Aristides, Aelius, Orationes, Ἀθηνᾶ

(아리스티데스, 아일리오스, 연설, Ἀθηνᾶ)

ἔστω τοίνυν ἡμῖν ὕπαρ τὸ ὄναρ· σὺ δ’, ὦ δέσποινα Ἀθηνᾶ, τήν τε ἄλλην δίδου τύχην καὶ χάριν καὶ τοῦ παρόντοσ ἔφαψαι λόγου, τά τε φανθέντα τέλει πρὸσ τὴν ἀξίαν, ὡσ ἐναργῆ τῆσ νυκτὸσ ἐδείκνυτο· ὡσ δὲ καὶ ἔργῳ συμβῆναι σαφῆ καὶ βέβαια, ὅδε σοὶ λόγοσ ἔσται μικτὸσ εὐχῆσ τε καὶ ὕμνου τὰ νῦν. πάντα μὲν οὖν τὰ κάλλιστα περὶ Ἀθηνᾶν τε καὶ ἐξ Ἀθηνᾶσ, ἐν δὲ τοῖσ ἀξιολογώτατον αἱ γοναὶ τῆσ θεοῦ, κεφάλαιον μὲν εἰπεῖν ὅτι τοῦ πάντων δημιουργοῦ καὶ βασιλέωσ παῖσ ἐστι μόνη δὴ μόνου. οὐ γὰρ εἶχεν ἐξ ὅτου ὁμοτίμου ποιήσειεν αὐτὴν, ἀλλ’ ἀναχωρήσασ αὐτὸσ εἰσ αὑτὸν αὐτὸσ ἐξ αὑτοῦ γεννᾷ τε καὶ τίκτει τὴν θεόν· ὥστε ἐστὶ μόνη βεβαίωσ γνησία τοῦ πατρὸσ, ἐξ ἴσου καὶ ὁμολογοῦντοσ ἑαυτῷ τοῦ γένουσ γενομένη. τὸ δὲ ἔτι τούτου μεῖζον, ὅτι καὶ ἐκ τοῦ καλλίστου τῶν ἑαυτοῦ, ἐκ τῆσ κεφαλῆσ, ἀνῆκεν αὐτὴν, ὡσ ἄρα οὔτε ἐκ τῆσ ἐκείνου κεφαλῆσ κάλλιον ἦν ἀνελθεῖν οὐδὲν οὔτε Ἀθηνᾷ τόποσ βελτίων ἀνασχεῖν· ἀλλὰ κατ’ ἀξίαν ἄμφω συνέβαινε. γενομένη δ’ ἐκ Διὸσ καὶ μόνου καὶ ἐκ τῆσ κεφαλῆσ οὐχ ἧττον τούτων θαυμαστὸν τὸ τέταρτον ἐφείλκετο, ὃ δή φασι συμβῆναι περὶ τὸ χάσμα τῆσ κεφαλῆσ τοῦ θεοῦ φάσμα· ἀνῄει γὰρ εὐθὺσ ἔνοπλοσ, ὥσπερ ἥλιοσ ἀνίσχων ὁμοῦ ταῖσ ἀκτῖσιν, ἔνδοθεν κοσμηθεῖσα ὑπὸ τοῦ πατρόσ. διὸ δὴ καὶ οὐ θέμισ οὐδέποτε αὐτὴν καταλιπεῖν τὸν πατέρα, ἀλλ’ ἀεὶ πάρεστί τε καὶ συνδιαιτᾶται, καθάπερ συμπεφυκυῖα, ἀναπνεῖ τε εἰσ αὐτὸν καὶ σύνεστι μόνη μόνῳ τῆσ γενέσεωσ μεμνημένη, καὶ τῶν ὠδίνων ἀποδιδοῦσα πρέποντα τὸν μισθόν. δοκεῖ δέ μοι καὶ πρεσβυτάτη θεῶν φῦναι, ἢ κομιδῆ τινῶν εὐαριθμήτων καὶ τῶν πρώτων ὄντων ἐν τῷ τότε· οὐ γὰρ ἂν ἄλλωσ ἕκαστα ὁ Ζεὺσ διεῖλεν, εἰ μὴ πάρεδρόν τε καὶ σύμβουλον τὴν Ἀθηνᾶν παρεκαθίσατο.

καὶ γάρ τοι μόνη μὲν τὴν αἰγίδα δι’ αἰῶνοσ φορεῖ, μόνη δὲ τοῖσ τοῦ πατρὸσ ὅπλοισ εἰσ τὸν Ὁμηρικὸν πόλεμον κοσμεῖται· οἱᾶ δὲ ἐν αὐλῇ θαυματοποιῶν ἅμα τοῖσ αὐτοῖσ ὅ τε Ζεὺσ καὶ ἡ θεὸσ χρῆται. οὕτωσ δ’ ἐστὶν αἰδέσιμοσ τῷ πατρὶ καὶ πάντων κεκοινώνηκε καὶ τὰ πρεσβεῖα μόνη κατείληφεν, ὥστε καὶ τῶν ποιητῶν οὓσ ἂν μάλιστά τισ εἴποι τυχεῖν τῆσ θεοῦ, Ὅμηροσ μὲν τῆσ αἰγίδοσ αὐτῆσ μνησθεὶσ καὶ τοῦ τρῶσαι δαίμονοσ ἐπιχειρήσαντοσ λέγει σμερδαλέην, ἣν οὐδὲ Διὸσ δάμνησι κεραυνὸσ, λέγων ἀσφαλῶσ, ἐπειδή γε καὶ τῷ Διὶ τῶν σκηπτῶν καὶ κεραυνῶν πλείονοσ ἄξια τὰ παρὰ τῆσ Ἀθηνᾶσ. Πίνδαροσ δ’ αὖ φησι δεξιὰν κατὰ χεῖρα τοῦ πατρὸσ αὐτὴν καθεζομένην τὰσ ἐντολὰσ τοῖσ θεοῖσ ἀποδέχεσθαι. ἀγγέλου μὲν γάρ ἐστι μείζων, ἥ γε τῶν ἀγγέλων ἄλλοισ ἄλλα ἐπιτάττει πρώτη παρὰ τοῦ πατρὸσ παραλαμβάνουσα, ἀντ’ ἐξηγητοῦ τινοσ οὖσα τοῖσ θεοῖσ [καὶ εἰσαγωγέωσ, ὅταν καὶ τούτου δέῃ]. ἅτε δὲ ἐν κορυφῇ τε τοῦ Ὀλύμπου καὶ ἐκ κορυφῆσ τοῦ Διὸσ γενομένη πόλεών τε πασῶν τὰσ κορυφὰσ ἔχει κατὰ κράτοσ ὡσ ἀληθῶσ ᾑρηκυῖα καὶ τῶν ἀνθρώπων ὅσοι θεοφιλεῖσ οὐκ Ἄτη πατεῖ τὰσ κεφαλὰσ, Ἀθηνᾶ δὲ ἀνέχει καὶ ἐμβατεύει, τηροῦσα τὸ σύμβολον τῆσ αὑτῆσ γενέσεωσ. τὸ μὲν δὴ κράτοσ τῆσ θεοῦ τοσοῦτον ἐν οὐρανῷ καὶ γῇ. ὅσου δὲ ἀξία θεοῖσ τε καὶ ἀνθρώποισ ἐστί τε καὶ γεγένηται καὶ γενήσεται θεῶν μὲν ἂν παῖδεσ ἄμεινον εἴποιεν ὅσοι χορευταὶ τῆσ Ἀθηνᾶσ, πειρατέον δὲ καὶ ἡμῖν ἀμωσγέπωσ εἰπεῖν, ποιηταῖσ τε ἄχρι τοῦ μετρίου προσχρωμένουσ καὶ τῷ λόγῳ τοσοῦτον ἐφιέντασ, ὡσ μὴ πολύ τι παρενεγκεῖν ἢ τὸν πάντα ἰσομέτρητον συμβῆναι τῷ ὀνείρατι. λέγεται γὰρ ὡσ ἐπειδὴ οἱ Γίγαντεσ παρετάξαντο ἐν τῇ Φλέγρᾳ, Ἐγκέλαδον μὲν καὶ τοὺσ ἡγουμένουσ αὐτῶν κτείνει ἡ θεὸσ, τοῖσ δ’ ἄλλοισ θεοῖσ ὀλίγον τὸ ἔργον γίγνεται, ἐπεὶ καὶ τῶν ἄλλων Γιγάντων ὅσον ἦν κράτιστον κτείνει ἡ θεὸσ, ἅτε καὶ φύσει πολεμίουσ ὄντασ ἑαυτῇ διαφερόντωσ ἀμυνομένη·

ἦσαν γὰρ ἀπ’ ἐναντίου τοῦ γένουσ αὐτῇ. οἱ μὲν γὰρ ἐκ τῶν κοίλων τῆσ γῆσ ἐπεφύκεσαν καὶ τῶν ἀλογωτάτων, ἡ δὲ ἐκ τοῦ καθαρωτάτου τῶν ἐν τῷ αἰθέρι. πρὸσ οὖν τοὺσ ἐκείνων ὄφεισ συμφύτουσ καὶ τἄλλα ὅσα τῆσ γῆσ ἐφείλκοντο τὸν αὑτῇ σύμφυτον κόσμον καὶ τὸ παρ’ αὑτῆσ ἀντεπήγαγε πῦρ, ἑώσ ἐξέκαυσε καὶ ἐξεῖλε τὸ γένοσ. τόδε μὲν τὸ ἔργον αὐτῆσ ὑπὲρ θεῶν τε καὶ τῆσ θείασ φύσεωσ ἁπάσησ ᾄδεται καταπραχθέν. τὴν δὲ Τιτάνων καὶ τῶν Ὀλυμπίων θεῶν κληθέντων μάχην οὐχ ἥδιον ἐμοὶ γοῦν λέγειν. ἀλλὰ μὴν εἴσ γε τὰ τῶν ἀνθρώπων πράγματα ὅσασ εὐεργεσίασ κατέθετο ἐνθυμηθῆναι ῥᾷον ἢ διελθεῖν λόγῳ. ἡ μὲν οὖν μεγίστη τῶν εὐεργεσιῶν καὶ διὰ πάντων τῶν γιγνομένων διήκουσα καὶ παρατείνουσα πάντασ χρόνουσ καὶ τόπουσ, ὅτι Ἀθηνᾶσ ἡγουμένησ οὐδὲν πώποτε ἀνθρώποισ ἡμαρτήθη, οὐδ’ αὖ πράξουσί ποτε χρηστὸν οὐδὲν ἄνευ τῆσ Ἀθηνᾶσ. εἰ δὲ δεῖ καὶ τῶν ἐν μέρει μνησθῆναι καὶ τοὺσ μύθουσ μὴ ἀτιμάσαι, προσθῶμεν ἔλαιον ὑγιείασ φάρμακον φανθὲν ὑπ’ αὐτῆσ, καὶ ἐσθῆτα, ὁμοῦ μὲν κόσμον τῷ σώματι, ὁμοῦ δὲ τῆσ αὐτῆσ ὑγιείασ φάρμακον. ἀλλὰ μὴν ἀμφοτέρῳ γε τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων ἐπίκουροσ γεγένηται, γυναιξὶ μὲν ταλασίαν παραδοῦσα, ἀνδράσι δὲ ὅπλων χρῆσιν ἀναθεῖσα· ἀμφοτέρων αὖ τῶν καιρῶν ἐπεμελήθη, πολέμου καὶ εἰρήνησ, δι’ ὅπλων καὶ νόμων. διχῆ δ’ αὖ καὶ τούτων ἑκατέρῳ προσηνέχθη. πρῶτον μὲν γὰρ τῆσ ὀρείου καὶ καθ’ ἑκάστουσ διαίτησ ἀπαλλαγῆναι καὶ συνελθόντασ οἰκεῖν ἐν ταὐτῷ μίαν συνοικίαν κοινὴν περιβαλλομένουσ ἥδ’ ἐστὶν ἡ πείσασα, καὶ εἰσὶν αἱ πόλεισ δῶρα Ἀθηνᾶσ· ὅθεν δὴ καὶ πολιοῦχοσ ἅπασι κέκληται.

τὰσ δὲ ἀκροπόλεισ ἐξεῖλον αὐτῇ δικαίωσ, ἅμα μὲν σύμβολον τῆσ γενέσεωσ, ἅμα δὲ ὥσπερ τοῖσ βασιλεῦσι καὶ ἡγεμόσι τεμένη καὶ χώρουσ ἐξαιροῦσιν, οὕτω τῇ τοῦ παντὸσ ἡγησαμένῃ θεῷ τὰ ἐπικαιρότατα ἐξεῖλον. ἓν μὲν δὴ τοῦτο λέγω κοινὸν εὐεργέτημα τῆσ θεοῦ, πρὸσ τὴν καθ’ ἡμέραν δίαιταν, πολιτείαν καὶ νόμουσ, ἕτερον δὲ τὰσ ἐμπύρουσ τε καὶ ἀπύρουσ τέχνασ, ἃσ τοῖσ καθ’ ἑκάστουσ διεῖλέ τε καὶ διαιρεῖ· μόνη γὰρ ἁπάσησ σοφίασ ἡγεμών ἐστι. καὶ μὴν τῶν γε πρὸσ τὸν πόλεμον συστημάτων τὰ πρωτεύοντα δύ’ ἐξεῦρέ τε καὶ κατεσκευάσατο· ὁπλῖται γὰρ καὶ ἱππεῖσ τῶν Ἀθηνᾶσ εὑρημάτων εἰσί. διττὰ δὲ ἑκατέρου μαρτύρια· τῶν μὲν ὁπλιτικῶν Αἰγύπτιοι μὲν τῶν κατὰ τὴν Ἀσίαν, οἱ δὲ ἐπώνυμοι τῆσ θεοῦ τῶν ἐπὶ τῆσ Εὐρώπησ πρῶτοι προβαλόμενοι τὴν ἀσπίδα· ἔστι γὰρ καὶ κατ’ Αἴγυπτον Ἀθηνᾶσ νομὸσ ἱερὸσ, ᾧ ταῦτα ἀνάκειται. παραπλησίωσ δὲ καὶ περὶ τῆσ ἱππικῆσ. λέγεται γὰρ Ἐριχθόνιον μὲν τὸν τῆσ θεοῦ τρόφιμον πρῶτον ἀνθρώπων ἁρ́μα ζεῦξαι ἵππων· Βελλεροφόντῃ δὲ αὖ πρὸσ τὸν κέλητα γενέσθαι χαλινὸν παρὰ τῆσ Ἀθηνᾶσ. Τριπτόλεμοσ δὲ Ἐριχθονίου νεώτεροσ· εἰή δ’ ἂν καὶ τούτῳ τὰ μὲν σπέρματα παρὰ τῆσ Δήμητροσ, τὸ δὲ ἁρ́μα παρὰ τῆσ Ἀθηνᾶσ. ὥστε νομίζειν χρὴ τοιαῦτ’ εἶναι πάντα τὰ δῶρα τῆσ Ἀθηνᾶσ τοῖσ ἀνθρώποισ, οἱᾶ πρὸσ τοὺσ πολέμουσ ἐστὶν, ὁπλιτῶν φάλαγξ καὶ τάξισ ἱππέων. ἐοίκα δὲ προσθήσειν ὅ με ἀρτίωσ διέφυγεν, ὅτι καὶ τὰ ναυτικὰ Ἀθηνᾶσ ἦν. ἐχέτω δὲ χώραν διττὴν τῷ λόγῳ. πρόσ τε γὰρ τοὺσ πολέμουσ, εἴ τισ καὶ οὕτω διχῆ διαιροῖτο τῶν κατ’ ἤπειρον καὶ τῶν ἐν θαλάττῃ, δείξει προνοηθεῖσαν τὴν θεόν· εἰ καὶ διχῆ πάλιν τῶν κατ’ ἤπειρον, ἕν τε τὸ αὐτὸ τὸ τῶν ναυτικῶν εἰσ ἄμφω τείνει· εἰρηναῖον μὲν τὰσ ὁλκάδασ καὶ τὴν διὰ τούτων ἐμπορίαν, πολεμιστήριον δὲ τὰσ τριήρεισ, ὥσπερ ἁρ́μα ἁμιλλητήριον καὶ πολεμιστήριον· περιδέξιοσ γὰρ ἡ θεὸσ αὐτή τε καὶ τὰ δῶρα αὐτῆσ.

ἐοίκα δὲ σμῆνοσ ἐπεγείρειν, καί μοι σύνδυο ἐφίησιν ἡ θεόσ. ἐνιδὼν γὰρ ἐμπορίᾳ τε καὶ ναυμαχίᾳ τῆσ Ἀθηνᾶσ οὖσιν ἀμφοτέροισ, ἐνεῖδον γεωργίᾳ τε καὶ ἐμπορίᾳ τῆσ Ἀθηνᾶσ οὖσιν ἀμφοτέροισ, καὶ Βουζύγησ τισ ὑπῆλθέ με τῶν ἐξ ἀκροπόλεωσ, καὶ ὡσ οὐκ ἦν τῷ γεωργῷ οὔτε τὸ ἄροτρον οὔτ’, ἐπειδὴ καὶ τὸ ἄροτρον, τό γε ζεῦξαι τὰσ βοῦσ, εἰ μὴ ἐπιφροσύνην δῶκε γλαυκῶπισ Ἀθήνη, δι’ ἧσ ἄροτρον μὲν καὶ ναῦσ ἐδημιουργήθη, ἐζεύχθησαν δὲ ἵπποι καὶ βόεσ. φιλανθρωποτάτη δὲ ἡ αὐτὴ καὶ δυνατωτάτη. τῆσ μὲν οὖν δυνάμεωσ τί χρὴ μεῖζον εἰπεῖν σημεῖον ἢ τὸ νικᾶν πανταχοῦ; οὐ γάρ ἐστιν Ἀθηνᾶσ νίκη κυρία, ἀλλ’ Ἀθηνᾶ νίκησ ἀεί· τὴν δὲ φιλανθρωπίαν οἱ περὶ Ὀρέστην λόγοι μαρτύρονται. ὃν φυγόντα μὲν ἐξ Ἄργουσ Ἀθήναζε, φεύγοντα δ’ Ἀθήνησι δίκην ὑπ’ Εὐμενίδων, ἴσων τῶν ψήφων γενομένων, προσθεμένη τὴν παρ’ αὑτῆσ σώζει. καὶ τοίνυν ἔτι νῦν σώζει πάντασ, ἐὰν ἴσαι γένωνται· ἔδοξε γὰρ ἐξ ἐκείνου ταῖσ ἴσαισ προστιθέναι τὴν παρὰ τῆσ Ἀθηνᾶσ ἀφιεῖσαν. ἐπεὶ δὲ ἔδει παρθένον εἶναι δι’ αἰῶνοσ τὴν Ἀθηνᾶν καὶ μηδένα μήτε θεῶν μήτε ἀνθρώπων ψαῦσαι κατὰ τὸν τῆσ πανδήμου νόμον, θαυμαστὰ οἱᾶ κἀνταῦθα εὑρίσκεται παρὰ τοῦ πατρόσ· τὰ γὰρ τῆσ καλλιτέκνου γέρα λαμβάνει. τῇ γὰρ Λητοῖ πλανωμένῃ διὰ πάσησ γῆσ καὶ θαλάττησ ἡγεῖται πρὸσ τὸν τόπον ὅπου εἱμαρμένον ἦν αὐτῇ τεκεῖν. καὶ ἐπειδὴ ἔτικτε, μαιοῦταί τε καὶ δέχεται τοὺσ παῖδασ, καὶ στεφανοῖ τὸν Ἀπόλλω κατὰ τὸν τῶν Ἑλλήνων παιᾶνα· ὥστε ἡ μὲν Ἄρτεμισ λοχία ταῖσ ἄλλαισ ἐστὶν, αὕτη δὲ τῇ Ἀρτέμιδι λοχία πρὸσ τὰσ γονὰσ ἡ θεὸσ γεγένηται. καὶ ἐοίκεν ἀμφοτέρων διδάσκαλοσ αὐτὴ καταστῆναι, τῆσ τέχνησ καὶ τῆσ προαιρέσεωσ. παρθένοσ γάρ ἐστι μετ’ Ἀθηνᾶν μόνη. εἰ τοίνυν κάλλη θαυμαστὰ Ἀπόλλων καὶ Ἄρτεμισ, τὴν πρόνοιαν Ἀθηνᾶν ἔχοι τισ ἂν αἰτιάσασθαι.

καίτοι εἰ καὶ θεοὺσ ὑπὲρ αὑτῶν χάριν εἰκὸσ ἔχειν, πῶσ οὐχ ἡμᾶσ γε εἰκὸσ ὑπὲρ τῶν θεῶν, ὅτι πλείουσ ἡμῖν τοὺσ εὐεργέτασ προὐξένησε; θῆραι τοίνυν καὶ κυνηγέσια ἔστι μὲν Ἀπόλλωνοσ καὶ Ἀρτέμιδοσ παιδιὰ, καθίσταται δ’ εἰσ τὸ προσήκειν τῇ θεῷ, δι’ ἓν μὲν ὅτι τῆσ πολεμικῆσ μόριον τέχνησ ἐστὶ, μᾶλλον δὲ εἰκών. ταῦτα δὲ Ἀθηνᾷ μέλειν φασὶν, ἕτερον δ’ ὅτι καὶ αὐτοῖσ τοῖσ ἐπωνύμοισ αὐτῶν ὅπωσ ἔσονται προσεξεῦρε. προσήκοι δ’ ἂν ταύτῃ καὶ τῷ Ἀσκληπιῷ μεγάλῳ μέρει τοῦ παντόσ. Ἀθηναίων δὲ οἱ πρεσβύτατοι καὶ ὑγιείασ Ἀθηνᾶσ βωμὸν ἱδρύσαντο. εἰ δὲ ἐκείνων ὀρθὴ ψῆφοσ, τί χρὴ μεῖζον εὑρεῖν εἰσ τὴν Ἀσκληπιοῦ καὶ Ἀθηνᾶσ συμφωνίαν; μετέχει δὲ καὶ τῷ Ποσειδῶνι τῶν ἔργων, τῷ τε ἱππίῳ καὶ τῷ ποντίῳ, πρώτη μὲν τὸν χαλινὸν εὑροῦσα, πηξαμένη δὲ τὴν πρώτην ναῦν. ἀλλὰ μὴν ἥ γε πρὸσ Ἑρμῆν κοινωνία τῆσ θεοῦ παντὶ δήλη, ὅστισ Ἑρμῆν καλεῖ λόγιον καὶ ἀγοραῖον καὶ ἐμπολαῖον· ἐναγωνίῳ δὲ καὶ ἀντὶ χορηγοῦ καθέστηκεν. Ὅμηροσ μὲν γὰρ καὶ ἄντικρυσ αὐτὴν ἐναγώνιον ἀποφαίνει· τὰ γὰρ ἆθλα κρίνει δι’ αὐτῆσ. αὐλῳδίαν τοίνυν καὶ λυρῳδίαν καὶ κιθαρῳδίαν ἐξευροῦσα, τὴν μὲν τῶν Μουσῶν μιᾷ δωρεῖται, τὴν δ’ Ἑρμῇ, τὴν δ’ Ἀπόλλωνι. οὕτω δὲ πανταχοῦ χώραν ἔχει ὥστε ὁ μὲν Ἄρησ παῖσ ἐστι πρὸσ αὐτὴν ἐν αὐτοῖσ τοῖσ ἑαυτοῦ πράγμασιν, ὁ δ’ Ἀπόλλων τῶν αὑτοῦ χρησμῳδιῶν ταύτην προὐστήσατο καὶ προθύειν ἐπέταξεν. Ἥφαιστοσ δὲ ὑπὸ μὲν τοῦ ἔρωτοσ ἀναγκάζεται φιλοτεχνεῖν, ἡ δὲ φύσισ λείπεται. Χάριτεσ δ’ αὐτῆσ περὶ χεῖρασ ἵστανται. Διόσκουροι δ’ ὑπ’ αὐτῇ πυρριχίζουσιν. Ιἄκχοσ δὲ καὶ αἱ Ἐλευσίνιαι τοὺσ τῆσ θεοῦ χοροὺσ διώκουσι, Ποσειδῶν δὲ συνεχώρησεν ἡττώμενοσ. ἡ δὲ ὑπερβολὴ τοῦ κράτουσ ὅτι καὶ τὸ φυτὸν κατεδείχθη νίκησ εἶναι σύμβολον, ὡσ οὐ μόνον αὐτῇ θεμιτὸν ὂν νικᾶν, ἀλλὰ καὶ τοὺσ νικῶντασ στεφανοῦν. καὶ γάρ τοι πάντα μὲν τὰ ἀπορώτατα οἱ ποιηταὶ ταύτῃ προστιθέασιν, ἐπειδὰν πόριμα καὶ δυνατὰ ἀποφῆναι βούλωνται, Ὀδυσσέασ τε νηχομένουσ ἐν μέσοισ τοῖσ ἐρήμοισ πελάγεσι καὶ νέουσ ἐκ γερόντων καὶ καλοὺσ ἐξ οὐ καλῶν γιγνομένουσ, καὶ τοὺσ ἀπὸ τῶν ἐθνῶν μνηστῆρασ ἀπολλύντασ ἀπὸ φαύλου καὶ γελοίου τοῦ ἐπικουρικοῦ μειρακίου καὶ νομέοιν δυοῖν, καὶ ἕτερα τούτων ἀτοπώτερα. φασὶ γὰρ Βελλεροφόντην μὲν ἐπὶ πτηνοῦ τοῦ Πηγάσου φέρεσθαι ἐχόμενον τοῦ δώρου τῆσ Ἀθηνᾶσ καὶ καταπρᾶξαι ἄλλα τε καὶ τὴν Χίμαιραν χειρώσασθαι, ἔξω βέλουσ ὄντα αὐτῇ τοῦ παρ’ αὐτῆσ πυρόσ·

Περσέα δὲ αὐτόπτερον εἰσ Γοργόνων χώρουσ κομισθῆναι τῆσ Ἀθηνᾶσ προπεμπούσησ, καὶ οὔτε ἁλῶναι τῇ θέᾳ καὶ ὡσ ἀπέτεμε τὴν κεφαλὴν κομίσαντα ὀπίσω τοὺσ μὲν σὺν ὕβρει ταῦτα ἐπιτάξαντασ καὶ τὸ πολὺ τοῦ δήμου λίθουσ ποιῆσαι, αὐτὸν δ’ ἀπαθῆ διαφυγεῖν εἰσ τέλοσ, ἀλεξιφάρμακον τὴν τῆσ Ἀθηνᾶσ ἔχοντα παρουσίαν εἰσ ἅπαντα. ἀκόλουθα δὲ καὶ ἔτι μείζω τούτων τὰ πρὸσ Ἡρακλέα. φαίνεται γὰρ αὕτη καταλεξαμένη θεὸν εἰσ θεοὺσ αὐτὸν, εἰ δὴ καὶ ὅτε ἦν ἐν ἀνθρώποισ, εἰσ ἅπαντασ ἡγεῖτο τοὺσ ἄθλουσ αὐτῷ. καὶ τοῦτο μὲν εἰσ Αἵδου ζῶντα κομίσασα ζῶντα ἐξήγαγε, κρατήσαντα τοῦ Κερβέρου, καὶ τοσοῦτον παρὰ τὸ εἰκὸσ ἐξελθόντα, ὥστε καὶ ἕτερον τῶν ἐπιτηδείων πρὸ ὡρ́ασ αὐλιζόμενον αὐτόθι λῦσαι καὶ συνεξαγαγεῖν μεθ’ ἑαυτοῦ, τοῦτο δ’ ὁσαχοῦ τοῖσ ἀντιπράττουσι τῶν δαιμόνων ἐναντίον ἔδει τὸ τόξον ἄρασθαι, τῆσ Ἀθηνᾶσ παρούσησ ἐθάρρει. ὥστ’ ἐμοὶ μὲν οὐδὲν ἄλλο ἐκ τούτων ἢ γνώμην εἰπεῖν Ἀθηνᾶ δοκεῖ πρὸσ τοὺσ θεοὺσ, Ἡρακλέα θεὸν εἶναι ψηφίσασθαι· οἱ δ’ ὥσπερ ἂν εἰ ὁ Ζεὺσ αὐτὸσ εἰσηγεῖτο, δέξασθαι. φαίνεται τοίνυν Ἀπόλλωνοσ μὲν καὶ Ἀρτέμιδοσ προνοηθεῖσα ὅπωσ ἔσονται, Ἡρακλέουσ δὲ ὅπωσ ἔσται θεόσ· ταῦτα δὴ καὶ ὁ Ἀπόλλων συνειδὼσ τοῖσ μὲν ἄλλοισ αὐτόσ ἐστι προπύλαιοσ, αὑτοῦ δὲ τὴν Ἀθηνᾶν πεποίηται.

ἀλλὰ γὰρ τίνι τῶν πάντων οὐ λυσιτελὴσ ἡ θεόσ; ἢ τίσ ἀσφαλεστέρα κοινωνόσ; ἢ ποῖον πῦρ ἄφυκτον ταύτησ οὐχ ἑπομένησ, ἀλλ’ ἡγουμένησ; ἣ μόνη μὲν ἁπάντων θεῶν, ὁμοίωσ δὲ πασῶν, οὐκ ἐπώνυμοσ τῆσ νίκησ ἐστὶν, ἀλλ’ ὁμώνυμοσ. μόνη δ’ ἐργάνη καὶ πρόνοια κέκληται, τὰσ τοῦ σώζειν ἅπαντα τὸν θεσμὸν ἐπωνυμίασ ἀνῃρημένη. προφῆται δὲ καὶ ἱερεῖσ καθάρσιον αὐτὴν ἐπικαλοῦνται καὶ ἀλεξίκακον καὶ τῶν τελεωτάτων ἔφορον καθαρμῶν· εἰκότωσ. εἰ γὰρ δεῖ καταλύσαντα τοὺσ μύθουσ εἰπεῖν εἰσ τὸ μέσον τὰ τῆσ θεοῦ, ἥδ’ ἐστὶν ἡ τοὺσ ὡσ ἀληθῶσ καὶ κοινοὺσ πολεμίουσ ἡμῶν ἀπείργουσα, καὶ τὸν οἰκεῖον ἑκάστου πόλεμον εὖ τιθεμένη, τοὺσ συνεχεῖσ καὶ συμφύτουσ ἐχθροὺσ ἀπαλλάττουσα, ὑφ’ ὧν καὶ οἶκοι καὶ πόλεισ ἀνάστατοι γίγνονται πρὶν σάλπιγγοσ ἀκοῦσαι, φαίη τισ ἂν, καὶ τὴν ἀληθῆ καὶ κυρίαν νίκην ἑκάστῳ διδοῦσα πολὺ τῆσ Καδμείασ κεχωρισμένην καὶ τῷ ὄντι Ὀλυμπικήν. δι’ ἣν ἀφροσύνη μὲν καὶ ἀσέλγεια καὶ δειλία καὶ ἀταξία καὶ στάσισ καὶ ὕβρισ καὶ ὑπερηφανία θεῶν καὶ πάνθ’ ὅσα τοιαῦτ’ ἂν εἴποι τισ ἐκχωρεῖ· φρόνησισ δὲ καὶ σωφροσύνη καὶ ἀνδρεία καὶ ὁμόνοια καὶ εὐταξία καὶ εὐπραγία καὶ τιμὴ θεῶν τε καὶ ἐκ θεῶν ἀντεισέρχεται. ὡσ δ’ εἰπεῖν ἐν κεφαλαίῳ, τὸ τῆσ Ἀθηνᾶσ μέροσ ἡ θεῶν ἀγορὰ πάντ’ ἐστὶ τὰ πράγματα. ταῦτ’ ἄρα καὶ τοῦ Διόσ ἐστιν ἐγγυτάτω καὶ περὶ παντὸσ ἀεὶ ταυτὸν ἐν ἀμφοῖν δοκεῖ. κἀμοὶ πεπαῦσθαι καλὸν ἐνταῦθά που. ἀνελήλυθε γὰρ εἰσ τὴν ἀρχὴν ὁ λόγοσ, μᾶλλον δὲ ἐλήλυθε πρὸσ αὐτὸ τὸ ἔσχατον. σχεδὸν γὰρ δύναμιν τοῦ Διὸσ εἶναι λέγων τισ αὐτὴν ἐκ τούτων οὐκ ἂν ἁμαρτάνοι. ὥστε τί δεῖ μικρολογεῖσθαι τὰσ ἐν μέρει πράξεισ αὐτῆσ διηγούμενον, ὁπότ’ ἔξεστι τὰ τοῦ Διὸσ ἔργα κοινὰ τοῦ Διὸσ εἶναι φῆσαι καὶ τῆσ Ἀθηνᾶσ. ἀλλ’ ὦ τῶν βασιλείων πρόδρομοσ μελάθρων, Αἰσχύλῳ χορὸσ ᾖσε, τῶν τε οὐρανίων καὶ πατρῴων καὶ τῶν ἐν τῇ ἡμετέρᾳ μεγίστων, ἃ νύκτωρ μοι προὔφαινεσ, δίδου μὲν τιμὰσ παρ’ ἀμφοτέρων τῶν βασιλέων, δίδου δὲ ἄκρον εἶναι φρονεῖν καὶ λέγειν. ὅστισ δ’ ἐμοὶ τἀναντία λέγοι, τούτῳ μεταμέλοι.

νικῷμι δὲ ὅσον βούλομαι· ἐν αὐτῷ δ’ ἐμοὶ πρώτῳ νικῴη τὰ βελτίω.

상위

Aristides, Aelius (아리스티데스, 아일리오스)

목록

SEARCH

MENU NAVIGATION