, τί δ’ ὑμῖν ἐκ τῶν Δημοσθένουσ λόγων ἀγαθὸν γέγονεν;

παρελθὼν ὑμῶν, ὅταν αὐτῷ δόξῃ, ἐνέπλησε τὰ ὦτα λόγων, καὶ διέσυρε τὰ παρόντα, καὶ τοὺσ προγόνουσ ἐπῄνεσεν, καὶ μετεωρίσασ καὶ φυσήσασ ὑμᾶσ κατέβη. ἐγὼ δ’ εἰ μὲν ὑμᾶσ δυναίμην ὧν λέγω τι πεῖσαι, τηλικαῦτ’ ἂν οἶμαι τὴν πόλιν πρᾶξαι ἀγαθὰ ὥστ’, εἰ νῦν εἰπεῖν ἐπιχειρήσαιμι, πολλοὺσ ἂν ἀπιστῆσαι ὡσ μείζοσιν ἢ δυνατοῖσ·

οὐ μὴν οὐδὲ τοῦτο μικρὸν ὠφελεῖν οἶμαι, εἰ τὰ βέλτιστ’ ἀκούειν ὑμᾶσ συνεθίζω. δεῖ γάρ, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, τὸν βουλόμενόν τι ποιῆσαι τὴν πόλιν ἡμῶν ἀγαθὸν τὰ ὦτα πρῶτον ὑμῶν ἰάσασθαι· διέφθαρται γάρ· οὕτω πολλὰ καὶ ψευδῆ καὶ πάντα μᾶλλον ἢ τὰ βέλτιστ’ ἀκούειν εἴθισθε. οἱο͂ν ὅπωσ δὲ μὴ θορυβήσει μοι μηδείσ, πρὶν ἂν ἅπαντ’ εἴπω ἀνέῳξαν δήπου πρώην τινὲσ τὸν ὀπισθόδομον.

οὐκοῦν οἱ παριόντεσ ἅπαντεσ τὸν δῆμον καταλελύσθαι, τοὺσ νόμουσ οὐκέτ’ εἶναι, τοιαῦτ’ ἔλεγον. καίτοι, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, καὶ σκοπεῖτ’ ἂν ἀληθῆ λέγω οἱ μὲν ταῦτα ποιοῦντεσ ἄξι’ ἐποίουν θανάτου, ὁ δῆμοσ δ’ οὐ διὰ τούτων καταλύεται. πάλιν κώπασ τισ ὑφείλετο· μαστιγοῦν, στρεβλοῦν πάντεσ οἱ λέγοντεσ, τὸν δῆμον καταλύεσθαι. ἐγὼ δὲ τί φημί; τὸν μὲν ὑφαιρούμενον θανάτου ποιεῖν ἄξια, ὥσπερ ἐκεῖνοι, τὸν δῆμον δ’ οὐ διὰ τούτων καταλύεσθαι. ἀλλὰ πῶσ καταλύεται, οὐδεὶσ λέγει οὐδὲ παρρησιάζεται.

ἐγὼ δὲ φράσω· ὅταν ὑμεῖσ, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, φαύλωσ ἠγμένοι, πολλοὶ καὶ ἄποροι καὶ ἀόπλοι καὶ ἀσύντακτοι καὶ μὴ ταὐτὰ γιγνώσκοντεσ ἦτε, καὶ μήτε στρατηγὸσ μήτ’ ἄλλοσ μηδεὶσ ὧν ἂν ὑμεῖσ ψηφίσησθε φροντίζῃ, καὶ ταῦτα μηδεὶσ λέγειν ἐθέλῃ μηδ’ ἐπανορθοῖ, μηδ’ ὅπωσ παύσεται τοιαῦτ’ ὄντα πράττῃ, ὃ νῦν ἀεὶ συμβαίνει. καὶ νὴ Δί’, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, ἕτεροί γε λόγοι παρερρυήκασι πρὸσ ὑμᾶσ ψευδεῖσ, καὶ πολλὰ τὴν πολιτείαν βλάπτοντεσ, οἱο͂ν ἐν τοῖσ δικαστηρίοισ ὑμῖν ἐστιν ἡ σωτηρία, καὶ δεῖ τῇ ψήφῳ τὴν πολιτείαν ὑμᾶσ φυλάττειν.

ἐγὼ δ’ οἶδ’ ὅτι ταῦτα μὲν ὑμῖν τὰ δικαστήρια τῶν πρὸσ ἀλλήλουσ δικαίων ἐστὶ κύρια, ἐν δὲ τοῖσ ὅπλοισ δεῖ κρατεῖν τῶν ἐχθρῶν, καὶ διὰ τούτων ἐστὶν ἡ σωτηρία τῆσ πολιτείασ. οὐ γὰρ τὸ ψηφίσασθαι τοῖσ ἐν τοῖσ ὅπλοισ ποιήσει τὸ νικᾶν, ἀλλ’ οἱ μετὰ τούτων κρατοῦντεσ τοὺσ ἐχθροὺσ καὶ ψηφίζεσθαι καὶ ἄλλ’ ὅ τι ἂν βούλησθε ποιεῖν ὑμῖν ἐξουσίαν καὶ ἄδειαν παρασκευάσουσι·

δεῖ γὰρ ἐν μὲν τοῖσ ὅπλοισ φοβερούσ, ἐν δὲ τοῖσ δικαστηρίοισ φιλανθρώπουσ εἶναι. εἰ δέ τῳ δοκῶ μείζουσ ἢ κατ’ ἐμαυτὸν λέγειν λόγουσ, αὐτὸ τοῦτ’ ὀρθῶσ αὐτῶν ἔχει·

τὸν γὰρ ὑπὲρ τηλικαύτησ πόλεωσ ῥηθησόμενον λόγον καὶ τοιούτων πραγμάτων παντὸσ ἑνὸσ τοῦ λέγοντοσ ἀεὶ μείζω φαίνεσθαι δεῖ, καὶ τῆσ ἀξίασ τῆσ ὑμετέρασ ἐγγὺσ εἶναι, μὴ τῆσ τοῦ λέγοντοσ. ὅτι δ’ οὐδεὶσ τῶν ὑφ’ ὑμῶν τιμωμένων ταῦτα λέγει, τὰσ προφάσεισ ἐγὼ διέξειμ’ ὑμῖν. οἱ μὲν πρὸσ ἀρχαιρεσίασ καὶ ταύτην τὴν τάξιν προσιόντεσ δοῦλοι τῆσ ἐπὶ τῷ χειροτονεῖσθαι χάριτοσ περιέρχονται, τελεσθῆναι στρατηγὸσ ἕκαστοσ σπουδάζων, οὐκ ἀνδρὸσ ἔργον οὐδὲν πρᾶξαι.

εἰ δέ τισ καὶ τοιοῦτόσ ἐστιν οἱο͂σ ἐγχειρεῖν ἔργῳ τῳ, νῦν μὲν ἡγεῖται τὴν τῆσ πόλεωσ δόξαν ἀφορμὴν ἔχων καὶ τοὔνομα, τῆσ τῶν ἐναντιωσομένων ἐρημίασ ἀπολαύων, τὰσ ἐλπίδασ ὑμῖν ὑποτείνων, ἄλλο δ’ οὐδὲ ἕν, κληρονομήσειν αὐτὸσ τῶν ὑμετέρων ἀγαθῶν, ὅπερ ἐστίν, ἂν δ’ ὑμεῖσ δι’ ὑμῶν αὐτῶν ἕκαστα πράττητε, τὸ ἴσον τοῖσ ἄλλοισ ὥσπερ τῶν ἔργων αὐτῶν, οὕτω καὶ τῶν ἐκ τούτων ἕξειν. οἱ δὲ πολιτευόμενοι καὶ περὶ ταῦτ’ ὄντεσ, τὸ τὰ βέλτιστα σκοπεῖν ὑμῖν ἀφέντεσ, προσκεχωρήκασι πρὸσ τούτουσ·

καὶ πρότερον μὲν κατὰ συμμορίασ εἰσεφέρετε, νυνὶ δὲ πολιτεύεσθε κατὰ συμμορίασ. ῥήτωρ ἡγεμὼν καὶ στρατηγὸσ ὑπὸ τούτῳ καὶ οἱ βοησόμενοι μεθ’ ἑκατέρων τριακόσιοι· οἱ δ’ ἄλλοι προσνενέμησθε οἱ μὲν ὡσ τούτουσ, οἱ δ’ ὡσ ἐκείνουσ. τοιγαροῦν ὑμῖν περίεστιν ἐκ τούτων ὁ δεῖνα χαλκοῦσ καὶ ὁ δεῖν’ εὐδαίμων, εἷσ ἢ δύο, ὑπὲρ τὴν πόλιν· οἱ δ’ ἄλλοι μάρτυρεσ τῆσ τούτων εὐδαιμονίασ κάθησθε, τῆσ καθ’ ἡμέραν ῥᾳθυμίασ πολλὴν καὶ μεγάλην ὑπάρχουσαν ὑμῖν εὐδαιμονίαν τούτοισ προϊέμενοι. καίτοι σκέψασθε πῶσ ἐπὶ τῶν προγόνων ταῦτ’ εἶχεν·

οὐ γὰρ ἀλλοτρίοισ ὑμῖν παραδείγμασι χρησαμένοισ, ἀλλ’ οἰκείοισ ἔξεσθ’ ἃ προσήκει πράττειν εἰδέναι. ἐκεῖνοι Θεμιστοκλέα τὸν τὴν ἐν Σαλαμῖνι ναυμαχίαν στρατηγοῦντα καὶ Μιλτιάδην τὸν ἡγούμενον Μαραθῶνι καὶ πολλοὺσ ἄλλουσ, οὐκ ἴσα τοῖσ νῦν στρατηγοῖσ ἀγάθ’ εἰργασμένουσ, μὰ Δί’ οὐ χαλκοῦσ ἵστασαν, ἀλλ’ ὡσ οὐδὲν αὑτῶν κρείττουσ ὄντασ, οὕτωσ ἐτίμων. καὶ γάρ τοι τῶν ἔργων οὐδενόσ, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, τῶν τότ’ ἀπεστέρησαν αὑτούσ, οὐδ’ ἔστ’ οὐδεὶσ ὅστισ ἂν εἴποι τὴν ἐν Σαλαμῖνι ναυμαχίαν Θεμιστοκλέουσ, ἀλλ’ Ἀθηναίων, οὐδὲ τὴν ἐν Μαραθῶνι μάχην Μιλτιάδου, ἀλλὰ τῆσ πόλεωσ.

νῦν δὲ πολλοὶ τοῦτο λέγουσιν, ὡσ Κέρκυραν εἷλε Τιμόθεοσ καὶ τὴν μόραν κατέκοψεν Ἰφικράτησ καὶ τὴν περὶ Νάξον ναυμαχίαν ἐνίκα Χαβρίασ· δοκεῖτε γὰρ αὐτοὶ τῶν ἔργων τούτων παραχωρεῖν τῶν τιμῶν ταῖσ ὑπερβολαῖσ αἷσ δεδώκατ’ ἐπ’ αὐτοῖσ ἑκάστῳ τούτων. τὰσ μὲν δὴ πολιτικὰσ δωρεὰσ οὕτωσ ἐκεῖνοί τε καλῶσ καὶ ὑμεῖσ οὐκ ὀρθῶσ·

τὰσ δὲ τῶν ξένων πῶσ; ἐκεῖνοι Μένωνι τῷ Φαρσαλίῳ δώδεκα μὲν τάλαντ’ ἀργυρίου δόντι πρὸσ τὸν ἐπ’ Ηιὄνι τῇ πρὸσ Ἀμφιπόλει πόλεμον, διακοσίοισ δ’ ἱππεῦσι πενέσταισ ἰδίοισ βοηθήσαντι, οὐκ ἐψηφίσαντο πολιτείαν, ἀλλ’ ἀτέλειαν ἔδωκαν μόνον. καὶ πρότερον τούτου Περδίκκᾳ τῷ κατὰ τὴν τοῦ βαρβάρου ποτ’ ἐπιστρατείαν βασιλεύοντι Μακεδονίασ, τοὺσ ἀναχωροῦντασ ἐκ Πλαταιῶν τῶν βαρβάρων ἀπὸ τῆσ ἥττησ διαφθείραντι καὶ τέλειον τἀτύχημα ποιήσαντι τῷ βασιλεῖ, οὐκ ἐψηφίσαντο πολιτείαν, ἀλλ’ ἀτέλειαν ἔδωκαν μόνον, μεγάλην καὶ τιμίαν, οἶμαι, καὶ σεμνὴν τὴν αὑτῶν πατρίδ’ ἡγούμενοι καὶ πάσησ μείζον’ εὐεργεσίασ.

νῦν δ’, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, φθόρουσ ἀνθρώπουσ οἰκοτρίβων οἰκότριβασ, τιμὴν ὥσπερ ἄλλου του τῶν ὠνίων λαμβάνοντεσ, ποιεῖσθε πολίτασ. ταῦτα δ’ ὑμῖν ἐπελήλυθε πράττειν, οὐχ ὅτι τὰσ φύσεισ χείρουσ ἐστὲ τῶν προγόνων, ἀλλ’ ὅτι τοῖσ μὲν ἐφ’ αὑτοῖσ παρειστήκει μέγα φρονεῖν, ὑμῶν δ’, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, περιῄρηται τοῦτο.

ἔστι δ’ οὐδέποτ’, οἶμαι, δυνατὸν μικρὰ καὶ φαῦλα πράττοντασ μέγα καὶ νεανικὸν φρόνημα λαβεῖν, ὥσπερ οὐδὲ λαμπρὰ καὶ καλὰ πράττοντασ μικρὸν καὶ ταπεινὸν φρονεῖν· ὁποῖ’ ἄττα γὰρ ἂν τἀπιτηδεύματα τῶν ἀνθρώπων ᾖ, τοιοῦτον ἀνάγκη καὶ τὸ φρόνημ’ ἔχειν. σκέψασθε δ’ ἅ τισ κεφάλαι’ ἂν ἔχοι τῶν πραγμάτων εἰπεῖν τῶν τ’ ἐκείνοισ πεπραγμένων καὶ τῶν ὑμῖν, ἂν ἄρ’ ὑμῶν αὐτῶν ἀλλ’ ἐκ τούτων γε δύνησθε γενέσθαι.

πέντε μὲν καὶ τετταράκοντ’ ἔτη τῶν Ἑλλήνων ἦρξαν ἑκόντων ἐκεῖνοι, πλείω δ’ ἢ μύρια τάλαντ’ εἰσ τὴν ἀκρόπολιν ἀνήγαγον, πολλὰ δὲ καὶ καλὰ καὶ πεζῇ καὶ ναυμαχοῦντεσ ἔστησαν τρόπαια, ἐφ’ οἷσ ἔτι καὶ νῦν ἡμεῖσ φιλοτιμούμεθα. καίτοι νομίζετ’ αὐτοὺσ ταῦτα στῆσαι, οὐχ ἵνα θαυμάζωμεν ἡμεῖσ θεωροῦντεσ αὐτά, ἀλλ’ ἵνα καὶ μιμώμεθα τὰσ τῶν ἀναθέντων ἀρετάσ. ἐκεῖνοι μὲν δὴ ταῦτα·

ἡμεῖσ δ’, ὅσησ ἅπαντεσ ὁρᾶτ’ ἐρημίασ ἐπειλημμένοι, σκέψασθ’ εἰ παραπλήσια. οὐ πλείω μὲν ἢ χίλια καὶ πεντακόσια τάλαντ’ ἀνήλωται μάτην εἰσ τοὺσ τῶν Ἑλλήνων ἀπόρουσ, ἐξανήλωνται δ’ οἵ τ’ ἴδιοι πάντεσ οἶκοι καὶ τὰ κοινὰ τῇ πόλει καὶ τὰ παρὰ τῶν συμμάχων, οὓσ δ’ ἐν τῷ πολέμῳ συμμάχουσ ἐκτησάμεθα, οὗτοι νῦν ἐν τῇ εἰρήνῃ ἀπολώλασιν; ἀλλὰ νὴ Δία ταῦτα μόνον τότ’ εἶχε βέλτιον ἢ νῦν, τὰ δ’ ἄλλα χεῖρον.

πολλοῦ γε καὶ δεῖ, ἀλλ’ ὅ τι βούλεσθ’ ἐξετάσωμεν. οἰκοδομήματα μέν γε καὶ κόσμον τῆσ πόλεωσ, ἱερῶν καὶ λιμένων καὶ τῶν ἀκολούθων τούτοισ, τοιοῦτον καὶ τοσοῦτον κατέλιπον ἐκεῖνοι ὥστε μηδενὶ τῶν ἐπιγιγνομένων ὑπερβολὴν λελεῖφθαι, προπύλαια ταῦτα, νεώσοικοι, στοαί, τἄλλα, οἷσ ἐκεῖνοι κοσμήσαντεσ τὴν πόλιν ἡμῖν παρέδωκαν· τὰσ δ’ ἰδίασ οἰκίασ τῶν ἐν δυνάμει γενομένων οὕτω μετρίασ καὶ τῷ τῆσ πολιτείασ ὀνόματι ἀκολούθουσ ὥστε τὴν Θεμιστοκλέουσ καὶ τὴν Κίμωνοσ καὶ τὴν Ἀριστείδου καὶ τῶν τότε λαμπρῶν οἰκίαν, εἴ τισ ἄρ’ ὑμῶν οἶδεν ὁποία ποτ’ ἐστίν, ὁρᾷ τῆσ τοῦ γείτονοσ οὐδὲν σεμνοτέραν οὖσαν.

νῦν δ’, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, δημοσίᾳ μὲν ἡ πόλισ ἡμῶν τὰσ ὁδοὺσ ἀγαπᾷ κατασκευάζουσα καὶ κρήνασ καὶ κονιάματα καὶ λήρουσ καὶ οὐ τοῖσ εἰσηγησαμένοισ ταῦτ’ ἐπιτιμῶ, πολλοῦ γε καὶ δέω, ἀλλ’ ὑμῖν, εἰ ταῦθ’ ἱκανὰ ὑμῖν αὐτοῖσ ὑπολαμβάνετ’ εἶναι, ἰδίᾳ δ’ οἱ τῶν κοινῶν ἐπί τῳ γεγενημένοι οἱ μὲν τῶν δημοσίων οἰκοδομημάτων σεμνοτέρασ τὰσ ἰδίασ οἰκίασ κατεσκευάκασιν, οὐ μόνον τῶν πολλῶν ὑπερηφανωτέρασ, οἱ δὲ γῆν συνεωνημένοι γεωργοῦσιν ὅσην οὐδ’ ὄναρ ἤλπισαν πώποτε.

τούτων δ’ αἴτιον ἁπάντων, ὅτι τότε μὲν ὁ δῆμοσ δεσπότησ ἦν καὶ κύριοσ ἁπάντων, καὶ ἀγαπητὸν ἦν παρ’ ἐκείνου τῶν ἄλλων ἑκάστῳ καὶ τιμῆσ καὶ ἀρχῆσ καὶ ἀγαθοῦ τινὸσ μεταλαμβάνειν, νῦν δὲ τοὐναντίον κύριοι μὲν τῶν ἀγαθῶν οὗτοι, καὶ διὰ τούτων ἅπαντα πράττεται, ὁ δὲ δῆμοσ ἐν ὑπηρέτου καὶ προσθήκησ μέρει, καὶ ὑμεῖσ ἀγαπᾶθ’ ἃν οὗτοι μεταδιδῶσι λαμβάνοντεσ.

τοιγαροῦν ἐκ τούτων τοιαῦτα τὰ πράγματα τῆσ πόλεώσ ἐστιν ὥστε, εἴ τισ ἀναγνοίη τὰ ψηφίσμαθ’ ὑμῶν καὶ τὰσ πράξεισ ἐφεξῆσ διέλθοι, οὐδ’ ἂν εἷσ πιστεύσαι τῶν αὐτῶν εἶναι ταῦτα κἀκεῖνα.

οἱο͂ν ἃ πρὸσ τοὺσ καταράτουσ Μεγαρέασ ἐψηφίσασθ’ ἀποτεμνομένουσ τὴν ὀργάδα, ἐξιέναι, κωλύειν, μὴ ἐπιτρέπειν· ἃ πρὸσ Φλειασίουσ, ὅτ’ ἐξέπεσον ἔναγχοσ, βοηθεῖν, μὴ ἐπιτρέπειν τοῖσ σφαγεῦσι, τῶν ἐν Πελοποννήσῳ τοὺσ βουλομένουσ παρακαλεῖν. ἅπαντα καλά, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, ταῦτα καὶ δίκαια καὶ τῆσ πόλεωσ ἄξια·

τὰ ἔργα δὲ τἀπὸ τούτων οὐδαμοῦ. οὐκοῦν τὴν μὲν ἀπέχθειαν διὰ τῶν ψηφισμάτων ἐκφέρεσθε, τῶν δ’ ἔργων οὐδενὸσ κύριοι γίγνεσθε· τὰ μὲν γὰρ ψηφίσματα πρὸσ τὸ τῆσ πόλεωσ ἀξίωμα ψηφίζεσθε, τὴν δύναμιν δ’ οὐκ ἀκόλουθον ὧν ψηφίζεσθ’ ἔχετε. ἐγὼ δὲ παραινέσαιμ’ ἂν ὑμῖν καί μοι μηδὲν ὀργισθῆτε ἔλαττον φρονεῖν καὶ τὰ ὑμέτερ’ αὐτῶν ἀγαπᾶν πράττοντασ, ἢ μείζω δύναμιν παρασκευάζεσθαι.

εἰ μὲν οὖν Σιφνίοισ ἢ Κυθνίοισ ἤ τισιν ἄλλοισ τοιούτοισ οὖσι συνῄδειν ὑμῖν, ἔλαττον φρονεῖν συνεβούλευον ἄν· ἐπειδὴ δ’ ἔστ’ Ἀθηναῖοι, τὸ τὴν δύναμιν παρασκευάσασθαι παραινῶ· αἰσχρὸν γάρ, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, αἰσχρὸν λιπεῖν τὴν τοῦ φρονήματοσ τάξιν, ἣν ὑμῖν οἱ πρόγονοι παρέδωκαν. πρὸσ δὲ τούτοισ οὐδ’ ἔστιν ἐφ’ ὑμῖν, οὐδ’ ἂν ἀποστῆναι τῶν Ἑλληνικῶν βούλησθε·

πολλὰ γὰρ ὑμῖν ἐκ παντὸσ τοῦ χρόνου πέπρακται, καὶ τοὺσ μὲν φίλουσ τοὺσ ὑπάρχοντασ αἰσχρὸν προέσθαι, τοῖσ δ’ οὖσιν ἐχθροῖσ οὐκ ἔνι πιστεῦσαι καὶ μεγάλουσ ἐᾶσαι γενέσθαι. ὅλωσ δ’ ὅπερ οἱ πολιτευόμενοι πεπόνθασι πρὸσ ὑμᾶσ ‐ οὐκ ἔνεστιν αὐτοῖσ, ὅταν βούλωνται, παύσασθαι ‐ τοῦτο καὶ ὑμῖν περιέστηκε· πεπολίτευσθε γὰρ ἐν τοῖσ Ἕλλησιν. ἔστι δ’, ὦ ἄνδρεσ Ἀθηναῖοι, κεφάλαιον ἁπάντων τῶν εἰρημένων·

οὐδέποθ’ ὑμᾶσ οἱ λέγοντεσ οὔτε πονηροὺσ οὔτε χρηστοὺσ ποιοῦσιν, ἀλλ’ ὑμεῖσ τούτουσ, ὁπότερ’ ἂν βούλησθε· οὐ γὰρ ὑμεῖσ ὧν οὗτοι βούλονται στοχάζεσθε, ἀλλ’ οὗτοι ὧν ἂν ὑμᾶσ ἐπιθυμεῖν οἰώνται. ὑμᾶσ οὖν ὑπάρξαι δεῖ χρηστὰ βουλομένουσ, καὶ πάνθ’ ἕξει καλῶσ· ἢ γὰρ οὐδεὶσ ἐρεῖ φλαῦρον οὐδέν, ἢ οὐδὲν αὐτῷ πλέον ἔσται μὴ ἔχοντι τοὺσ πεισομένουσ.

SEARCH

MENU NAVIGATION